هادی نقوی (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۶: خط ۶:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
شهوت به هرگونه میل و گرایش درونی به لذت‌های مادی و دنیوی گفته می‌شود و در مواردی به‌طور خاص به تمایل جنسی اطلاق می‌گردد. شهوت نقطه مقابل عفت است. عفت نیز دارای مفهوم عام و خاص است. مفهوم عام آن، خویشتن‌داری در برابر هر گونه تمایل افراطی نفسانی است و مفهوم خاص آن، خویشتن‌داری در برابر تمایلات بی‌بند و بار جنسی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/6719/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C مکارم شیرازی، «شهوت‌پرستی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref><ref group="دیدگاه">بر اساس متن منبع، پرهیز از بی پروایی در امور جنسی معنای خاص عفت است و معادل جمله ماقبل آن نیست.
شهوت به هرگونه میل و گرایش درونی به لذت‌های مادی و دنیوی گفته می‌شود و در مواردی به‌طور خاص به تمایل جنسی اطلاق می‌گردد. شهوت نقطه مقابل عفت است. عفت نیز دارای مفهوم عام و خاص است. مفهوم عام آن، خویشتن‌داری در برابر هر گونه تمایل افراطی نفسانی است و مفهوم خاص آن، خویشتن‌داری در برابر تمایلات بی‌بند و بار جنسی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/6719/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C مکارم شیرازی، «شهوت‌پرستی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> ریشه واژه اشتها نیز همین ماده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات‏ از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>


اصلاح شد</ref> <ref group="دیدگاه">این مطلب در منبعی که در ادامه آورده اید نبود. بلکه در منبع شماره 1 است. از طرف دیگر تکرار مطلب سابق است؛ همین جمله را به جای جمله بالا قرار دهید و از بحث عفا خارج شوید.
'''در فلسفه''': نیروی شهوت با نگاه فلسفی در کنار عقل، غضب و وَهم از نیروهای عامل اصلی برای روح انسان به‌شمار می‌رود و کارکرد آن گرایش به لذت‌های مادی، از جمله روابط جنسی، خوردن، آشامیدن و پوشیدن است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/243258/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%88-%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان.]</ref> برای نمونه افلاطون نفس را به سه بخشِ قوای عاقله، غضبیه و شهویه تقسیم می‌کند. او غفت را فضیلتِ نیروهای شهوانی می‌داند که با لطیف و معتدل کردنِ میل‌ها، موجب آرامش نفس و استقرار عقل می‌گردد.<ref>فارابی، الجمع بین رأیی الحکیمین، ۱۴۰۵ق، ص۱۴.</ref>


جایگزین کردم</ref> ریشه واژه اشتها نیز همین ماده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات‏ از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>
'''در روان‌شناسی''': شهوت در نگاه روان‌شناسانه به میلی گفته می‌شود که شدت آن از مرز اعتدال گذشته و با غلبه کامل بر سایر امیال، توجه فرد را به صورت انحصاری به سوی خویش فرا می‌خواند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10061/18/94#_ftnref2 هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ج۱۸، ص۹۴.]</ref> البته گفته شده در بیشتر موارد، وقتی کلمه شهوت، مطلق و بدون پیشوند یا پسوندی به کار می‌رود، مفهوم شهوت جنسی از آن برداشت می‌شود. برخی از لغت‌دانان نیز اصطلاح شهوت را میل جنسی معنا کرده‌اند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]</ref>
 
'''در فلسفه''': نیروی شهوت با نگاه فلسفی در کنار عقل، غضب و وَهم از نیروهای عامل اصلی برای روح انسان به‌شمار می‌رود و کارکرد آن گرایش به لذت‌های مادی، از جمله روابط جنسی، خوردن، آشامیدن و پوشیدن است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/243258/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%88-%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان.]</ref>
 
'''در روان‌شناسی''': شهوت در نگاه روان‌شناسانه به میلی گفته می‌شود که شدت آن از مرز اعتدال گذشته و با غلبه کامل بر سایر امیال، توجه فرد را به صورت انحصاری به سوی خویش فرا می‌خواند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10061/18/94#_ftnref2 هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ج۱۸، ص۹۴.]</ref><ref group="دیدگاه">نظر رواشنسان حتما باید بیاید ولی از منبع متناسب با خودش نه از فرهنگ قرآن. </ref> البته گفته شده در بیشتر موارد، وقتی کلمه شهوت، مطلق و بدون پیشوند یا پسوندی به کار می‌رود، مفهوم شهوت جنسی از آن برداشت می‌شود. برخی از لغت‌دانان نیز اصطلاح شهوت را میل جنسی معنا کرده‌اند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]</ref><ref group="دیدگاه">بحث مفهوم شناسی نیاز به ساماندهی دارد
 
1- تنظیم مباحث:
 
اول معنای لغوی
 
سپس معنای اصطلاحی
 
بعد معنای اصطلاحی تخصصی (تعریف رشته‌های علمی)
 
2- رفع تکرارها</ref>


=== انواع شهوت ===
=== انواع شهوت ===
شهوت به پیروی از انواع لذت‌های دنیوی دارای انواعی است که برخی از آن‌ها در ادبیات عمومی معروف است:<ref group="دیدگاه">هر کدام از انواع زیر قطعا مقالات مستقلی خواهند داشت و به همین دلیل در اینجا فقط به معرفی حداقلی آنها پرداخته می‌شود. متن زیر یک خلاصه خیلی فشرده از متن شماست. لطفا چک کنید و ارجاعات مربوطه را درج کنید. (البته متن پیشنهادی است، چنانچه تغییراتی و یا اصلاحاتی مدنظرتان هست اعمال کنید؛ غرض نگارش حداقلی و موجز این بحث است)
شهوت به پیروی از انواع لذت‌های دنیوی دارای انواعی است که برخی از آن‌ها در ادبیات عمومی معروف است:
 
* شهوت جنسی: غریزه‌ای که کارکرد اصلی آن بقا و استمرار نسل است.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%BA%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%B3%D9%8A/137226 «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان.]</ref> روان‌شناسان آن را در دسته نیازهای ثانویه قرار می‌دهند؛ با این حال، عدم مدیریت یا سرکوب آن می‌تواند به بیماری، اختلالات روانی و بروز ناهنجاری‌های رفتاری و اجتماعی منجر شود؛ ازجمله: [[وسواس]]، [[افسردگی]]، [[انحراف جنسی]] چون [[خودارضایی]] و [[همجنس‌گرایی]]،<ref>فقیهی، تربیت جنسی، ۱۳۸۷ش، ص۳۸ ـ ۳۹.</ref> [[برهنگی]] و خودنمایی در سطح جامعه، آزارگری و آزارخواهی جنسی، [[چشم‌چرانی]]، [[روسپی‌گری]]، بچه‌بازی و تشابه به جنس مخالف.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/22960.pdf مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، ص۹۶ ـ ۹۷.]</ref>  
شهوت بر اساس انواع لذت‌های دنیوی به دسته‌های زیر تقسیم می‌شود:
 
'''شهوت جنسی:''' غریزه‌ای که کارکرد اصلی آن بقا و استمرار نسل است. روان‌شناسان آن را در دسته نیازهای ثانویه قرار می‌دهند؛ با این حال، عدم مدیریت یا سرکوب آن می‌تواند به اختلالات روانی (نظیر افسردگی و وسواس) و بروز ناهنجاری‌های رفتاری و اجتماعی منجر شود.
 
'''شهوت مال‌اندوزی:''' تمایل افراطی به انباشت سرمایه و دارایی، فارغ از مشروعیت یا عدم مشروعیت روش‌های کسب آن.
 
'''قدرت‌طلبی و مقام‌پرستی:''' میل شدید به کسب موقعیت و تسلط بر دیگران، که ممکن است فرد را به استفاده از هر ابزاری برای رسیدن به جایگاه یا حفظ آن سوق دهد.
 
'''شهوت شهرت:''' علاقه مفرط به دیده‌شدن و جلب توجه عمومی. این پدیده امروزه در رسانه‌های اجتماعی از طریق رفتارهای نمایشی، نقض حریم خصوصی و نمایش تجملات به‌طور گسترده‌ای بروز می‌یابد.
 
'''شکم‌بارگی (پرخوری):''' تمایل کنترل‌نشده به مصرف غذا، که در متون اخلاقی و تفسیری همواره بر لزوم مهار آن تأکید شده است.</ref>
* شهوت جنسی: از شهوت و تمایل دو جنس مخالف در میان انسان‌ها با غریزه جنسی نیز تعبیر می‌شود. ارضا‌نشدن و فقدان پاسخ به این غریزه به مرگ انسان منتهی نمی‌شود و به همین دلیل روان‌شناسان و زیست‌شناسان آن را در ردیف نیازهای ثانویه انسانی قرار داده‌اند. اما بدون پاسخ مناسب به این کشش درونی جامعه شاهد اختلالات متعددی خواهد شد، مانند بیماری‌های روانی همچون [[وسواس]] و [[افسردگی]] یا [[انحرافات جنسی]] چون [[استمنا]] و [[همجنس‌گرایی]]،<ref>فقیهی، تربیت جنسی، ۱۳۸۷ش، ص۳۸ ـ ۳۹.</ref> برهنگی و خودنمایی و آرایش زنان در سطح جامعه، آزارگری و آزارخواهی جنسی، [[چشم‌چرانی]]، [[روسپی‌گری]]، زنا با محارم، بچه‌بازی و تشابه به جنس مخالف.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/22960.pdf مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، ص۹۶ ـ ۹۷.]</ref> در این میان [[آمیزش جنسی]] را بزرگترین لذت جسمانی برای انسان قلمداد کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/106 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، ج۳، ص۱۰۶.]</ref> حکمت آفرینش شهوت جنسی را استمرار و بقاى نسل موجودات زنده دانسته‌اند.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%BA%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%B3%D9%8A/137226 «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان.]</ref>
 
* شهوت مال‌اندوزی: این نوع شهوت انسان‌ها را به گردآوری ثروت با هر روش مشروع یا نامشروعی وادار می‌کند.


* قدرت‌طلبی و مقام‌پرستی: انسان گرفتار به این شهوت برای رسیدن به قدرت و مقام یا نگهداشتن موقعیت فعلی خود از هر وسیله و اقدامی بهره می‌برد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/102488/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA%D8%9B_%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7_%D8%A8%D9%87_%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%B0%D9%84%D8%AA محدثی، «بردگی شهوت؛ سقوط به وادی ذلت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
* شهوت مال‌اندوزی: تمایل افراطی به انباشت سرمایه و دارایی، فارغ از مشروعیت یا عدم مشروعیت روش‌های کسب آن.
* شهوت شهرت: بسیاری از مردم از مشهور‌شدن و دیده‌شدن لذت می‌برند و گاه ثروت خود را فدای آن می‌کنند. دنبال‌کنندگان شهوت شهرت در [[شبکه‌های اجتماعی]]، هیچ‌گونه خط قرمزی را مراعات نمی‌کنند و حریم‌های خصوصی را بی‌ارزش می‌شمارند. نشان‌دادن زندگی‌های مجلل و تجملاتی، خانه‌ها و کاخ‌ها، لباس‌ها و پوشش‌های تفاخری و برهنه‌ساز و تبلیغ [[سلبریتی|سلبریتی‌ها]] نمونه‌هایی است که میل رویاپردازی در مخاطب را ارضا کرده و مخاطب بیشتری را جذب می‌کند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/208192/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C میرزابیگی، «شهوت شهرت در شبکه‌های اجتماعی»، سایت کیهان.]</ref>
* یرخوری و شکمبارگی: بسیاری از مفسران درباره شهوت غذا‌خوردن سخن گفته و برای مهار آن چاره‌اندیشی نموده‌اند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]؛ [http://pajoohe.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%DB%8C-Gluttony__a-34176.aspx صفرزاده، «پرخوری»، دانشنامه پژوهه.]</ref>


== شهوت در نگاه قرآنی و اخلاقی<ref group="دیدگاه">شهوت در ادیان
* قدرت‌طلبی و مقام‌پرستی: میل شدید به کسب موقعیت و تسلط بر دیگران، که ممکن است فرد را به استفاده از هر ابزاری برای رسیدن به جایگاه یا حفظ آن سوق دهد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/102488/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA%D8%9B_%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7_%D8%A8%D9%87_%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%B0%D9%84%D8%AA محدثی، «بردگی شهوت؛ سقوط به وادی ذلت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
* شهوت شهرت: علاقه مفرط به دیده‌شدن و جلب توجه عمومی. این پدیده امروزه در رسانه‌های اجتماعی از طریق رفتارهای نمایشی، نقض [[حریم خصوصی]] و [[تجمل‌گرایی]] به‌طور گسترده‌ای بروز می‌یابد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/208192/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C میرزابیگی، «شهوت شهرت در شبکه‌های اجتماعی»، سایت کیهان.]</ref>
* پرخوری و شکمبارگی: تمایل کنترل‌نشده به مصرف غذا، که در متون اخلاقی و تفسیری همواره بر لزوم مهار آن تأکید شده است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]؛ [http://pajoohe.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%DB%8C-Gluttony__a-34176.aspx صفرزاده، «پرخوری»، دانشنامه پژوهه.]</ref>  


شهوت در دیدگاه اسلام


شهوت در دیدگاه مسیحیت
در این میان [[آمیزش جنسی]] را بزرگترین لذت جسمانی برای انسان قلمداد کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/106 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، ج۳، ص۱۰۶.]</ref>


شهوت و دیگر ادیان در صورت وجود مطالب</ref> ==
== شهوت در نگاه قرآنی و اخلاقی ==
[[قرآن]] در آیات متعددی مستقیم و غیرمستقیم به موضوع شهوت پرداخته و در رسیدن به حد عفت و مهار آن راهنمایی کرده است. برای نمونه پس از یادآوری گروهى از پيامبران الهى و صفات برجسته و والاى آنان، به فرزندان ناشايسته‌اى اشاره می‌کند که روى كار آمدند، نماز را ضايع كردند و از انواع شهوت‌ها پيروى نمودند. سپس به آنان وعید مجازات می‌دهد.<ref>[https://lib.eshia.ir/27561/2/281 مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۲۸۱ ـ ۲۸۵.]</ref> كلمه «شهوات» در سه جای قرآن به كار رفته است كه در همه موارد بار منفی دارد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات‏ از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref> قرآن از انواع گرایش‌های شهوانی در میان مردم یاد می‌کند، مواردی چون دلباختگی به زنان، تمایل شدید به داشتن فرزند پسر، ثروت‌اندوزی، دلبستگی به اسب، دام یا زراعت. از دیدگاه [[سید محمدحسین طباطبایی]] عشق به مقام و جاه‌طلبی از امور وهمی و خیالی‌اند و در آیات به امور واقعی اشاره شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/105 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، ج۳، ص۱۰۵ ـ ۱۰۶.] </ref><ref group="دیدگاه">آدرس بر اساس شیوه نامه درج شود</ref>
[[قرآن]] در آیات متعددی مستقیم و غیرمستقیم به موضوع شهوت پرداخته و در رسیدن به حد عفت و مهار آن راهنمایی کرده است. برای نمونه پس از یادآوری گروهى از پيامبران الهى و صفات برجسته و والاى آنان، به فرزندان ناشايسته‌اى اشاره می‌کند که روى كار آمدند، نماز را ضايع كردند و از انواع شهوت‌ها پيروى نمودند. سپس به آنان وعید مجازات می‌دهد.<ref>[https://lib.eshia.ir/27561/2/281 مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۲۸۱ ـ ۲۸۵.]</ref> كلمه «شهوات» در سه جای قرآن به كار رفته است كه در همه موارد بار منفی دارد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات‏ از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref> قرآن از انواع گرایش‌های شهوانی در میان مردم یاد می‌کند، مواردی چون دلباختگی به زنان، تمایل شدید به داشتن فرزند پسر، ثروت‌اندوزی، دلبستگی به اسب، دام یا زراعت. از دیدگاه [[سید محمدحسین طباطبایی]] عشق به مقام و جاه‌طلبی از امور وهمی و خیالی‌اند و در آیات به امور واقعی اشاره شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/105 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، بی‌تا ج۳، ص۱۰۵ ـ ۱۰۶.] </ref>


[[پیامبران]] هرگز به دنبال نابودی کامل شهوت نبوده‌اند. بلکه هدف اصلی این بوده است که این قوه را مهار کنند تا با معیار عقل و قانون الهی وظیفه خود را انجام دهد و از زیاده‌روی و سرکشی که منجر به فساد می‌شود، جلوگیری نمایند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/16/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۱۶ ـ ۱۷.]</ref> از دیدگاه اخلاقی وقتی انسان اسیر شهوت می‌شود، آزادی و عزت خود را از دست داده و برده امیال نفسانی و دنیاطلبان می‌شود؛ تنها راه نجات، تهذیب نفس از طریق علم سودمند و تمرین مستمر برای مخالفت با خواسته‌های نفس است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/255/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۲۵۵.]</ref> ملا احمد نراقی معتقد است افراط در شهوت جنسی، عقل و دین را مغلوب کرده و با تمرکز بر لذت‌های پست، فرد را به سوی تباهی و هلاکت در دنیا و آخرت سوق می‌دهد. بنابراین باید از تحریک آن پرهیز کرد، زیرا این شهوت همچون حاکم ظالم، تمام قوا را نابود کرده و عمر را کوتاه می‌سازد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/315 نراقی، معراج السعاده، مؤسسه انتشارات هجرت، ص۳۱۵ ـ ۳۱۶.]</ref>
[[پیامبران]] هرگز به دنبال نابودی کامل شهوت نبوده‌اند. بلکه هدف اصلی این بوده است که این قوه را مهار کنند تا با معیار عقل و قانون الهی وظیفه خود را انجام دهد و از زیاده‌روی و سرکشی که منجر به فساد می‌شود، جلوگیری نمایند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/16/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۱۶ ـ ۱۷.]</ref> از دیدگاه اخلاقی وقتی انسان اسیر شهوت می‌شود، آزادی و عزت خود را از دست داده و برده امیال نفسانی و دنیاطلبان می‌شود؛ تنها راه نجات، تهذیب نفس از طریق علم سودمند و تمرین مستمر برای مخالفت با خواسته‌های نفس است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/255/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۲۵۵.]</ref> ملا احمد نراقی معتقد است افراط در شهوت جنسی، عقل و دین را مغلوب کرده و با تمرکز بر لذت‌های پست، فرد را به سوی تباهی و هلاکت در دنیا و آخرت سوق می‌دهد. بنابراین باید از تحریک آن پرهیز کرد، زیرا این شهوت همچون حاکم ظالم، تمام قوا را نابود کرده و عمر را کوتاه می‌سازد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/315 نراقی، معراج السعاده، بی‌تا، ص۳۱۵ ـ ۳۱۶.]</ref>


== نظریه فروید ==
== نظریه فروید ==
خط ۹۱: خط ۶۲:
== احکام<ref group="دیدگاه">بحث احکام تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> ==
== احکام<ref group="دیدگاه">بحث احکام تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> ==
فقیهان با نوشتن و تدوین احکام خانواده مانند احکام انواع نگاه، احکام پوشش در برابر دیگران، احکام ارتباط، معاشرت و اختلاط زن و مرد کوشیده‌اند با ترسیم چارچوب شرعی ارضای شهوت، مقلّدان خود را به رعایت آنها هدایت کنند. وجوب پوشاندن اندام جنسی،<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/34 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۳۴.]</ref> حرمت نگاه شهوت‌آلود به نامحرم، وجوب پوشش بدن زن از نامحرم جز در صورت و دست‌ها تا مچ، حرمت لمس بدن فرد نامحرم و تشویق و بیان چارچوب مشروع ازدواج نمونه‌هایی از این احکام محسوب می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/10301/1/512/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 مکارم شیرازی، احکام خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۲.]؛ [https://lib.eshia.ir/10369/2/485 بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۴۸۵، ۴۸۸، ۸۱۵ و ۹۵۲.]</ref> همچنین آنان هر گونه بهرهٔ جنسی و شهوانی خارج از رابطه زوجیت و [[ازدواج]] یا ارتباط با کنیزان همچون [[زنا]] و [[لواط]] را حرام شمرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/73 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۷۳.]</ref>
فقیهان با نوشتن و تدوین احکام خانواده مانند احکام انواع نگاه، احکام پوشش در برابر دیگران، احکام ارتباط، معاشرت و اختلاط زن و مرد کوشیده‌اند با ترسیم چارچوب شرعی ارضای شهوت، مقلّدان خود را به رعایت آنها هدایت کنند. وجوب پوشاندن اندام جنسی،<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/34 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۳۴.]</ref> حرمت نگاه شهوت‌آلود به نامحرم، وجوب پوشش بدن زن از نامحرم جز در صورت و دست‌ها تا مچ، حرمت لمس بدن فرد نامحرم و تشویق و بیان چارچوب مشروع ازدواج نمونه‌هایی از این احکام محسوب می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/10301/1/512/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 مکارم شیرازی، احکام خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۲.]؛ [https://lib.eshia.ir/10369/2/485 بنی‌هاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۴۸۵، ۴۸۸، ۸۱۵ و ۹۵۲.]</ref> همچنین آنان هر گونه بهرهٔ جنسی و شهوانی خارج از رابطه زوجیت و [[ازدواج]] یا ارتباط با کنیزان همچون [[زنا]] و [[لواط]] را حرام شمرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/73 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۷۳.]</ref>
اسلام برای مهارِ شهوت ثروت، قوانین مشخصی دارد. برای مثال، با ممنوعیتِ ربا، احتکار و غصب، از جمع کردنِ بی‌هدفِ مال جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، دولت با نظارت بر بازار و اجرای عدالت در توزیع ثروت، سعی می‌کند اقتصاد را به نفعِ جامعه اداره کند و جلوی زیاده‌خواهیِ افراد را بگیرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/643 موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۶۴۳.]</ref>
لباس شهرت، پوششی است که با هدف انگشت‌نما شدن و برخلاف شأن فرد انتخاب می‌شود. اگر پوشیدن این لباس موجب سبک شدن شخصیت و هتک حرمت فرد در برابر مردم شود، از نظر احکام اسلامی ممنوع می‌باشد. افزون بر این، پوشیدن لباس‌های مشابه جنس مخالف (مردان با لباس زنان و یا برعکس) نیز بر پایه نظر مشهور در میان فقیهان، حرام است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/7/325/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۵ش، ج۷، ص۳۲۵.]</ref>


== درمان زیاده‌روی در شهوت<ref group="دیدگاه">بحث درمان تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی زیاده روی در شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> ==
== درمان زیاده‌روی در شهوت<ref group="دیدگاه">بحث درمان تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی زیاده روی در شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> ==
خط ۱۱۵: خط ۹۰:
* طالبی، ابوالقاسم، «پاک ترین سینمای دنیا»، سایت عصر خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۳۹۱ش.
* طالبی، ابوالقاسم، «پاک ترین سینمای دنیا»، سایت عصر خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۳۹۱ش.
* طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، بی‌تا.
* طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، بی‌تا.
* فارابی، محمد، الجمع بین رأیی الحکیمین، تهران، مکتبة الزهراء، ۱۴۰۵ق.
* فقیهی، علی‌نقی، تربیت جنسی، قم، دار الحدیث، ۱۳۸۷ش.
* فقیهی، علی‌نقی، تربیت جنسی، قم، دار الحدیث، ۱۳۸۷ش.
* «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش.
* گروه نویسندگان، جوان، هیجان و خویشتنداری، قم، مؤسسه دار الحدیث، چاپ اول، بی‌تا.
* گروه نویسندگان، جوان، هیجان و خویشتنداری، قم، مؤسسه دار الحدیث، چاپ اول، بی‌تا.
* لکی‌سهلوانی، مجید، «برهنگی سینما و سینمای برهنه»، سایت هفته‌نامه شما، تاریخ درج مطلب:‌ ۵ مرداد ۱۳۹۱ش.
* لکی‌سهلوانی، مجید، «برهنگی سینما و سینمای برهنه»، سایت هفته‌نامه شما، تاریخ درج مطلب:‌ ۵ مرداد ۱۳۹۱ش.
* موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۸۵ش.
* «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ق.
* «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ق.
* محجوب، محمدجعفر، «نظر اجمالی به سیر عشق در شعر فارسی»، در مجلهٔ صدف، شماره ۴، دی ۱۳۳۶ش.
* محجوب، محمدجعفر، «نظر اجمالی به سیر عشق در شعر فارسی»، در مجلهٔ صدف، شماره ۴، دی ۱۳۳۶ش.