جز ویکی سازی و تمیزکاری |
جز اضافه کردن |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''سعدی'''،</big> شاعر و ادیب پرآوازۀ ایرانی در شیراز. | <big>'''سعدی'''،</big> شاعر و ادیب پرآوازۀ ایرانی در شیراز. | ||
سعدی، شاعر و ادیب | سعدی، شاعر و ادیب ایرانی است که در قرن هفتم هجری در [[شیراز]] متولد شد. سعدی به دلیل خلق آثار بینظیر ادبی، چون [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]]؛ در رشد و بالندگی زبان فارسی، نقش مؤثری داشته است. سعدی شهرت و محبوبیت جهانی دارد و آثار او الهامبخش نویسندگان برجسته در جهان بوده است. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
از سعدی، با نامهای «مُشَرّفالدین» و «مُصلِحالدین» یاد شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «سعدی»، ویکی شیعه.] </ref> برخی منابع، او را «ابومحمد مصلح بن عبدالله» خواندهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> «سعدی»، تخلص او است که برگرفته از نام دوستش، «اتابک ابوبکر بن سعد زنگی»، فرمانروای فارس، است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | از سعدی، با نامهای «مُشَرّفالدین» و «مُصلِحالدین» یاد شده است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C «سعدی»، ویکی شیعه.] </ref> برخی منابع، او را «ابومحمد مصلح بن عبدالله» خواندهاند.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی بهزندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> «سعدی»، تخلص او است که برگرفته از نام دوستش، «اتابک ابوبکر بن سعد زنگی»، فرمانروای فارس، است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=13533 انوری و دیگران، «سعدی»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
| خط ۹۰: | خط ۹۰: | ||
سعدی در آثار خود به ارزشهای مشترک جهانی مانند عشق، دوستی، [[صلح]]، احترام بهیکدیگر و مدارا و [[مهربانی]] پرداخته است و نگاه خداجویانه و انسانگرایانه دارد. آثار او، از میراثهای جاویدانی برای نوع بشر است و تاریخ مصرف مشخصی ندارد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170917124027/http:/www.bookcity.org/detail/3091 «سعدی روح کمال شرق»، وبسایت شهر کتاب.]</ref> | سعدی در آثار خود به ارزشهای مشترک جهانی مانند عشق، دوستی، [[صلح]]، احترام بهیکدیگر و مدارا و [[مهربانی]] پرداخته است و نگاه خداجویانه و انسانگرایانه دارد. آثار او، از میراثهای جاویدانی برای نوع بشر است و تاریخ مصرف مشخصی ندارد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170917124027/http:/www.bookcity.org/detail/3091 «سعدی روح کمال شرق»، وبسایت شهر کتاب.]</ref> | ||
===2. اعتلای زبان فارسی=== | ===2. اعتلای زبان فارسی=== | ||
شعر و نثر سعدی، در طول تاریخ، یکی از منابع مهم و اصلی آموزش زبان و ادبیات فارسی بوده<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2618-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C زندگینامه و دانلود بهترین کتابهای سعدی شیرازی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و تأثیر اساسی در رشد و غنای این زبان داشته است. بهویژه | شعر و نثر سعدی، در طول تاریخ، یکی از منابع مهم و اصلی آموزش زبان و ادبیات فارسی بوده<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2618-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C زندگینامه و دانلود بهترین کتابهای سعدی شیرازی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و تأثیر اساسی در رشد و غنای این زبان داشته است. بهویژه [[گلستان (کتاب)|گلستان]]، یکی از کتابهای درسی مهم بعد از [[قرآن]] در مدارس سنتی و مکتبخانهها بوده است. همچنین، حدود چهارصد [[ضربالمثل]] تنها از [[گلستان (کتاب)|گلستان]] در زبان فارسی رایج است که در زندگی روزمرۀ مردم کاربرد گستردهای دارد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/92080905397/400-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA 400 ضربالمثل از گلستان سعدی در زبان پارسی رایج است»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
==بازآفرینی هنری آثار سعدی== | ==بازآفرینی هنری آثار سعدی== | ||
===1. موسیقی=== | ===1. موسیقی=== | ||
اشعار سعدی را آوازخوانهای | اشعار سعدی را آوازخوانهای ایران مانند [[محمدرضا شجریان]]، [[شهرام ناظری]]، حسام الدین سراج و دیگران خواندهاند.<ref>[https://seemorgh.com/culture/music/76304-76304/ «میدانستید اشعار خیلی از تصنیفهای خاطرهانگیز متعلق به سعدی است؟»، وبسایت سیمرغ.]</ref> | ||
===2. ادبیات کودک و نوجوان=== | ===2. ادبیات کودک و نوجوان=== | ||
آثار زیادی با بازآفرینی کتاب [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] سعدی، برای کودکان و نوجوانان تولید شده که از جملۀ آنها میتوان از کتاب «سلطانی که رازش را نگه داشت»، اثر ابراهیم اکبرزاده نام برد.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/251329/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 «داستانهایی از بوستان و گلستان سعدی برای کودکان و نوجوانان»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | آثار زیادی با بازآفرینی کتاب [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] سعدی، برای کودکان و نوجوانان تولید شده که از جملۀ آنها میتوان از کتاب «سلطانی که رازش را نگه داشت»، اثر ابراهیم اکبرزاده نام برد.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/251329/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 «داستانهایی از بوستان و گلستان سعدی برای کودکان و نوجوانان»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | ||
| خط ۱۰۷: | خط ۱۰۸: | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
سعدی در 691ق یا 694ق در [[شیراز]] درگذشت و پیکر او در خانقاهی که در حالحاضر آرامگاه او است، بهخاک سپرده شد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | سعدی در 691ق یا 694ق در [[شیراز]] درگذشت و پیکر او در خانقاهی که در حالحاضر [[آرامگاه سعدی|آرامگاه او]] است، بهخاک سپرده شد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
==نقش فرهنگی سعدی در ایران== | ==نقش فرهنگی سعدی در ایران== | ||
مردم [[ایران]] بعد از هفت قرن با شعر سعدی انس دارند. بسیاری از کشورهای دیگر، از طریق آثار سعدی با ایران آشنا شدهاند. [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] قرنها کتاب درسی در ایران بوده است. سعدی آموزگار زبان فارسی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/2106195/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A «سبک زندگی در اشعار سعدي»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | مردم [[ایران]] بعد از هفت قرن با شعر سعدی انس دارند. بسیاری از کشورهای دیگر، از طریق آثار سعدی با ایران آشنا شدهاند. [[بوستان (کتاب)|بوستان]] و [[گلستان (کتاب)|گلستان]] قرنها کتاب درسی در ایران بوده است. سعدی آموزگار زبان فارسی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/2106195/%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%8A%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D9%8A «سبک زندگی در اشعار سعدي»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
| خط ۱۲۰: | خط ۱۲۲: | ||
سعدی در [[افغانستان]] یکی از محبوبترین شاعران است و کتابهای [[گلستان (کتاب)|گلستان]] و [[بوستان (کتاب)|بوستان]] او، بخش عمدهای از منابع آموزشی در مکتبخانههای قدیمی در این کشور بوده است. همچنین، بخش زیادی از کتابهای ادبیات در نظام جدید آموزشی افغانستان را آثار سعدی تشکیل میدهد.<ref>[https://www.lisna.ir/public-library/item/2646-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87%D8%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نخستین شاعر ایرانی که شعرش در اروپا ترجمه شده، سعدی است»، وبسایت لیزنا.]</ref> | سعدی در [[افغانستان]] یکی از محبوبترین شاعران است و کتابهای [[گلستان (کتاب)|گلستان]] و [[بوستان (کتاب)|بوستان]] او، بخش عمدهای از منابع آموزشی در مکتبخانههای قدیمی در این کشور بوده است. همچنین، بخش زیادی از کتابهای ادبیات در نظام جدید آموزشی افغانستان را آثار سعدی تشکیل میدهد.<ref>[https://www.lisna.ir/public-library/item/2646-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87%D8%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نخستین شاعر ایرانی که شعرش در اروپا ترجمه شده، سعدی است»، وبسایت لیزنا.]</ref> | ||
==یادبود== | ==یادبود== | ||
{{اصلی|آرامگاه سعدی}} | |||
آرامگاه سعدی در 1187ق بهدستور «کریمخان زند» در محل دفن سعدی در دو طبقه بنا شد و ساختمان امروزی آن، توسط انجمن آثار ملی در 1331ش، با تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی ساخته شده است. این بنای یادبود، در چهار کیلومتری شمالشرق [[شیراز]]، در انتهای خیابان بوستان و در کنار باغ دلگشا قرار دارد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | آرامگاه سعدی در 1187ق بهدستور «کریمخان زند» در محل دفن سعدی در دو طبقه بنا شد و ساختمان امروزی آن، توسط انجمن آثار ملی در 1331ش، با تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی ساخته شده است. این بنای یادبود، در چهار کیلومتری شمالشرق [[شیراز]]، در انتهای خیابان بوستان و در کنار باغ دلگشا قرار دارد.<ref>[http://tahoor.com/fa/Article/View/114004 «نگاهی به زندگی و آثار سعدی شیرازی»، وبسایت دائرةالمعارف طهور.]</ref> | ||
===2. روز سعدی=== | ===2. روز سعدی=== | ||
در سال 1381ش، روز اول [[اردیبهشت]] ماه، بهعنوان «روز سعدی» در ایران نامگذاری شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/419640/%DB%8C%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 «یکم اردیبهشتماه، روز سعدی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | در سال 1381ش، روز اول [[اردیبهشت]] ماه، بهعنوان «روز سعدی» در ایران نامگذاری شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/419640/%DB%8C%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 «یکم اردیبهشتماه، روز سعدی»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||