کارتن‌خوابی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 {{جعبه اطلاعات مفهوم
 | تصویر             =کارتن-خوابی.jpg
-| زیرنویس تصویر     =کارتن‌خوابی یکی از پیامدهای جوامع در حال توسعه و مدرن است
+| زیرنویس تصویر     =تصویری از کارتن‌خواب‌ها در پیاده‌رو
 | image_alt         =
 | فایل پادکست       =کارتن‌خوابی.ogg
@@ خط ۲۹: / خط ۲۹: @@
 {{درشت|'''کارتن‌خوابی'''}}؛ زندگی در شرایط و مکان‌های نامساعد به‌دلیل نداشتن سرپناه.
-کارتن‌خوابی پدیده‌ای است که در آن افراد بی‌سرپناه در مکان‌های عمومی مانند خیابان‌ها، پارک‌ها و زیر پل‌ها زندگی می‌کنند. این معضل اجتماعی ریشه در عواملی مانند فقر، اعتیاد، طلاق، خشونت خانگی و نبود مسکن مناسب دارد. کارتن‌خوابی پیامدهای سنگینی ازجمله بیماری‌های جسمی و روانی، افزایش جرم و بزه‌کاری، و آسیب‌پذیری شدید زنان و کودکان را به همراه دارد. این پدیده در جوامع امروزی، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه و حتی توسعه‌یافته، به‌دلیل افزایش هزینه‌های مسکن، بیکاری، مهاجرت و نابرابری‌های اقتصادی، روندی صعودی داشته و به یکی از چالش‌های جدی اجتماعی تبدیل شده است.
+کارتن‌خوابی پدیده‌ای است که در آن افراد بی‌سرپناه در مکان‌های عمومی مانند خیابان‌ها، پارک‌ها و زیر پل‌ها زندگی می‌کنند. این معضل اجتماعی ریشه در عواملی مانند [[فقر]]، [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]]، [[طلاق]]، [[خشونت خانگی]] و نبود مسکن مناسب دارد. کارتن‌خوابی پیامدهای سنگینی ازجمله بیماری‌های جسمی و روانی، افزایش جرم و بزهکاری، و [[آسیب‌پذیری]] شدید [[آسیب‌پذیری زنان|زنان]] و کودکان را به همراه دارد. این پدیده در جوامع امروزی، به‌دلیل افزایش هزینه‌های مسکن، [[بیکاری]]، [[مهاجرت]] و نابرابری‌های اقتصادی، روندی صعودی داشته و یک چالش‌ اجتماعی شده است.
 == مفهوم‌شناسی ==
-کارتن‌خوابی به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن افراد به‌دلیل نداشتن سرپناه، در مکان‌های عمومی و نامساعد مانند خیابان‌ها، پارک‌ها، زیر پل‌ها،<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> ایستگاه‌های اتوبوس، گاراژها، یا کنار سطل‌های زباله زندگی می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص31.]</ref> این پدیده که به‌عنوان یکی از بارزترین اشکال بی‌خانمانی شناخته می‌شود،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1060141/fa اعتمادی‌فرد و اکرامی حصاری، «تجربۀ زیستۀ زنان بی‌خانمان از خانوادۀ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، 1400ش، ص31.]</ref> محصول زندگی شهری مدرن<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> و از پیامدهای جوامع در حال توسعه است.<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> همچنین برخی گونه‌های کارتن‌خوابی در زمرهٔ ولگردی محسوب شده و از منظر قانونی، جرم به‌شمار می‌آیند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> افراد کارتن‌خواب با عناوینی چون بی‌سرپناه، خیابان‌خواب و معتاد خیابانی نیز شناخته می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref>
+کارتن‌خوابی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن افراد به‌دلیل نداشتن سرپناه، در مکان‌های عمومی و نامساعد مانند خیابان‌ها، پارک‌ها، زیر پل‌ها،<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> ایستگاه‌های اتوبوس، گاراژها، یا کنار سطل‌های زباله زندگی می‌کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص31.]</ref> این پدیده به‌عنوان شکل آشکاری از بی‌خانمانی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1060141/fa اعتمادی‌فرد و اکرامی حصاری، «تجربۀ زیستۀ زنان بی‌خانمان از خانوادۀ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، 1400ش، ص31.]</ref> محصول زندگی شهری مدرن است<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> که در جوامع در حال توسعه، شیوع بیشتری دارد.<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> برخی گونه‌های کارتن‌خوابی در زمرهٔ [[ولگردی]] محسوب شده و از منظر قانونی، جرم به‌شمار می‌آیند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> افراد کارتن‌خواب با عناوینی چون بی‌سرپناه، خیابان‌خواب و معتاد خیابانی نیز شناخته می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref>
-== انواع کارتن‌خواب ==
+== عوامل کارتن‌خوابی ==
-افراد کارتن‌خواب را می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد:
+برخی عوامل کارتن‌خوابی عبارت‌اند از:
-* '''بی‌سرپناهان مطلق''': افرادی که هیچ گونه سرپناهی ندارند.
-* '''بی‌خانمان‌های موقت''': افرادی که در مکان‌های موقت مانند پناهگاه‌ها یا خانه‌های دوستان اقامت دارند.
-* '''ساکنان اماکن ناامن''': افرادی که در مکان‌های غیراستاندارد و خطرناک زندگی می‌کنند.
-* '''ساکنان اجباری جمعی''': افرادی که به‌دلیل ناتوانی در تهیه مسکن مستقل، در مراکز جمعی سکونت دارند.<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
-== علل و عوامل کارتن‌خوابی ==
-کارتن‌خوابی نتیجه تعامل پیچیده‌ای از عوامل ساختاری، اجتماعی و فردی است. ازجمله مهم‌ترین این عوامل عبارتند از:
 * '''عوامل اقتصادی''': فقر، بیکاری، تورم، گرانی مسکن،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> ورشکستگی مالی،<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> و نبود شغل‌های پایدار؛<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref>
-* '''عوامل اجتماعی و خانوادگی''': طردشدگی از سوی خانواده،<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> طلاق، خشونت خانگی، از هم‌گسیختگی خانواده،<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref> و کاهش حمایت‌های اجتماعی؛<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
+* '''عوامل اجتماعی و خانوادگی''': طردشدگی از سوی [[خانواده]]،<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref> [[طلاق]]، [[خشونت خانگی]]، از هم‌گسیختگی خانواده،<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-جامعه-220/878465-از-کارتن-خواب-ها-نترسید فرخه، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکۀ شرق.]</ref> و کاهش حمایت‌های اجتماعی؛<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ منظم، «شناخت صحیح از پدیدۀ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر.]</ref>
-* '''عوامل روانی و فردی''': اعتیاد به موادمخدر و الکل،<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-جامعه-132/562691-کشورها-با-پدیده-کارتن-خوابی-چگونه-برخورد-می-کنند «کشورها با پدیدۀ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref> بیماری‌های روانی مانند اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ناتوانی‌های جسمی و ذهنی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/477037/fa صدیق سروستانی و نصراصفهانی، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، 1389ش، ص1-2.]</ref> و فقدان مهارت‌های زندگی؛<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
+* '''عوامل روانی و فردی''': [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد به موادمخدر]] و الکل،<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-جامعه-132/562691-کشورها-با-پدیده-کارتن-خوابی-چگونه-برخورد-می-کنند «کشورها با پدیدۀ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref> بیماری‌های روانی مانند اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ناتوانی‌های جسمی و ذهنی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/477037/fa صدیق سروستانی و نصراصفهانی، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، 1389ش، ص1-2.]</ref> و فقدان [[مهارت‌های زندگی]]؛<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
-* '''عوامل ساختاری''': ضعف سیستم تأمین اجتماعی، نبود مسکن ارزان‌قیمت، ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی،<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref> و افزایش مهاجرت‌های بی‌رویه به شهرها.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31.]</ref>
+* '''عوامل ساختاری''': ضعف سیستم تأمین اجتماعی، نبود مسکن ارزان‌قیمت، ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی،<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref> و افزایش [[مهاجرت]]‌های بی‌رویه به شهرها.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31.]</ref>
 == پیامدهای فردی و اجتماعی کارتن‌خوابی ==
-کارتن‌خوابی پیامدهای گسترده‌ای در سطوح فردی و اجتماعی به دنبال دارد:
+کارتن‌خوابی در سطوح فردی و اجتماعی پیامدهایی به دنبال دارد؛ ازجمله:
-* '''پیامدهای فردی''': ابتلا به بیماری‌های جسمی و روانی مانند ایدز، هپاتیت،<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/184125/معتادان-و-کارتن-خواب-ها-مبتلا-به-ایدز-و-هپا «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان.]</ref> بیماری‌های پوستی، سوءتغذیه، افسردگی و اضطراب، افزایش خطر مرگ‌ومیر ناشی از سرما، بیماری و مصرف مواد،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> کاهش امید به زندگی و خودکشی؛<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref>
+* '''پیامدهای فردی''': ابتلا به بیماری‌های جسمی و روانی مانند [[ایدز]]، هپاتیت،<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/184125/معتادان-و-کارتن-خواب-ها-مبتلا-به-ایدز-و-هپا «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان.]</ref> بیماری‌های پوستی، سوءتغذیه، [[افسردگی]] و اضطراب، افزایش خطر مرگ‌ومیر ناشی از سرما، بیماری و مصرف مواد،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> کاهش [[امید به زندگی]] و [[خودکشی]]؛<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref>
-* '''پیامدهای اجتماعی''': تهدید امنیت عمومی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31-32.]</ref> افزایش جرم و بزه‌کاری مانند سرقت، تکدی‌گری،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد خیریل دستان مهربان.]</ref> و فروش موادمخدر، تضعیف بنیان خانواده،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> گسترش روابط نامشروع<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref> و تولد کودکان بی‌سرپرست، ایجاد ناامنی و نارضایتی در محلات شهری،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> و تحمیل هزینه‌های سنگین بر نظام سلامت و رفاه اجتماعی.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/144953/زنان-كارتن-خواب-زير-پوست-شهر «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
+* '''پیامدهای اجتماعی''': تهدید امنیت عمومی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص31-32.]</ref> افزایش جرم و بزهکاری مانند سرقت، تکدی‌گری،<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان.]</ref> و فروش موادمخدر، تضعیف بنیان خانواده،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> گسترش [[رابطه نامشروع|روابط نامشروع]]<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref> و تولد کودکان بی‌سرپرست، ایجاد ناامنی و نارضایتی در محلات شهری،<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص16.]</ref> و تحمیل هزینه‌های سنگین بر نظام سلامت و [[رفاه اجتماعی]].<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/144953/زنان-كارتن-خواب-زير-پوست-شهر «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 == آسیب‌های کارتن‌خوابی ==
 === زمینه‌سازی جرم ===
-[[پرونده:بی‌خانمان-آمریکایی.jpg|بندانگشتی|400x400پیکسل|بی‌خانمان آمریکایی]]
+کارتن‌خوابی در قانون، [[جرم‌انگاری]] نشده است؛<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> اما زندگی کارتن‌خوابی زمینه را برای ارتکاب جرم و افزایش بزهکاری فراهم می‌کند.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص29.]</ref> بسیاری از کارتن‌خواب‌ها به‌دلیل سرقت، اخاذی، [[گدایی]]، [[تجاوز جنسی]] و توزیع و فروش موادمخدر، مجازات می‌شوند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> [[سازمان بهزیستی ایران|سازمان بهزیستی]]، نیروی انتظامی و شهرداری‌ها در اقداماتی مانند اسکان گورخواب‌ها در مراکز نگهداری و [[گرم‌خانه|گرم‌خانه‌ها]] یا انتقال آنها به کمپ‌های [[ترک اعتیاد]]، فعال هستند؛ اما بسیاری از این افراد در بازگشت به اجتماع با چالش‌های پیشین مانند آوارگی و فقر، روبرو می‌شوند.<ref>[https://melliun.org/iran/131265 «گور خواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گورخواب‌ها»، وب‌سایت میلیون.]</ref>
-کارتن‌خوابی به‌تنهایی جرم محسوب نمی‌شود و در قانون، جرم‌انگاری نشده است؛<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> اما زندگی کارتن‌خوابی زمینه را برای ارتکاب جرم و افزایش بزهکاری فراهم می‌کند.<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص29.]</ref> بسیاری از کارتن‌خواب‌ها به‌دلیل سرقت، اخاذی، گدایی، تجاوز، توزیع و فروش موادمخدر، مجازات می‌شوند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت مدرسۀ صبح رویش.]</ref> سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و شهرداری‌ها در اقداماتی مانند اسکان گورخواب‌ها در مراکز نگهداری و گرمخانه‌ها یا انتقال آنها به کمپ‌های ترک اعتیاد، فعال هستند؛ اما بسیاری از این افراد در بازگشت به اجتماع با چالش‌های پیشین مانند آوارگی و فقر، روبرو می‌شوند.<ref>[https://melliun.org/iran/131265 «گور خواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گورخواب‌ها»، وب‌سایت میلیون.]</ref>
 === گورخوابی ===
@@ خط ۶۲: / خط ۵۴: @@
 === کودکان کار ===
-افزایش تولد کودکان در میان جمعیت کارتن‌خواب، یکی از چالش‌های جدی فراروی جامعه محسوب می‌شود. به‌دلیل هویت نامشخص پدر و ناتوانی یا فقدان صلاحیت مادر در نگهداری از کودک، این کودکان معمولاً به شیرخوارگاه‌ها سپرده می‌شوند و در بسیاری از موارد، با قیمت‌های ناچیز به فروش می‌رسند تا در آینده به‌عنوان کودکان کار مورد بهره‌کشی قرار گیرند.<ref>[https://farsnews.ir/news/13950122000663/تازه-واردانی-به-دنیا-از-ریشه-کارتن-خوابی--2-م «تازه‌واردانی به دنیا از ریشۀ کارتن‌خوابی، 2 میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس.]</ref> کودکان کارتن‌خواب، معمولاً معتاد به دنیا می‌آیند و احتمال دارا بودن بیماری ایدز در آنها بالا است<ref>[https://life.shafaqna.com/FA/5924/کودکان-کارتن-خواب؛-پدیده-ای-هولناک-در-ت «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا.]</ref> و به‌علت نوع و شرایط زندگی مورد تجاوز واقع می‌شوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
+[[پرونده:کارتن‌خوابی۳.png|جایگزین=زن کارتن‌خواب در کنار سطل زباله|بندانگشتی|تصویری از یک زن کارتن‌خواب در کنار سطل زباله]]
+افزایش تولد کودکان در میان جمعیت کارتن‌خواب، یکی از چالش‌های اجتماعی محسوب می‌شود. به‌دلیل هویت نامشخص [[پدر]] و ناتوانی یا فقدان صلاحیت مادر، این کودکان معمولاً به شیرخوارگاه‌ها سپرده می‌شوند و در بسیاری از موارد، با قیمت‌های ناچیز به فروش می‌رسند تا در آینده به‌عنوان [[کار کودک|کودکان کار]] مورد بهره‌کشی قرار گیرند.<ref>[https://farsnews.ir/news/13950122000663/تازه-واردانی-به-دنیا-از-ریشه-کارتن-خوابی--2-م «تازه‌واردانی به دنیا از ریشۀ کارتن‌خوابی، 2 میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس.]</ref> کودکان کارتن‌خواب، معمولاً معتاد به دنیا می‌آیند و احتمال دارا بودن بیماری [[ایدز]] در آنها بالا است<ref>[https://life.shafaqna.com/FA/5924/کودکان-کارتن-خواب؛-پدیده-ای-هولناک-در-ت «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا.]</ref> و به‌علت نوع و شرایط زندگی مورد تجاوز جنسی واقع می‌شوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
 === زنان کارتن‌خواب ===
-در دهه اخیر، کارتن‌خوابی زنان افزایش یافته<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> و آنان حدود ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتن‌خواب‌ها را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/501637/Ø±ÙØ§ÛØª-ÙØ§ÛÛ-ØªÙØ®-Ø§Ø²-Ú©Ø§Ø±ØªÙ-Ø®ÙØ§Ø¨Û-Ù-Ø§Ø¹ØªÛØ§Ø¯-Ø²ÙØ§Ù «روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ و یا زندان؟»، خبرآنلاین.]</ref> بیشتر این زنان معتاد هستند و برخی دارای فرزند هستند.<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> این وضعیت آنان را در معرض آزار جنسی و تولد کودکان نامشروع قرار می‌دهد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> فرار دختران از خانه و روی آوردن به کارتن‌خوابی عمدتاً به دلایل اقتصادی، خشونت خانوادگی، بی‌سرپرستی یا بدسرپرستی، فقر فرهنگی، نابسامانی خانواده و تأثیر از دوستان رخ می‌دهد. همچنین عواملی مانند تن‌فروشی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> افزایش طلاق و افزایش زنان سرپرست خانواده، ازجمله دلایل افزایش کارتن‌خوابی در زنان است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
+در دهه اخیر، کارتن‌خوابی زنان در ایران افزایش یافته<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> و آنان حدود ۵ تا ۱۰درصد جمعیت کارتن‌خواب‌ها را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/501637/Ø±ÙØ§ÛØª-ÙØ§ÛÛ-ØªÙØ®-Ø§Ø²-Ú©Ø§Ø±ØªÙ-Ø®ÙØ§Ø¨Û-Ù-Ø§Ø¹ØªÛØ§Ø¯-Ø²ÙØ§Ù «روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ و یا زندان؟»، خبرآنلاین.]</ref> بیشتر این زنان [[اعتیاد زنان|معتاد]] هستند و برخی دارای فرزند هستند.<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> این وضعیت آنان را در معرض [[آزار جنسی]] و تولد کودکان نامشروع قرار می‌دهد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1011276/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%8 «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> [[فرار دختران]] از خانه و روی آوردن به کارتن‌خوابی عمدتاً به دلایل اقتصادی، خشونت خانوادگی، بی‌سرپرستی یا [[خانواده بدسرپرست|بدسرپرستی]]، فقر فرهنگی، نابسامانی خانواده و تأثیر از دوستان رخ می‌دهد. همچنین عواملی مانند [[تن‌فروشی]]،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> افزایش [[طلاق]] و افزایش [[زنان سرپرست خانوار|زنان سرپرست خانواده]]، ازجمله دلایل افزایش کارتن‌خوابی در [[زن|زنان]] است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/587507/مهمترین-عامل-اصلی-کارتن‌خوابی-در-شهرهای-بز «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا.]</ref>
-== کارتن‌خوابی در جهان ==
+== کارتن‌خوابی در کشورهای غربی ==
-[[پرونده:بی‌خانمان-فرانسوی.jpg|بندانگشتی|396x396پیکسل|بی‌خانمان فرانسوی]]
+<gallery>
-[[پرونده:بی‌خانمان‌های-برزیلی.jpg|راست|بندانگشتی|301x301پیکسل|بی‌خانمان‌های برزیلی]]
+پرونده:کارتن‌خوابی۴.jpg|بی‌خانمان‌های برزیلی
+پرونده:کارتن‌خوابی۳.jpg|بی‌خانمان فرانسوی
+پرونده:کارتن‌خوابی۱.png|جایگزین=مردی بی‌خانمان بر روی نیمکتی در پارک در محله بروکلین شهر نیویورک |بی‌خانمان آمریکایی در محله بروکلین شهر نیویورک، ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۳.
+</gallery>کارتن‌خوابی یک معضل جهانی است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه دیده می‌شود. براساس آمارها، در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] صدها هزار نفر بی‌خانمان هستند که بسیاری از آنها در خیابان‌ها زندگی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/984644/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%A7%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D «آمار یک شبکۀ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در [[اروپا]] نیز کشورهایی مانند [[فرانسه]]، [[آلمان]]، [[انگلستان]] و [[ایتالیا]]<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> با معضل کارتن‌خوابی مواجه هستند. در سال‌های اخیر، تعداد بی‌خانمان‌ها در بسیاری از کشورهای پیشرفته افزایش یافته است<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref> و عواملی مانند [[مهاجرت]]، تبعیض نژادی، نابرابری در دسترسی به خدمات بهداشتی و مسکن، و افزایش هزینه‌های زندگی، این پدیده را تشدید کرده‌اند.<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران.]</ref> در برخی کشورها، گزارش‌هایی از مرگ‌ومیر سالانه صدها نفر از بی‌خانمان‌ها بر اثر سرما و بیماری منتشر شده است.<ref name=":0">[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref>
-=== در آمریکا و کشورهای غربی ===
+== کارتن‌خوابی در ایران ==
-کارتن‌خوابی یک معضل جهانی است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه دیده می‌شود. براساس آمارها، در آمریکا صدها هزار نفر بی‌خانمان هستند که بسیاری از آنها در خیابان‌ها زندگی می‌کنند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/984644/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%A7%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D «آمار یک شبکۀ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در اروپا نیز کشورهایی مانند فرانسه، آلمان، انگلستان و ایتالیا<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکه کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> با معضل کارتن‌خوابی مواجه هستند. در سال‌های اخیر، تعداد بی‌خانمان‌ها در بسیاری از کشورهای پیشرفته افزایش یافته است<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref> و عواملی مانند مهاجرت، تبعیض نژادی، نابرابری در دسترسی به خدمات بهداشتی و مسکن، و افزایش هزینه‌های زندگی، این پدیده را تشدید کرده‌اند.<ref>[https://ac.kheir.ir/blog/understanding-of-the-phenomenon-of-homeless-people/ «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران.]</ref> در برخی کشورها مانند فرانسه، گزارش‌هایی از مرگ‌ومیر سالانه صدها نفر از بی‌خانمان‌ها بر اثر سرما و بیماری منتشر شده است.<ref name=":0">[https://www.mizanonline.ir/fa/news/590196/وضعیت-بی-خانمانی-در-اروپا-و-آمریکا-در-آینه- «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینۀ آمار»، خبرگزاری میزان.]</ref>
+کارتن‌خوابی در ایران پدیده‌ای نسبتاً نوپدید به شمار می‌آید<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> و ریشه در تحولات اجتماعی و اقتصادی دهه‌های اخیر، ازجمله توسعه شتاب‌زده [[شهرنشینی]]، افزایش فاصله طبقاتی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص35.]</ref> گسترش مهاجرت<ref>[https://sid.ir/fA/Journal/SearchPaper.aspx?journal=&subject=&writer=108835&year=1400&PDF=Y&Filter= سبزی خوشنامی و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص67.]</ref> و تضعیف نظام خانواده دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص27.]</ref> این پدیده برای اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ش به‌عنوان یک معضل اجتماعی در [[تهران]] مطرح شد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/215502/fa فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.]</ref> براساس برآوردهای رسمی، در سال‌های اخیر، هزاران کارتن‌خواب<ref>[https://snn.ir/fa/news/986984/%DB%B2%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B3%E2%80%8 «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در [[تهران]] و سایر [[کلان‌شهر|کلان‌شهرها]] در ایران شناسایی شده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص14.]</ref> اکثر این افراد را مردان تشکیل می‌دهند، اما تعداد زنان و [[کودک|کودکان]] کارتن‌خواب نیز رو به افزایش است که اتباع خارجی نیز بخشی از این تعداد را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://37080434.khabarban.com/ «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان.]</ref>
-=== در ایران ===
+== مقابله با کارتن‌خوابی ==
-کارتن‌خوابی در ایران پدیده‌ای نسبتاً نوپدید است<ref>[https://www.sid.ir/paper/992812/fa سبزی خوشنامی و همکاران، «از جدایی تا هویت باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص64-65.]</ref> و ریشه در تحولات اجتماعی و اقتصادی دهه‌های اخیر، ازجمله توسعه شتاب‌زده شهرنشینی، افزایش فاصله طبقاتی،<ref>[https://journals.shahed.ac.ir/article_3721_4e400ea1cb202bfa2b76097f3217e250.pdf سهیلی، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، 1399ش، ص35.]</ref> گسترش مهاجرت<ref>[https://sid.ir/fA/Journal/SearchPaper.aspx?journal=&subject=&writer=108835&year=1400&PDF=Y&Filter= سبزی خوشنامی و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، 1400ش، ص67.]</ref> و تضعیف نظام خانواده دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/956917/fa دیاری و کرمانی، «مطالعۀ جامعه‌شناختی ناهنجاری‌های جنسی در پاتوق‌های کارتن‌خوابی شهرهای تهران و مشهد»، 1399ش، ص27.]</ref> این پدیده برای اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ش به‌عنوان یک معضل اجتماعی در تهران مطرح شد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/215502/fa فتحی و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعۀ کیفی»، 1397ش، ص280.]</ref> براساس برآوردهای رسمی، در سال‌های اخیر، هزاران کارتن‌خواب<ref>[https://snn.ir/fa/news/986984/%DB%B2%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B3%E2%80%8 «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> در تهران و سایر کلانشهرها شناسایی شده‌اند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و همکاران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص14.]</ref> اکثر این افراد را مردان تشکیل می‌دهند، اما تعداد زنان و کودکان کارتن‌خواب نیز رو به افزایش است که اتباع خارجی نیز بخشی از این تعداد را تشکیل می‌دهند.<ref>[https://37080434.khabarban.com/ «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان.]</ref> عواملی مانند اعتیاد، طلاق، خشونت خانگی،<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/144953/زنان-كارتن-خواب-زير-پوست-شهر «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک.]</ref> و مشکلات اقتصادی، از مهم‌ترین دلایل کارتن‌خوابی در ایران به‌شمار می‌روند.<ref>[https://dmngo.ir/کارتن-خوابی-و-دلایل-آن/ «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد خیریل دستان مهربان.]</ref> براساس قانون ایران، شناسایی و اسکان کارتن‌خواب‌ها در تهران بر عهدهٔ شوای شهر، نیروی انتظامی و بهزیستی است.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref>
+[[پرونده:کارتن‌خوابی۴.png|جایگزین=تصویری از یک گرم‌خانه زنانه در تهران|بندانگشتی|تصویری از یک گرم‌خانه زنانه در تهران]]
+کارشناسان، مقابله با پدیده کارتن‌خوابی را نیازمند مشارکت نهادهای دولتی، سازمان‌های غیردولتی و جامعه می‌دانند و به راهکارهای زیر توجه کرده‌اند:
+* توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی اقشار آسیب‌پذیر، ایجاد اشتغال پایدار، کنترل تورم مسکن، و تقویت بنیان خانواده؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
+* ارائه خدمات مشاوره، درمان اعتیاد و بیماری‌های روانی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ایجاد مراکز اسکان موقت مانند گرم‌خانه‌ها، و بازگرداندن افراد به خانواده؛<ref>[https://www.madadkarnews.ir/راههای-درمان-کارتن-خوابی/ مهدوی، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز.]</ref>
+* آموزش مهارت‌های زندگی و کارآفرینی<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref> برای بازگشت افراد به جامعه و کسب استقلال مالی؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
+* اصلاح قوانین مسکن، گسترش بیمه‌های اجتماعی،<ref>[https://vakiljo.ir/guides/how-to-get-government-help-for-homeless «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو.]</ref> و ایجاد بسترهای اشتغال‌زایی در مناطق محروم.<ref>[https://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/78095/روایت-یک-کارتن-خواب-زندگی-اش «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش»، پایگاه خبری تحلیلی ایران‌خبر.]</ref>
-== راهکارهای مقابله با کارتن‌خوابی ==
+در ایران، سازمان‌هایی مانند بهزیستی، شهرداری و نیروی انتظامی مسئولیت ساماندهی کارتن‌خواب‌ها را بر عهده دارند.<ref>[https://sobherouyesh.com/آیا-کارتن-خوابی-جرم-است؟/ «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش.]</ref> ایجاد گرم‌خانه‌ها، طرح‌های توانمندسازی و اسکان موقت، ازجمله اقداماتی است که در سال‌های اخیر انجام شده است. بااین‌حال، این اقدامات اغلب جنبه موقت داشته‌اند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref>
-مقابله با کارتن‌خوابی نیازمند مشارکت نهادهای دولتی، سازمان‌های غیردولتی و جامعه است. راهکارهای اصلی شامل موارد زیر است:
-* '''پیشگیری''': توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی اقشار آسیب‌پذیر، ایجاد اشتغال پایدار، کنترل تورم مسکن، و تقویت بنیان خانواده؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
-* '''حمایت اجتماعی''': ارائه خدمات مشاوره، درمان اعتیاد و بیماری‌های روانی،<ref>[https://www.imna.ir/news/521886/دو-روی-سکه-کارتن-خوابی «دو روی سکۀ «کارتن‌خوابی»»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> ایجاد مراکز اسکان موقت مانند گرم‌خانه‌ها، و بازگرداندن افراد به خانواده؛<ref>[https://www.madadkarnews.ir/راههای-درمان-کارتن-خوابی/ مهدوی، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز.]</ref>
-* '''توانمندسازی''': آموزش مهارت‌های زندگی و کارآفرینی<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref> برای بازگشت افراد به جامعه و کسب استقلال مالی؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/966430/fa بخشی‌نیا و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، 1398ش، ص23-25.]</ref>
-* '''سیاست‌گذاری کلان''': اصلاح قوانین مسکن، گسترش بیمه‌های اجتماعی،<ref>[https://vakiljo.ir/guides/how-to-get-government-help-for-homeless «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو.]</ref> و ایجاد بسترهای اشتغال‌زایی در مناطق محروم.<ref>[https://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/78095/روایت-یک-کارتن-خواب-زندگی-اش «روایت یک کارتن‌خواب از زندگی‌اش»، پایگاه خبری تحلیلی ایران‌خبر.]</ref>
-در ایران، سازمان‌هایی مانند بهزیستی، شهرداری و نیروی انتظامی مسئولیت ساماندهی کارتن‌خواب‌ها را بر عهده دارند. ایجاد گرم‌خانه‌ها، طرح‌های توانمندسازی و اسکان موقت، ازجمله اقداماتی است که در سال‌های اخیر انجام شده است. بااین‌حال، این اقدامات اغلب جنبه موقت داشته و نیازمند راهکارهای اساسی‌تر و پایدارتر است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/621413/کارتن-خوابی-و-موانع-مدیریت-علمی-پیشگیری-از-آسیب-های-اجتماعی-در علیوردی‌نیا، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین.]</ref>[[پرونده:حاشیه-نشینی.jpg|بندانگشتی|385x385px|عواملی مانند مدرن‌سازی و افزایش شکاف طبقاتی موجب حاشیه‌نشینی در شهرهای بزرگ ایران شد]]
-[[پرونده:بی‌خانمان.jpg|بندانگشتی|383x383پیکسل|بی‌خانمان]]
-[[پرونده:کارتن-خوابی۱.jpg|بندانگشتی|کارتن‌خوابی، شیوهٔ زندگی رایج میان افراد بی‌سرپناه است|325x325پیکسل]]
 == پانویس ==
@@ خط ۹۳: / خط ۸۵: @@
 == منابع ==
 {{آغاز منابع}}
-* «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
+* «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۱ش.
+* «آمار یک شبکهٔ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۰ش.
+* «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
 * اعتمادی‌فرد، سید مهدی و اکرامی حصاری، معصومه، «تجربهٔ زیستهٔ زنان بی‌خانمان از خانوادهٔ مورد مطالعه: زنان بی‌خانمان مقیم مرکز اقامتی مهر»، جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، دورهٔ ۳، ۱۴۰۰ش.
-* «آیا کارتن‌خوابی جرم است؟»، وب‌سایت صبح رویش، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آبان ۱۴۰۱ش.
+* «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
 * بخشی‌نیا، اکبر و دیگران، «الگوی توانمندسازی افراد کارتن‌خواب با رویکرد مددکاری اجتماعی»، مددکاری اجتماعی، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
+* «بیست و چهار هزار کارتن‌خواب و بی‌خانمان داریم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۰ش.
 * «تازه‌واردانی به دنیا از ریشهٔ کارتن‌خوابی، ۲ میلیون تومان بهای کودکان کار آینده»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ش.
 * «دو روی سکهٔ کارتن‌خوابی»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۴۰۰ش.
@@ خط ۱۰۳: / خط ۹۸: @@
 * «روایت‌هایی تلخ از کارتن‌خوابی و اعتیاد زنان، بهتر است بگوییم پناهگاه، کمپ یا زندان؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۳۹۴ش.
 * «زنان کارتن‌خواب زیر پوست شهر»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۳۸۹ش.
+* «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۳۹۵ش.
 * سبزی خوشنامی، محمد و دیگران، «از جدایی تا هویت‌باختگی: تبیین کیفی کارتن‌خوابی در معتادان شهر تهران»، مجلهٔ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۰ش.
+* سهیلی، محمدوحید، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، فصلنامهٔ مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۹ش.
 * «شناخت صحیح از پدیده کارتن خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت آکادمی خیر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مهر ۱۴۰۴ش.
+* صدیق سروستانی، رحمت‌اله و نصراصفهانی، آرش، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، نشریهٔ یررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۹ش.
 * علیوردی‌نیا، اکبر، «کارتن‌خوابی و موانع مدیریت علمی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در ایران»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۵ش.
 * فتحی، منصور و دیگران، «تبیین عدم تمایل کارتن‌خوابان شهر تهران در استفاده از گرم‌خانه‌های شهرداری: یک مطالعهٔ کیفی»، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، شمارهٔ سوم، ۱۳۹۷ش.
-* «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۶ اسفند ۱۴۰۲ش.
+* فرخه، نسترن، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکهٔ شرق، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
+* «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۳ خرداد ۱۴۰۳ش.
 * «کشورها با پدیدهٔ کارتن‌خوابی چگونه برخورد می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۰ بهمن ۱۳۹۵ش.
 * «کودکان کارتن‌خواب: پدیده‌های هولناک در تهران»، وب‌سایت شفقنا، تاریخ بازدید: ۲۷ اسفند ۱۴۰۲ش.
+* «گورخواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گور خواب‌ها»، وب‌سایت میلیون، تاریخ درج مطلب: ۱۷ جولای ۲۰۱۷م.
+* «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
 * منظم، الهه، «شناخت صحیح از پدیدهٔ کارتن‌خوابی و ابعاد آن»، وب‌سایت خیر، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۰ش.
 * مهدوی، سمیرا، «راه‌های درمان کارتن‌خوابی»، وب‌سایت مددکار نیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۳۹۵ش.
 * «مهم‌ترین عامل اصلی کارتن‌خوابی در شهرهای بزرگ چیست؟، خطری که دختران کارتن‌خواب را تهدید می‌کند»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ش.
-* «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینهٔ آمار»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ش.
-* «آمار زنان کارتن‌خواب رو به افزایش است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲ خرداد ۱۴۰۱ش.
-* «آمار یک شبکهٔ آمریکایی از تعداد وحشتناک کارتن‌خواب‌ها در آمریکا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آذر ۱۴۰۰ش.
-* «بخشی از کارتن‌خواب‌ها اتباع خارجی هستند»، وب‌سایت باشگاه خبربان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.
-* «زندگی در گور»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۳۹۵ش.
-* سهیلی، محمدوحید، «صورت‌بندی نسبت آسیب‌های اجتماعی ذیل مفهوم مدرن شهر از منظر حکمت متعالیه»، فصلنامهٔ مطالعات اسلامی آسیب‌های اجتماعی، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۹ش.
-* صدیق سروستانی، رحمت‌اله و نصراصفهانی، آرش، «اعتیاد، طرد اجتماعی و کارتن‌خوابی در شهر تهران؛ پژوهشی کیفی»، نشریهٔ یررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ ۴، ۱۳۸۹ش.
-* فرخه، نسترن، «از کارتن‌خواب‌ها نترسید»، وب‌سایت شبکهٔ شرق، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
-* «کارتن‌خوابی و دلایل کارتن‌خواب شدن افراد»، وب‌سایت بنیاد خیریل دستان مهربان، تاریخ بازدید: ۲۳ خرداد ۱۴۰۳ش.
-* «گورخواب‌ها، نی‌نشین شدند، بازگشت ۸۰ درصد گور خواب‌ها»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۳۹۶ش.
-* «گورخوابی که دانشجوی دکترا شد»، وب‌سایت مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ش.
 * «معتادان و کارتن‌خواب‌ها مبتلا به ایدز و هپاتیت، طراحی مراقبت‌های ویژه»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۳۹۵ش.
 * «نحوه دریافت کمک‌های دولتی برای بی‌خانمان‌ها»، وب‌سایت وکیل‌جو، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
+* «وضعیت بی‌خانمانی در اروپا و آمریکا در آینهٔ آمار»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۸ش.
 {{پایان منابع}}
 {{خواب}}