روسپی‌گری: تفاوت میان نسخه‌ها

روسپی‌گری یا تن‌فروشی به فروش جسم در قبال دریافت پول، هدیه و موقعیت اجتماعی اشاره دارد. عواملی مانند [[مصرف‌گرایی]]، توجه نداشتن به توانایی‌های خود، اعتیاد و ضعف اعتقادات دینی در گرایش به آن مؤثر هستند.

روسپی‌گری با اصطلاحاتی چون زنان خیابانی،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> [[فحشای جنسی]]، [[زنا]]، [[انحراف جنسی]]، [[هم‌باشی]]، [[ازدواج سفید]]، [[خیانت زناشویی]]، تن‌فروشی، [[صنعت سکس]]، [[قاچاق زنان]] و [[برده‌داری جنسی]] در فارسی و مفاهیمی چون قحبه، عاهرة، مجون، فاجرة و فاحشه در زبان عربی نسبت معنایی دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> روسپی، مخفّف روسپید است که به‌صورت طعنه و تمسخر به زن بدکاره و روسیاه، اطلاق می‌شود.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، 1377ش، ذیل واژه روسپی.</ref><ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص267 و 268.]</ref> تن‌فروشی نسبت به روسپیگری مفهومی عام است که شامل رابطه جنسی فردی و مقطعی نیز می‌شود؛<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حساب‌های-پر-پول‌ «مردان تن‌فروش و حساب‌های پر پول!»، وب‌سایت رویداد.]</ref><ref>[https://reader.taaghche.com/book/57166/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%8 مدنی قهفرخی، جامعه‌شناسی روسپی‌گری و آسیب‌های اجتماعی، 1395ش، ص65 و 79-81.]</ref><ref>[https://dr-sanaie.com/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%be%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ سنایی، «روسپیگری چیست»، وب‌سایت دکتر کامیار سنایی.]</ref> اما روسپی‌گری عمل سازمان یافته بوده<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص284-283.]</ref> و به‌مثابه شغل مطرح است. روسپی‌گری در اصطلاح جامعه‌شناسی؛ به معامله پایاپای بی‌بندوبارانه جنسی توسط زن یا مرد برای کسب درآمد معنا شده است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref> در جرم‌شناسی؛ روسپی به زنانی اطلاق می‌شود که از راه خود فروشی امرار معاش کرده و جز این پیشه‌ای ندارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حساب‌های-پر-پول‌ «مردان تن‌فروش و حساب‌های پر پول!»، وب‌سایت رویداد.]</ref>

در برخی منابع از روسپی‌گری به [[سکس تجاری]] تعبیر شده و یکی از شاخه‌های صنعت سکس به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپی‌گری چیست»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> روسپیان طبقه جنسیتی از طبقات اجتماعی بوده و با نظام‌های فرهنگی و اجتماعی جامعه مرتبط است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص49.]</ref> آنچه معمولاً از مفهوم روسپی در اذهان تداعی می‌کند زنان فاحشه‌اند؛ اما در کنار آنها مردان و کودکان نیز به منظور کسب درآمد به آن اشتغال دارند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref> بر مبنای برخی منابع؛ مفهوم روسپی در اواخر سده هجدهم رایج شد؛<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپی‌گری چیست»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> اما برخی دیگر معتقدند که قرن‌ها قبل از میلاد نیز به این عمل، روسپی اطلاق می‌شده است.<ref>ه[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 اشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref>

 

 

== تاریخچه ==

برخی؛ روسپی‌گری را ناشی از برده‌سازی زن دانسته و معتقدند؛ فتوحات نظامی در هزاره سوم قبل از میلاد به برده‌داری و استفاده ناهنجار از زنان اسیر منجر شد. بعدها برده‌داری سازمان‌یافته شد و صاحبان برده، زنان برده را به‌عنوان فاحشه اجاره می‌دادند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی‌آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref> همزمان برای آن توجیهات اعتقادی نیز ساخته شد. در یونان غیر از بردگان، زنانی متعلق به طبقه پایین نیز به روسپی‌گری می‌پرداختند. به‌رغم رایج بودن آن؛ اما روسپیان همیشه داغ بدنامی بر پیشانه خود داشته و از هیچ‌گونه حقوق اجتماعی برخوردار نبودند. مسیحیت هرچند روسپی‌ها را تحقیر می‌کرد؛ اما به‌مثابه بدی لازم، می‌پذیرفت. در غرب؛ روم برای اولین بار برای روسپی‌ها و روسپی‌خانه‌ها رسماً جواز صادر کرد.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref>

با ظهور مسیحیت، برقراری رابطهٔ جنسی خارج از چارچوب مذهبی و خانوادگی ممنوع شد؛ ولی روسپی‌گری به‌صورت پنهانی تداوم یافت. در قرن هجده در فرانسه، فحشا بیشترین گستردگی را در جامعه داشت و تعداد روسپی‌خانه‌ها بیشتر از کلیساها بود. در قرن نوزده، در شهرهای صنعتی روسپی‌خانه‌های زیادی دایر شد و طبقهٔ اشراف به‌دنبال فاحشه‌ها بودند با پیشرفت فناوری، عرضهٔ انواع خدمات جنسی موجب جذب مشتری بیشتر شد و با گسترش عکاسی و چاپ، [[نگاه به تصاویر مستهجن|پورنوگرافی]] سهم زیادی از این بازار را تصاحب کرد.<ref>[https://reader.taaghche.com/book/57166/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%8 مدنی قهفرخی، جامعه‌شناسی روسپی‌گری و آسیب‌های اجتماعی، 1395ش، ص56 و 118-185.]</ref>

=== در ایران ===

بر مبنای داده‌تاریخی؛ روسپی‌گری در [[ایران]] رواج کمتری داشته است؛ زیرا [[دین]] [[زرتشت]] قوانین سختی علیه گناهان جنسی وضع کرده بود. هرچند [[اسلام]] نیز با روسپی‌گری به‌شدت مبارزه کرده و آن را از گناهان کبیره و ممنوع می‌دانست؛ منتها فساد جنسی از دوره عباسیان در جهان اسلام افزایش یافته و در دوره [[غزنویان]] و خوارزمشاهیان روسپی‌گری فزونی یافت.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref>

روسپی‌گری در انواع گوناگون در ایران وجود داشت و در ایران معاصر نیز اقشار ضعیف و هم افراد مرفه به آن دچار هستند.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص269.]</ref>همزمان با روی کار آمدن دولت پهلوی و متلاشی شدن حرمسرای قاجاریان، زنان روسپی ساکن حرمسرا در شهرنو رها شدند و شمار زنان روسپی افزایش ناگهانی پیدا کرد. در دولت رضاشاه پهلوی، این محله، مرکز روسپی‌های تهران شد. در زمان پهلوی، شهرنو راهکار دولت برای حمایت از زنان آسیب‌دیده بود که به‌دلیل اسف‌بار بودن وضعیت محله، دولت وقت، هیچ‌گاه اجازهٔ ساخت و نشر هیچ فیلمی از آن را نداد. این محله، مکان زندگی زنان روسپی، فروش دختربچه و پسربچه‌های روسپی، قتل همسران زنان روسپی، مفسدهٔ سربازان، تجمع دزدها و قاچاقچیان بود که ده‌ها سینما، کافه و کاباره در اطراف آن تأسیس شده بود. سردسته‌های محله، با دادن وام‌های سنگین به زنان تازه‌وارد، بهرهٔ زیادی از تن‌فروشی آنها را به جیب می‌زدند. با افزایش جرم و جنایت در این مکان، دو پاسگاه در اطراف آن دایر شد که به‌دلیل رشوه گرفتن رؤسای کلانتری و مأموران از اوباش و فواحش، فساد منطقه شدت یافت.<ref name=":0">[https://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/01/130106%20l44%20shahreno%20book%20review.shtml زرین‌پناه، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تن‌فروش»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref>

بر مبنای گزارش محققین؛ هسته مرکزی روسپی‌گری در ایران قلعه «شهر نو» بوده است. این قلعه محله‌ای قدیمی و بدنام در تهران بود که سنگ بنای آن در زمان محمدعلی شاه [[قاجار]] نهاده شد، در دورهٔ پهلوی از طریق نوسازی و سازماندهی این محله، روسپی‌گری به طرز فزاینده تا آنجا افزایش یافت که با تأسیس هتل عشق به زنان روسپی یا مردان عیاش اجازه داده می‌شد که به‌طور آزادانه هر کاری می‌خواهند انجام دهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> در دهم بهمن ۱۳۵۷ش مردم با تجمع و تظاهرات مقابل شهرنو، خواستار مقابله با این پدیده شدند که موجب تعطیلی و تخریب شهرنو توسط کمیتهٔ انقلاب اسلامی شد<ref name=":0"/> و بوستان بزرگ رازی در زمین آن ساخته شد.<ref>[https://farsnews.ir/news/14011129000492/%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D8%AE-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%87%D واقعیت‌هایی تلخ از قلعۀ بدنامان دوران پهلوی/ راز جسدهای میان دیوار محلۀ تن‌فروشان چه بود»، فارس‌نیوز.]</ref> پس از آن بود که روسپی‌گری در ایران به‌طور کلی ممنوع اعلام شد و جرم‌انگاری شد.<ref name=":0"/>

== انواع ==

براساس پژوهش‌های انجام شده در جهان، روسپی‌ها براساس انواع شناخته شده، در طبقه‌بندی‌های مختلفی قرار می‌گیرند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت اند از:

# براساس شیوه‌کار: فردی، سازمان یافته، در منزل شخصی، تلفنی و روسپی‌گری در پوشش کارهای دیگر.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپی‌گری در مشهد»، 1401ش، ص53-52.]</ref>

# به لحاظ محل یافتن مشتری: تلفنی، خیابانی، دوستان، فامیلی، اینترنتی و خانه تیمی.<ref>[https://www.sid.ir/paper/164838/fa#downloadbottom بهاری، و گلشن فومنی، «وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان (مطالعه‌ای تطبیقی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، و رشت)»، در سال 1390ش»، 1392ش، ص176-175.]</ref>

# براساس اراده و اختیار: توافقی و اجباری که از این دسته به برده‌های جنسی نیز تعبیر می‌شود.

# بالفور و آلن، روسپیان را براساس میزان طرد اجتماعی به ترتیب به شش دسته تقسیم کرده‌اند که عبارتاند از: قربانیان قاچاق جنسی، خیابانی، خارج از خیابان، مهاجر، روسپیان مرد و تراجنسیتی‌ها.

# بلمار و دیگران در مطالعه‌ای به هفت مکان روسپی‌گری در شیلی اشاره می‌کنند که عبارتند از: کلوپ‌های شبانه، کافه‌ها و کاباره‌ها، روسپی‌خانه‌ها، هتل‌ها، خیابان و بزرگراه‌ها، سالن‌های‌ماساژ و اقامتگاه‌های خصوصی. برخی محققین به روسپی‌های سیار نیز اشاره می‌کنند که با مشتریان خود به مسافرت می‌روند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپی‌گری در مشهد»، 1401ش، ص54-53.]</ref>

# فولادیان و کابلی؛ الگوهای روسپی‌گری در ایران را در ۹ طبقه الگوسازی می‌کنند که عبارتند از: روسپیان بی‌خانمان، پاتوق‌ها، خیابانی، کانال‌های صیغه‌یابی، روسپیان وابسته به قوادها، روسپی‌های مستقل، شبکه‌ای، تکپرها (باچند مرد مشخص ارتباط دارند و در مواقعی که نیاز به پول دارند به آنها مراجعه می‌کنند)، شوگرها (دختران و زنان جوان که با افراد مسن وارد معامله شده و در مواردی منجر به رابطه جنسی نمی‌شود).<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپی‌گری در مشهد»، 1401ش، ص65.]</ref>

* [[روسپی‌گری اینترنتی|روسپیان اینترنتی]]؛ از طریق اینترنت و فضای مجازی به ازای دریافت پول، بدن برهنهٔ خود را برای متقاضی به نمایش درمی‌آورند.<ref>«فحشای اینترنتی در ایران»، وب‌سایت صراط.</ref><ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187080/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3% حریرچی، «درآمد روزانه زنان و مردان تن‌فروش چقدر است؟»، وب‌سایت رویداد.]</ref>

* گونه دیگر آن [[ازدواج]] پسران و دختران جوان با زنان و مردان مسن به‌منظور کسب درآمد است.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref>

== عوامل گرایش به روسپی‌گری ==

برخی محققین؛ روسپی‌گری را متأثر از سه سطح شرایطی؛ زمینه‌ای، مداخله‌ای و علّی می‌دانند؛ شرایط زمینه‌ای شامل نقصان در قوانین مرتبط با خانواده و زنان و بی‌ثباتی در شرایط اقتصادی - اجتماعی جامعه، می‌شود؛ شرایط مداخله‌ای ناظر به الزامات فرهنگی، ازدواج نامناسب، اعتیاد و تسریع در گرایش به روسپی‌گری، خشونت خانگی، ضعف مهارت‌های اجتماعی، خانواده متزلزل و سوابق تحصیلی بوده و شرایط علّی حاکی از بی‌پناهی اجتماعی، فقر و رونق بازار بهره‌کشی جنسی است.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپی‌گری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص144.]</ref>

بر مبنای مجموع پژوهش‌های انجام شده؛ روسپی‌گری منبع مهمی اقتصادی و ابزار سلطه برای حاکمان سیاسی و متولیان باورهای غیر الهی شمرده شده و می‌توان این دو را از عوامل محوری ایجاد و گسترش روسپی‌گری در تاریخ و جهان معاصر دانست و داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که در طول تاریخ؛ رقابت جدی میان کاهنان و سلاطین برای تصاحب زنان روسپی به‌منظور کسب درآمد و تمتع از آنها وجود داشته است. کاهنان برای بهره‌گیری هر چه بیشتر از جسم زن، بساط فحشای مقدس راه انداخته بودند و سلاطین از روسپیان فرهیخته برای پیشبرد اهداف سیاسی، استفاده می‌کردند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref>

بی‌معنا شدن زندگی شامل عدم احساس ارزشمندی و عزتمندی، بی‌هدفی و نداشتن [[امید]] است. بیش از نیمی از افراد در یک مورد پژوهشی به این موارد برای بیان علت انحراف خود اشاره کردند.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص261.</ref> برخی افراد به‌دلایلی مانند استقلال‌طلبی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص11.]</ref> اعتیاد، [[فرار از خانه]]، تحصیلات پایین، [[تنوع‌طلبی جنسی|تنوع‌طلبی]] غیرهنجاری، داشتن روحیهٔ لذت‌طلبی، ضعف اعتقادات دینی، نداشتن امکان ازدواج و مصرف‌گرایی به روسپی گری روی می‌آورند.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239 و 240 و 242.]</ref> همچنین بهتر دانستن روسپی‌گری نسبت به ازدواج موقت، ارضای نیاز جسمی و روحی، ناهنجاری اخلاقی، خستگی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص266.]</ref> توجه نداشتن به توانایی‌های خود،<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص270.]</ref> مسئولیت تأمین هزینهٔ زندگی، اجبار به روسپی‌گری و داشتن سابقهٔ بازداشت قبل از روسپی‌گری ارتباط معناداری با گرایش افراد به روسپی‌گری دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص10.]</ref>

=== عوامل خانوادگی و زناشوئی ===

نابسامانی [[خانواده]] در نتیجهٔ روابط عاطفی ضعیف و متعارض بین اعضای خانواده به وجود می‌آید.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص262.</ref> یک تحقیق نشان داده است که ۶۴ درصد روسپیان دچار کمبود مهر و محبت از طرف خانوادهٔ خود بوده‌اند. همچنین فرزندانی که پدر یا مادر آنها معتاد است از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه هستند.<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص144.</ref> در تحقیقی که در چند کشور غربی و آفریقایی صورت گرفته مشخص شده که حدود ۵۵ تا ۹۰ درصد روسپیان در کودکی مورد سوءاستفادهٔ جنسی قرار گرفته‌اند و هفتاد درصد از آنها، این سابقه را، مؤثر در رفتار روسپیگری فعلی خود دانسته‌اند.<ref>فارلی ملیسا و دیگران، «روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه»، 1381ش، ص242.</ref>

همچنین بی‌توجهی خانواده نسبت به نظارت تربیتی بر فرزندان به‌دلیل مشغولیت‌های کاری یا اعتماد بیش از حد یا ضعف فرهنگی خانواده از دیگر عوامل تأثیرگذار است.<ref>ربانی خوراسگانی و قانع، «بررسی تجارب زیسته زنان روسپی (مورد مطالعه: شهرهای یزد و اصفهان)»، 1394ش، ص62.</ref>

 

بی‌پرده‌بودن مسائل جنسی در خانواده و آموزش ندیدن دختران در دوران کودکی و نوجوانی می‌تواند باعث انحراف آنها در دوره بزرگ‌سالی شود. زیاد بودن فاصلهٔ سنی همسران، نارضایتی از ازدواج، وضعیت اقتصادی نامناسب در زنان مطلقه و بیوه، [[خشونت علیه زنان|خشونت]] همسر و والدین، اعتیاد و [[بی‌بندوباری]] جنسی والدین، نبود روابط عاطفی در خانواده، اعتماد زیاد به فرزندان و غفلت از آنان، سالخورده بودن والدین،<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص600 و 601.]</ref> ارائه ندادن آموزش درست به فرزندان،<ref>[https://www.pzhfars.ir/article_157775_bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص280.]</ref> سوءاستفادهٔ جنسی، ازدواج اجباری، تأمین نشدن اولین نیازهای خانواده، مشکلات بعد از ازدواج و آزار جنسی، جسمی و روانی شدید، تهدید و تشویق زنان به کسب درآمد غیرمشروع، بدبینی و خیانت همسر، بی‌معنابودن زندگی، محیط نامساعد خانوادگی، انتقام از همسر، طلاق،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239-240 و 242-244 و 265-266.]</ref> تبعیض جنسیتی بین فرزندان، زیاده‌روی و کوتاهی در نظارت بر آنان، بدسرپرستی و بی‌سرپرستی در زنان مجرد و سوءمصرف مواد توسط والدین موجب روسپی‌گری می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص11 و 31.]</ref>

 

از جمله عوامل مهم روسپیگری، ارتباط زناشویی ضعیف بین همسران است که موقعیت همسر به‌عنوان سوژهٔ جنسی فرد را کاهش داده و زمینهٔ انحراف را زیاد می‌کند.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص267.</ref> نارضایتی جنسی مرد از همسر به دلایلی مانند سرد شدن همسر، تنوع‌طلبی مردان، ظاهرشدن زنان با پوششی فریبنده در محیط بیرون و فراهم بودن روابط جنسی آزاد در محیط بیرون یا از طریق فضای مجازی، از عواملی هستند که با تحریک مردان به گسترش روسپیگری می‌انجامد.<ref>هاشمی فرد و حسینیش، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص588.</ref>

 

ضعف پیوندهای اجتماعی، جامعه‌پذیری ناقص، فقر، بیکاری، فقر فرهنگی، حاشیه‌نشینی، آداب‌ورسوم خرافی، مهاجرت، جاذبه‌های شهری و توریستی، کسب درآمد، تمایل به زندگی عادی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239-240 و 242-243 و 266.]</ref> اثرپذیری از همسالان کجرو،<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص10.]</ref> کم‌کاری نهادهای فرهنگی در ارائه و آموزش اقدامات اجتماعی و تربیتی مدون از طریق مدارس، دانشگاه و رسانه در بروز روسپی مؤثر است.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص280.]</ref>

 

در پژوهشی ۸۳٬۳ درصد از افراد روسپی، دارای دوست روسپی بوده‌اند.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص250.</ref> بعضی گزارش‌ها گویای انحراف جنسی افراد پس از مراوده با افراد منحرف، بوده است.<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص148.</ref>

 

به نظر محققان، انگیزهٔ کسب درآمد تأثیر بسیاری بر رفتار روسپیگری دارد. در پژوهش میدانی که در سال ۱۳۸۹ش انجام گرفت مشخص شد که انگیزهٔ کسب لذت جنسی در نود درصد از پاسخگویان کمتر از حد متوسط بوده و انگیزهٔ اصلی آنها کسب درآمد است.<ref>وروایی و دیگران، بررسی تأثیر عوامل اقتصادی بر گرایش به ناهنجاری اجتماعی و راهکارهای انتظامی اجتماعی پیشگیری از آن»، 1389ش، ص143.</ref> در بعضی پژوهش‌ها نشان داده شده که بیشتر روسپی‌ها از طبقهٔ متوسط جامعه هستند ولی به‌دلیل مقایسهٔ خود با طبقات بالاتر، وضع اقتصادی خود را نامطلوب می‌دانند.<ref>ربانی خوراسگانی و قانع «بررسی تجارب زیسته زنان روسپی (مورد مطالعه: شهرهای یزد و اصفهان)»، 1394ش، ص59.</ref>

 

یکی از ابزارهای حکومت‌های استعمارگر، سرگرم‌کردن مردم به لذت‌های کاذب جنسی است.<ref>هاشمی فرد و حسینی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص578.</ref> تهاجم فرهنگی از ارزش‌هایی مانند خانواده و حجاب، تقدس‌زدایی می‌کند. بعضی از موارد تهاجم فرهنگی عبارت است از:

الف-قبح‌زدایی از رابطه با جنس مخالف؛

ج-ترویج نگاه شغلی و اقتصادی به روسپیگری؛

و- ترویج فرهنگ تنوع‌طلبی.<ref>عباس‌پور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیب‌های جنسی در ایران»، 1401ش، ص۳۵.</ref>

 

فضای مجازی، امتیاز گسترش و شبکه‌ای‌شدن روسپی‌گری در تلگرام، اینستاگرام و وب‌سایت‌ها را ایجاد کرده است.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص273.]</ref>

 

 

 

کارشناسان عواملی از جمله؛ اختلالات روانی، نابسامانی خانوادگی، فقر، محرومیت، ناچاری، [[اعتیاد زنان|اعتیاد]] و وجود تقاضا را مؤثر در تن‌فروشی دانسته و برخی بر این نکته تأکید دارند که فقر در جنبه عرضه و ناکامی جنسی در جنبه تقاضا نقش تعیین‌کننده ایفا می‌کنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص46.]</ref>

 

محققین معتقدند؛ در جامعه‌ای که افراد ثروتمند فراوان وجود دارند، طبقهٔ محروم احساس ناکامی می‌کنند و تن‌فروشی برای دختران این طبقه یکی از شیوه‌های کسب امکانات مادی به‌شمار آمده<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص50-49.]</ref> و مردان نیز عمدتاً به‌دلیل افزایش فقر و بیکاری یا برای کسب درآمد بیشتر، به تن‌فروشی روی می‌آورند. بر همین مبنا؛ ازدواج دختران و پسران جوان با افراد مسن شکل می‌گیرد.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref>

 

شواهد نشان می‌دهد بیش از ۵۰٪ زنان تن‌فروش تحت فشارهای مالی، به‌دلیل عدم توانایی در تأمین معاش و نبود حمایت‌های انسانی اقدام به این عمل می‌کنند، به‌ویژه آنهایی‌که در محلات فقیرنشین هستند؛ و تنها ۸٪ به‌دلیل هوسرانی در این شغل فعالیت دارند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref>

 

برخی محققین؛ در امر خرید و فروش تن مردانه، عواملی از جمله فرار از دلبستگی، تخلیه نیاز جنسی، احساس زن ستیزی، ابتلا به اعتیاد جنسی و [[عوامل اعتیاد زنان|اعتیاد]] به مواد مخدر را نیز مؤثر می‌دانند.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref> گزارش‌های میدانی حاکی از این است که عامل مبنایی تن‌فروشی در کشورهای اسلامی؛ عدم التزام به ارزش‌های دینی، تأثیرپذیری از فرهنگ غرب و شیوع غرب‌زدگی، به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تن‌فروشی می‌کنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

 

بر مبنای پژوهش‌های انجام شده؛ خانواده نقش محوری در شکل‌گیری و شیوع پدیده تن‌فروشی دارد؛ ازدواج‌های نامتعارف در تن‌فروشی مردانه مؤثر است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تن‌فروشی می‌کنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> بخشی از زنان تن‌فروش از سوی شوهر و خانواده خود مجبور به تن‌فروشی می‌شوند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص282.]</ref> میان دختران تن‌فروش، دختری از خانواده متمولی که والدینش پزشک‌اند، دلیل روی‌آوردن خود به تن‌فروشی را عدم نظارت و ندیدن محبت از والدینش عنوان کرده، خود را فاقد آرزو و فردی می‌داند که دیگر چیزی برایش مهم نیست. برخی محققین؛ ازدواج‌های نامتعارف و غرب‌زدگی را در شکل‌گیری تن‌فروشی مهم می‌دانند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تن‌فروشی می‌کنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

 

برمبنای برخی تحقیقات؛ خانواده هرچند در تن‌فروشی مؤثر است؛ اما نقش جدی‌تر در تقاضای تن داشته و محققین با توجه به فراوانی مشتریان تن میان مردان متأهل عواملی از قبیل نارضایتی از روابط عاطفی و عدم صمیمیت میان زوجین، نارضایتی از [[رابطه جنسی سالم|رابطه جنسی،]]، تنوع طلبی، انتقام از همسر [[خیانت زناشویی|خیانت‌کار]] و شرایط جسمی خاص همسر را در این ارتباط مؤثر می‌دانند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنی‌قهفرخی و روشن‌فکر، «ویژگی‌های مشتریان تن‌فروشی از دیدگاه زنان تن‌فروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص42-41.]</ref>

 

== رویکردها ==

در نظام‌های حقوقی سه رویکر نسبت به روسپی‌گری اتخاذ شده است:

* در رویکر ممنوعیت کامل؛ روسپی‌گری جرم و تمامی مرتبطین با آن مجرم دانسته می‌شوند، [[جمهوری اسلامی ایران]]، از جمله کشورهای دارای چنین نظام حقوقی است.

* در رویکرد آزادی کامل؛ روسپی‌گری مانند سایر مشاغل به رسمیت شناخته می‌شود، آلمان،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> استرالیا و نیوزیلند از جمله کشورهای پیرو این نظام حقوقی بوده و بر این امر تأکید دارند که روسپی‌گری نوعی [[سبک زندگی]] و شغل است و زنان حق دارند؛ [[زندگی]] و [[حرفۀ]] خود را انتخاب کنند؛<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپی‌گری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref>

* نظام بینابینی عمدتاً از کنوانسیون ۱۹۴۹م. سازمان ملل متحد راجع به مبارزه با قاچاق انسان و بهره‌کشی از روسپی‌گری الهام گرفته است. در این نظام، روسپی‌گری جرم نیست؛ اما [[تبلیغ]]؛ عرضه کردن خود و قوادی جرم محسوب می‌شود، فرانسه از کشورهایی است که از این نظام پیروی می‌کند و سیاست خود را بر اقدامات پیشگیرانه در مقابل قوادی و عرضه کردن خود به منظور توقف روسپی‌گری استوار کرده است. در سوئد نیز روسپی‌گری قانونی است ولی پااندازی، تأسیس فاحشه‌خانه و برپایی نمایش زنده سکس غیرقانونی است و مشتری نیز علاوه بر عاملان، مجازات می‌شوند. سوئد تنها کشوری است که خرید سکس در آن جرم بوده ولی فروش آن جرم تلقی نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref>

دولت سوئد به‌دلیل اینکه فحشا مانع توسعهٔ تساوی بین زن و مرد است، آن را ممنوع کرده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> بر اساس مصوبات مجلس فرانسه، روسپی‌گری در این کشور جرم است و مجرمان ملزم به پرداخت جریمهٔ نقدی و حضور در کلاس آموزشی هستند. در سوئد، نروژ، بریتانیا و ایسلند نیز روسپی‌گری جرم محسوب می‌شود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/460548/روسپی-گری-در-فرانسه-جرم-شد «روسپی‌گری در فرانسه جرم شد»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> بر اساس سیاست کیفری ایران افرادی که به زنا اشتغال داشته باشند، به حبس از شش ماه تا سه سال و جریمهٔ سی تا صدمیلیون ریالی محکوم می‌شوند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص596-597.]</ref>

روسپی‌گری در ادیان توحیدی به‌دلیل خروج فرد از مبنا و مبدأ قرارداد اخلاقی و انضباط جنسی پدیده‌ای منفی است و در قرآن، انجیل و تورات به ممنوع بودن آن اشاره شده است.<ref>[https://8am.media/fa/prostitution-historical-course-and-evolution-in-the-enlightenment/ «روسپی‌گری؛ سیر تاریخی و تحول در عصر روشن‌گری – قسمت اول»، وب‌سایت روزنامۀ 8صبح.]</ref> خداوند در قرآن کریم از فساد و فحشا نهی کرده است<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_90_سوره_نحل سورۀ نحل، آیۀ 90.]</ref> و به مقابله با هرگونه بی‌بندوباری جنسی تأکید دارد.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص277.]</ref> بر اساس آموزه‌های قرآن، حفظ کرامت و [[حرمت تن|حرمت بدن]] انسان واجب است و او باید با بهره‌گیری از عقل، در کارهای نیک بکوشد و از آلودگی‌هایی چون تن‌فروشی و هم‌جنس‌بازی دوری کند.<ref>جمعی از نویسندگان، موسوعة نضرة النعیم فی مکارم اخلاق الرسول الکریم صلی الله علیه و سلم، 1426ق، ج4، ص1143-1144.</ref> آموزه‌های اسلام به‌صورت مؤکد از بی‌بندوباری جنسی نهی کرده است.<ref>نوبهار، «قاچاق زنان برای روسپیگری از منظر آموزه‌های اسلامی با نگاه به مقررات بین‌المللی و حقوق ایران»، 1385ش، ص190.</ref> ارضای غریزهٔ جنسی، خارج از چارچوب ازدواج، از گناهان بزرگ بوده<ref>مظاهری، حریم‌های اخلاق در آئینهٔ احکام، 1387ش، ص10.</ref> و قرآن چنین افرادی را متجاوز و ظالم نامیده است.<ref>سورهٔ مؤمنون؛ آیهٔ 7.</ref> همچنین واسطه‌گری برای عمل منافی عفت، از گناهان بزرگ بوده و روایات، جایگاه چنین فردی را دوزخ دانسته‌اند.<ref>دستغیب، گناهان کبیره، 1388ش، ج2، ص329.</ref>

شاخه‌هایی از جنبش فمینیسم به بهانهٔ دفاع از حقوق زنان، آزادی و حق آنان در کنترل بدن خویش، در مواجهه با روسپی‌گری رویکردی موافق دارند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> فمینیسم هرچند نقش جدی در تجاری ساختن بدن زنان داشته است؛ و برخی چون سیمون دوبوار معتقد است: فحشا راهی برای رهایی از وابستگی زنان به مردان است، به‌گونه‌ای که زن نه‌تنها قربانی نمی‌شود، بلکه موجب سلطه وی نیز خواهد شد. کارول پیتمن؛ مالکیت مرد بر زن روسپی را توهم دانسته و معتقد بر مالکیت زن بر مرد است و فاحشه را نه یک قربانی مظلوم بلکه خمیر مایهٔ زن آزاد شده می‌داند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی‌آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref>

اما دیدگاه اغلب فمینیست‌ها، دربارهٔ روسپی‌گری متفاوت بوده و بسیاری از آنها موضع جدی علیه روسپی‌گری دارند. در اردوگاه فمینیست‌ها چندین دیدگاه در این ارتباط وجود دارد: فمینیست‌های ضدسکس؛ سکس را سلطه مردانه و ماهیت روسپی‌گری را شامل قدرت مرد و انقیاد زن می‌دانند. فمینیست‌های طرفدار سکس؛ روسپی‌گری را موجب محرومیت زن از لذت سکس و تبدیل شدن زن به ابزار تمایلات جنسی می‌شمارند. از منظر فمینیست‌های رومانتیسیت؛ روسپی‌گری تباه‌کننده سکس مثبت است؛ زیرا سکس تداعی کننده عشق و عاطفه است و روسپی‌گری خشونت علیه زنان را برانگیخته و جامعه را آلوده می‌سازد. فمینیست‌های آزادی‌خواه؛ روسپی‌گری را نشان‌دهنده سلطه زنان دانسته و معتقدند اینکه مردان به‌وسیله پول توجه زنان را خریداری می‌کنند، نوعی اعتراف به ضعف آن‌هاست.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپیگری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref>

نظام‌های سرمایه‌داری با مشغول کردن جوامع در لذت‌های کاذب جنسی و جسمی به‌دنبال انحراف افکار عمومی از مسائل مهم هستند و با طرح نظریه‌های روان‌شناسی و جامعه‌شناسی و ایجاد شبکه‌های بین‌المللی جنسی ضرورت وجود تشکیلات و صنعت جنسی را توجیه می‌کنند. صنایع مشروبات الکلی، رژیم غذایی، [[لوازم آرایشی]]، پورنوگرافی، عطر و ادکلن، باشگاه‌های ورزشی، فاحشه‌خانه‌ها و بارها و کاباره‌ها از روسپی‌گری قدرت می‌گیرند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص578 و 604.]</ref> بعد از انقلاب جنسی دههٔ ۶۰م در آمریکا، سه جریان مهم بر فضای اجتماعی- اقتصادی جهان مؤثر بودند:

* قبح‌زدایی؛ بعد از انقلاب جنسی قبح‌زدایی از ناهنجارهای اجتماعی مانند روسپی‌گری در دستور کار نهادهای حقوقی قرار گرفت تا زمینهٔ گسترش و بروز این ناهنجاری‌ها تسهیل شود.

* رسمی‌سازی؛ در این مرحله بعد از قبح‌زدایی تلاش می‌شود تا ناهنجاری‌هایی مانند روسپی‌گری در قالب قانون رسمیت پیدا کند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5444022/روسپی-گری-یا-کارگری-جنسی «روسپی‌گری یا کارگری جنسی؟»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>

 

 

 

 

 

 

ادیان، تن‌فروشی را از گناهان کبیره شمرده و کسب معیشت زنان و مردان از راه تن‌فروشی<ref>حرعاملی، وسائل الشیعة، 1409ق، ج‏16، ص276.</ref> و رضایت مرد به تن‌فروشی همسرش را نشانه بی‌غیرتی و از انحرافات دوره آخرالزمان می‌داند.<ref>[https://www.hadiskadeh.ir/روزهای-آخرالزمان-11-تن-فروشی،-راه-کسب-در/ «روزهای آخرالزمان (11) / تن‌فروشی، راه کسب درآمد»، وب‌سایت حدیث کده.]</ref>

 

 

 

 

 

== آمارها ==

آمارهای رسمی و غیررسمی از افزایش قابل توجه روسپی‌گری در آمریکا و اروپا حکایت دارند. در آمریکا افراد عمدتاً از سن ۱۲ تا ۱۴ سالگی به روسپی‌گری کشیده می‌شوند! این گزارش‌ها همچنین تأکید دارند که در آمریکا تا ۲ میلیون انسان در حوزه روسپی‌گری فعالیت دارند. در آلمان، تنها در سال ۲۰۲۲م. تعداد روسپی‌ها تا ۱۹٫۱٪ افزایش یافته است، برخی تخمین‌ها حاکی از این است که تا ۴۰۰ هزار نفر در این کشور به تن‌فروشی مشغولند. در اسپانیا نیز طبق آنچه یورونیوز اعلام کرده، بیش از ۳۵۰ هزار زن به روسپی‌گری مشغولند. بر اساس داده‌های رسمی، در بریتانیا و هلند، به ترتیب ۷۲ هزار و ۲۵ هزار نفر روسپی هستند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/930037/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8% «پشت‌پرده افزایش آمارهای روسپی‌گری در آمریکا و اروپا چیست؟»، خبرگزاری جهان‌امروز.]</ref>

بر اساس پژوهشی که در سال ۱۳۹۹ش صورت پذیرفته است، در جهان حدود چهارده میلیون روسپی وجود دارد و چین با پنج‌میلیون، هند سه‌میلیون، کره جنوبی بیش از یک‌میلیون، آمریکا یک‌میلیون، فیلیپین هشت‌صدهزار و مکزیک پانصدهزار نفر بالاترین آمار را از نظر تعداد افراد روسپی به خود اختصاص داده‌اند. کشورهای نیوزلند با ۳۵۰۰، دانمارک ۳۲۰۰ و ایرلند با ۱۰۰۰ روسپی، کمترین آمار را از نظر تعداد روسپی دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3.]</ref>

اگرچه گفته می‌شود که خانه‌های فساد در رژیم صهیونیستی غیرقانونی است؛ اما حدود ۲۸۰ خانه فساد در تل‌آویو مشغول به فعالیتند که همین امر اسراییل را به یکی از ۱۰ مکان دارنده بیشترین تعداد خانهٔ فساد تبدیل کرده است. به گزارش دیلی‌بیست، تل‌آویو شهری پر از کلوپ‌های شبانه مخصوص همجنس‌گرایان، قمارخانه‌های فراوان، ساحل‌ها و هتل‌های مخصوص همجنس‌گرایان است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395408/مرکز-فساد-دنیا-کجاست «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> از آنجایی که روسپی‌گری در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه غیرقانونی است، این فحشا در فاحشه‌خانه‌های مخفیانه انجام می‌شود.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپی‌گری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref>

روسپیگری در برخی کشورهای غربی به یک صنعت و تجارت تبدیل شده است، اما در ایران، چنین نیست. همچنین به علت موانع فرهنگی و قانونی، رشد روسپیگری در ایران کمتر از دیگر کشورها است.<ref>مدنی قهفرخی و دیگران، «بازار تن‌فروشی خیابانی زنان در کلانشهر تهران»، 1391ش، ص21.</ref> روسپیگری و کسب درآمد از طریق آن، در فقه و حقوق اسلامی ایران جرم است. علاوه‌بر روسپیگری، واسطه‌گری و خانه‌های فسادی که برای آن تشکیل شده نیز جرم‌انگاری شده است.<ref>هاشمی فرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص584.</ref> در تحقیقات مختلف تا سال ۱۳۸۹ش، سن شروع روسپیگری بین ۱۶ تا ۲۴ سال در نوسان بوده است.<ref>وروایی و دیگران، «عوامل خانوادگی مؤثر بر گرایش به نابهنجاری اجتماعی و راه‌کارهای پیشگیری از آن»، 1389ش، ص626.</ref> با این حال بعضی گزارش‌ها در سال ۱۳۹۵ش نشان از کاهش سن روسپی‌گری در ایران و رسیدن به حدود ۱۲ تا ۱۸ سالگی است.<ref>بحری خمامی، «آمار تکان‌دهنده از زنان و دختران روسپی»، وب‌سایت تبیان.</ref> بازار روسپیگری مانند فروش مواد مخدر، از تمرکز نسبی جغرافیایی برخوردار است و بیشتر در خیابان‌های خاصی از شهر اتفاق می‌افتد.<ref>مدنی قهفرخی و دیگران، «بازار تن‌فروشی خیابانی زنان در کلانشهر تهران»، 1391ش، ص9.</ref>

 

در ایران پس انقلاب اسلامی، روسپی‌گری به لحاظ فقهی، عرفی و قانونی با محدودیت‌های فراوانی روبرو است. هرچند آمار رسمی و تأیید شده از میزان فراوانی آن وجود ندارد؛ اما آمارهای غیررسمی، نشان‌دهنده شیوع آن در کشور است. براساس آخرین آمارهای ارائه شده توسط کارشناسان؛ سن روسپی‌گری در ایران از سن ۲۰ تا ۳۰ سالگی به ۱۲ تا ۱۸ کاهش یافته است.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص282-281.]</ref> در سال۱۳۸۱ش. از تعداد ۵۷۸۹ نفر زندانی زن ۱۲۵۸ یعنی حدود ۲۰٪ آن‌ها روسپی‌گری می‌کردند. ۱۴٪ روسپیان قبل از ۱۴ سالگی مجبور به انجام فعالیت جنسی شده‌اند. در ایام تابستان به‌دلیل افزایش امکان تردد و عبور و مرور آمار فحشا افزایش می‌یابد و زنان شهرستانی برای این کار به شهرهای بزرگ می‌روند.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپی‌گری چیست»، وب‌سایت فیلیا.]</ref>

 

بر اساس پژوهش‌های مجلس، سن روسپیگری در ایران به پانزده سال رسیده است و در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ش آمار کشف باندهای روسپی‌گری نسبت به سال‌های پیش، به میزان ۳۵درصد بیشتر بوده است. بر اساس آمار در سال ۱۳۹۰ش، استان‌های خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، خوزستان و تهران بالاترین میزان و آذربایجان غربی، اردبیل، البرز، خراسان جنونی و سمنان کمترین آمار را در پذیرش روسپی داشتند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3 و 4.]</ref>

 

بازار دارای اضلاع سه‌گانه کالا، عرضه و تقاضا است. مورد معامله در بازار تن‌فروشی، منافع جنسی تن است که توسط فروشنده عرضه شده و متقاضی آن را خریداری می‌کند. هرچند عرضه‌کننده‌ها به‌طور طبیعی عمدتاً زنان هستند؛ اما امروزه مردان تن‌فروش نیز وارد این بازار شده‌اند. در کشورهایی که تن‌فروشی جرم تلقی شده یا عرف آن را قبیح می‌داند بازار تن‌فروشی به‌صورت پنهانی<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref> در خانه‌های تیمی،<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تن‌فروشی می‌کنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> خیابان‌ها، پارک‌ها، مجتمع‌های تجاری و پاساژها ایجاد می‌شود.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنی‌قهفرخی و روشن‌فکر، «ویژگی‌های مشتریان تن‌فروشی از دیدگاه زنان تن‌فروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص44.]</ref>

 

بر مبنای پژوهش‌های انجام شده؛ بیشتر مشتریان مردان و زنان تن‌فروش در دهه ۴۰ تا ۳۰ عمر خود و از طبقه متوسط هستند. ۴۵٪ مشتری‌ها [[همجنس‌گرایی|همجنس‌گرا]] هستند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنی‌قهفرخی و روشن‌فکر، «ویژگی‌های مشتریان تن‌فروشی از دیدگاه زنان تن‌فروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص39.]</ref> همچنین بیشتر مشریان زنان تن‌فروش، مردان متأهل هستند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنی‌قهفرخی و روشن‌فکر، «ویژگی‌های مشتریان تن‌فروشی از دیدگاه زنان تن‌فروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص47.]</ref> در تن‌فروشی، کمترین دستمزد را زنان و بیشترین دستمزد را مردان دریافت می‌کنند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187080/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3% حریرچی، «درآمد روزانه زنان و مردان تن‌فروش چقدر است؟»، وب‌سایت رویداد.]</ref>

 

 

 

تن‌فروشان از شگردهای دوستانه، سازگارانه و کجروانه استفاده می‌کنند؛ شگرد دوستانه ناظر به چگونگی جذب مشتری است که عبارتند از: جلوه‌گری [[بدن نمایی|بدن نمایی،]] به‌مثابهٔ سرمایه‌های جنسی؛ بی‌پروایی و جسارت در جذب مشتری و دریافت دستمزد؛ رهابودگی و پای‌بند نبودن به ارزش‌های اجتماعی. شگردهای سازگارانه به راهکارهایی اشاره دارد که افراد آنها را برای کاهش آسیب و مقابلهٔ فردی با تنش‌های تن‌فروشی اتخاذ می‌کنند که مهم‌ترین آنها عبارتند از ترجیح تن‌فروشی فردی، انتخاب گزینشی مشتریان و در مواردی انتخاب مشتری در شبکهٔ حمایتی.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص55-54.]</ref>

 

شگردهای کجروانهٔ ناظر به اموری است که زنان تن‌فروش در قالب تن‌فروشی آنها را مرتکب می‌شوند که رایج‌ترین آنها عبارتند از: سرقت، تلکه‌کردن (دستمزدش را می‌گیرند بدون اینکه به مرد اجازه دهند به او دست زند) و اغتشاش‌گری.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص57.]</ref>

روسپی‌گری با ابتلا به بیماری‌های خطرناک مقاربتی مانند [[ایدز]]، سوزاک، سیفلیس، زخم‌های دستگاه تناسلی، زگیل تناسلی، ویروس پاپیلوما، خارشک و تریکومونیازیس ارتباط دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص589-591.]</ref> روسپی‌ها به‌دلیل حس تحقیر دائمی و شرایط کاری نامساعد به انواعی از بیماری‌های روحی و روانی مانند افزایش افکار منفی، اختلالات روانی و آشفتگی هیجانی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص241.]</ref> [[افسردگی]]، اختلال شخصیت، استرس پایدار و انزوا مبتلا می‌شوند که موجب سقوط شخصیتی آنها می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص591 و 592.]</ref>

 

=== پیامدهای فردی ===

همچنین روسپیگری، فرد را به یک شخص تحقیر شده و فاقد [[کرامت]] تبدیل می‌کند و باعث می‌شود به آسانی به انواع جرایم دیگر مانند اعتیاد، مبتلا شود.<ref>محمدی سیف، «خانواده به کجا می‌رود؟»، 1392ش. وب‌سایت نشریات دفتر تبلیغات اسلامی.</ref> خانه‌های فساد نیز به‌همین دلیل و برای وابسته‌کردن افراد تازه‌وارد به خود، آنها را معتاد می‌کنند.<ref>بحری خمامی، «آمار تکان‌دهنده از زنان و دختران روسپی»، وب‌سایت تبیان.</ref>

در روایات نیز به مواردی مانند افزایش مرگ ناگهانی و کوتاهی عمر، فقر، تنگی روزی و بی‌برکت شدن آن، از بین رفتن شادابی وطراوت چهره، خشکسالی، غضب پروردگار، حساب‌رسی سخت در روز قیامت و عذاب جهنم به‌عنوان عواقب زنا اشاره شده است.<ref>سرخه و برزگر، «بررسی فقهی و حقوقی روسپیگری در ایران و راه‌های مقابله با آن»، 1396ش، ص83.</ref>

 

بر اساس پژوهش‌های انجام شده؛ روسپی‌گری پیامدهای فردی و اجتماعی فراوانی دارد که از آن جمله می‌توان به افزایش بیماری‌های مقاربتی، کاهش ازدواج و افزایش [[نرخ طلاق]]، تولد [[کودکان خیابانی]]، افزایش [[سقط جنین]] و رونق یافتن صنعت سکس اشاره کرد.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپی‌گری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص145.]</ref><ref>محمدی سیف، «خانواده به کجا می‌رود؟»، 1392ش، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.</ref><ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص128.</ref> شیوع روسپی‌گری منجر به گسترش [[طلاق عاطفی|طلاق]]<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص240-241 و 243.]</ref> و افزایش خشونت خانگی می‌شود.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص279.]</ref> همچنین فرزندان بدون پدر از پیامدهای تجارت روسپی‌گری به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/182398/فرزندان-بدون-پدر-هدیه-توریست‌های-غربی-به «فرزندان بدون پدر، هدیه توریست‌های غربی به دختران فیلیپینی»، خبرگزاری میزان.]</ref> روسپی‌گری حیثیت افراد و خانواده‌ها را مخدوش ساخته و موجب قتل‌های ناموسی می‌شود. بنا به تخمین صندوق کمک به مشکلات جمعیتیِ سازمان ملل متحد، هرسال در سراسر دنیا پنج هزار زن توسطِ حافظان ناموس به قتل می‌رسند. در جوامع سنتی اسلامی خودکشی به خاطر «بی‌آبرویی» و قتل به خاطر «حفظ آبرو» منطبق با عرف جامعه است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref> به‌طور کلی روسپی‌گری در بعد اجتماعی، موجب تحقیر و انزوای زنان می‌شود، در بعد فرهنگی، به گسترش فحشا و هرزه‌نگاری انجامیده و در بُعد اقتصادی، منشأ اصلی قاچاق زنان و کودکان یعنی رونق صنعت سکس به‌شمار می‌آید.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی‌آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref>

 

 

 

 

 

تن‌فروشی پیامدهای سنگینی برای فرد، خانواده و جامعه دارد؛ برمبنای پژوهش لاریجانی و میرحسینی؛ احساس حقارت، درماندگی، خشونت و بهره‌کشی جنسی از جمله آنها است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص59.]</ref> برخی بر این باورند که مردان تن‌فروش از بیماری‌های روحی مانند افسردگی کمتری نسبت به زنان رنج می‌برند.<ref>عل[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ یزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref> تن‌فروشی موجب گسترش روابط جنسی بین افراد، از هم‌پاشیدگی خانواده، ابتلا به [[اعتیاد زنان|اعتیاد]] و بیماری‌های جنسی مانند ایدز، هپاتیت، سفلیس و سوزاک نیز می‌شود.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280.]</ref>

 

در جوامع اسلامی؛ تن‌فروشی غیر از احساس گناه مداوم، منجر به خودکشی به‌دلیل «بی‌آبرویی» و قتل به‌خاطر «حفظ آبرو» نیز می‌شود.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref> برمبنای برخی تحقیقات، ۳۰٪ قتل‌های خانوادگی مربوط به زنانی است که به‌دلیل رابطه نامشروع و سوءظن، توسط همسران خود به قتل رسیده‌اند. ۲۲٪ از قتل‌های خانوادگی مربوط به قتل مردان توسط همسران‌شان با همدستی شریک جنسی آنها می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/208782/fa کریمی و دیگران، «رواسازی پرسشنامه خیانت زناشویی»، 1398ش، ص238.]</ref>

با توجه به اینکه روسپی‌گری موجب تهدید سلامت و امنیت همه‌جانبهٔ جامعه می‌شود؛ انجام دادن تدابیر مناسب برای جلوگیری از انحراف و بازپروری زنان آسیب‌دیده ضرورت دارد.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239.]</ref>

* پیشگیری؛ راهکارهایی مانند آموزش به خانواده، برگزاری دوره‌های آموزشی توسط مؤسسات مردمی، گنجاندن آموزش تربیت فرزندان در جلسات انجمن اولیا و مربیان، برنامه‌ریزی برای ارائهٔ محتوا در رسانه،<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص600.]</ref> توانمندسازی و آموزش مهارت‌های شغلی برای کسب درآمد و استقلال مالی، درآمدزایی، تأمین شغل و تهیهٔ مسکن برای خانواده‌های کم‌درآمد و پرجمعیت، مبارزه با اعتیاد و مشاغل کاذب،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص269 و 270.]</ref> ایجاد مؤسساتی برای ساماندهی زنان بی‌پناه، شناسایی خانواده‌های بدسرپرست و خارج کردن دختران و کودکان از شرایط آن، واگذاری سرپرستی کودکان بدسرپرست به خانواده‌های مستعد و حمایت مالی زنان سرپرست خانواده در پیشگیری از روسپی‌گری مؤثر است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص32.]</ref>

* مقابله؛ مراقبت از روسپی‌گران بعد از خروج از مراکز بازپروری<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص269 و 270.]</ref> و تلاش برای پرورش دوبارهٔ زنان روسپی از راه‌های مقابله با روسپی‌گری است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص32.]</ref>

 

 

برخی دیگر با توجه به تجربه کشورهای که نگاه آسیب‌شناسانه به روسپی‌گری دارند، راهکار کنترل آن را در همکاری دولت‌ها و سازمان‌های غیردولتی دانسته و معتقدند؛ با تمرکز بر کاهش تقاضا و اعمال سیاست‌های حقوقی، قضائی و توانمندسازی زنان آسیب‌پذیر در حوزه‌های مختلف روانی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، می‌توان روسپی‌گری را تاحدی کنترل کرد.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_18431.html درخشان و  پرچمی، «مطالعه تطبیقی روسپی‌گری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، 1403ش، ص158.]</ref> اسلام با تأیید اقدامات قانونی، تأکید جدی بر الگوسازی رابطه زنان و مردان بر مبنای فرهنگ عفاف دارد.<ref>غلامی، هویت و نقش‌های جنسیتی زن در اسلام، 1402ش، ص 423-422.</ref>

 

 

 

 

تقویت فرهنگ دینی از مهم‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از فساد و آلودگی است<ref>حسینی، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، 1381ش، ص76.</ref> و باید از میان راهکارها در اولویت باشد.<ref>فعالی، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، 1381ش، ص97.</ref> آموزه‌های [[دین]]، نظارت و بازدارندگی را در افراد درونی کرده و مانع از انحراف آنها می‌شود.<ref>«بررسی نقش خانواده در کاهش انحرافات اجتماعی»، خبرگزاری فارس.</ref> قرآن کریم خطاب به انسان‌ها بیان کرده است که آنچه را در دل دارند بر طبق آن محاسبه می‌شوند<ref>سوره بقره؛ آیه 284.</ref> و خداوند همهٔ اعمال انسان را می‌بیند.<ref>سوره علق؛ آیه 14.</ref>

=== موانع خروج زنان از روسپی‌گری ===

عواملی مانند حمایت نشدن قانونی و اجتماعی، هویت‌یابی با مصرف کردن و میل نامتناهی به مصرف و دوگانگی اقتصادی از موانع خروج زنان روسپی از این پدیده است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص243.]</ref>

=== شناسایی و آموزش ===

بسیاری از دختران فراری به دام روسپیگری می‌افتند؛ بنابراین لازم است که این دختران در همان مرحلهٔ اول شناسایی شوند و در زمینه‌های مورد نیاز مانند مهارت‌های ارتباطی با خانواده، ازدواج و مهارت شغلی، آموزش ببینند.<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص148.</ref> بعضی از این افراد به مصرف مواد مخدر یا الکل اعتیاد پیدا کرده‌اند یا نیاز به درمان‌های روان‌شناختی دارند که باید درمان شوند. همچنین ضروری است که شرایط انتخاب راه‌های جایگزین برای آنها فراهم شود.<ref>فارلی ملیسا و دیگران، «روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه، 1381ش، ص252.</ref>

 

گرچه روسپیگری در ایران بیشتر یک رفتار فردی است اما درصد قابل توجهی نیز به‌صورت گروهی فعالیت می‌کنند که شناسایی آن باندها از گسترش فعالیت آنها جلوگیری می‌کند.<ref>وروایی و دیگران، «بررسی تأثیر عوامل اقتصادی بر گرایش به ناهنجاری اجتماعی و راهکارهای انتظامی - اجتماعی پیشگیری از آن»، 1389ش، ص141.</ref>

 

* درخشان، فاطمه و پرچمی، داوود، «مطالعه تطبیقی روسپی‌گری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، فصلنامه علوم‌اجتماعی، شماره ۱۰۵، تیر ۱۴۰۳ش. ص۱۵۵.

* راغب‌اصفهانی، حسین بن محمد، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن‏، ترجمه غلامرضا خسروی، تهران، ‏ مرتضوی، ‏۱۳۷۴ش. ذیل واژه فحش.

* زرین‌پناه، سپیده، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تن‌فروش»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ماه ۱۳۹۱ش.

* سنایی، کامیار، «روسپیگری چیست»، وب‌سایت دکتر کامیار سنایی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ تیر۱۴۰۱ش.

* علیزاده، بهار، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آذر ۱۴۰۱ش.

* غلامی، علی، هویت و نقش‌های جنسیتی زن در اسلام، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص)، ۱۴۰۲ش.

* فلاحتی شهاب‌الدینی، علی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، مطالعات راهبردی زنان، شماره۲۲، سال ۱۳۸۲ش.

* قربانی، اسماعیل و دیگران، «روسپی‌گری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، شماره ۱۲، شهریور ۱۳۹۶ش. ص۱۴۴.

* لاریجانی، مهسا و میرحسینی، زهرا، «نیمهٔ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، شماره۲، تابستان ۱۳۹۸ش.

* مدنی قهفرخی، سعید، جامعه‌شناسی روسپی‌گری و آسیب‌های اجتماعی، تهران، پارسه، ۱۳۹۵ش.

* مکنون، ثریا و عطایی‌آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۸، سال ۱۳۸۴ش.

* ملیسا فارلی و دیگران، روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، ترجمه مهدیس کامکار، رفاه اجتماعی، دورهٔ ۲، شمارهٔ ۵، ۱۳۸۱ش.

* موحدمجد، مجید و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، فصلنامه زن و جامعه، شماره ۴۲، تیر ۱۳۹۹ش.

* موزرم پور، محمد، داغ ننگ روسپیگری، تهران، ندای کارآفرین، ۱۳۹۷ش.

* موسوی‌فرد، سید محمدرضا و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدهٔ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، تمدن حقوقی، شمارهٔ دوازده، پاییز ۱۴۰۱ش.

* میرآبی، سعیده و فولادیان، مجید، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدهٔ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ یک، ۱۳۹۸ش.

* هاشمی فرد، فاطمه‌سادات و حسنی، علی‌رضا، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، فصلنامه بین‌المللی قانون‌یار، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۱۴، ۱۳۹۹ش.