| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۲۹: | ||
=== '''دستهبندی بر مبنای دریافت از ماهیت فرهنگ''' === | === '''دستهبندی بر مبنای دریافت از ماهیت فرهنگ''' === | ||
نظریات ناظر به ماهیت فرهنگ به دوسته ذهنگرا و عینگرا تقسیم شده است. در نظریات ذهنگرایان ماهیت فرهنگ از سنخ معرفت است و شامل نظام باورها، ارزشها، هنجارها و نمادهای مشترکی میشود که کنشهای اجتماعی را هدایت میکند. نظریات کارکردگرایی مانند تالکوت پارسونز، روانشناسی اجتماعی و مکتب آنال فرانسه در این دسته قرار میگیرند. نظریات عینگرا فرهنگ را بهعنوان یک محصول یا شیء نمادین در نظر میگیرند که بر نقش عامل انسانی در تولید آن تأکید دارند؛ مانند نظریهپردازان مکتب فرانکفورت. در این نظریهها، محصولات فرهنگی به سه دسته تقسیم شدهاند: ۱. دانش اظهاری؛ محصولات تمامشده با موضوعیت فینفسه مانند هنر، دین و علم؛ ۲. دانش ابزاری یا فنی مانند انواع اطلاعات و تبلیغات و ۳. دانش طبیعی مانند گفتمانهای محاورهای و آداب رفتاری.<ref>وسنو، مبانی نظریه فرهنگی، 1399ش، ص 60-63. </ref> | نظریات ناظر به ماهیت فرهنگ به دوسته ذهنگرا و عینگرا تقسیم شده است. در نظریات ذهنگرایان ماهیت فرهنگ از سنخ معرفت است و شامل نظام باورها، ارزشها، هنجارها و نمادهای مشترکی میشود که کنشهای اجتماعی را هدایت میکند. نظریات کارکردگرایی مانند تالکوت پارسونز، روانشناسی اجتماعی و مکتب آنال فرانسه در این دسته قرار میگیرند. نظریات عینگرا فرهنگ را بهعنوان یک محصول یا شیء نمادین در نظر میگیرند که بر نقش عامل انسانی در تولید آن تأکید دارند؛ مانند نظریهپردازان مکتب فرانکفورت. در این نظریهها، محصولات فرهنگی به سه دسته تقسیم شدهاند: ۱. دانش اظهاری؛ محصولات تمامشده با موضوعیت فینفسه مانند هنر، دین و علم؛ ۲. دانش ابزاری یا فنی مانند انواع اطلاعات و تبلیغات و ۳. دانش طبیعی مانند گفتمانهای محاورهای و آداب رفتاری.<ref>وسنو، مبانی نظریه فرهنگی، 1399ش، ص 60-63. </ref> | ||
=== '''دستهبندی بر اساس اسلوب نظری''' === | === '''دستهبندی بر اساس اسلوب نظری''' === | ||
| خط ۱۶۰: | خط ۱۶۰: | ||
'''نظریات پسااستعماری فرهنگ''' | '''نظریات پسااستعماری فرهنگ''' | ||
این نظریات بر پیامدهای استعمار بر فرهنگ و هویت جوامع مستعمره تمرکز دارند. ادوارد سعید با اثر شرقشناسی به نقد بازنمایی شرق توسط گفتمانهای غربی پرداخت و هومی بابا با طرح ایدۀ فضای سوم، به تبیین هویتهای ترکیبی ناشی از تعامل فرهنگهای استعمارگر و مستعمره پرداخته است. استفاده از این نظریات در تحلیل سیاستگذاریهای فرهنگی مرتبط با حفظ فرهنگ بومی و مقابله با [[استعمار فرهنگی]] در کشورهایی با پیشینه تاریخی چون ایران، بسیار راهگشا شمرده شده است | این نظریات بر پیامدهای استعمار بر فرهنگ و هویت جوامع مستعمره تمرکز دارند. ادوارد سعید با اثر شرقشناسی به نقد بازنمایی شرق توسط گفتمانهای غربی پرداخت و هومی بابا با طرح ایدۀ فضای سوم، به تبیین هویتهای ترکیبی ناشی از تعامل فرهنگهای استعمارگر و مستعمره پرداخته است. استفاده از این نظریات در تحلیل سیاستگذاریهای فرهنگی مرتبط با حفظ فرهنگ بومی و مقابله با [[استعمار فرهنگی]] در کشورهایی با پیشینه تاریخی چون ایران، بسیار راهگشا شمرده شده است.<ref>شیرزادی، مطالعات پسااستعماری؛ نقد و ارزیابی دیدگاههای فانون، سعید و بابا، 1388ش، ص 125-150.</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
