تهران: تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:Golestan Palace Album No. 132-13.jpg|alt=مسجد جامع تهران - اقامه نماز در دوره قاجار در مسجد جامع|بندانگشتی|اقامه نماز در دوره قاجار در مسجد جامع - آلبوم کاخ گلستان]]در گزارشی از یک جهانگرد (۱۰۳۷ق)، آمده است که تهران، شهری بزرگ با ۳ هزار خانه خشتی و سفیدرنگ بوده است. [[بازار]] این شهر، دو بخش مسقف و روباز داشت. از آب رودی دو شاخه نیز که از میان شهر می‌گذشت، برای آبیاری کشت‌زارها و باغ‌های بی‌شمار این منطقه استفاده می‌شد. برخی گزارش‌ها، تعداد نفوس تهران را در آن روزگار، ۲۵ تا ۳۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند.<ref>اسکرس، «نقش معماری در پیدایش تهران»، ۱۳۷۵ش، ص۷۵.</ref>

هسته مرکزی [[مسجد جامع]] تهران، در زمان حکومت شاه عباس دوم، در ۱۰۷۲ق، بنا شد. این مسجد، در دوره قاجاریان توسعه یافت. آخرین پادشاهان صفوی نیز در تهران قصری ساختند که به‌نام «عمارت سلطانی» معروف بود.<ref>معتمدی، جغرافیای تاریخی تهران، ۱۳۸۱ش، ص38.</ref> در این دوران، تهران، دستخوش وقایع سیاسی و اجتماعی بسیاری بود.

پس از سقوط اصفهان به دست محمود افغان در ۱۱۳۵ق، تهران نیز به تصرف اشرف افغان درآمد<ref>Lockhart, The Fall of the Ṣafavīd Dynasty and the Afghan Occupation of Persia, 1958, P19; Hanway, The Revolutions of Persia, 1753, V.II, P224-225.</ref> و به‌مدت ۵ سال پایگاه نظامی او در برابر مخالفانش بود. افغان‌ها بناهایی مانند بخش‌هایی از ارگ سلطنتی و دروازه اسدالدوله را ساختند.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۷ش، ج1، ص828.</ref> این دروازه در دوره ناصرالدین شاه به‌نام «دروازه دولت» تغییرنام یافت.<ref>معتمدی، جغرافیای تاریخی تهران، ۱۳۸۱ش، ص46-47.</ref> اشرف افغان در ۱۱۴۲ق شکست خورد و تهران توسط نادرشاه تحت کنترل درآمد.<ref>Hanway, The Revolutions of Persia, 1753, V.II, P229.</ref> سپس کریم‌خان زند تهران را مرکز حکومت خود قرار داد و ساختمان‌های حکومتی مهمی ساخت.<ref>ذکاء، تاریخچهٔ ساختمان‌های ارگ سلطنتی تهران، ۱۳۴۹ش، ص۷–۸.</ref> در نهایت، آقامحمدخان قاجار پس از چندین تلاش، تهران را تسخیر و در ۱۲۰۰ق آن را پایتخت کرد.<ref>اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، ۱۳۶۷ش، ج1، ص848.</ref>

آغاز قرن ۱۴ قمری در ایران، با [[انقلاب اسلامی]] ۱۳۵۷ش، مصادف شد. پس از آن، در سال‌های جنگ تحمیلی رژیم بعثی عراق، تهران بارها مورد حملات موشکی قرار گرفت. تهران، به‌دلیل انقلاب و [[جنگ]]، نزدیک به یک دهه از پیشرفت بازماند. اما پس از آن، جمهوری اسلامی به ساخت‌وسازهای مکرر و توسعه این شهر همت گماشت. از جمله بناهای جدید ساخته‌شده در تهران می‌توان به «برج میلاد» اشاره کرد.

{{آغاز منابع}}