بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
=== حق وتو === | === حق وتو === | ||
[[پرونده:شورای امنیت سازمان ملل متحد۱.png|جایگزین=اورتگاس رای وتوی آمریکا به پیشنویس شورای امنیت سازمان ملل در مورد غزه را اعلام کرد|بندانگشتی|اورتگاس رای وتوی آمریکا به | [[پرونده:شورای امنیت سازمان ملل متحد۱.png|جایگزین=اورتگاس رای وتوی آمریکا به پیشنویس شورای امنیت سازمان ملل در مورد غزه را اعلام کرد|بندانگشتی|اورتگاس رای وتوی آمریکا به پیشنویس شورای امنیت سازمان ملل در مورد غزه را اعلام کرد]] | ||
حق وتو به امتیاز ویژه و انحصاری پنج عضو دائم شورای امنیت اطلاق میشود که بهواسطهٔ آن، رأی منفی هر یک از این پنج کشور بهتنهایی میتواند مانع از تصویب قطعنامههای ماهوی شود حتی اگر سایر اعضای شورا به آن رأی مثبت داده باشند. با این حال، رویهٔ عملی شورا مقرر کرده که غیبت عمدی اعضای دائم در جلسات یا امتناع آنها از دادن رأی، بهعنوان رأی منفی یا همان وتو تلقی نشده و شورا آن را بهعنوان رأی ممتنع ارادی ثبت میکند تا مانع از تصویب قطعنامه نشود.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/385764/ «وظایف و اختیارات شورای امنیت و سازمان ملل متحد مورد بررسی قرار گرفت/ بازیگران صلح و جنگ در جهان»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> | حق وتو به امتیاز ویژه و انحصاری پنج عضو دائم شورای امنیت اطلاق میشود که بهواسطهٔ آن، رأی منفی هر یک از این پنج کشور بهتنهایی میتواند مانع از تصویب قطعنامههای ماهوی شود حتی اگر سایر اعضای شورا به آن رأی مثبت داده باشند. با این حال، رویهٔ عملی شورا مقرر کرده که غیبت عمدی اعضای دائم در جلسات یا امتناع آنها از دادن رأی، بهعنوان رأی منفی یا همان وتو تلقی نشده و شورا آن را بهعنوان رأی ممتنع ارادی ثبت میکند تا مانع از تصویب قطعنامه نشود.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/385764/ «وظایف و اختیارات شورای امنیت و سازمان ملل متحد مورد بررسی قرار گرفت/ بازیگران صلح و جنگ در جهان»، خبرگزاری شفقنا.]</ref> | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۱: | ||
=== رفتارهای گزینشی === | === رفتارهای گزینشی === | ||
[[پرونده:شورای امنیت سازمان ملل متحد۳.jpg|جایگزین=قطعنامه جلوگیری از اعمال مجدد تحریمها علیه ایران به دلیل برنامهٔ هستهای|بندانگشتی|شورای امنیت سازمان ملل روز جمعه ۲۸ شهریور ۱۴۰۴ش با ۹ رأی مخالف قطعنامهای که برای جلوگیری از اعمال مجدد تحریمها علیه ایران به دلیل برنامهٔ هستهایش ارائه شده بود، را رد کرد.]] | |||
بررسیهای تاریخی نشان میدهد برخورد گزینشی و اعمال [[استاندارد دوگانه|استانداردهای دوگانه]] تحت تأثیر منافع اعضای دائم، از عوامل اصلی تزلزل مشروعیت شورا در [[افکار عمومی]] است.<ref>موسیزاده و رنجبر، «بررسی مقایسهای رفتارهای دوگانهٔ شورای امنیت در قبال تحولات اخیر لیبی و بحرین»، 1393ش، ص173.</ref> از نظر منتقدان، ریشههای ساختاری این رویکرد به پیشینهٔ سیاسی بنیانگذاران اصلی شورا مانند [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحدهٔ آمریکا]] و [[بریتانیا]] بازمیگردد؛ [[مرکز اسناد انقلاب اسلامی]] با استناد به مداخلات تاریخی این دو قدرت در [[ایران]]، از جمله [[کودتای ۲۸ مرداد]] و [[واقعه طبس]]، اعطای حق وتو به اعضای دائم را عاملی در جهت نقض اصل برابری دولتها و پیشبرد منافع فراملی آنها ارزیابی میکند.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/31/18-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88%D8%B1% «18 روایت تاریخی از خیانتهای بنیانگذاران شورای امنیت»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> در همین راستا، به تعلل تاریخی شورا در تعیین متجاوز در [[جنگ عراق علیه ایران]]، سکوت در قبال بحران سوریه و وتوهای مکرر قطعنامههای مربوط به [[اشغال سرزمین فلسطین|مسئلهٔ فلسطین]] اشاره میشود.<ref>[https://pasokh.org/fa/Question/View/11677/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF%D9%8A-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84-%DA%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-% «فلسفۀ وجود شورای امنیت و سازمان ملل چیست؟»، مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات، حوزۀ علمیۀ قم.]</ref> | بررسیهای تاریخی نشان میدهد برخورد گزینشی و اعمال [[استاندارد دوگانه|استانداردهای دوگانه]] تحت تأثیر منافع اعضای دائم، از عوامل اصلی تزلزل مشروعیت شورا در [[افکار عمومی]] است.<ref>موسیزاده و رنجبر، «بررسی مقایسهای رفتارهای دوگانهٔ شورای امنیت در قبال تحولات اخیر لیبی و بحرین»، 1393ش، ص173.</ref> از نظر منتقدان، ریشههای ساختاری این رویکرد به پیشینهٔ سیاسی بنیانگذاران اصلی شورا مانند [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحدهٔ آمریکا]] و [[بریتانیا]] بازمیگردد؛ [[مرکز اسناد انقلاب اسلامی]] با استناد به مداخلات تاریخی این دو قدرت در [[ایران]]، از جمله [[کودتای ۲۸ مرداد]] و [[واقعه طبس]]، اعطای حق وتو به اعضای دائم را عاملی در جهت نقض اصل برابری دولتها و پیشبرد منافع فراملی آنها ارزیابی میکند.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/31/18-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88%D8%B1% «18 روایت تاریخی از خیانتهای بنیانگذاران شورای امنیت»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> در همین راستا، به تعلل تاریخی شورا در تعیین متجاوز در [[جنگ عراق علیه ایران]]، سکوت در قبال بحران سوریه و وتوهای مکرر قطعنامههای مربوط به [[اشغال سرزمین فلسطین|مسئلهٔ فلسطین]] اشاره میشود.<ref>[https://pasokh.org/fa/Question/View/11677/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF%D9%8A-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%D9%84-%DA%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-% «فلسفۀ وجود شورای امنیت و سازمان ملل چیست؟»، مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات، حوزۀ علمیۀ قم.]</ref> | ||
