ویکی سازی |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''محمد مجتهد شبستری'''؛ از شخصیتها و اساتید معاصر در زمینه الهیات و معارف اسلامی، بخصوص فلسفه، عرفان و کلام اسلامی. | '''محمد مجتهد شبستری'''؛ از شخصیتها و اساتید معاصر در زمینه الهیات و معارف اسلامی، بخصوص فلسفه، عرفان و کلام اسلامی. | ||
محمد مجتهد شبستری از نخستین اشخاصی است که پای تحلیلهای هرمنوتیک به ادبیات دینی ایران را باز کرد. این تحلیل مبنای نواندیشی در مساله [[زن]] و [[خانواده]] نیز شد. | محمد مجتهد شبستری از نخستین اشخاصی است که پای تحلیلهای [[هرمنوتیک]] به ادبیات دینی ایران را باز کرد. این تحلیل مبنای نواندیشی در مساله [[زن]] و [[خانواده]] نیز شد. | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
محمد مجتهد شبستری در سال ۱۳۱۵ش در شبستر (آذربایجان شرقی) چشم به جهان گشود. وی در ۵ سالگی | محمد مجتهد شبستری در سال ۱۳۱۵ش در شبستر (آذربایجان شرقی) چشم به جهان گشود. وی در ۵ سالگی همراه [[خانواده]] برای سکونت به [[تبریز]] آمد. پدرش مرحوم آیت الله حاج میرزا کاظم از فقیهان مبارز دوران استبداد رضا خانی بود. وی پس از پایان تحصیلات از [[حوزه علمیه نجف]]، مدتی در شبستر ساکن شد. سپس ده سال آخر عمرش را مقیم تبریز شد و از عالمان طراز اول شهر به شمار میآمد. جدش مرحوم ملا علی اشرف از علمای آذربایجان بودهاند.در سال ۱۳۳۰ برای تحصیل در علوم اسلامی وارد [[حوزه علمیه قم]] گردید. مدت ۱۸ سال در این حوزه به تحصیل و تحقیق در فلسفه و کلام اسلامی، فقه و اصول و [[تفسیر قرآن]] پرداخت و در بالاترین سطوح حوزوی تحصیلات خود را به پایان رساند.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF_%D8%B4%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF «مجتهد شبستری، محمد»، ویکی نور]</ref> | ||
شبستری با تفکر روشنفکران مذهبی مانند [[جلال آلاحمد]] و [[علی شریعتی]] و همچنین [[مرتضی مطهری]] ارتباط نزدیکی داشت.<ref>[ویکی پدیا انگلیسی صفحه مجتهد شبستریhttps://en.wikipedia.org/wiki/Mohammad_Mojtahed_Shabestari|«Mohammad Mojtahed Shabestari»، در ویکی پدیا انگلیسی]</ref> وی میگوید: در سالهای پایانی دوره تحصیلم در [[قم]]، نشریاتی، منتشر میشد و در آن نشریات، سعی میشد معارف اسلامی به صورت قابل قبول، برای نسل تحصیل کرده مملکت عرضه شود که معروفترین آنها، مجله مکتب اسلام و فصلنامه و سالنامه مکتب تشیع بود و من عضو هیئت تحریریه مجله مکتب اسلام بودم.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF_%D8%B4%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C «مجتهد شبستری»، در ویکی فقه]</ref> | |||
==فعالیتهای فرهنگی - اجتماعی== | ==فعالیتهای فرهنگی - اجتماعی== | ||
در سال ۱۳۴۸ دو تن از مراجع تقلید شیعه و [[سید محمد حسینی | در سال ۱۳۴۸ دو تن از مراجع تقلید شیعه و [[سید محمد حسینی بهشتی]] از وی دعوت کردند تا برای اداره [[مرکز اسلامی هامبورگ]] در آلمان به آن کشور برود. او این دعوت را پذیرفت و به اتفاق [[خانواده]] به [[هامبورگ]] رفت و در آنجا اقامت گزید. وی با سمت مدیر مرکز اسلامی هامبورگ مدت ۹ سال در آلمان اقامت داشت. اقامت در [[اروپا]] برای وی فرصتی پیش آورد تا با تسلط بر زبان آلمانی در فرهنگ و تمدن غرب به ویژه فلسفه جدید و الهیات مسیحی از نزدیک مطالعات و تحقیقاتی به عمل آورد. او در این مدت برای شرکت در سمینارها و کنفرانسهای بینالمللی فلسفی و الهیاتی و سخنرانی در آنها بارها به کشورهای مختلف اروپایی، عربی و امریکا سفر کرد و با شخصیتهای برجسته مسیحی، یهودی، بودایی و مسلمان در نقاط مختلف جهان به گفتگو نشست و با آنان دربار چالشهای علم و فلسفه جدید با الهیات ادیان بزرگ جهان تبادل نظر کرد و فراوان از آنان آموخت.<ref>«مجتهد شبستری»، در ویکی فقه</ref> | ||
مجتهد شبستری در سال ۱۳۵۷ به ایران بازگشت. در آن سال طلیعههای [[انقلاب اسلامی ایران]] یکی پس از دیگری آشکار میشد. وی که در دوران اقامت در آلمان نیز فعالیت سیاسی جهت استقرار دموکراسی در ایران را در برنامه خود قرار داده بود، پس از پیروزی انقلاب در ایران با شور و علاقه وافر وارد صحنههای سیاسی شد، مقالات فرهنگی سیاسی وی در مجلات و روزنامههای معتبر آن دوران انتشار مییافت و سخنرانیهای او هم از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش میشد. در سال ۱۳۵۸ وی به نشر یک مجله تئوریک (دو هفته یک بار) به نام اندیشه اسلامی پرداخت.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF_%D8%B4%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF «مجتهد شبستری، محمد»، ویکی نور]</ref> | مجتهد شبستری در سال ۱۳۵۷ به [[ایران]] بازگشت. در آن سال طلیعههای [[انقلاب اسلامی ایران]] یکی پس از دیگری آشکار میشد. وی که در دوران اقامت در آلمان نیز فعالیت سیاسی جهت استقرار دموکراسی در ایران را در برنامه خود قرار داده بود، پس از پیروزی انقلاب در ایران با شور و علاقه وافر وارد صحنههای سیاسی شد، مقالات فرهنگی سیاسی وی در مجلات و روزنامههای معتبر آن دوران انتشار مییافت و سخنرانیهای او هم از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش میشد. در سال ۱۳۵۸ وی به نشر یک مجله تئوریک (دو هفته یک بار) به نام اندیشه اسلامی پرداخت.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF_%D8%B4%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF «مجتهد شبستری، محمد»، ویکی نور]</ref> | ||
اما به علت بروز مشکلات مالی از این مجله ۱۵ شماره بیشتر منتشر نشد. این مجله در عین حال که در سمت و سوی حمایت و حراست از انقلاب حرکت میکرد از روند اوضاع سیاسی نیز به صراحت انتقاد مینمود. در اولین دوره انتخابات مجلس شورای ملی پس از انقلاب وی از آذربایجان شرقی به نمایندگی مجلس شورا انتخاب شد. او در آن مجلس در عین طرفداری از انقلاب منتقد روند اوضاع سیاسی بودند و آراء و افکار خود را در مجلس و رسانهها بیان میکردند. وی پس از پایان دوره اول مجلس شورای اسلامی از شرکت در دوره دوم انتخابات خودداری کرد.<ref>«مجتهد شبستری، محمد»، ویکی نور</ref> | اما به علت بروز مشکلات مالی از این مجله ۱۵ شماره بیشتر منتشر نشد. این مجله در عین حال که در سمت و سوی حمایت و حراست از انقلاب حرکت میکرد از روند اوضاع سیاسی نیز به صراحت انتقاد مینمود. در اولین دوره انتخابات مجلس شورای ملی پس از انقلاب وی از آذربایجان شرقی به نمایندگی مجلس شورا انتخاب شد. او در آن مجلس در عین طرفداری از انقلاب منتقد روند اوضاع سیاسی بودند و آراء و افکار خود را در مجلس و رسانهها بیان میکردند. وی پس از پایان دوره اول مجلس شورای اسلامی از شرکت در دوره دوم انتخابات خودداری کرد.<ref>«مجتهد شبستری، محمد»، ویکی نور</ref> | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۵: | ||
==دیدگاه== | ==دیدگاه== | ||
شبستری در مساله فقه اسلامی و حقوق [[زن]] بر اساس دیدگاه هرمونتیکی خود و تاثیر پیشفرضها و انتظارات مفسر در تفسیر متن چنین میگوید: «در فقه اسلامی میان زن و [[مرد]] نابرابریهای حقوقی متعددی در اموری نظیر [[طلاق]]، حضانت، ریاست [[خانواده]]، داوری، ارث و. . . وجود دارد. سوال اصلی در این نابرابریها این است که فقیهان مسلمان بر اساس کدام پیش فهمها و انتظارات احکام فقهی ناظر بر زنان را استنباط کردهاند؟» شبستری میگوید فقیهان به دلیل اینکه قائل بودند که نظام خانواده طبیعی است و بر اساس نظام آفرینش است لذا حقوق، وظایف و تقسیم کار باید بر اساس نظام طبیعی باشد. لذا تمام حقوق و تکالیفی که به زن و مرد داده میشود یا از آنها سلب میشود باید از آن نظام طبیعی تبعیت کند.<ref> [http://mohammadmojtahedshabestari.com/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/ «فقه اسلامی و حقوق زنان»، وبسایت مجتهد شبستری]</ref> | شبستری در مساله [[فقه اسلامی]] و حقوق [[زن]] بر اساس دیدگاه هرمونتیکی خود و تاثیر پیشفرضها و انتظارات مفسر در تفسیر متن چنین میگوید: «در فقه اسلامی میان زن و [[مرد]] نابرابریهای حقوقی متعددی در اموری نظیر [[طلاق]]، حضانت، ریاست [[خانواده]]، داوری، ارث و. . . وجود دارد. سوال اصلی در این نابرابریها این است که فقیهان مسلمان بر اساس کدام پیش فهمها و انتظارات احکام فقهی ناظر بر زنان را استنباط کردهاند؟» شبستری میگوید فقیهان به دلیل اینکه قائل بودند که نظام خانواده طبیعی است و بر اساس نظام آفرینش است لذا حقوق، وظایف و تقسیم کار باید بر اساس نظام طبیعی باشد. لذا تمام حقوق و تکالیفی که به زن و مرد داده میشود یا از آنها سلب میشود باید از آن نظام طبیعی تبعیت کند.<ref> [http://mohammadmojtahedshabestari.com/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/ «فقه اسلامی و حقوق زنان»، وبسایت مجتهد شبستری]</ref> | ||
در مقابل هستند کسانی که تفاوتهای طبیعی را مبنای تفاوت در حقوق و وظایف نمیدانند. اینها معتقدند طبیعی دانستن نظام [[خانواده]] که مبتنی بر تفاوتهای بدنی و ساختار روانی [[زن]] و [[مرد]] است راه به جایی نمیبرد. امروزه نمیتوان ادعا کرد که فلان شکل معین از خانواده بهترین نوع تنظیم مناسبات میان زن و مرد است. این پرسش که حقوق زن و مرد بر چه اساسی تنظیم شود؟ در عصرهای مختلف پاسخهای متفاوتی دارد. باید کارکردهای مختلف اشکال گوناگون زندگی اجتماعی و نظام خانواده را در هر عصری تعیین کرد و آن وقت با مقایسه فهمید که در هر عصری کدام نوع زندگی تعیینکننده حقوق عادلانه میان زن و مرد است.<ref> «فقه اسلامی و حقوق زنان»، وبسایت مجتهد شبستری</ref> | در مقابل هستند کسانی که تفاوتهای طبیعی را مبنای تفاوت در حقوق و وظایف نمیدانند. اینها معتقدند طبیعی دانستن نظام [[خانواده]] که مبتنی بر تفاوتهای بدنی و ساختار روانی [[زن]] و [[مرد]] است راه به جایی نمیبرد. امروزه نمیتوان ادعا کرد که فلان شکل معین از خانواده بهترین نوع تنظیم مناسبات میان زن و مرد است. این پرسش که حقوق زن و مرد بر چه اساسی تنظیم شود؟ در عصرهای مختلف پاسخهای متفاوتی دارد. باید کارکردهای مختلف اشکال گوناگون زندگی اجتماعی و نظام خانواده را در هر عصری تعیین کرد و آن وقت با مقایسه فهمید که در هر عصری کدام نوع زندگی تعیینکننده حقوق عادلانه میان زن و مرد است.<ref> «فقه اسلامی و حقوق زنان»، وبسایت مجتهد شبستری</ref> | ||
