حمید گلزار (بحث | مشارکتها) زدن لینک داخلی |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =بدخشان.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =شهر فیضآباد مرکز ولایت بدخشان افغانستان | |||
|image_alt=شهر فیضآباد مرکز ولایت بدخشان افغانستان | |||
| فایل پادکست =بدخشان14041018.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/45 | |||
| تاریخ پادکست =18-10-1404 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''بدخشان؛'''}} منطقهای تاریخی با طبیعت بکر، معادن غنی و تنوع فرهنگی و زبانی کمنظیر در فلات پامیر. | {{درشت|'''بدخشان؛'''}} منطقهای تاریخی با طبیعت بکر، معادن غنی و تنوع فرهنگی و زبانی کمنظیر در فلات پامیر. | ||
ولایت بدخشان، واقع در شمالشرق [[افغانستان]] با مرکزیت فیضآباد، منطقهای با پیشینهای کهن است که تاریخ آن به [[دوران باستان]] و [[تمدن هپتالی]] پیوند خورده و در دورههای اسلامی تحت حکومتهای محلی مستقل و سپس تابعیت امپراتوریهایی چون [[غزنویان]] و [[تیموریان]] قرار داشته است. این ولایت کوهستانی با مساحت حدود ۴۴٬۸۳۶ کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۱٫۰۴ میلیون نفر، از ۲۸ [[ولسوالی]] تشکیل شده و بهدلیل تنوع قومی و زبانی به | ولایت بدخشان، واقع در شمالشرق [[افغانستان]] با مرکزیت فیضآباد، منطقهای با پیشینهای کهن است که تاریخ آن به [[دوران باستان]] و [[تمدن هپتالی]] پیوند خورده و در دورههای اسلامی تحت حکومتهای محلی مستقل و سپس تابعیت امپراتوریهایی چون [[غزنویان]] و [[تیموریان]] قرار داشته است. این ولایت کوهستانی با مساحت حدود ۴۴٬۸۳۶ کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۱٫۰۴ میلیون نفر، از ۲۸ [[ولسوالی]] تشکیل شده و بهدلیل تنوع قومی و زبانی به موزۀ زبانها شهرت دارد. [[اقتصاد]] آن مبتنی بر [[کشاورزی]]، [[دامداری]]، [[صنایع دستی]] مانند [[چپندوزی]] و معادن غنی از جمله [[لاجورد]] و [[طلا]] است. بدخشان همچنین دارای جاذبههای طبیعی بینظیری مانند پارک ملی در ولسوالی واخان و فرهنگ غنی با آدابورسوم خاص [[نوروز]] و پوشش سنتی رنگارنگ است. در [[تاجیکستان]] نیز استان خودگردان بدخشان کوهستانی (GBAO) بخش دیگری از این سرزمین تاریخی را تشکیل میدهد. بدخشان در [[ادبیات فارسی]]، بهویژه بهخاطر [[لعل|لعلهای]] گرانبهایش، نمادین شده است. | ||
==تاریخچه بدخشان== | ==تاریخچه بدخشان== | ||
| خط ۱۶۶: | خط ۱۹۳: | ||
==فرهنگ در ولایت بدخشان== | ==فرهنگ در ولایت بدخشان== | ||
===دین و مذهب=== | ===دین و مذهب=== | ||
در بدخشان [[شیعه|مذهب شیعه]] شامل اسماعیلیه و دوازدهامامی و [[مذهب حنفیه]] رواج دارد؛ اما بیشتر تاجیکهای بدخشان پیرو مذهب اسماعیلیه هستند.<ref>ابوالمعالی، بیان الادیان، 1376ش، ج۱، ص۷۲.</ref> تصوف بهویژه طریقتهای [[نقشبندیه]] و [[قادریه]] نیز از دیرباز در بدخشان پیروانی داشته و همچنان در [[سبک زندگی]] مردم نقش دارد.<ref>[https://8am.media/favorites-of-badakhshan-youth-to-mysticism-and-sufism-sufism-would-be-the-roots-of-extremism/ «علاقهمندی جوانان بدخشان به عرفان و تصوف»، وبسایت روزنامه ۸ صبح.]</ref> | در بدخشان [[شیعه|مذهب شیعه]] شامل اسماعیلیه و دوازدهامامی و [[مذهب حنفیه]] رواج دارد؛ اما بیشتر تاجیکهای بدخشان پیرو مذهب اسماعیلیه هستند.<ref>ابوالمعالی، بیان الادیان، 1376ش، ج۱، ص۷۲.</ref> [[تصوف]] بهویژه طریقتهای [[نقشبندیه]] و [[قادریه]] نیز از دیرباز در بدخشان پیروانی داشته و همچنان در [[سبک زندگی]] مردم نقش دارد.<ref>[https://8am.media/favorites-of-badakhshan-youth-to-mysticism-and-sufism-sufism-would-be-the-roots-of-extremism/ «علاقهمندی جوانان بدخشان به عرفان و تصوف»، وبسایت روزنامه ۸ صبح.]</ref> | ||
===زبان و ادبیات=== | ===زبان و ادبیات=== | ||
| خط ۱۷۵: | خط ۲۰۲: | ||
===عیدهای اسلامی=== | ===عیدهای اسلامی=== | ||
[[ | [[عید فطر]] و قربان در ولایت بدخشان با شور و شکوه برگزار میشود. هر دو [[عید اسلامی]] با ادای [[نماز عید]] و پوشیدن لباسهای نو آغاز میشوند؛ در روز عید فطر، رسم دیدوبازدید از بزرگان فامیل، [[زیارت قبور]] و اهدای [[عیدی]] به کودکان و نوجوانان رایج است. همچنین، [[عید قربان]] با تأکید بر [[قربانی کردن|قربانیکردن]] و توزیع گوشت بین نیازمندان، گرامی داشته میشود.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=nuaiWNVjDgc «عید قربان، بازار مواشی بدخشان، قیمت گوسفند، گاو و بز»، وبسایت یوتیوب.]</ref> | ||
===ازدواج=== | ===ازدواج=== | ||
