پرش به محتوا

داروی تجاوز: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۴: خط ۳۴:


== ماهیت و مکانیسم اثر داروی تجاوز ==
== ماهیت و مکانیسم اثر داروی تجاوز ==
داروی تجاوز برای توصیف موادی به کار می‌رود که استفاده از آن‌ها در یک موقعیت آسیب‌زا، ماهیت آن‌ها را به [[ابزار جرم]] تغییر می‌دهد. این داروها اغلب تضعیف‌کنندهٔ سیستم اعصاب مرکزی هستند که باعث خواب‌آلودگی، شل شدن عضلات و جلوگیری از دفاع فرد در برابر تجاوز می‌شوند.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص57-58.]</ref> خطرناک‌ترین<ref group="دیدگاه">این خطرناک ترین را از کجا نوشتید؟ چطور به این نتیجه رسیدید در متن چنین تعبیری هم به کار نرفته است؟</ref> ویژگی این ترکیبات<ref group="دیدگاه">کدام ترکیبات؟ متن بای به نحوی باشد که بدون تأمل خواننده بفمد</ref>، ایجاد اختلال در حافظه<ref group="دیدگاه">در متن حافظه کوتاه مدت مشخص شده است. </ref> است؛ به‌طوری که قربانی<ref group="دیدگاه">تعبیر قربانی در جایی استفاده میشود که به طرف داده شده باشد. اما اگر خود طرف با اختیار مصرف کرده باشد قربانی صدق نمی کند. لذا در اینگونه موارد مصرف کننده باید استفاده شود. </ref> پس از بازگشت [[هوشیاری]]، تصویر واضحی از وقایع رخ‌داده در زمان حادثه ندارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404082113124/یک-شکلات-به-ظاهر-ساده «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>
داروی تجاوز برای توصیف موادی به کار می‌رود که استفاده از آن‌ها در یک موقعیت آسیب‌زا، ماهیت آن‌ها را به [[ابزار جرم]] تغییر می‌دهد. این داروها اغلب تضعیف‌کنندهٔ سیستم اعصاب مرکزی هستند که باعث خواب‌آلودگی، شل شدن عضلات و جلوگیری از دفاع فرد در برابر تجاوز می‌شوند.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص57-58.]</ref> خطرناک‌ترین ویژگی این ترکیبات، ایجاد اختلال در حافظه است؛ به‌طوری که قربانی پس از بازگشت [[هوشیاری]]، تصویر واضحی از وقایع رخ‌داده در زمان حادثه ندارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404082113124/یک-شکلات-به-ظاهر-ساده «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>


=== تفاوت داروی تجاوز با داروهای بی‌هوشی ===
=== تفاوت داروی تجاوز با داروهای بی‌هوشی ===
تفاوت داروی تجاوز از داروهای بی‌هوشی، این است که قربانی در حالی که چشمانش همه چیز را می‌بیند<ref group="دیدگاه">این عبارت که چشمش همه چیز را می بیند .... با دیگر قسمت های متن که به اختلال در حافظه و فراموشی اشاره دارد از نظر علمی چطور سازگار است؟ تعابیر علمی اینگونه موارد چیست؟</ref>، در وضعیت خواب‌آلود، گیج، ناتوان و بی‌هوش قرار دارد؛ به همین دلیل احتمال درگیری میان قربانی و متجاوز و در نهایت باقی‌ماندن نشانه‌های تجاوز کاهش می‌یابد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/قربانی-بی-خبر-مجرم-ناشناس-بفرمایید-داروی-تجاوز «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
تفاوت داروی تجاوز از داروهای بی‌هوشی، این است که قربانی در حالی که چشمانش همه چیز را می‌بیند، در وضعیت خواب‌آلود، گیج، ناتوان و بی‌هوش قرار دارد؛ به همین دلیل احتمال درگیری میان قربانی و متجاوز و در نهایت باقی‌ماندن نشانه‌های تجاوز کاهش می‌یابد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/قربانی-بی-خبر-مجرم-ناشناس-بفرمایید-داروی-تجاوز «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.]</ref>


== انواع رایج داروی تجاوز ==
== انواع رایج داروی تجاوز ==
[[الکل]] یکی از اصلی‌ترین عوامل تسهیل‌کنندهٔ [[تجاوز]] است؛<ref group="دیدگاه">این عبارت «[[الکل]] یکی از اصلی‌ترین عوامل تسهیل‌کنندهٔ [[تجاوز]] است» اولا که ترین کمتر در ویکی استفاده میشود و ثانیا باید مشخص شود که از میان داروی ها تجاوز الکل .... معنای فعلی این عبارت نفی عوامل دیگر به صورت مطلق است.  یعنی تجاوزها بخاطر الکل است. نمی دانم هدف را توانستم بیان کنم یا نه؟</ref> آمارها<ref group="دیدگاه">این امار ها مربوط به کدام جامعه است؟</ref> نشان می‌دهد که در ۵۰درصد تجاوزهای گزارش‌شده، [[مصرف الکل]] دخیل بوده که قضاوت و واکنش‌های قربانی را مختل کرده است<ref group="دیدگاه">این عبارت (که قضاوت و واکنش‌های قربانی را مختل کرده است) در متن نیست. عبارت متن این است که حداقل پنجاه در صد تجاوزهای جسنی گزارش شده در هنگام مصرف الکل اتفاق افتاده است. </ref>.<ref>[https://ujsas.ac.ir/files/student/files/daneshjoiee/moshaver/55.4.1_خودمراقبتی_و_پیشگیری_از_آزارهای_جنسی.pdf یونسی و جعفری، خودمراقبتی و پیشگیری از آزارهای جنسی، 1397ش، ص۱۸.]</ref> در کنار الکل، داروهای صنعتی متعددی در این دسته قرار می‌گیرند:
[[الکل]] یکی از اصلی‌ترین عوامل تسهیل‌کنندهٔ [[تجاوز]] است؛ آمارها نشان می‌دهد که در ۵۰درصد تجاوزهای گزارش‌شده، [[مصرف الکل]] دخیل بوده که قضاوت و واکنش‌های قربانی را مختل کرده است.<ref>[https://ujsas.ac.ir/files/student/files/daneshjoiee/moshaver/55.4.1_خودمراقبتی_و_پیشگیری_از_آزارهای_جنسی.pdf یونسی و جعفری، خودمراقبتی و پیشگیری از آزارهای جنسی، 1397ش، ص۱۸.]</ref> در کنار الکل، داروهای صنعتی متعددی در این دسته قرار می‌گیرند:
* '''فلونیترازپام یا روهیپنول''': بنزودیازپین قوی است که باعث شل‌شدن عضلات و [[فراموشی]] می‌شود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص63-64.]</ref>
* '''فلونیترازپام یا روهیپنول''': بنزودیازپین قوی است که باعث شل‌شدن عضلات و [[فراموشی]] می‌شود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص63-64.]</ref>
* '''گاما هیدروکسی بوتیرات (GHB):''' تضعیف‌کننده سیستم عصبی که به‌دلیل بی‌رنگ و بی‌بو بودن، برای ناتوان‌سازی قربانی و ایجاد خواب‌آلودگی عمیق، استفاده می‌شود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص58-59.]</ref>
* '''گاما هیدروکسی بوتیرات (GHB):''' تضعیف‌کننده سیستم عصبی که به‌دلیل بی‌رنگ و بی‌بو بودن، برای ناتوان‌سازی قربانی و ایجاد خواب‌آلودگی عمیق، استفاده می‌شود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص58-59.]</ref>


== شیوه‌های توزیع و دسترسی به داروی تجاوز ==
== شیوه‌های توزیع و دسترسی به داروی تجاوز ==
گزارش‌ها حاکی از آن است که [[بازار]] فروش این مواد به [[فضای مجازی]] و پیام‌رسان‌ها کشیده شده است. فروشندگان در [[تلگرام|کانال‌های تلگرامی]] و صفحات عمومی، انواع قرص‌های خوراکی و استنشاقی را با تبلیغاتی نظیر «بی‌بو و بی‌مزه» و «اثر تضمینی» عرضه می‌کنند. یکی از شیوه‌های نوین و خطرناک<ref group="دیدگاه">خطرناک جهت گیرانه است. </ref> توزیع، عرضه این مواد در قالب [[آدامس]] و [[شکلات]] با شعارهای تبلیغاتی فریبنده<ref group="دیدگاه">فریبنده جهت گیرانه است. بجای استفاده از عناوین مثل خطرناکترین و فریبنده گزارش های میدانی و مشکلات بوجود آمده در هنگام مصرف نوشته شود تا خواننده خود به خطرناک بودن و فریبنده بودن برسند</ref> مانند «[[افزایش میل جنسی]]» یا «مناسب مهمانی» است. همچنین فروشندگان برای ناشناس ماندن، امکان پرداخت از طریق [[رمزارز]] را برای خریداران فراهم کرده‌اند که ردیابی آن‌ها را دشوارتر می‌سازد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1404082113124/یک-شکلات-به-ظاهر-ساده «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref><ref group="دیدگاه">در بالا گفته شد که یکی از شایع ترین الکل است. ولی این روش های توزیع با الکل سنخیت ندارد. به نظرم مقاله باید به همان مصادیق خاص که معروف به داروی تجاوز جنسی شده است بپردازد. نه به مطلق داروهای اعتیاد اور که گاه در هنگام مصرف آن تجاوز هم صورت می گیرد. مثل الکل. </ref>
گزارش‌ها حاکی از آن است که [[بازار]] فروش این مواد به [[فضای مجازی]] و پیام‌رسان‌ها کشیده شده است. فروشندگان در [[تلگرام|کانال‌های تلگرامی]] و صفحات عمومی، انواع قرص‌های خوراکی و استنشاقی را با تبلیغاتی نظیر «بی‌بو و بی‌مزه» و «اثر تضمینی» عرضه می‌کنند. یکی از شیوه‌های نوین و خطرناک توزیع، عرضه این مواد در قالب [[آدامس]] و [[شکلات]] با شعارهای تبلیغاتی فریبنده مانند «[[افزایش میل جنسی]]» یا «مناسب مهمانی» است. همچنین فروشندگان برای ناشناس ماندن، امکان پرداخت از طریق [[رمزارز]] را برای خریداران فراهم کرده‌اند که ردیابی آن‌ها را دشوارتر می‌سازد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1404082113124/یک-شکلات-به-ظاهر-ساده «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>


== چالش‌های داروی تجاوز ==
== چالش‌های داروی تجاوز ==
* '''دشواری'''<ref group="دیدگاه">دشواری اثبات جهت گیری است. شما از همان اول می گویید که اثبتاتش سخت است. شما باید شرایط اثبات و نحوه تأثیرات مصرف دارو را بنویسد و قضاوت را به خواننده واگذار کنید. </ref> '''اثبات''' '''تجاوز:''' اثبات قانونی تجاوزهایی که با داروهای ناتوان‌کننده صورت می‌گیرند، با چالش‌های حقوقی مضاعفی روبه‌رو است. اغلب، قربانی پس از آگاهی از تعرض، با موانع جدی روبه‌رو می‌شود و ممکن است از پیگیری منصرف شود. اگرچه مجازات تجاوز در [[ایران]] مطابق قانون [[اسلام]]<ref group="دیدگاه">مطابق کدام ماده کدام قانون یا کدام بحث فقهی؟ باید مشخص باشد و از کلی گویی پرهیز شود. </ref>، [[اعدام]] است، اما روند اثبات آن، به‌ویژه در موارد پیچیده، نیازمند شواهد بسیار دقیق<ref group="دیدگاه">تعابیر کیفی مثل بسیار دقیق در ویکی استفاده نمی شود. بجای ان باید به راهکارهای اثبات ان که در فقه و قانون ذکر شده است درج شود. تا خواننده متوجه پیچیدگی و دقت شود. نه اینکه ما بگوییم</ref> است. به گفته وکیل‌ها، صدور رأی در این پرونده‌ها با احتیاط زیادی<ref group="دیدگاه">این ویکی نگارانه نیست؛ شرایط صدور رای یا مصادیق ذکر شود. تا روشن شود که محتاطانه است یانه؟ </ref> صورت می‌گیرد. این احتیاط به‌دلیل آن است که [[داروی تجاوز]] کمترین رد و نشان فیزیکی یا کلامی را بر جای می‌گذارد<ref group="دیدگاه">این عبارت چندین بار تکرار شد. مقاله ویکی حاوی تکرار نباید باشد: [[داروی تجاوز]] کمترین رد و نشان فیزیکی یا کلامی را بر جای می‌گذارد</ref>.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/قربانی-بی-خبر-مجرم-ناشناس-بفرمایید-داروی-تجاوز «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
* '''دشواری''' '''اثبات''' '''تجاوز:''' اثبات قانونی تجاوزهایی که با داروهای ناتوان‌کننده صورت می‌گیرند، با چالش‌های حقوقی مضاعفی روبه‌رو است. اغلب، قربانی پس از آگاهی از تعرض، با موانع جدی روبه‌رو می‌شود و ممکن است از پیگیری منصرف شود. اگرچه مجازات تجاوز به‌عنف در [[ایران]] مطابق قانون [[اسلام]]، [[اعدام]] است، اما روند اثبات آن، به‌ویژه در موارد پیچیده، نیازمند شواهد بسیار دقیق است. به گفته وکیل‌ها، صدور رأی در این پرونده‌ها با احتیاط زیادی صورت می‌گیرد. این احتیاط به‌دلیل آن است که [[داروی تجاوز]] کمترین رد و نشان فیزیکی یا کلامی را بر جای می‌گذارد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/قربانی-بی-خبر-مجرم-ناشناس-بفرمایید-داروی-تجاوز «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
* '''چالش‌های پزشکی قانونی:''' در این پرونده‌ها، تشخیص پارگی و کبودی ناشی از مقاومت قربانی کمتر دیده می‌شود؛ زیرا دارو توانایی مقاومت فیزیکی را از فرد سلب می‌کند؛ بنابراین تمرکز بر آنالیزهای بیولوژیک و سم‌شناسی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد<ref group="دیدگاه">عبارت: بنابراین ...  اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. به نحوی نگارش شده است که بیانگر قضاوت است. </ref>؛ اما اثبات وقوع [[تجاوز]] با استفاده از دارو، در [[پزشکی قانونی]] با محدودیت‌های زمانی روبه‌رو است. به‌دلیل دفع سریع بسیاری از این داروها از [[بدن]]، دقت آزمایش‌های سم‌شناسی پس از ۷۲ ساعت نخست حادثه، به‌شدت کاهش می‌یابد<ref group="دیدگاه">قسمت اخر خوب است. کمبودهای پزشکی قانونی و خصوصیات دارو درست بیان شده و خود خواننده به محدودیت پی می برد. </ref>.<ref>[https://jpmed.ir/article-1-1283-fa.html ناروقه، «تحلیل نقش نظریات پزشکی قانونی در احراز جرائم منافی عفت به عنف در نظام عدالت کیفری ایران»، ۱۴۰۳ش، ص10.]</ref>
* '''چالش‌های پزشکی قانونی:''' در این پرونده‌ها، تشخیص پارگی و کبودی ناشی از مقاومت قربانی کمتر دیده می‌شود؛ زیرا دارو توانایی مقاومت فیزیکی را از فرد سلب می‌کند؛ بنابراین تمرکز بر آنالیزهای بیولوژیک و سم‌شناسی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد؛ اما اثبات وقوع [[تجاوز]] با استفاده از دارو، در [[پزشکی قانونی]] با محدودیت‌های زمانی روبه‌رو است. به‌دلیل دفع سریع بسیاری از این داروها از [[بدن]]، دقت آزمایش‌های سم‌شناسی پس از ۷۲ ساعت نخست حادثه، به‌شدت کاهش می‌یابد.<ref>[https://jpmed.ir/article-1-1283-fa.html ناروقه، «تحلیل نقش نظریات پزشکی قانونی در احراز جرائم منافی عفت به عنف در نظام عدالت کیفری ایران»، ۱۴۰۳ش، ص10.]</ref>


== پیامدهای روان‌شناختی داروی تجاوز ==
== پیامدهای روان‌شناختی داروی تجاوز ==
قربانیان تعرضات جنسی ناشی از این داروها با [[آسیب‌های روانی]] پایداری مواجه می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD)، [[احساس گناه]] و فکر [[خودکشی]] در میان این افراد شیوع بالایی دارد.<ref>[https://jmciri.ir/article-1-2779-fa.html ناهیدی، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعه‌کننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان»، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۷.]</ref> عوارضی همچون [[پرخاشگری]] و افسردگی می‌تواند تا سال‌ها پس از حادثه ادامه یابد و بر [[سلامت روان]] قربانی اثر بگذارد.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1416206/ ربانی، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، ۱۴۰۰ش.]</ref>
قربانیان تعرضات جنسی ناشی از این داروها با [[آسیب‌های روانی]] پایداری مواجه می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD)، [[احساس گناه]] و فکر [[خودکشی]] در میان این افراد شیوع بالایی دارد.<ref>[https://jmciri.ir/article-1-2779-fa.html ناهیدی، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعه‌کننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان»، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۷.]</ref> عوارضی همچون [[پرخاشگری]] و افسردگی می‌تواند تا سال‌ها پس از حادثه ادامه یابد و بر [[سلامت روان]] قربانی اثر بگذارد.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1416206/ ربانی، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، ۱۴۰۰ش.]</ref>


== پرونده‌ تجاوز به ژیزل پلیکو<ref group="دیدگاه">به نظرم پرداختن به این مورد خاص با این تفصیل در یک مقاله که به مطلق داروی تجاوز جنسی می پردازد، نیازی نیست. علاوه بران پرداختن به جزیات سبب شده است که این بخش حالت خبری و گزارشی به خود بگیرید تا ویکی نگارانه. نکته سوم اینکه در ای مقاله به وضعیت ایران اشاره نشده است. چقدر این دارو الان در ایران رواج یافته و مصرف میشود. ضمن اینکه به نظرم چنانکه قبلا هم ذکر شد در این مقاله بین تجاوز در هنگام مصرف داروهای اعتیاد اور به صورت عام مثل الکل و داروی تجاوز به معنای خاص ان خلط شده است. حال انکه هدف نگارش این مقاله معرفی داروی تجاوز جنسی به معنای خاص ان و پرداختن به این وضعیت در ایران بود. نه معرفی مطلق این دار و اختصاص دادن نزدیک به یک سوم مقاله به یک پرونده قدیمی در فرانسه</ref> ==
== پرونده‌ تجاوز به ژیزل پلیکو ==
[[پرونده:داروی تجاوز۱.jpg|جایگزین=ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP|بندانگشتی|ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP]]
[[پرونده:داروی تجاوز۱.jpg|جایگزین=ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP|بندانگشتی|ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP]]
[[ژیزل پلیکو]]، زن فرانسوی، به‌مدت ۱۰ سال قربانی تجاوزهای مکرر بود که همسرش با خوراندن «داروی تجاوز» او را بی‌هوش می‌کرد و سپس ده‌ها مرد غریبه را برای تجاوز دعوت می‌کرد. این جنایت‌ها در سال ۲۰۲۰م و پس از کشف فیلم‌ها و تصاویر در رایانه همسرش فاش شد. دادگاه فرانسه دومینیک پلیکو را به ۲۰ سال زندان و سایر متجاوزان را نیز به حبس محکوم کرد.<ref name=":1">[https://fararu.com/fa/news/811832/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%98%DB%8C%D8%B2%D9%84-%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%88 «فرهنگ تجاوز با بررسی پرونده‌ ژیزل پلیکو»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
[[ژیزل پلیکو]]، زن فرانسوی، به‌مدت ۱۰ سال قربانی تجاوزهای مکرر بود که همسرش با خوراندن «داروی تجاوز» او را بی‌هوش می‌کرد و سپس ده‌ها مرد غریبه را برای تجاوز دعوت می‌کرد. این جنایت‌ها در سال ۲۰۲۰م و پس از کشف فیلم‌ها و تصاویر در رایانه همسرش فاش شد. دادگاه فرانسه دومینیک پلیکو را به ۲۰ سال زندان و سایر متجاوزان را نیز به حبس محکوم کرد.<ref name=":1">[https://fararu.com/fa/news/811832/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%98%DB%8C%D8%B2%D9%84-%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%88 «فرهنگ تجاوز با بررسی پرونده‌ ژیزل پلیکو»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
خط ۶۴: خط ۶۴:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ۱۷ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۴۴

داروی تجاوز
ساختار شیمیایی فلونیترازپام یا روهیپنول
ساختار شیمیایی فلونیترازپام یا روهیپنول


عنوان اصلیداروی تجاوز
عنوان انگلیسیDate Rape Drug
شاخه علمیسلامت عمومی
سم‌شناسی
جرم‌شناسی
نوع مفهومماده ناتوان‌کننده
معنای اصطلاحیمجموعه‌ای از مواد دارویی و ترکیبات شیمیایی که با هدف ناتوان‌سازی افراد و تسهیل تعرض جنسی به‌کار می‌روند
حوزه کاربردتعرض جنسی
جرائم جنسی
منشأ تاریخیسوءاستفاده مجرمانه از داروها و مواد تضعیف‌کننده سیستم عصبی مرکزی
مرتبط باتجاوز جنسی
پزشکی قانونی
خشونت جنسی
اهمیتنقش مستقیم در تسهیل تجاوز و دشوارسازی اثبات جرم و پیگیری قانونی
آثار مرتبطپرونده تجاوز به ژیزل پلیکو

داروی تجاوز؛ گونه‌ای ماده شیمیایی ناتوان‌کننده با کارکرد تسهیل تعرض جنسی.

داروی تجاوز به مجموعه‌ای از مواد دارویی و ترکیبات شیمیایی گفته می‌شود که با هدف ناتوان‌سازی افراد و تسهیل تعرض جنسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این مواد با سرکوب سیستم عصبی مرکزی، هوشیاری، قدرت تصمیم‌گیری و حافظه قربانی را مختل کرده و توانایی مقاومت وی را در برابر مهاجم از بین می‌برد. همچنین پیگیری قانونی و اثبات جرم را با دشواری‌های جدی مواجه می‌سازد. این داروها که اغلب فاقد رنگ، بو و مزه هستند، تنها به قرص‌های خواب‌آور محدود نمی‌شوند و طیف وسیعی از مواد از جمله الکل و داروهای صنعتی را شامل می‌شوند. امروزه دسترسی به این مواد از طریق فضای مجازی و در قالب‌های فریبنده‌ای همچون خوراکی‌های معمول گسترش یافته است.

ماهیت و مکانیسم اثر داروی تجاوز

داروی تجاوز برای توصیف موادی به کار می‌رود که استفاده از آن‌ها در یک موقعیت آسیب‌زا، ماهیت آن‌ها را به ابزار جرم تغییر می‌دهد. این داروها اغلب تضعیف‌کنندهٔ سیستم اعصاب مرکزی هستند که باعث خواب‌آلودگی، شل شدن عضلات و جلوگیری از دفاع فرد در برابر تجاوز می‌شوند.[۱] خطرناک‌ترین ویژگی این ترکیبات، ایجاد اختلال در حافظه است؛ به‌طوری که قربانی پس از بازگشت هوشیاری، تصویر واضحی از وقایع رخ‌داده در زمان حادثه ندارد.[۲]

تفاوت داروی تجاوز با داروهای بی‌هوشی

تفاوت داروی تجاوز از داروهای بی‌هوشی، این است که قربانی در حالی که چشمانش همه چیز را می‌بیند، در وضعیت خواب‌آلود، گیج، ناتوان و بی‌هوش قرار دارد؛ به همین دلیل احتمال درگیری میان قربانی و متجاوز و در نهایت باقی‌ماندن نشانه‌های تجاوز کاهش می‌یابد.[۳]

انواع رایج داروی تجاوز

الکل یکی از اصلی‌ترین عوامل تسهیل‌کنندهٔ تجاوز است؛ آمارها نشان می‌دهد که در ۵۰درصد تجاوزهای گزارش‌شده، مصرف الکل دخیل بوده که قضاوت و واکنش‌های قربانی را مختل کرده است.[۴] در کنار الکل، داروهای صنعتی متعددی در این دسته قرار می‌گیرند:

  • فلونیترازپام یا روهیپنول: بنزودیازپین قوی است که باعث شل‌شدن عضلات و فراموشی می‌شود.[۵]
  • گاما هیدروکسی بوتیرات (GHB): تضعیف‌کننده سیستم عصبی که به‌دلیل بی‌رنگ و بی‌بو بودن، برای ناتوان‌سازی قربانی و ایجاد خواب‌آلودگی عمیق، استفاده می‌شود.[۶]

شیوه‌های توزیع و دسترسی به داروی تجاوز

گزارش‌ها حاکی از آن است که بازار فروش این مواد به فضای مجازی و پیام‌رسان‌ها کشیده شده است. فروشندگان در کانال‌های تلگرامی و صفحات عمومی، انواع قرص‌های خوراکی و استنشاقی را با تبلیغاتی نظیر «بی‌بو و بی‌مزه» و «اثر تضمینی» عرضه می‌کنند. یکی از شیوه‌های نوین و خطرناک توزیع، عرضه این مواد در قالب آدامس و شکلات با شعارهای تبلیغاتی فریبنده مانند «افزایش میل جنسی» یا «مناسب مهمانی» است. همچنین فروشندگان برای ناشناس ماندن، امکان پرداخت از طریق رمزارز را برای خریداران فراهم کرده‌اند که ردیابی آن‌ها را دشوارتر می‌سازد.[۷]

چالش‌های داروی تجاوز

  • دشواری اثبات تجاوز: اثبات قانونی تجاوزهایی که با داروهای ناتوان‌کننده صورت می‌گیرند، با چالش‌های حقوقی مضاعفی روبه‌رو است. اغلب، قربانی پس از آگاهی از تعرض، با موانع جدی روبه‌رو می‌شود و ممکن است از پیگیری منصرف شود. اگرچه مجازات تجاوز به‌عنف در ایران مطابق قانون اسلام، اعدام است، اما روند اثبات آن، به‌ویژه در موارد پیچیده، نیازمند شواهد بسیار دقیق است. به گفته وکیل‌ها، صدور رأی در این پرونده‌ها با احتیاط زیادی صورت می‌گیرد. این احتیاط به‌دلیل آن است که داروی تجاوز کمترین رد و نشان فیزیکی یا کلامی را بر جای می‌گذارد.[۸]
  • چالش‌های پزشکی قانونی: در این پرونده‌ها، تشخیص پارگی و کبودی ناشی از مقاومت قربانی کمتر دیده می‌شود؛ زیرا دارو توانایی مقاومت فیزیکی را از فرد سلب می‌کند؛ بنابراین تمرکز بر آنالیزهای بیولوژیک و سم‌شناسی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد؛ اما اثبات وقوع تجاوز با استفاده از دارو، در پزشکی قانونی با محدودیت‌های زمانی روبه‌رو است. به‌دلیل دفع سریع بسیاری از این داروها از بدن، دقت آزمایش‌های سم‌شناسی پس از ۷۲ ساعت نخست حادثه، به‌شدت کاهش می‌یابد.[۹]

پیامدهای روان‌شناختی داروی تجاوز

قربانیان تعرضات جنسی ناشی از این داروها با آسیب‌های روانی پایداری مواجه می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که افسردگی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، احساس گناه و فکر خودکشی در میان این افراد شیوع بالایی دارد.[۱۰] عوارضی همچون پرخاشگری و افسردگی می‌تواند تا سال‌ها پس از حادثه ادامه یابد و بر سلامت روان قربانی اثر بگذارد.[۱۱]

پرونده‌ تجاوز به ژیزل پلیکو

ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP
ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP

ژیزل پلیکو، زن فرانسوی، به‌مدت ۱۰ سال قربانی تجاوزهای مکرر بود که همسرش با خوراندن «داروی تجاوز» او را بی‌هوش می‌کرد و سپس ده‌ها مرد غریبه را برای تجاوز دعوت می‌کرد. این جنایت‌ها در سال ۲۰۲۰م و پس از کشف فیلم‌ها و تصاویر در رایانه همسرش فاش شد. دادگاه فرانسه دومینیک پلیکو را به ۲۰ سال زندان و سایر متجاوزان را نیز به حبس محکوم کرد.[۱۲]

خانم پلیکو در دادگاه از فروپاشی کامل زندگی و آسیب‌های عمیق روانی خود سخن گفت و توضیح داد که این تجاوزها در مکانی رخ داده که قرار بود امن‌ترین فضای زندگی‌اش باشد. او تأکید کرد با وجود زنده‌بودن جسمی، آنچه بر او گذشته برایش به‌معنای مرگ در همان خانه و روی تختش بوده است.[۱۳] به گزارش رسانه‌های فرانسوی، این پرونده به نمادی از «فرهنگ تجاوز» و سکوت تحمیلی بر قربانیان خشونت جنسی در فرانسه تبدیل شده است.[۱۲]

به گزارش رسانه‌های فرانسوی، دادگاه ژیزل پلیکو ابعاد پنهان فرهنگ تجاوز جنسی در فرانسه را آشکار کرده است. به گفتۀ کارشناسان، بسیاری از موارد تجاوز در فرانسه به‌دلیل نبود شواهد هرگز گزارش نمی‌شوند؛ به‌طوری که حدود ۸۰درصد از زنان قربانی شکایتی ثبت نمی‌کنند و بخش قابل‌توجهی از پرونده‌های مطرح‌شده نیز به نتیجه نمی‌رسد. دبیرکل کمیسیون ملی مشاوره حقوق بشر فرانسه اعلام کرده است که دو سوم تجاوزهای جنسی در خانه‌های شخصی رخ می‌دهد و پرونده پلیکو نشان داد متجاوزان اغلب افراد عادی جامعه هستند، نه مجرمان حرفه‌ای. بررسی‌ها حاکی از آن است که خشونت جنسی در فرانسه به سطحی هشداردهنده رسیده است.[۱۴]

پانویس

  1. ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص57-58.
  2. «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.
  3. «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.
  4. یونسی و جعفری، خودمراقبتی و پیشگیری از آزارهای جنسی، 1397ش، ص۱۸.
  5. ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص63-64.
  6. ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص58-59.
  7. «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.
  8. «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو.
  9. ناروقه، «تحلیل نقش نظریات پزشکی قانونی در احراز جرائم منافی عفت به عنف در نظام عدالت کیفری ایران»، ۱۴۰۳ش، ص10.
  10. ناهیدی، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعه‌کننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان»، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۷.
  11. ربانی، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، ۱۴۰۰ش.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «فرهنگ تجاوز با بررسی پرونده‌ ژیزل پلیکو»، وب‌سایت فرارو.
  13. «زن فرانسوی که مورد تجاوز پنجاه مرد قرار گرفت: «بدنم گرم است اما مرده‌ام»»، وب‌سایت رادیو فردا.
  14. «محاکمه تاریخی پرونده پلیکو در فرانسه در میانه ثبت موج‌های هشداردهنده خشونت جنسی»، خبرگزاری میزان.

منابع

  • ناهیدی، فاطمه و دیگران، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعه‌کننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان در سال ۱۳۹۳»، مجله علمی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران، دوره ۳۵، شماره ۲، تابستان ۱۳۹۶ش.
  • ربانی، نفیسه و کوهی، سحر، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، دومین همایش ملی ارتقای سلامت فرد، خانواده و جامعه، ۱۴۰۰ش.
  • «زن فرانسوی که مورد تجاوز پنجاه مرد قرار گرفت: «بدنم گرم است اما مرده‌ام»»، وب‌سایت رادیو فردا، تاریخ درج مطلب: 16 شهریور 1403ش.
  • دفتر هماهنگی و نظارت بر امور درمان و بازتوانی دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، تهران، پرفر، ۱۳۸۲ش.
  • «فرهنگ تجاوز با بررسی پرونده‌ ژیزل پلیکو»، وب‌سایت فرارو؛ تاریخ درج مطلب: 3 دی 1403ش.
  • «قربانی بی‌خبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «محاکمه تاریخی پرونده پلیکو در فرانسه در میانه ثبت موج‌های هشداردهنده خشونت جنسی»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 5 آبان 1403ش.
  • ناروقه، نعمت‌اله و رضایی، محسن، «تحلیل نقش نظریات پزشکی قانونی در احراز جرائم منافی عفت به عنف در نظام عدالت کیفری ایران»، نشریه طب انتظامی، دوره ۱۳، شماره ۳، ۱۴۰۳ش.
  • «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ آبان ۱۴۰۴ش.
  • یونسی، فاطمه و جعفری، فاطمه، خودمراقبتی و پیشگیری از آزارهای جنسی، تهران، مرکز مشاوره دانشگاه تهران، ۱۳۹۷ش.