|
|
| (۳۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| آخرالزمان؛
| | '''آخرالزمان'''؛ دوران پایانی جهان و تاریخ بشر، پیش از برپایی قیامت.<ref group="دیدگاه">نمودهای اجتماعی و فرهنگی آخرالزمان چیست؟ |
| **متن کامل مقاله آخرالزمان** با رعایت تمامی اصول و الزامات فنی، نگارشی و منبعدهی در قالب **ویرایش مبدأ (MediaWiki Source Text)** اصلاح، تکمیل و در قالب فایل `formatted-article.txt` آماده شد.
| |
|
| |
|
| در این نسخه ویرایششده، اقدامات زیر به طور دقیق اعمال شده است:
| | این اعتقاد چه اثری در سبک زندگی یا رفتارها دارد؟ |
| * **رعایت محدودیت پاراگراف اول:** هیچگونه پانویس یا ارجاعی در اولین پاراگراف (که بخش مقدماتی و هندسه بحث است) قرار نگرفته و پانویس اولیه حذف شده است.
| |
| * **قانون حذف نام نویسنده حقیقی برای اخبار و وبگاهها:** نام نویسندگان برای تمامی مطالب وبسایتی و اخبار آنلاین (نظیر خبرگزاری جمهوری اسلامی، فارس، تابناک، رسا، شبستان و وبگاههایی مانند پرسمان و طهور) به طور کامل حذف گردید و ارجاع مستقیماً بر اساس عنوان مطلب و رسانه تنظیم شد. نام نویسنده صرفاً برای کتابها و مقالات علمیِ مشخص (مانند آثار نجمالدین طبسی، مهدی خوشدونی، علیاکبر مهدیپور، و فیاض قرایی) حفظ شده است.
| |
| * **استفاده دقیق از الگوی {{پک/بن}} بدون گیومه دستی:** تمامی پانویسها در تگ `<ref>` با استفاده از پارامترهای نامدار `ف=` و `ک=` تنظیم شدهاند و هیچگونه گیومه دستی دور عنوان مطلب قرار نگرفته است تا خود الگو به صورت خودکار آن را اعمال کند.
| |
| * **کدگذاری بخش منابع با الگوی {{یادکرد وب}} و {{شناسه یادکرد}}:** در بخش پایانی، الگوها به همراه پارامتر `شناسه=` و عنوان بدون گیومه دستی تنظیم شدهاند تا اتصال پانویسها به منابع به درستی برقرار شود.
| |
| * **حذف پانویسهای تکراریِ پشتسرهم:** در مواردی که جملات متوالی از یک منبع یکسان استفاده کرده بودند (مانند کدهای ارجاع `وب_ایرنا_بلاها`، `وب_ایرنا_قحطی`، `وب_زندگی_سخت` و `وب_تابناک_جنگ`)، پانویسهای تکراری حذف و تنها یک ارجاع در انتهای جمله یا عبارت دوم قرار داده شد.
| |
|
| |
|
| در ادامه، متن کامل کد ویرایش مبدأ جهت کپی و استفاده مستقیم در ویرایشگر ویکی ارائه شده است:
| | بحث فتنه ها و حوادث جاری که به آخرالزمان نسبت داده میشود. |
|
| |
|
| ```wikitext
| | بحث سختی ها و بلایایی که به این دوران نسبت داده میشود و گاهی تطبیق داده شده است. |
| آخرالزمان؛ دورهٔ پایانی تاریخ جهان در باورهای دینی.
| |
|
| |
|
| آخرالزمان اصطلاحی دینی و فرهنگی است که به بخش پایانی از دوران جهان پیش از رستاخیز اطلاق میشود و در مکاتب و ادیان گوناگون اهمیت ویژهای دارد. این مفهوم به روزگاری اشاره میکند که جهان مادی به پایان خود نزدیک شده و حوادثی شگرف در آن رخ میدهد که در نهایت به تحولی عظیم و آغاز دورهای نوین میانجامد. مکاتب و اندیشمندان مختلف، اعم از شرقی و غربی، دیدگاههای متفاوتی درباره پایان جهان، سرنوشت نهایی بشر و تقابل خیر و شر ارائه کردهاند.
| | فیلم و داستان و کتاب درباره آخر الزمان زیاد تولید شده حتما در یک بخش به این نمودها پرداخته بشه. |
|
| |
|
| == مفهومشناسی ==
| | </ref><ref group="دیدگاه">اشکال اصلی این مقاله ضعف در منابع است. درباره آخر الزمان منابع علمی فراوانی وجود دارد اما عمده مطالب این مقاله از سایتهاست آن هم نه سایت های علمی بلکه سایت های خبری |
| واژه آخرالزمان در لغت به معنای بخش واپسین از روزگار است که به قیامت متصل میشود.<ref>{{پک/بن|وب_معنا|ف=معنا و مفهوم آخرالزمان|ک=وبسایت امام دوازدهم}}</ref> در معارف اسلامی، این اصطلاح در دو معنای کلی به کار میرود؛ نخست، مدت زمانی که با بعثت پیامبر اسلام آغاز شده و تا برپایی قیامت امتداد مییابد و از همین رو به وی پیامبر آخرالزمان گفته میشود. معنای دوم و خاصتر آن، به روزگار پیش از ظهور منجی موعود و همچنین دوران حکومت جهانی او اشاره دارد که در آن فساد و تباهی ریشهکن شده و عدالت گسترش مییابد.<ref>{{پک/بن|وب_مهدویت|ف=مهدویت و آخرالزمان ؛ ما و شما|ک=پایگاه اطلاع رسانی حوزه}}</ref>
| |
|
| |
|
| == تفاوت دوره آخرالزمان با عصر ظهور و خلط مفاهیم ==
| | علاوه بر مقالات بسیار زیادی که در این زمینه داریم، مقاله آخرالزمان در دائرة المعارف بزرگ اسلامی یک منبع قابل اطمینان است و شما میتوانید از منابعش بهره خوبی ببرید. |
| در بسیاری از متون و برداشتهای عمومی، میان مفاهیم «آخرالزمان»، «دوران پیش از ظهور» و «عصر ظهور» خلط و آمیختگیهایی صورت گرفته است. آخرالزمان مفهومی گسترده و نسبی است که هم دوران پرالتهاب پیش از ظهور و هم دوران طلایی پس از آن را در دل خود جای داده است.<ref>{{پک/بن|وب_شهبازیان|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسمی حوزه}}</ref> دوران پیش از ظهور، عصری پر از فتنهها، هتک حرمتها، رواج انحرافات و گسترش ناامنی است که اوج سیاهی آن در زمان نزدیک به ظهور نمایان میشود.<ref>طبسی، {{پک/بن|کتاب_طبسی|ف=چشم اندازی به حکومت مهدی(عج)|ک=پایگاه اطلاع رسانی حوزه}}</ref> در مقابل، عصر ظهور دورانی است که در تقابل کامل با دوره پیشین قرار دارد؛ حاکمیت عدل بر جهان مستقر شده، هیچ ستمگرى بر جامعهاى حکومت نکرده و زمینه گناه، به خصوص گناهان اجتماعى از بین میرود.<ref>{{پک/بن|وب_اسلام_کوئست|ف=بعد از قیام امام مهدی(عج)، حکومت عدل جهانی چه زمانی تشکیل میشود؟ و آیا پس از استقرار حکومت، فقر و ظلم از بین میرود؟|ک=وبسایت اسلام کوئست}}</ref> همچنین در برخی متون روایی، نشانههای ظهور با نشانههای قیامت آمیخته شده است، در حالی که آخرالزمان ناظر به پایان حیات مادی است و نشانههای قیامت، نشانههای فروپاشی جهان برای برپایی رستاخیز است.<ref>{{پک/بن|وب_فارس_آشفتگی|ف=آشفتگی و اختلاف متون|ک=خبرگزاری فارس}}</ref>
| |
|
| |
|
| == آخرالزمان از دیدگاه قرآن ==
| | https://lib.eshia.ir/12293/3/424/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 |
| قرآن به صراحت از اصطلاح آخرالزمان استفاده نکرده است، اما آیاتی در آن وجود دارد که بر حکومت توحید، خلافت صالحان بر زمین و پیروزی نهایی حق بر باطل در آینده جوامع انسانی دلالت میکند.<ref>{{پک/بن|وب_طهور|ف=تفسیر ده آیه قرآن کریم در باب آخرالزمان|ک=دائره المعارف طهور}}</ref>
| |
|
| |
|
| قرآن برای ترسیم روشنتر این دوران، به شبیهسازی آن با حکومتهای توحیدی گذشته، نظیر حکومتهای قدرتمند داوود و سلیمان پرداخته است.<ref>{{پک/بن|وب_باقرالعلوم|ف=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ک=وبسایت دانشگاه باقرالعلوم}}</ref> بر اساس این تطبیقهای قرآنی، تمدن آخرالزمان دارای چند ویژگی کلیدی است:<ref>خوشدونی، {{پک/بن|مقاله_خوشدونی|ف=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ک=دوفصلنامه پژوهشهای تمدن نوین اسلامی}}، ص. ۶۴.</ref>
| | همچنین دانشنامه کلام اسلامی: |
|
| |
|
| * تشکیل حکومت توحیدی که در آن خداوند بدون هیچ شریکی پرستش میشود.
| | https://lib.eshia.ir/23021/1/2 |
| * گستردگی قلمرو حکومت در سطح کل جهان؛ همانگونه که سلیمان بر بخش عظیمی از زمین تسلط یافت، حاکمیت آخرالزمان نیز شرق و غرب عالم را فرامیگیرد.
| |
| * گسترش قسط و ستیز با ظلم که در آن، ثروت عادلانه توزیع شده و ریشههای بخل و تکاثر برچیده میشود.
| |
| * قضاوت بر اساس علم الهی و بدون نیاز به شاهد و بینه که یادآور شیوه داوری داوود و سلیمان است.
| |
| * وجود امکانات خارقالعاده، رفاه فراگیر و قدرتهای شگفتانگیز؛ همانطور که در تمدن سلیمان, تسخیر باد و جنیان و پیشرفت در شهرسازی و معماری نمایان بود، عصر ظهور نیز با شکوفایی بینظیر علمی و اقتصادی و بهرهمندی همگانی از نعمتهای الهی همراه خواهد شد.
| |
|
| |
|
| == علائم آخرالزمان ==
| | فرهنگ قرآن: |
| بر اساس تفاوتی که از لحاظ مفهومی میان آخرالزمان، دوران پیش از ظهور و عصر ظهور وجود دارد، در منابع اسلامی نیز میان نشانههای این سه دوره تمایزی نسبی وجود دارد.
| |
|
| |
|
| === نشانههای آخرالزمان ===
| | https://lib.eshia.ir/10061/1/128</ref> |
| در روایات اسلامی مجموعهای از نشانههای عمومی برای دورهٔ آخرالزمان بیان شده است که بیشتر ناظر به وضعیت اجتماعی، اخلاقی و طبیعی جهان است. در این دوره، جهان با آشفتگیهای گسترده و بحرانهای گوناگون روبهرو میشود. از جمله ویژگیهایی که برای این دوره ذکر شده است میتوان به گسترش خشونت و خونریزی، ناامنیهای گسترده، و سخت شدن زندگی مردم اشاره کرد. در برخی روایات از دو نوع مرگ گسترده در این دوره یاد شده است: «مرگ سرخ» که به کشته شدن در جنگها اشاره دارد و «مرگ سفید» که به بیماریهای فراگیر نسبت داده شده است.<ref>{{پک/بن|وب_ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری جمهوری اسلامی}}</ref>
| |
|
| |
|
| همچنین در منابع روایی به وقوع بلایای طبیعی و حوادث گستردهای در این دوره اشاره شده است؛ از جمله زلزلههای شدید، آشوبهای اجتماعی و نشانههایی در طبیعت که به عنوان هشدارهایی برای نزدیک شدن تحولات بزرگ آینده تلقی شدهاند.<ref>{{پک/بن|وب_ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری جمهوری اسلامی}}</ref>
| | باور به آخرالزمان و منجی موعود، از پویاترین اندیشهها در تاریخ ادیان و تمدنهای بشری است. در این میان، مهدویت در اسلام با واکاوی فتنههای اجتماعی، بحرانهای معیشتی و ترسیم ویژگیهای تمدن آرمانی در عصر ظهور شناخته میشود. موازی با اندیشه اسلامی، جلوههای این باور در آیین زرتشت با محوریت سوشیانت، در مسیحیت با بازگشت دوباره عیسی مسیح و در آیین هندو با ظهور آواتار کلکی بازتاب یافته است؛ مفاهیمی که در دوران معاصر، به ابزاری برای بهرهبرداریهای سیاسی، رسانهای و سینمایی در جهان غرب تبدیل شدهاند. |
|
| |
|
| از سوی دیگر، برخی روایات به دشواریهای اقتصادی در آخرالزمان اشاره دارند. در این روایات از قحطی، گرانی، کاهش محصولات کشاورزی و بحرانهای معیشتی به عنوان بخشی از شرایط جهان در آستانهٔ ظهور یاد شده است. در همین زمینه در برخی احادیث آمده است که پیش از ظهور، مردم با ترس، گرسنگی، کاهش اموال و جانها و کمبود محصولات روبهرو خواهند شد و این شرایط نوعی آزمون برای جامعهٔ انسانی به شمار میآید.<ref>{{پک/بن|وب_ایرنا_قحطی|ف=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|ک=خبرگزاری جمهوری اسلامی}}</ref>
| | == آخرالزمان در اسلام<ref group="دیدگاه">قبل از اینکه وارد دیدگاه ها بشین یک تعریف جامع از اصطلاح آخرالزمان لازمه. |
|
| |
|
| در روایات، آخرالزمان به عنوان دوران آزمایش و غربال شدن انسانها توصیف شده است تا جبهه حق از باطل متمایز گردد و سره از ناسره جدا شود.<ref>{{پک/بن|وب_شهبازیان|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسمی حوزه}}</ref> احادیث متعددی شرایط دینداری در این دوره را بسیار سخت و همانند نگه داشتن گلوله آتش در دست توصیف کردهاند و بر صبر<ref>{{پک/بن|وب_زندگی_سخت|ف=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|ک=وبسایت موسسه قرآن و نهج البلاغه}}</ref>، دینداری و مقاومت در برابر هجوم فتنهها و فساد تاکید کردهاند.<ref>{{پک/بن|وب_نشانه_های_شگفت|ف=نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان|ک=وبسایت موسسه قرآن و عترت}}</ref>
| | </ref><ref group="دیدگاه">در منابع اسلامی به اوصاف قوم آخرالزمان هم اشاراتی شده است. |
|
| |
|
| در کنار نشانههای عمومی آخرالزمان، در منابع حدیثی از مجموعهای از حوادث مشخص با عنوان «علائم ظهور» یاد شده است. این نشانهها به رخدادهایی گفته میشود که در فاصلهای نزدیک به ظهور مهدی رخ میدهند و نشانهٔ آغاز تحولات نهایی پیش از قیام او محسوب میشوند.<ref>{{پک/بن|وب_تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=وبسایت تابناک}}</ref> | | https://lib.eshia.ir/10259/33/35/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86</ref> == |
| | در اندیشه اسلامی، بهویژه بر اساس منابع شیعه، آخرالزمان به دورانی اشاره دارد که با تحولات عظیم و نشانههای الهی همراه است و به ظهور حضرت مهدی و وقایع<ref group="دیدگاه">در یک اصطلاح دیگر از دوره نبوت پیامبر تا قیامت رو میگن آخر الزمان. به این اصطلاح هم اشاره شود |
|
| |
|
| در منابع حدیثی شیعه، علائم ظهور به دو دستهٔ حتمی و غیرحتمی تقسیم شدهاند. از مهمترین علائم حتمی که در منابعی مانند کتابهای مهدوی نقل شدهاند میتوان به موارد زیر اشاره کرد: خروج سفیانی، خروج یمانی، ندای آسمانی، کشته شدن نفس زکیه در مکه و فرو رفتن لشکر سفیانی در سرزمین بیداء. در کنار این نشانههای حتمی، نشانههای دیگری نیز در روایات ذکر شدهاند که وقوع آنها قطعی دانسته نشده است و به عنوان علائم غیرحتمی شناخته میشوند؛ مانند گسترش فساد اخلاقی، بیعدالتی حاکمان، افزایش ناامنی و بروز حوادث طبیعی.<ref>{{پک/بن|وب_تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=وبسایت تابناک}}</ref>
| | همچنین لازم است تا تفاوت آن با نشانه های ظهور تذکر داده شود</ref> پس از آن منتهی میگردد<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref>.<ref group="دیدگاه">در تمام متن: نقطه و علائم نگارشی قبل از پانویس باید درج شود</ref> روایات اسلامی اوضاع این دوران را در حوزههای گوناگون ترسیم کردهاند. |
|
| |
|
| == ویژگیهای عصر ظهور == | | === ویژگیهای اجتماعی، اخلاقی و بروز فتنهها === |
| پس از تحقق علائم ظهور و آغاز قیام مهدی، مرحلهٔ تازهای در تاریخ جهان آغاز میشود که در منابع اسلامی از آن با عنوان «عصر ظهور» یا «حکومت مهدوی» یاد شده است. ویژگیهای این دوره در روایات بهگونهای کاملاً متفاوت از شرایط آخرالزمان توصیف شده است.<ref>مهدیپور، {{پک/بن|مقاله_مهدیپور|ف=ویژگیهای عصر ظهور|ک=موعود}}</ref>
| | بر پایه روایات، یکی از مشخصههای اصلی آخرالزمان، آشفتگیهای فکری، اخلاقی و فتنههای غبارآلود است؛ فتنههایی که در آنها حق و باطل با یکدیگر رو در رو میشوند تا یاران حقیقی هر جبهه مشخص و غربال شوند<ref>{{پک/بن|حوزه_حوادث|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|ک=خبرگزاری حوزه}}</ref>. در این روزگار سخت، حفظ دینداری برای مردم با دشواریهای فراوان همراه است و جامعه دچار انحراف اخلاقی و مادیگرایی شدید میشود<ref>{{پک/بن|موسسه_نور|ف=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|ک=موسسه قرآن و نهج البلاغه}}</ref>. همچنین بر اساس پیشگوییهای اسلامی، پدیدههای طبیعی و اجتماعی گوناگون همچون زلزلههای پیدرپی، شیوع بیماریهای فراگیر و جنگهای گسترده پیش از ظهور رخ خواهد داد. یکی از پدیدههای شگفتانگیز وعدهدادهشده در این دوران، مسخ یا دگرگونی جسمانی گروهی از بدکاران است که به عنوان بلایی آخرالزمانی توصیف شده است<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. |
|
| |
|
| در این دوره عدالت در سراسر جهان گسترش مییابد و نظامی جهانی مبتنی بر قسط و عدالت شکل میگیرد. همچنین در روایات از وفور نعمت، امنیت عمومی، گسترش دانش و پیشرفت گستردهٔ تمدن انسانی سخن گفته شده است. بر اساس برخی روایات، در این دوران دانش بشری گسترش چشمگیری مییابد، مشکلات اجتماعی و اقتصادی کاهش مییابد و جهان وارد مرحلهای تازه از پیشرفت و رفاه میشود.<ref>مهدیپور، {{پک/بن|مقاله_مهدیپور|ف=ویژگیهای عصر ظهور|ک=موعود}}</ref> | | === اوضاع اقتصادی و معیشتی === |
| | در آستانه ظهور، جهان با بحرانهای اقتصادی عمیق روبهرو خواهد شد. روایات معصومان به معرفی و بررسی گوشهای از اوضاع معیشتی پرداختهاند که نشان میدهد جهان در این آستانه گرفتار ناآرمی و سختی فراوان خواهد بود؛ اوضاعی که در قالب قحطی، خشکسالی، گرسنگی مفرط و تنگدستی شدید جوامع بشری پیشبینی شده است<ref>{{پک/بن|ایرنا_قحطی|ف=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. |
|
| |
|
| == رجعت == | | === تمدن و حکومت عصر ظهور === |
| یکی از مفاهیم و رویدادهای مهم در روایات شیعه که در عصر ظهور و پیش از قیامت رخ میدهد، پدیده «رجعت» است که بر اساس آن برخی از مؤمنان و نیز شماری از کافران و ستمگران پیش از قیامت به دنیا بازمیگردند. در این میان، رجعت ائمهٔ شیعه از امور قطعی دانسته شده است، هرچند دربارهٔ کیفیت و جزئیات آن اطلاعات مفصل و دقیقی در دست نیست.<ref>{{پک/بن|وب_پرسمان_رجعت|ف=نحوه ی حکومت ائمه بعد از رجعت چگونه است؟|ک=وبسایت پرسمان دانشگاهیان}}</ref>
| | حکومت توحیدی آخرالزمان که پس از ظهور منجی شکل میگیرد، پایان دنیا نیست، بلکه برپا کننده تمدنی جهانی، کامل و فراگیر برای سعادت حقیقی بشر است<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۴}}</ref>. بر اساس روایات عصر ظهور، این حکومت توحیدی از نظر گستردگی ثروت، پهناوری قلمرو در سطح کل جهان، و تسلط بر قدرتهای شگفتانگیز طبیعی نظیر تسخیر باد و جنیان، شباهتهای بینظیری با تمدنهای باستانی حضرت داوود و سلیمان دارد<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۱}}</ref>.<ref group="دیدگاه">این منبع صفحه 11 ندارد |
|
| |
|
| بر اساس برخی روایات، آغاز رجعت ائمه در دوران حکومت مهدی (عج) خواهد بود و نخستین کسی که رجعت میکند امام حسین (ع) است. پس از او نیز در برخی نقلها از رجعت امام علی (ع) و سپس پیامبر اسلام (ص) یاد شده است.<ref>{{پک/بن|وب_پرسمان_رجعت|ف=نحوه ی حکومت ائمه بعد از رجعت چگونه است؟|ک=وبسایت پرسمان دانشگاهیان}}</ref>
| | صفحات درج شده برای این منبع در تمام مقاله اشکال دارد لطفا برطرف شود</ref> در این تمدن نوین، رفاهی فراگیر و بیسابقه حاکم گشته و ثروتها به صورت کاملاً عادلانه توزیع میشود؛ به گونهای که تمامی ساکنان زمین و آسمانها از آن خشنود خواهند بود<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۹}}</ref>. همچنین شیوه دادرسی و قضاوت منجی بر اساس علم الهی بوده و مانند حضرت داوود، بدون نیاز به شاهد و بینه اقدام به صدور حکم و احقاق حق مینماید.<ref group="دیدگاه">منبع؟</ref> |
|
| |
|
| همچنین در روایات آمده است که برخی از ستمگران و مخالفان اهل بیت نیز در این دوره بازمیگردند تا مؤمنان از آنان انتقام بگیرند. دربارهٔ مدت حکومت ائمه پس از رجعت اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما در روایتی آمده است که امام حسین (ع) آنقدر حکومت خواهد کرد که از شدت پیری، موی ابروهایش بر چشمانش آویخته میشود.<ref>{{پک/بن|وب_پرسمان_رجعت|ف=نحوه ی حکومت ائمه بعد از رجعت چگونه است؟|ک=وبسایت پرسمان دانشگاهیان}}</ref>
| | == وقایع آخرالزمان<ref group="دیدگاه">خود ظهور امام مهدی از علائم آخرالزمان نیست؟ همینطور رجعت |
|
| |
|
| == آخرالزمان در ادیان مختلف == | | https://lib.eshia.ir/13431/90/48</ref> == |
| | بر اساس منابع کلامی و حدیثی، وقوع مجموعهای از رویدادهای عظیم، بحرانهای طبیعی، اجتماعی و پدیدههای ماوراءالطبیعی پیشبینی شده است که به عنوان علائم و وقایع دوران پایانی شناخته میشوند. این حوادث شگفتانگیز که در آستانه ظهور منجی موعود رخ میدهند، همگی مشخصاً در آخرالزمان اتفاق میافتند: |
|
| |
|
| === مسیحیت === | | * '''نشانههای حتمی پنجگانه:''' طبق احادیث معتبر، پنج واقعه به عنوان علائم قطعی پیش از ظهور مطرح است؛ نخست «خروج سفیانی» که فردی طغیانگر است و دست به کشتار وسیع میزند؛ دوم «قیام یمانی» که جنبشی هدایتگر از یمن برای یاری حق است؛ سوم «صیحه آسمانی»؛ چهارم «قتل نفس زکیه» که کشته شدن فردی بیگناه در مسجدالحرام است؛ و پنجم «خسف بیداء» که فرو رفتن لشکر سفیانی در زمین بیابانی میان مدینه و مکه است. این وقایع پنجگانه بر اساس تقدیر حتمی الهی، به طور قطع در آخرالزمان اتفاق میافتند<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref><ref>{{پک/بن|مهر_تابان|ف=نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان|ک=موسسه مهر تابان مهدوی}}</ref>. |
| در آیین مسیحیت، از دورانی سخن گفته میشود که در آن بازگشت حضرت عیسی روی خواهد داد و این موضوع بیش از سیصد بار در کتاب مقدس ذکر شده است. معتقدان بر این باورند که با رجعت او، برنامه نجات تکمیل شده، جهان روی سعادت را خواهد دید و جنگ و خونریزی از جهان رخت برمیبندد تا امتی بر امتی شمشیر نکشد. بر اساس کتاب مقدس، پیش از این بازگشت و ظهور منجی، جهان پر از مجرم و ظلم شده و نشانههایی نظیر قحطی، زمینلرزه، تیره و تار شدن خورشید و ماه، و همچنین خروج دجال (ضد مسیح) به وقوع میپیوندد.<ref>{{پک/بن|وب_شبستان_مسیح|ف=ذکر رجعت مسیح بیش از 300 بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>
| | * '''صیحه و ندای آسمانی:''' این واقعه نزدیکترین نشانه به ظهور منجی است. در این رخداد، جبرئیل از آسمان ندایی سر میدهد و مردم را به نام و حقانیت مهدی میخواند. در مقابل، ابلیس نیز فریادی از زمین سر میدهد تا در میان مردم تردید و انحراف ایجاد کند. این صیحه و طنین غیبی در آسمان و زمین، از عجایب ماوراءالطبیعی است که در آخرالزمان اتفاق میافتد<ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ف=آشفتگی و اختلاف متون|ک=خبرگزاری فارس}}</ref>. |
| | * '''ابرجنگها و خونریزیهای گسترده:''' پیش از ظهور، نبردهای ویرانگر منطقهای و بینالمللی رخ میدهد که ماهیت عقیدتی و ایدئولوژیک دارند. در روایات از وقوع نبردی سهمگین در منطقه «قرقیسیا» میان قدرتهای بزرگ از جمله آمریکا، اروپا، روسیه و خاورمیانه خبر داده شده است که به نابودی بخش بزرگی از ستمگران میانجامد. این جنگهای خانمانسوز بزرگ از بارزترین حوادث نظامی و سیاسی هستند که در آخرالزمان اتفاق میافتند<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ف=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسا}}</ref><ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref>. |
| | * '''مرگ سرخ و مرگ سفید:''' بر اساس پیشگوییها، مرگ سرخ حاصل جنگها و آشوبهای عالمگیر است و مرگ سفید کنایهای از شیوع بیماریهای واگیردار، فراگیر و مرگباری چون طاعون است که دو سوم جمعیت جهان را از بین میبرد. این تلفات سنگین و مرگومیرهای گسترده بشری، بر پایه احادیث، پیش از برپایی حکومت عدل و در آخرالزمان اتفاق میافتند<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. |
| | * '''زلزلههای مهیب و پدیدههای کیهانی:''' وقوع زمینلرزههای پیاپی و بهویژه زلزله بزرگی در شام با بیش از صدهزار کشته، فرو رفتن شهرهای بغداد و بصره در زمین، پدیدار شدن آتشی بزرگ در آسمان، سرخی غیرعادی افق، خروج کف دستی آشکار از آسمان، و خورشیدگرفتگی و ماهگرفتگیهای غیرعادی در ماه رمضان از علائم کیهانی و طبیعی است که در آخرالزمان اتفاق میافتند<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref><ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ف=آشفتگی و اختلاف متون|ک=خبرگزاری فارس}}</ref>. |
| | * '''مسخ گروهی از بدکاران:''' تبدیل شدن جسمانی برخی از تبهکاران و اشرار به موجودات دیگر، از بلاهای خارقالعادهای است که دامن بدکاران را میگیرد. بر اساس تفاسیر آیات قرآن کریم و روایات معتبر، این مسخ و دگرگونی جسمانی بدکاران پیش از قیام قائم و در آخرالزمان اتفاق میافتد<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ف=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. |
| | * '''هلاکت ابلیس:''' از وقایع شگفتانگیز پس از ظهور، به زانو درآمدن ابلیس در برابر قائم است؛ منجی پیشانی او را گرفته و او را به هلاکت میرساند تا بشر برای همیشه از وسوسههای او نجات یابد. این غلبه نهایی بر شیطان و برچیده شدن وسوسههای او، پس از قیام موعود و در آخرالزمان اتفاق میافتد<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ص=۱۹}}</ref>.<ref group="دیدگاه">منبع ناقص</ref> |
|
| |
|
| === یهودیت === | | == آخرالزمان در سایر ادیان آسمانی == |
| در متون عبری و برخی برداشتهای معاصر یهودیان، تصوراتی درباره دورهای پایانی از تاریخ بشر مطرح شده است که با بحرانها، جنگهای بزرگ و تحولات سیاسی گسترده همراه است. در این دیدگاه، برخی جنگها به عنوان نبردی میان «بنیاسرائیل» و دشمنانی معرفی میشوند که در متون یهودی با نامهایی همچون «عمالیق» یا نیروهای معارض قوم یهود یاد شدهاند. در این روایتها، دشمنان بنیاسرائیل با گروههایی پیوند داده میشوند که در طول تاریخ در برابر آنان قرار داشتهاند. | | === آیین زرتشت و سه موعود === |
| | در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی، موضوع آخرالزمان با مفهوم نجات و رهایی پیوند دارد. در متون کهن زرتشتی مانند اوستا و بندهش، از سه موعود آخرالزمانی یاد شده است که همگی با عنوان عام سوشیانت یا سوشیانس به معنی سودرسان یا رهاییبخش شناخته میشوند<ref>{{پک/بن|ایرنا_زرتشت|ف=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. سومین و آخرینِ این موعودها، وظیفه نهایی پاکسازی جهان از شرارت و دروغ (دُروج) و اعطای جاودانگی به گیتی را بر عهده دارد. |
|
| |
|
| در بخشهایی از تورات، از جمله باب ۲۸ کتاب تثنیه، به مجازات و تنبیه قوم یهود در سرزمینی که آن را تصرف میکنند اشاره شده است. این متون از حمله قومی نیرومند که «زبانش نامفهوم» توصیف شده سخن میگویند؛ حملهای که با محاصره شهرها و فروپاشی ساختارهای دفاعی همراه است. در کتابهای حزقیال و ارمیا نیز از هجوم اقوامی نیرومند به بنیاسرائیل یاد شده است. | | === رجعت مسیح در کتاب مقدس === |
| | در میان ادیان آسمانی، ایده آخرالزمان دارای نقاط مشترک بسیاری است. در سنت مسیحی، پایان جهان با بازگشت دوباره حضرت عیسی پیوند دارد. موضوع رجعت مسیح در بخشهای مختلف کتاب مقدس با اهمیت بالا مطرح شده است؛ به گونهای که این واقعه بیش از ۳۰۰ بار در متون کتاب مقدس مورد اشاره و تأکید قرار گرفته است<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ف=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>. این بازگشت به عنوان سرآغاز برچیده شدن بساط ستم و برقراری عدل الهی شناخته میشود.<ref group="دیدگاه">منبع؟</ref> |
|
| |
|
| بر اساس برخی تفسیرهای یهودی معاصر، این رویدادها با جنگی بزرگ در پایان تاریخ مرتبط دانسته میشود که در ادبیات غربی گاهی با عنوان «آرماگدون» شناخته میشود. برخی جریانهای یهودی و مسیحی این نبرد را به درگیریهای منطقه خاورمیانه پیوند میدهند و آن را با بازگشت یا ظهور منجی دینی مرتبط میدانند. در این برداشتها، جنگی عظیم میان نیروهای مختلف منطقهای و جهانی رخ میدهد و رخدادهایی مانند بازگشت یهودیان به سرزمین مقدس یا بازسازی معبد، در چارچوب پیشگوییهای آخرالزمانی تفسیر میشود.
| | === آخرالزمان در یهودیت === |
|
| |
|
| در عصر جدید، برخی خاخامها و جریانهای مذهبی صهیونیستی تحولات سیاسی خاورمیانه را با این پیشگوییها تطبیق دادهاند و گاه زمانهایی برای وقوع نبرد نهایی یا حمله دشمنان به اسرائیل مطرح کردهاند. بخشی از تحلیلهای سیاسی و امنیتی اسرائیل نیز از سوی طرفداران این دیدگاهها به نشانههای نزدیک شدن به «نبرد نهایی» تفسیر میشود.<ref>{{پک/بن|وب_رسا_صهیونیست|ف=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسا}}</ref> | | ظهور منجی در آیین یهود با بحرانها و رویدادهای عظیمی در پهنه گیتی همراه است: |
| | * '''جنگها و ناآرامیهای سیاسی:''' زمان ظهور ماشیح با جنگهای سخت میان دولتها مشخص میشود؛ به گونهای که در باورهای یهودی، وقوع جنگ و ستیز میان حکومتهای جهان، آستانه قدوم و ظهور ماشیح تلقی میگردد<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ف=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>. |
| | * '''سختیها و فساد فراگیر:''' پیش از ظهور ماشیح، سختیهای معیشتی و مشکلات زندگی به حدی طاقتفرسا و غیرقابل تحمل میشود که آشفتگی و انحطاط اخلاقی جهان را به بالاترین حد خود میرساند<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ف=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>. |
| | * '''نبرد گوگ و ماگوگ:''' این جنگها و کشمکشهای بزرگ میان دولتها و قدرتهای جهان، تحت عنوان جنگهای «گوگ و ماگوگ» (یأجوج و مأجوج) شناخته میشود<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ف=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>. |
| | در دین یهود، به کرات به مفاهیمی همچون «روزهای آخر» یا «روز خداوند» (یوم یهوه) اشاره شده است؛ این روز زمانی است که سیر تاریخ جهان به نقطه غایت و کمال خود میرسد<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ف=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>. این آینده درخشان، حول محور شخصیت ماشیح (منجی موعود یهود) تمرکز دارد که از جانب خداوند مأمور آغاز این دوران جدید و پر از شگفتی است و متون تلمود نیز بارها به وی و مأموریتش پرداختهاند<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|f=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|ک=خبرگزاری شبستان}}</ref>.<ref group="دیدگاه">منبع ناقص</ref> |
|
| |
|
| === زرتشت === | | === فرجام قوم یهود در پیشگوییهای کتاب مقدس === |
| در آیین زرتشت، زمان هستی بر اساس یک دورهٔ دوازدههزارساله و محدود شکل گرفته است که بستر نبردی کیهانی میان اهورامزدا و اهریمن محسوب میشود. در سههزار سال پایانیِ این دوران که عصر آمیختگی نور و تاریکی و چیرگی زشتکاریها است، سه موعود رهاییبخش (سوشیانت) به ترتیب در پایان هر هزاره ظهور میکنند که نامهای آنان «هوشیدر»، «هوشیدرماه» و در نهایت موعود آخرالزمان، یعنی «اَستوَت اِرِتَ» است. بر اساس این باورها، با پیدایش آخرین موعود یا سوشیانت، کارزار آخرالزمانی میان خیر و شر آغاز میگردد؛ او با یاری گرفتن از میراث پهلوانان و نامداران گذشته همچون گرز فریدون و کیخسرو، اهریمن و دیوان را برای همیشه شکست داده و نابود میسازد. با این پیروزی نهایی، رستاخیز و معاد جسمانی (تنپَسین) برپا میگردد و جهان هستی در پرتو راستی و قانون ابدی آفرینش (اَشَه) نو شده و به جاودانگی و کمال دست مییابد.<ref>{{پک/بن|وب_ایرنا_زرتشت|ف=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|ک=خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران}}</ref>
| |
|
| |
|
| === آیین هندو ===
| | بخشهایی از کتاب مقدس به عقوبتها و سرنوشت زوالآور برخی جریانهای یهود در آخرالزمان به دلیل ارتکاب گناه و جنایات هولناک اشاره کردهاند: |
| در آیین هندو، آخرالزمان با فرارسیدن دورهای به نام کَلییوگه پیوند دارد؛ آخرین مرحله از چرخههای زمانی که در آن، فساد اخلاقی، ستم و بینظمی بر عدالت و نیکی غلبه میکند.<ref>قرایی، {{پک/بن|مقاله_قرایی|ف=موعود آخرالزمان در دین هندو|ک=فصلنامه علمی پژوهشی انجمن کلام اسلامی حوزه}}، ص. ۲۷.</ref> در این دوره، باور بر آن است که منجی موعود هندوها یعنی کَلکی، که آخرین و مهمترین آواتار یا تجلی ویشنو شمرده میشود، ظهور خواهد کرد.<ref>قرایی، {{پک/بن|مقاله_قرایی|ف=موعود آخرالزمان در دین هندو|ک=فصلنامه علمی پژوهشی انجمن کلام اسلامی حوزه}}، ص. ۳۰.</ref> او با نیروهای شر وارد نبرد میشود، بدکاران را از میان برمیدارد و با بازگرداندن نظم، فضیلت و عدالت، جهان را برای ورود به دورانی تازه آماده میسازد.<ref>قرایی، {{پک/بن|مقاله_قرایی|ف=موعود آخرالزمان در دین هندو|ک=فصلنامه علمی پژوهشی انجمن کلام اسلامی حوزه}}، ص. ۲۷.</ref> این اندیشه بهویژه در سنت ویشنویی و متون پورانهای جایگاه مهمی دارد و از کهنترین صورتهای موعودباوری در هند بهشمار میرود.<ref>قرایی, {{پک/بن|مقاله_قرایی|ف=موعود آخرالزمان در دین هندو|ک=فصلنامه علمی پژوهشی انجمن کلام اسلامی حوزه}}، ص. ۳۱.</ref> افزون بر این، باور به منجی در هندوئیسم تنها به کَلکی محدود نیست و در برخی دورهها و میان برخی گروهها، چهرههای دیگری نیز بهعنوان نجاتبخش یا منجی معرفی شدهاند.<ref>قرایی، {{پک/بن|مقاله_قرایی|ف=موعود آخرالزمان در دین هندو|ک=فصلنامه علمی پژوهشی انجمن کلام اسلامی حوزه}}، ص. ۲۷.</ref> | | * '''کتاب تثنیه (باب ۲۸):''' در آخرین کتاب تورات آمده است که اگر بنیاسرائیل کلام الهی را نشنوند، دچار لعنت، سرگردانی و مغلوب شدن در برابر دشمنان خواهند شد و قومی از دوردستها که مثل عقاب فرود میآیند و زبان آنها را نمیفهمند، بر آنها هجوم آورده و دیوارهای بلند و محکم شهرهایشان را فرو خواهند ریخت<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ف=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسا}}</ref>. |
| | * '''کتاب حزقیال (باب ۳۸):''' در پیشگوییهای حزقیال نبی تصریح شده است که قوم پارس در آخرالزمان آنان را نابود خواهد ساخت<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ف=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسا}}</ref>. |
| | * '''کتاب ارمیا (باب ۵ و ۶):''' این متون نیز از نابودی آنان به دست قومی نیرومند، قدیمی و کماندار خبر میدهند که جنگجویانی قوی داشته و زبانشان برای یهودیان ناآشناست<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ف=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسا}}</ref>. |
| | == آخرالزمان در دین هندو == |
| | در باورهای هندو، زمان به دورهای متعددی تقسیم میشود که آخرین آنها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام یوگه کالی یا همان دوران آخرالزمان شناخته میشود<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۲۷}}</ref>. |
|
| |
|
| == آخرالزمان در غرب == | | === کلکی، منجی آیین هندو === |
| در دهههای اخیر، موضوع آخرالزمان و منجی در رسانهها، محافل فکری و محصولات فرهنگی غرب به شکل گستردهای مطرح شده است. بسیاری از پژوهشها نشان میدهد که دهها وبسایت، شبکه ماهوارهای و رسانههای فرهنگی در غرب به بررسی و تفسیر نشانههای آخرالزمان میپردازند و حتی برخی جریانهای مذهبی مانند اوانجلیستها بر اساس برداشتهای خاص خود از کتاب مقدس، رویدادهای سیاسی و اجتماعی جهان را در چارچوب پیشگوییهای آخرالزمانی تحلیل میکنند. در این دیدگاهها، نبرد نهایی میان خیر و شر که در ادبیات مسیحی با عنوان «آرماگدون» شناخته میشود، نقشی محوری دارد و منطقه خاورمیانه و سرزمین فلسطین نیز به عنوان یکی از کانونهای اصلی این تحولات معرفی میشود.<ref>{{پک/بن|وب_فارس_غرب|ف=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> | | بر اساس متون حماسی هندو مانند مهابارته و پورانهها، در پایان دوره کالی، دهمین تجسد یا آواتار ویشنو به نام کلکی (Kalki) ظهور خواهد کرد<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۳۰}}</ref>. او بر اسب سفیدی سوار شده، شمشیر به دست میگیرد و با نابود کردن بدکاران و پاکسازی زمین از ظلم، بشریت را به عصر طلایی جدیدی وارد میکند. برخی از پژوهشگران معاصر کوشش کردهاند ویژگیهای کلکی را بر حضرت محمد، پیامبر اسلام، تطبیق دهند؛ هرچند این فرضیه به دلیل تأخر متون کلکیپورانه و تفاوتهای ریشهای زبانی با نقدهای جدی روبهرو شده است<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۴۲}}</ref>. |
|
| |
|
| در کنار این جریانهای فکری، رسانهها و صنعت سرگرمی غرب، بهویژه سینمای هالیوود، نیز نقش مهمی در ترویج روایتهای آخرالزمانی ایفا کردهاند. در بسیاری از فیلمها و آثار فرهنگی، سناریوهای مختلفی از پایان جهان ــ مانند فجایع طبیعی، جنگهای جهانی یا رویدادهای کیهانی ــ به تصویر کشیده شده و گاه برای این رویدادها تاریخهای مشخصی نیز مطرح شده است؛ برای نمونه، در سالهای منتهی به ۲۰۱۲م، برخی رسانهها و آثار سینمایی با استناد به برداشتهایی از تقویم مایا یا پیشگوییهای مختلف، این سال را زمان احتمالی وقوع رویدادهای آخرالزمانی معرفی کردند.<ref>{{پک/بن|وب_جهان_امروز_غرب|ف=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|ک=وبسایت جهان امروز}}</ref> | | == دیدگاههای غربی و معاصر == |
| | مباحث آخرالزمانی در دوران معاصر، علاوه بر جنبههای دینی، ابعاد رسانهای و سیاسی گستردهای یافتهاند. در محافل غربی، بهویژه در میان پیروان کلیسای اوانجلیست (مسیحیت صهیونیستی)، نظریهپردازیهای متعددی درباره نبرد نهایی آرماگدون و پایان جهان صورت میگیرد<ref>{{پک/بن|جهان_نیوز|ف=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|ک=جهان نیوز}}</ref>. این جریانها با بهرهگیری از شبکههای تلویزیونی و رسانههای پرقدرت خود، همواره تلاش میکنند تفاسیر خاصی از حوادث خاورمیانه را به عنوان نشانههای قدسی پایان تاریخ ارائه دهند<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ف=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|ک=خبرگزاری رسا}}</ref>. این رویکرد در دهههای اخیر به سینمای هالیوود نیز راه یافته و فیلمهای متعددی با محوریت نابودی جهان و پیشگوییهای خرافی تولید شدهاند<ref>{{پک/بن|جهان_نیوز|ف=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|ک=جهان نیوز}}</ref>. |
|
| |
|
| == پانویس == | | == پانویس == |
| <references />
| | {{پانویس}} |
| | {{پانویس پیشنویس}} |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_معنا}}|عنوان=معنا و مفهوم آخرالزمان|وبگاه=وبسایت امام دوازدهم|تاریخ=۱۷ بهمن ۱۴۰۰ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا_قحطی}}|عنوان=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۲۳ آبان ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/84534988}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_مهدویت}}|عنوان=مهدویت و آخرالزمان ؛ ما و شما|وبگاه=پایگاه اطلاع رسانی حوزه|تاریخ=۸ آبان ۱۳۹۰ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_شهبازیان}}|عنوان=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|وبگاه=خبرگزاری رسمی حوزه|تاریخ=۲۸ آبان ۱۴۰۱ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا_بلاها}}|عنوان=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۲۸ آبان ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/84543211}} |
| * طبسی، نجمالدین، {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|کتاب_طبسی}}|عنوان=چشم اندازی به حکومت مهدی(عج)|وبگاه=پایگاه اطلاع رسانی حوزه|تاریخ=۵ اسفند ۱۳۸۸ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_اسلام_کوئست}}|عنوان=بعد از قیام امام مهدی(عج)، حکومت عدل جهانی چه زمانی تشکیل میشود؟ و آیا پس از استقرار حکومت، فقر و ظلم از بین میرود؟|وبگاه=وبسایت اسلام کوئست|تاریخ بازبینی=۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا_زرتشت}}|عنوان=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|وبگاه=خبرگزاری ایرنا|تاریخ=۱ بهمن ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.irna.ir/news/84585870}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_فارس_آشفتگی}}|عنوان=آشفتگی و اختلاف متون|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=۲۹ تیر ۱۳۹۴ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_طهور}}|عنوان=تفسیر ده آیه قرآن کریم در باب آخرالزمان|وبگاه=دائره المعارف طهور|تاریخ بازبینی=۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|فارس_آشفتگی}}|عنوان=آشفتگی و اختلاف متون|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=۲۸ تیر ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://farsnews.ir/FarsNews/1437353040000921960}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_باقرالعلوم}}|عنوان=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|وبگاه=وبسایت دانشگاه باقرالعلوم|تاریخ بازبینی=۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش|نشانی=...}}
| | |
| * خوشدونی، مهدی، {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|مقاله_خوشدونی}}|عنوان=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|وبگاه=دوفصلنامه پژوهشهای تمدن نوین اسلامی|تاریخ=بهار و تابستان ۱۴۰۰ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|تابناک_جنگ}}|عنوان=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|وبگاه=تابناک|تاریخ=۹ بهمن ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1354422}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_ایرنا_بلاها}}|عنوان=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|وبگاه=خبرگزاری جمهوری اسلامی|تاریخ=۲۸ آبان ۱۴۰۰ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_ایرنا_قحطی}}|عنوان=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|وبگاه=خبرگزاری جمهوری اسلامی|تاریخ=۲۳ آبان ۱۴۰۰ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی=خوشدونی|نام=مهدی|عنوان=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|سال=۱۴۰۰|ناشر=پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق|ژورنال=پژوهشهای نوین اسلامی|دوره=۱|شماره=۱|صفحه=۵۷–۸۱|شناسه={{شناسه یادکرد|خوشدونی۱۴۰۰}}}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_زندگی_سخت}}|عنوان=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|وبگاه=وبسایت موسسه قرآن و نهج البلاغه|تاریخ بازبینی=۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_نشانه_های_شگفت}}|عنوان=نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان|وبگاه=وبسایت موسسه قرآن و عترت|تاریخ بازبینی=۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|شبستان_مسیح}}|عنوان=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|وبگاه=خبرگزاری شبستان|تاریخ=۵ مهر ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=http://shabestan.news/x3tBM}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_تابناک_جنگ}}|عنوان=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|وبگاه=وبسایت تابناک|تاریخ=۹ بهمن ۱۴۰۴ش|نشانی=...}}
| | |
| * مهدیپور، علیاکبر، {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|مقاله_مهدیپور}}|عنوان=ویژگیهای عصر ظهور|وبگاه=موعود، شماره ۳۹|تاریخ=۱۳۸۲ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|موسسه_نور}}|عنوان=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|وبگاه=موسسه قرآن و نهج البلاغه|تاریخ=۸ مرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://2noor.com/article14152/}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_پرسمان_رجعت}}|عنوان=نحوه ی حکومت ائمه بعد از رجعت چگونه است؟|وبگاه=وبسایت پرسمان دانشگاهیان|تاریخ=۳۰ فروردین ۱۳۹۱ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_شبستان_مسیح}}|عنوان=ذکر رجعت مسیح بیش از 300 بار در کتاب مقدس|وبگاه=خبرگزاری شبستان|تاریخ=۵ مهر ۱۳۹۱ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|جهان_نیوز}}|عنوان=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|وبگاه=جهان نیوز|تاریخ=۳ دی ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.jahannews.com/detailed/261856}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_رسا_صهیونیست}}|عنوان=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|وبگاه=خبرگزاری رسا|تاریخ=۲۲ مهر ۱۴۰۳ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_ایرنا_زرتشت}}|عنوان=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|وبگاه=خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران|تاریخ=۲ بهمن ۱۴۰۰ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد ژورنال|شناسه={{شناسه یادکرد|قرائی۱۳۹۷}}|نام خانوادگی=قرائی|نام=فیاض|نام خانوادگی۲=کریمپور|نام۲=سعید|عنوان=موعود آخرالزمان در دین هندو|ژورنال=تحقیقات کلامی|ناشر=انجمن کلام اسلامی حوزه|سال=۱۳۹۷|دوره=۶|شماره=۲۱|صفحه=۲۷–۴۸}} |
| * قرایی، فیاض؛ کریمپور، سعید، {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|مقاله_قرایی}}|عنوان=موعود آخرالزمان در دین هندو|وبگاه=فصلنامه علمی پژوهشی انجمن کلام اسلامی حوزه، شماره ۲۱|تاریخ=۱۳۹۷ش|نشانی=...}}
| | |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_فارس_غرب}}|عنوان=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=۱ تیر ۱۳۹۲ش|نشانی=...}}
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|حوزه_net}}|عنوان=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما|وبگاه=حوزه نت|تاریخ=۸ آبان ۱۳۹۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://hawzah.net/fa/Article/View/63306}} |
| * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب_جهان_امروز_غرب}}|عنوان=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|وبگاه=وبسایت جهان امروز|تاریخ=۳ دی ۱۳۹۱ش|نشانی=...}}
| | |
| ```
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر_تابان}}|عنوان=نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان|وبگاه=موسسه مهر تابان مهدوی|تاریخ=۱۹ آذر ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://mehretaban.ir/}} |
| | |
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|حوزه_حوادث}}|عنوان=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|وبگاه=خبرگزاری حوزه|تاریخ=۲۸ آبان ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/1054801}} |
| | |
| | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|رسا_نبرد}}|عنوان=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|وبگاه=خبرگزاری رسا|تاریخ=۲۲ مهر ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی=۱۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://rasanews.ir/fa/news/767112}} |
