جز تمیزکاری |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>قربانعلی محقق کابلی؛</big>''' | '''<big>قربانعلی محقق کابلی؛</big>''' مجتهد افغانستانی و مرجع تقلید شیعیان آن کشور. | ||
قربانعلی محقق کابلی، از | قربانعلی محقق کابلی، از شاگردان سید ابوالقاسم خویی و از مراجع تقلید [[افغانستان|افغانستانی]] بود. او، با تربیت شاگردان و انجام خدمات فرهنگی، علمی، مذهبی و جهادی، از محبوبیت و جایگاه اجتماعی خاصی نزد مردم برخوردار بود. | ||
==کودکی و نوجوانی== | ==کودکی و نوجوانی== | ||
قربانعلی محقق، معروف به محقق کابلی، فرزند محمدرضا، در سال ۱۳۰۷ش، در یک خانوادة مذهبی در قریة دهنة کاریزک (سرخ پارسا)، در نزدیکی کابل از ولایت پروان افغانستان به دنیا آمد. او، تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود آغاز کرد.<ref>محقق خراسانی، المؤلفون الافغانیون المعاصرون، 1389ق، ص41.</ref> | قربانعلی محقق، معروف به محقق کابلی، فرزند محمدرضا، در سال ۱۳۰۷ش، در یک [[خانواده|خانوادة]] مذهبی در قریة دهنة کاریزک (سرخ پارسا)، در نزدیکی [[کابل]] از ولایت [[پروان]] افغانستان به دنیا آمد. او، تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود آغاز کرد.<ref>محقق خراسانی، المؤلفون الافغانیون المعاصرون، 1389ق، ص41.</ref> | ||
==جوانی و تحصیل== | ==جوانی و تحصیل== | ||
محقق کابلی، دروس ادبیات عرب، منطق و شرح لمعه را در کابل خواند و در سال ۱۳۳۲ش، وارد حوزه علمیه نجف شد و به فراگیری فقه و اصول فقه و فلسفه ادامه داد.<ref>محقق خراسانی، المؤلفون الافغانیون المعاصرون، 1389ق، ص42.</ref> او در نجف، از دانش محسن حکیم، ابوالقاسم خویی، عبدالاعلی سبزواری، حسین حلی و امام خمینی بهره برد.<ref>«مرجعیت رمز بقاء تشیع»، بخش فرهنگی جامعه روحانیت، 1374ش، ص40.</ref> | محقق کابلی، دروس ادبیات عرب، منطق و شرح لمعه را در کابل خواند و در سال ۱۳۳۲ش، وارد [[حوزه علمیه نجف]] شد و به فراگیری فقه و اصول فقه و فلسفه ادامه داد.<ref>محقق خراسانی، المؤلفون الافغانیون المعاصرون، 1389ق، ص42.</ref> او در نجف، از دانش محسن حکیم، ابوالقاسم خویی، عبدالاعلی سبزواری، حسین حلی و [[امام خمینی]] بهره برد.<ref>«مرجعیت رمز بقاء تشیع»، بخش فرهنگی جامعه روحانیت، 1374ش، ص40.</ref> | ||
== شاگردان== | == شاگردان و آثار== | ||
محقق کابلی، در طول سالهای عمر خود، شاگردانی را تربیت کرد که برخی همچون حسن عارفی، افتخاری و محمد باقر فاضلی بهسودی امروزه از عالمان افغانستان بهشمار میروند. فاضلی بهسودی پس از درگذشت محقق کابلی، مرجعیت فقهی شیعیان افغانستان را به عهده گرفته است.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/609966/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86 «بررسی فعالیتهای علمی و عملی آیتالله محقق کابلی در کلام یکی از شاگردان»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
از | برخی از آثار فقهی، اصولی و اخلاقی محقق عبارتند از: مباحث الفقهیه، الخمس، تحریر العروة، وظیفة القضات، منهاج الصلحاء، رسالة عملیه، نصایح اخلاقی و مناسک حج.<ref>«زندگینامه»، وبسایت دفتر آیتالله محقق کابلی.</ref> | ||
== دیدگاهها== | == دیدگاهها== | ||
آیتالله کابلی، در برخی مسائل اجتماعی نظرات خاصی داشت. او، گرفتن شیربها در [[ازدواج]] را حرام و بالا بودن | آیتالله کابلی، در برخی مسائل اجتماعی نظرات خاصی داشت. او، گرفتن [[شیربها]] در [[ازدواج]] را حرام و بالا بودن [[مهریه]]، [[جهیزیه]] و دیگر هزینههای ازدواج را مصداق افراط و اسراف و خلاف احتیاط میدانست. او، همچنین [[عزاداری امام حسین|عزاداری]] غیرمتعارف مانند برهنه شدن و قمهزنی را جایز نمیدانست.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82_%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C «قربانعلی محقق کابلی»، ویکی شیعه.]</ref> محقق از منادیان تقریب میان مسلمانان بود. او به وجوب اتحاد اقوام و مذاهب اسلامی و حرمت تفرقه و اختلاف آنها باور داشت. محقق، افراط، تفریط و تحجرگرایی دینی را جایز نمیدانست.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/342461 «سیرة عملی سیاسی و اجتماعی آیتالله محقق کابلی»، وبسایت شقفنا افغانستان.]</ref> | ||
== جایگاه اجتماعی== | == جایگاه اجتماعی== | ||
محقق، از جایگاه بالای اجتماعی و محبوبیت بسیاری نزد شیعیان بهخصوص هزارههای افغانستان برخوردار بود. او، بهعنوان مرجع تقلید شیعیان، دفاتری در شهرهای قم، [[تهران]]، [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[کابل]]، [[هرات]]، [[غزنی]]، [[بامیان]]، | محقق، از جایگاه بالای اجتماعی و محبوبیت بسیاری نزد [[شیعیان]] بهخصوص [[قوم هزاره|هزارههای]] افغانستان برخوردار بود. او، بهعنوان مرجع تقلید شیعیان، دفاتری در شهرهای قم، [[تهران]]، [[مشهد]]، [[اصفهان]]، [[کابل]]، [[هرات]]، [[غزنی]]، [[بامیان]]، [[بلخ]] و نیز در کویتة پاکستان داشت.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82_%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C «قربانعلی محقق کابلی»، ویکی شیعه.]</ref> محقق، علاوه بر [[شیعیان افغانستان]]، در میان شخصیتهای دینی، فرهنگی و سیاسی دیگر کشورها نیز شناختهشده بود. پیامهای تسلیت [[سید علی خامنهای]]، [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، سید علی سیستانی، [[محمداسحاق فیاض|محمد اسحاق فیاض]]، ناصر مکارم شیرازی، شخصیتهای سیاسی ایران و افغانستان و مراکز حوزوی و دانشگاهی در ایران و افغانستان بعد از درگذشت او، نشان از جایگاه اجتماعی وی داشت.<ref>[https://mohaqeq.org/fa/news/show/524/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%C2%A0-(%D8%B1%D9%87) «بیانیه بیت و دفتر مرکزی حضرت آیتاللهالعظمی محقق کابلی»، وبسایت دفتر آیتالله محقق کابلی].</ref> | ||
== سبک زندگی == | == سبک زندگی == | ||
آیتالله کابلی در جایگاه مرجعیت شیعیان، همواره بر وحدت مسلمانان تأکید کرده و با انحراف و کجرویها مبارزه میکرد. او به رعایت حلال و حرام شرعی و نیز به برپایی مراسم عزاداری | آیتالله کابلی در جایگاه مرجعیت شیعیان، همواره بر وحدت مسلمانان تأکید کرده و با انحراف و کجرویها مبارزه میکرد. او به رعایت حلال و حرام شرعی و نیز به برپایی مراسم عزاداری [[اهلبیت]]، اهتمام ویژهای داشت. محقق کابلی با خانوادههای فقیر، همنوایی میکرد و از مشاهدۀ سختیهای زندگی، رنج میبرد.<ref>[https://af.shafaqna.com/FA/342461 «سیرة عملی سیاسی و اجتماعی آیتالله محقق کابلی»، وبسایت شقفنا افغانستان.]</ref> | ||
== فعالیتها == | == فعالیتها == | ||
برخی از فعالیتهای محقق عبارتند از: | |||
محقق کابلی، بعد از فراگیری علوم | |||
'''علمی:''' محقق کابلی، بعد از فراگیری [[آموزش علوم دینی در افغانستان|علوم دینی]]، به تدریس این دانشها در نجف پرداخت. با ورود به [[کابل]]، به مدت ۶ سال، به تدریس علوم دینی و تربیت طلاب مشغول شد. سپس به ایران، [[مهاجرت]] کرد و در حوزة علمیة مشهد و [[حوزه علمیه قم]]، به فعالیت علمی خود ادامه داد. او ۲۰ سال پایانی عمر خود را در شهر قم، به تدریس [[فقه اسلامی]] مشغول بود.<ref>ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج3، ص190.</ref> | |||
'''فرهنگی:''' بنیانگذاری مدرسة علمیة جامعةالاسلام در کابل و مزار، مدرسۀ علمیه و مصلای خاتمالانبیاء در هرات، مجتمع علمی ـ فرهنگی و مسجد امام صادق در بامیان و حوزۀ علمیة الزهرا در [[دایکندی]]، بخشی از فعالیتهای فرهنگی محقق کابلی است. او، بنیانگذار نماز جمعة شیعیان در کابل بود.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/609966/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86 «بررسی فعالیتهای علمی و عملی آیتالله محقق کابلی در کلام یکی از شاگردان»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
'''سیاسی:''' محقق کابلی، در پاکستان «سازمان دفاع از حریم اسلام» و در قم، گروه «اتحادیة علماء» را تشکیل داد. در سال ۱۳۶۰ش، با همکاری عدهای حزب «پاسداران جهاد اسلامی افغانستان» را تأسیس کرد. با تشکیل حزب فراگیر وحدت اسلامی، او، به حزب وحدت پیوست و در سال ۱۳۷۱ش، بهعنوان دبیر شورای عالی نظارت آن حزب، انتخاب شد.<ref>ناصری داوودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص172.</ref> محقق کابلی، بعد از مرجعیت نیز از مسائل سیاسی داخلی و خارجی غافل نبود. او، بارها با انتشار بیانیه، شیعیان افغانستان را به شرکت در انتخابات توصیه میکرد. کشتار مردم توسط نیروهای خارجی در افغانستان، ظلم و کشتار شیعیان در پاکستان و بحرین را محکوم کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/03/21/2029577/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%87%D8%B6%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «آیتالله محقق کابلی، از جهاد علیه شوروی تا همراهی با نهضت امام خمینی»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
محقق کابلی، | |||
'''تبلیغی:''' با رواج تفکرات کمونیستی در دهة پنجاه شمسی، محقق کابلی مبارزه با این اندیشهها و تفکرات را آغاز کرد. او با سخنرانی در مراسم عزاداری در ماههای [[ماه محرم|محرم]]، [[ماه صفر|صفر]]، [[ماه رمضان در افغانستان|رمضان]] و [[جمعه]]، افکار کمونیستی را نقد میکرد. این فعالیتهای تبلیغی او، أثرگذار بود و منجر به شروع نهضت اسلامی در درون نیروهای [[شیعه]] شد.<ref>«زندگینامه»، وبسایت دفتر آیتالله محقق کابلی.</ref> | |||
با رواج تفکرات کمونیستی در دهة پنجاه شمسی، محقق کابلی مبارزه با این اندیشهها و تفکرات را آغاز کرد. او با سخنرانی در مراسم عزاداری در ماههای | |||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
محقق کابلی، در شامگاه | محقق کابلی، در شامگاه ۲۰ خرداد سال ۱۳۹۸ش، در سن ۹۰ سالگی، در قم درگذشت و در [[حرم فاطمه معصومه|حرم حضرت معصومه]] دفن شد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82_%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C «قربانعلی محقق کابلی»، ویکی شیعه.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
