| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
شهوت به هرگونه میل و گرایش درونی به لذتهای مادی و دنیوی گفته میشود و در مواردی بهطور خاص به تمایل جنسی اطلاق میگردد. شهوت نقطه مقابل عفت است. عفت نیز دارای مفهوم عام و خاص است. مفهوم عام آن، خویشتنداری در برابر هر گونه تمایل افراطی نفسانی است و مفهوم خاص آن، خویشتنداری در برابر تمایلات بیبند و بار جنسی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/6719/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C مکارم شیرازی، «شهوتپرستی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref><ref | شهوت به هرگونه میل و گرایش درونی به لذتهای مادی و دنیوی گفته میشود و در مواردی بهطور خاص به تمایل جنسی اطلاق میگردد. شهوت نقطه مقابل عفت است. عفت نیز دارای مفهوم عام و خاص است. مفهوم عام آن، خویشتنداری در برابر هر گونه تمایل افراطی نفسانی است و مفهوم خاص آن، خویشتنداری در برابر تمایلات بیبند و بار جنسی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/6719/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C مکارم شیرازی، «شهوتپرستی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> ریشه واژه اشتها نیز همین ماده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاعرسانی آثار آیتالله مصباح یزدی.]</ref> | ||
'''در فلسفه''': نیروی شهوت با نگاه فلسفی در کنار عقل، غضب و وَهم از نیروهای عامل اصلی برای روح انسان بهشمار میرود و کارکرد آن گرایش به لذتهای مادی، از جمله روابط جنسی، خوردن، آشامیدن و پوشیدن است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/243258/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3-%D9%88-%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان.]</ref> برای نمونه افلاطون نفس را به سه بخشِ قوای عاقله، غضبیه و شهویه تقسیم میکند. او غفت را فضیلتِ نیروهای شهوانی میداند که با لطیف و معتدل کردنِ میلها، موجب آرامش نفس و استقرار عقل میگردد.<ref>فارابی، الجمع بین رأیی الحکیمین، ۱۴۰۵ق، ص۱۴.</ref> | |||
'''در روانشناسی''': شهوت در نگاه روانشناسانه به میلی گفته میشود که شدت آن از مرز اعتدال گذشته و با غلبه کامل بر سایر امیال، توجه فرد را به صورت انحصاری به سوی خویش فرا میخواند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10061/18/94#_ftnref2 هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ج۱۸، ص۹۴.]</ref> البته گفته شده در بیشتر موارد، وقتی کلمه شهوت، مطلق و بدون پیشوند یا پسوندی به کار میرود، مفهوم شهوت جنسی از آن برداشت میشود. برخی از لغتدانان نیز اصطلاح شهوت را میل جنسی معنا کردهاند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]</ref> | |||
'''در روانشناسی''': شهوت در نگاه روانشناسانه به میلی گفته میشود که شدت آن از مرز اعتدال گذشته و با غلبه کامل بر سایر امیال، توجه فرد را به صورت انحصاری به سوی خویش فرا میخواند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10061/18/94#_ftnref2 هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ج۱۸، ص۹۴.] | |||
=== انواع شهوت === | === انواع شهوت === | ||
شهوت به پیروی از انواع لذتهای دنیوی دارای انواعی است که برخی از آنها در ادبیات عمومی معروف است: | شهوت به پیروی از انواع لذتهای دنیوی دارای انواعی است که برخی از آنها در ادبیات عمومی معروف است: | ||
* شهوت جنسی: غریزهای که کارکرد اصلی آن بقا و استمرار نسل است.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%BA%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%B3%D9%8A/137226 «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان.]</ref> روانشناسان آن را در دسته نیازهای ثانویه قرار میدهند؛ با این حال، عدم مدیریت یا سرکوب آن میتواند به بیماری، اختلالات روانی و بروز ناهنجاریهای رفتاری و اجتماعی منجر شود؛ ازجمله: [[وسواس]]، [[افسردگی]]، [[انحراف جنسی]] چون [[خودارضایی]] و [[همجنسگرایی]]،<ref>فقیهی، تربیت جنسی، ۱۳۸۷ش، ص۳۸ ـ ۳۹.</ref> [[برهنگی]] و خودنمایی در سطح جامعه، آزارگری و آزارخواهی جنسی، [[چشمچرانی]]، [[روسپیگری]]، بچهبازی و تشابه به جنس مخالف.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/22960.pdf مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، ص۹۶ ـ ۹۷.]</ref> | |||
* | * شهوت مالاندوزی: تمایل افراطی به انباشت سرمایه و دارایی، فارغ از مشروعیت یا عدم مشروعیت روشهای کسب آن. | ||
* قدرتطلبی و مقامپرستی: میل شدید به کسب موقعیت و تسلط بر دیگران، که ممکن است فرد را به استفاده از هر ابزاری برای رسیدن به جایگاه یا حفظ آن سوق دهد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/102488/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA%D8%9B_%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7_%D8%A8%D9%87_%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%B0%D9%84%D8%AA محدثی، «بردگی شهوت؛ سقوط به وادی ذلت»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
* شهوت شهرت: علاقه مفرط به دیدهشدن و جلب توجه عمومی. این پدیده امروزه در رسانههای اجتماعی از طریق رفتارهای نمایشی، نقض [[حریم خصوصی]] و [[تجملگرایی]] بهطور گستردهای بروز مییابد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/208192/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C میرزابیگی، «شهوت شهرت در شبکههای اجتماعی»، سایت کیهان.]</ref> | |||
* پرخوری و شکمبارگی: تمایل کنترلنشده به مصرف غذا، که در متون اخلاقی و تفسیری همواره بر لزوم مهار آن تأکید شده است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]؛ [http://pajoohe.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%DB%8C-Gluttony__a-34176.aspx صفرزاده، «پرخوری»، دانشنامه پژوهه.]</ref> | |||
در این میان [[آمیزش جنسی]] را بزرگترین لذت جسمانی برای انسان قلمداد کردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/106 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، ج۳، ص۱۰۶.]</ref> | |||
شهوت و | == شهوت در نگاه قرآنی و اخلاقی == | ||
[[قرآن]] در آیات متعددی مستقیم و غیرمستقیم به موضوع شهوت پرداخته و در رسیدن به حد عفت و مهار آن راهنمایی کرده است. برای نمونه پس از یادآوری گروهى از پيامبران الهى و صفات برجسته و والاى آنان، به فرزندان ناشايستهاى اشاره میکند که روى كار آمدند، نماز را ضايع كردند و از انواع شهوتها پيروى نمودند. سپس به آنان وعید مجازات میدهد.<ref>[https://lib.eshia.ir/27561/2/281 مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۲۸۱ ـ ۲۸۵.]</ref> كلمه «شهوات» در سه جای قرآن به كار رفته است كه در همه موارد بار منفی دارد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله مصباح یزدی.]</ref> قرآن از انواع گرایشهای شهوانی در میان مردم یاد میکند، مواردی چون دلباختگی به زنان، تمایل شدید به داشتن فرزند پسر، ثروتاندوزی، دلبستگی به اسب، دام یا زراعت. از دیدگاه [[سید محمدحسین طباطبایی]] عشق به مقام و جاهطلبی از امور وهمی و خیالیاند و در آیات به امور واقعی اشاره شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/105 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، | [[قرآن]] در آیات متعددی مستقیم و غیرمستقیم به موضوع شهوت پرداخته و در رسیدن به حد عفت و مهار آن راهنمایی کرده است. برای نمونه پس از یادآوری گروهى از پيامبران الهى و صفات برجسته و والاى آنان، به فرزندان ناشايستهاى اشاره میکند که روى كار آمدند، نماز را ضايع كردند و از انواع شهوتها پيروى نمودند. سپس به آنان وعید مجازات میدهد.<ref>[https://lib.eshia.ir/27561/2/281 مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۲۸۱ ـ ۲۸۵.]</ref> كلمه «شهوات» در سه جای قرآن به كار رفته است كه در همه موارد بار منفی دارد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاعرسانی آیتالله مصباح یزدی.]</ref> قرآن از انواع گرایشهای شهوانی در میان مردم یاد میکند، مواردی چون دلباختگی به زنان، تمایل شدید به داشتن فرزند پسر، ثروتاندوزی، دلبستگی به اسب، دام یا زراعت. از دیدگاه [[سید محمدحسین طباطبایی]] عشق به مقام و جاهطلبی از امور وهمی و خیالیاند و در آیات به امور واقعی اشاره شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/105 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، بیتا ج۳، ص۱۰۵ ـ ۱۰۶.] </ref> | ||
[[پیامبران]] هرگز به دنبال نابودی کامل شهوت نبودهاند. بلکه هدف اصلی این بوده است که این قوه را مهار کنند تا با معیار عقل و قانون الهی وظیفه خود را انجام دهد و از زیادهروی و سرکشی که منجر به فساد میشود، جلوگیری نمایند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/16/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۱۶ ـ ۱۷.]</ref> از دیدگاه اخلاقی وقتی انسان اسیر شهوت میشود، آزادی و عزت خود را از دست داده و برده امیال نفسانی و دنیاطلبان میشود؛ تنها راه نجات، تهذیب نفس از طریق علم سودمند و تمرین مستمر برای مخالفت با خواستههای نفس است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/255/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۲۵۵.]</ref> ملا احمد نراقی معتقد است افراط در شهوت جنسی، عقل و دین را مغلوب کرده و با تمرکز بر لذتهای پست، فرد را به سوی تباهی و هلاکت در دنیا و آخرت سوق میدهد. بنابراین باید از تحریک آن پرهیز کرد، زیرا این شهوت همچون حاکم ظالم، تمام قوا را نابود کرده و عمر را کوتاه میسازد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/315 نراقی، معراج السعاده، | [[پیامبران]] هرگز به دنبال نابودی کامل شهوت نبودهاند. بلکه هدف اصلی این بوده است که این قوه را مهار کنند تا با معیار عقل و قانون الهی وظیفه خود را انجام دهد و از زیادهروی و سرکشی که منجر به فساد میشود، جلوگیری نمایند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/16/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۱۶ ـ ۱۷.]</ref> از دیدگاه اخلاقی وقتی انسان اسیر شهوت میشود، آزادی و عزت خود را از دست داده و برده امیال نفسانی و دنیاطلبان میشود؛ تنها راه نجات، تهذیب نفس از طریق علم سودمند و تمرین مستمر برای مخالفت با خواستههای نفس است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/255/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۲۵۵.]</ref> ملا احمد نراقی معتقد است افراط در شهوت جنسی، عقل و دین را مغلوب کرده و با تمرکز بر لذتهای پست، فرد را به سوی تباهی و هلاکت در دنیا و آخرت سوق میدهد. بنابراین باید از تحریک آن پرهیز کرد، زیرا این شهوت همچون حاکم ظالم، تمام قوا را نابود کرده و عمر را کوتاه میسازد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/315 نراقی، معراج السعاده، بیتا، ص۳۱۵ ـ ۳۱۶.]</ref> | ||
== نظریه فروید == | == نظریه فروید == | ||
| خط ۹۱: | خط ۶۲: | ||
== احکام<ref group="دیدگاه">بحث احکام تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> == | == احکام<ref group="دیدگاه">بحث احکام تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> == | ||
فقیهان با نوشتن و تدوین احکام خانواده مانند احکام انواع نگاه، احکام پوشش در برابر دیگران، احکام ارتباط، معاشرت و اختلاط زن و مرد کوشیدهاند با ترسیم چارچوب شرعی ارضای شهوت، مقلّدان خود را به رعایت آنها هدایت کنند. وجوب پوشاندن اندام جنسی،<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/34 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۳۴.]</ref> حرمت نگاه شهوتآلود به نامحرم، وجوب پوشش بدن زن از نامحرم جز در صورت و دستها تا مچ، حرمت لمس بدن فرد نامحرم و تشویق و بیان چارچوب مشروع ازدواج نمونههایی از این احکام محسوب میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/10301/1/512/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 مکارم شیرازی، احکام خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۲.]؛ [https://lib.eshia.ir/10369/2/485 بنیهاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۴۸۵، ۴۸۸، ۸۱۵ و ۹۵۲.]</ref> همچنین آنان هر گونه بهرهٔ جنسی و شهوانی خارج از رابطه زوجیت و [[ازدواج]] یا ارتباط با کنیزان همچون [[زنا]] و [[لواط]] را حرام شمردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/73 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۷۳.]</ref> | فقیهان با نوشتن و تدوین احکام خانواده مانند احکام انواع نگاه، احکام پوشش در برابر دیگران، احکام ارتباط، معاشرت و اختلاط زن و مرد کوشیدهاند با ترسیم چارچوب شرعی ارضای شهوت، مقلّدان خود را به رعایت آنها هدایت کنند. وجوب پوشاندن اندام جنسی،<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/34 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۳۴.]</ref> حرمت نگاه شهوتآلود به نامحرم، وجوب پوشش بدن زن از نامحرم جز در صورت و دستها تا مچ، حرمت لمس بدن فرد نامحرم و تشویق و بیان چارچوب مشروع ازدواج نمونههایی از این احکام محسوب میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/10301/1/512/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87 مکارم شیرازی، احکام خانواده، ۱۳۸۹ش، ص۵۱۲.]؛ [https://lib.eshia.ir/10369/2/485 بنیهاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۴۸۵، ۴۸۸، ۸۱۵ و ۹۵۲.]</ref> همچنین آنان هر گونه بهرهٔ جنسی و شهوانی خارج از رابطه زوجیت و [[ازدواج]] یا ارتباط با کنیزان همچون [[زنا]] و [[لواط]] را حرام شمردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/26542/1/73 سند، سند العروة الوثقی، ۱۴۲۹ق، ج۱، ص۷۳.]</ref> | ||
اسلام برای مهارِ شهوت ثروت، قوانین مشخصی دارد. برای مثال، با ممنوعیتِ ربا، احتکار و غصب، از جمع کردنِ بیهدفِ مال جلوگیری میکند. علاوه بر این، دولت با نظارت بر بازار و اجرای عدالت در توزیع ثروت، سعی میکند اقتصاد را به نفعِ جامعه اداره کند و جلوی زیادهخواهیِ افراد را بگیرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/643 موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۶۴۳.]</ref> | |||
لباس شهرت، پوششی است که با هدف انگشتنما شدن و برخلاف شأن فرد انتخاب میشود. اگر پوشیدن این لباس موجب سبک شدن شخصیت و هتک حرمت فرد در برابر مردم شود، از نظر احکام اسلامی ممنوع میباشد. افزون بر این، پوشیدن لباسهای مشابه جنس مخالف (مردان با لباس زنان و یا برعکس) نیز بر پایه نظر مشهور در میان فقیهان، حرام است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/7/325/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۵ش، ج۷، ص۳۲۵.]</ref> | |||
== درمان زیادهروی در شهوت<ref group="دیدگاه">بحث درمان تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی زیاده روی در شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> == | == درمان زیادهروی در شهوت<ref group="دیدگاه">بحث درمان تا جایی که امکان دارد متناظر با انواع شهوت تکمیل شود یعنی زیاده روی در شهوت مال یا طعام چه حکمی در فقه یا اخلاق دارد و....</ref> == | ||
| خط ۱۱۵: | خط ۹۰: | ||
* طالبی، ابوالقاسم، «پاک ترین سینمای دنیا»، سایت عصر خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۳۹۱ش. | * طالبی، ابوالقاسم، «پاک ترین سینمای دنیا»، سایت عصر خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۳۹۱ش. | ||
* طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، بیتا. | * طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، بیتا. | ||
* فارابی، محمد، الجمع بین رأیی الحکیمین، تهران، مکتبة الزهراء، ۱۴۰۵ق. | |||
* فقیهی، علینقی، تربیت جنسی، قم، دار الحدیث، ۱۳۸۷ش. | * فقیهی، علینقی، تربیت جنسی، قم، دار الحدیث، ۱۳۸۷ش. | ||
* «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش. | * «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ش، تاریخ بازدید: ۱۱ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* گروه نویسندگان، جوان، هیجان و خویشتنداری، قم، مؤسسه دار الحدیث، چاپ اول، بیتا. | * گروه نویسندگان، جوان، هیجان و خویشتنداری، قم، مؤسسه دار الحدیث، چاپ اول، بیتا. | ||
* لکیسهلوانی، مجید، «برهنگی سینما و سینمای برهنه»، سایت هفتهنامه شما، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۳۹۱ش. | * لکیسهلوانی، مجید، «برهنگی سینما و سینمای برهنه»، سایت هفتهنامه شما، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۳۹۱ش. | ||
* موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، قم، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۸۵ش. | |||
* «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ق. | * «ماهیت نفس و قوای آن (پرسش و پاسخ)»، سایت کیهان، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ق. | ||
* محجوب، محمدجعفر، «نظر اجمالی به سیر عشق در شعر فارسی»، در مجلهٔ صدف، شماره ۴، دی ۱۳۳۶ش. | * محجوب، محمدجعفر، «نظر اجمالی به سیر عشق در شعر فارسی»، در مجلهٔ صدف، شماره ۴، دی ۱۳۳۶ش. | ||