برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
|||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''صوفی عشقری؛'''}} شاعر و عارف مشهور افغانستان. | {{درشت|'''صوفی عشقری؛'''}} شاعر و عارف مشهور افغانستان. | ||
صوفی عشقری، از شاعران و عارفان | صوفی عشقری، از شاعران و عارفان افغانستان بوده که نقش زیادی در گسترش و ماندگاری ادبیات و [[زبان فارسی]] و ترویج تقریب مذاهب در این کشور داشته است. شخصیت خودساخته و معنوی عشقری و درونمایهٔ اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی سرودههای وی باعث شده است که غزلها و ترانههای او مورد استقبال عام و خاص واقع شود و در کاهش درد و رنج مردم اثرگذار باشد. | ||
== نامگذاری == | == نامگذاری == | ||
نام اصلی این | نام اصلی این شاعر، «غلامنبی» و تخلص شعری وی «عَشقَرِی» است اما بهدلیل گرایش صوفیانهٔ وی، در منابع به «صوفی غلامنبی» و «صوفی غلامنبی عشقری» شهرت دارد.<ref>محمدی، تلقی از عرفان در شعر معاصر افغانستان، با تکیه بر اشعار بسمل، قاری عبدالله، بیتاب و صوفی عشقری، 1391ش، ص242.</ref> به اعتقاد نویسندگان، این عارف نیکسیرت، عاشق بود و تخلّص خود را که نخست «اشقری» بود بهدلیل حرف اول «عشق» که با «عین» شروع میشود، به «عشقری» تبدیل کرد.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13960201000463/-عشقری-محبوب-دل-مردم-افغانستان «عشقری؛ محبوب دل مردم افغانستان»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== زندگینامه و خاندان == | == زندگینامه و خاندان == | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
{{پایان شعر}} | {{پایان شعر}} | ||
{{پایان نستعلیق}} | {{پایان نستعلیق}} | ||
او در کودکی پدر و مادر خود را از دست داد و بههمین دلیل از تحصیلات رسمی بازماند، اما قرآن و کتب فارسی رایج را در | او در کودکی پدر و مادر خود را از دست داد و بههمین دلیل از تحصیلات رسمی بازماند، اما قرآن و کتب فارسی رایج را در [[مکتبخانه]] فراگرفت. عشقری از ۱۸ سالگی به شاعری روی آورد و در سال ۱۲۹۳ش نخستین شعر خود را با تخلص عشقری سرود. بسیاری از سرودههای او در روزنامههای آن زمان به چاپ رسید. وی تا آخر عمر [[ازدواج]] نکرد و زندگی خود را در شغل صحافی و تنباکو فروشی گذراند.<ref>موسوی، «فضایل امام علی در آیینهٔ شعر فارسی شاعران معاصر اهلسنت افغانستان»، 1395ش، ص79.</ref> پژوهشگران وی را انسان وارسته، سجادهنشین با وقار، رند خراباتی، عارف صاحبدل و شاعر گرانمایهٔ [[زبان فارسی]] در نیم قرن اخیر افغانستان توصیف کردهاند.<ref>[https://www.tabriz-emrooz.ir/1633 «غلامنبی عشقری شاعر پارسیگوی افغان»، وبسایت تبریز امروز.]</ref> | ||
== خاستگاه فکری و تربیتی == | == خاستگاه فکری و تربیتی == | ||
=== انس دائم با قرآن === | === انس دائم با قرآن === | ||
عشقری از [[ | عشقری از کودکی با [[قرآن]] انس گرفت و به باور محققان آفکار و شخصیت عرفانی او تحت تأثیر این رابطهٔ قرآنی شکل گرفته و یکی از مختصات شعری او، بهکارگیری آیات قرآن در شعر بهصورت «درج و حل» (لفظ و مضمون) بوده که نشاندهندهٔ میزان آگاهی و اهمیت قرآن در اندیشهٔ عشقری است.<ref>محمدی، تلقی از عرفان در شعر معاصر افغانستان، با تکیه بر اشعار بسمل، قاری عبدالله، بیتاب و صوفی عشقری، 1391ش، ص247.</ref> | ||
=== ارادت ویژه به امام علی === | === ارادت ویژه به امام علی === | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
=== آشنایی با نظام فلسفی اشراق === | === آشنایی با نظام فلسفی اشراق === | ||
عشقری در جوانی با افکار و آثار شهابالدین سهروردی فیلسوف | عشقری در جوانی با افکار و آثار [[شهابالدین یحیی سهروردی|شهابالدین سهروردی]] فیلسوف جهان اسلام آشنا شد و تحت تأثیر آن قرار گرفت. وی معتقد بود هرکسی وارد طریقهٔ سهروردی شود، خوششانس است. به باور وی در دورهای که اسلام دچار ضعف و رکود شده بود، سهروردی به اسلام و دین خدمت برجستهای کرده است.<ref>محمدی، تلقی از عرفان در شعر معاصر افغانستان، با تکیه بر اشعار بسمل، قاری عبدالله، بیتاب و صوفی عشقری، 1391ش، ص252.</ref> | ||
== باورهای مذهبی == | == باورهای مذهبی == | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
== مضامین شعری == | == مضامین شعری == | ||
درونمایههای سرودههای عشقری را نقد وضعیت اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اخلاقی کشور تشکیل میدهد اما بخش عمدهٔ سرودههای وی دربارهٔ عرفان و تصوف است. نعت [[حضرت محمد|پیامبر | درونمایههای سرودههای عشقری را نقد وضعیت اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اخلاقی کشور تشکیل میدهد اما بخش عمدهٔ سرودههای وی دربارهٔ عرفان و تصوف است. نعت [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]]، [[خلفای راشدین]]، بهویژه [[امام علی]]، از دیگر مضامین شعری وی است. برای مثال، عشقری در غزلی بر اساس مشرب صوفیانهٔ خود، امام علی را شاه اولیا خطاب میکند که در وجود او صفات چون ساقی حوض کوثربودن، مشکلگشابودن، شیر خدا، مظهرالغرایب و جانبازی در راه خداوند، صاحب جود و سخا داشتن نهفته است.<ref>موسوی، «فضایل امام علی در آیینهٔ شعر فارسی شاعران معاصر اهلسنت افغانستان»، مجلهٔ سیره و سخن اهلبیت، 1395ش، ص79-81.</ref> همچنین عشقری اسطورهها و افسانههای قدیم شاهنامه و ادبیات کلاسیک را نیز در آثار خود آورده و برای مثال وی ۳۸ بار به داستان [[لیلی و مجنون]] و ۳۴ بار به شیرین و فرهاد بهصورت تلمیح اشاره کرده است.<ref>محمدی، تلقی از عرفان در شعر معاصر افغانستان، با تکیه بر اشعار بسمل، قاری عبدالله، بیتاب و صوفی عشقری، 1391ش، ص257-259.</ref> | ||
== ارتباط با چهرههای دیگر == | == ارتباط با چهرههای دیگر == | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۶: | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
عشقری در [[۹ تیر]] ۱۳۵۸ش که هشتادوهفت سال داشت، درگذشت و در گورستان شهدای صالحین در کابل | عشقری در [[۹ تیر]] ۱۳۵۸ش که هشتادوهفت سال داشت، درگذشت و در گورستان شهدای صالحین در [[کابل]] [[دفن]] شد.<ref>[https://8am.media/unspoken-najm-al-arfa/ «ناگفتههای نجمالعرفا»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> | ||
== بزرگداشت == | == بزرگداشت == | ||
