حمید گلزار (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «<nowiki>'''آخرالزمان'''</nowiki> اصطلاحی مشترک در فرهنگ ادیان و مذاهب مختلف جهان است که به دوران پایانی گیتی و رویدادهای منتهی به خاتمه یافتن حیات دنیوی اشاره دارد. این مفهوم به واکاوی فرجام جهان، تحولات اجتماعی، اخلاقی، و طبیعی در آستانه برچیده شدن بس...» ایجاد کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
||
| (۲۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''آخرالزمان'''؛ دوران پایانی جهان و تاریخ بشر، پیش از برپایی قیامت. | |||
در | آخرالزمان اصطلاحی مشترک در فرهنگ ادیان و مذاهب مختلف جهان است که به دوران پایانی گیتی و رویدادهای منتهی به خاتمه یافتن حیات دنیوی اشاره دارد. این مفهوم به واکاوی فرجام جهان، تحولات اجتماعی، اخلاقی، و طبیعی در آستانه برچیده شدن بساط زندگی مادی، ظهور منجیهای رهاییبخش، و در نهایت، برپایی قیامت یا آغاز عصر طلایی جدید بشر میپردازد. نوشتار پیش رو ابتدا به واکاوی اصطلاحشناسی آخرالزمان و تفکیک معانی آن در منابع اسلامی پرداخته و سپس تفاوت آن با نشانههای ظهور را تبیین میکند. در ادامه، اوصاف جامعه و قوم آخرالزمان، سبک زندگی مؤمنان، بروز فتنهها و بلایای گوناگون و چالشهای ناشی از تطبیق شتابزده رویدادهای جاری گزارش میشود. همچنین نمودهای فرهنگی و رسانهای این باور، بهویژه در محصولات هالیوودی و رسانههای غربی، در کنار فرجامشناسی ادیان ابراهیمی و شرقی مورد بررسی قرار میگیرد. | ||
در | == اصطلاحشناسی و تعاریف آخرالزمان == | ||
در مباحث مربوط به فرجام جهان، آمدن موعود، و پایان دنیا، واژه یونانی «اسکاتولوژی» (Eschatology) به معنی آخرتشناسی یا شناخت آخرالزمان به کار میرود که از کلمه «اسکاتوس» به معنای «آخر» یا «بعد» گرفته شده است. اصطلاح آخرالزمان مفهومی نسبی و تشکیکی (طیفگونه) است؛ برای نمونه، دوران فعلی که بیش از هزار و چهارصد سال از هجرت پیامبر اسلام میگذرد، نسبت به عصر بعثت، آخرالزمان به شمار میرود و دورههای آینده نیز نسبت به زمان حال، آخرالزمان خواهند بود. بنابراین آخرالزمان یک دوره زمانی کاملاً محدود و مشخص نیست.<ref>{{پک/بن|آخرالزمان1|ک=موسسه قرآن و عترت مهر تابان مهدوی|ف=نشانه های شگفت انگیز آخرالزمان}}</ref> | |||
< | در معارف و منابع اسلامی، اصطلاح آخرالزمان در دو معنای کلی به کار رفته است: نخست، بازه زمانی طولانی که با بعثت پیامبر اسلام آغاز میشود و با شروع رستاخیز بزرگ به پایان میرسد که به همین دلیل، پیامبر اسلام را پیامبر آخرالزمان نیز مینامند. دوم، بازه زمانی ویژهای که با ولادت واپسین جانشین پیامبر اسلام، حضرت مهدی آغاز شده، دوران غیبت و ظهور را در بر میگیرد و با شروع قیامت خاتمه مییابد.<ref>{{پک|سلیمیان|هاشمی|1390|ک=پایگاه اطلاعرسانی حوزه|ف=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما}}</ref> | ||
میان مفهوم آخرالزمان و نشانههای ظهور (یا اشراط الساعه در اصطلاح اهل سنت) تفاوت وجود دارد. آخرالزمان گسترهای تشکیکی و طولانی از زمان رسالت پیامبر اسلام تا پیش از ظهور را شامل میشود که در روایات عمدتاً با ویژگیهای منفی همچون آشوب، فتنه، تشویش، اضطراب، حقکشی و تبعیض توصیف شده است. در مقابل، عصر ظهور دوران گسترش فرهنگ، تمدن، وفور نعمت، پیشرفت، آرامش و نزول بارانهای رحمت است.< | === تفاوت آخرالزمان با نشانههای ظهور === | ||
میان مفهوم آخرالزمان و نشانههای ظهور (یا اشراط الساعه در اصطلاح اهل سنت) تفاوت وجود دارد. آخرالزمان گسترهای تشکیکی و طولانی از زمان رسالت پیامبر اسلام تا پیش از ظهور را شامل میشود که در روایات عمدتاً با ویژگیهای منفی همچون آشوب، فتنه، تشویش، اضطراب، حقکشی و تبعیض توصیف شده است. در مقابل، عصر ظهور دوران گسترش فرهنگ، تمدن، وفور نعمت، پیشرفت، آرامش و نزول بارانهای رحمت است.<ref>{{پک|مهدی پور|1382|ک=موعود|ف=ویژگیهای عصر ظهور}}</ref> نشانههای ظهور یا اشراط الساعه حوادثی خاص و پیشگوییهایی مشخص (مانند صیحه آسمانی، خروج سفیانی یا قیام یمانی) هستند که در اواخر دوران نخستِ آخرالزمان و در آستانه ورود به عصر ظهور اتفاق میافتند و هدف از ذکر آنها، آمادهسازی مؤمنان و هشدار نسبت به نزدیکی واقعه ظهور است.<ref>{{پک|سلیمیان|هاشمی|۱۳۹۰|ک=پایگاه اطلاعرسانی حوزه|ف=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما}}</ref> <ref>{{پک/بن|آخرالزمان۲|ک=خبرگزاری تابناک|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است}}</ref> | |||
== اوصاف قوم و سبک زندگی در آخرالزمان == | |||
بر اساس روایات اسلامی، مردم آخرالزمان به ویژگیهای اخلاقی و رفتارهای اجتماعی خاصی متصف میشوند که سبک زندگی آنان را دگرگون میسازد. از ویژگیهای منفی رایج در این دوران میتوان به رواج دروغ در سخن، غیبت به عنوان نقل مجالس، کسب درآمدهای حرام، کاهش وفا به عهد، بیرحمی بزرگان نسبت به کوچکان و از میان رفتن حیای جوانان اشاره کرد.<ref>{{پک/بن|آخرالزمان۱|ک=موسسه قرآن و عترت مهر تابان مهدوی|ف=نشانه های شگفت انگیز آخر الزمان}}</ref> در این روزگار، دنیاپرستی غلبه یافته و همت مردم در شکم و شهوت خلاصه میشود؛ آنان برای طلا و نقره رکوع و سجود بهجای میآورند، همواره در حیرت و مستی به سر میبرند و داراییهای خود را ملاک مذهب و دینداری قرار میدهند.<ref>{{پک|سلیمیان|هاشمی|۱۳۹۰|ک=پایگاه اطلاعرسانی حوزه|ف=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما}}</ref> همچنین رباخواری چنان گسترش مییابد که حتی اگر کسی مستقیماً آن را نخورد، غبار ربا به وی خواهد رسید.<ref>{{پک|دولتشاهی|۱۴۰۰|ک=خبرگزاری جمهوری اسلامی|ف=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی}}</ref> | |||
با این حال، منابع اسلامی قوم آخرالزمان را دارای دو جنبه کاملاً متفاوت ترسیم کردهاند؛ در مقابل اکثریت فریبخورده، اقلیتی از مؤمنان حضور دارند که پیامبر اسلام آنان را شگفتآورترین مردم در ایمان و بزرگترین آنان در یقین نامیده است، چرا که با وجود عدم ملاقات با پیامبر و پنهان بودن امام، تنها به نوشتههای روی کاغذ (خط سیاه بر صفحه سپید قرآن و روایات) ایمان راسخ دارند. <ref>{{پک|سلیمیان|هاشمی|۱۳۹۰|ک=پایگاه اطلاعرسانی حوزه|ف=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما}}</ref> <ref>{{پک|شهبازیان|۱۴۰۱|ک=خبرگزاری رسمی حوزه|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان}}</ref> | |||
== سختیها، بلایا و فتنهها == | |||
زندگی برای مؤمنان راستین در آخرالزمان بسیار دشوار توصیف شده است؛ به گونهای که حفظ دینداری در این دوران به نگه داشتن گلوله آتش در دست تشبیه شده و مؤمن از گوسفند زبونتر و از مردار خوارتر و زبونتر شمرده میشود.<ref>{{پک|شهبازیان|۱۴۰۱|ک=خبرگزاری رسمی حوزه|ف=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان}}</ref> <ref>{{پک/بن|آخرالزمان۳|ک=موسسه قرآن و نهج البلاغه|ف=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان}}</ref> در این عصر، یک ضربت شمشیر برای مؤمن از به دست آوردن یک درهم حلال آسانتر است.<ref>{{پک/بن|آخرالزمان۳|ک=موسسه قرآن و نهج البلاغه|ف=زندگی سخت مومنان در آخرالزمان}}</ref> بر اساس روایات، این سختیها و بلایا حاصل افزایش گناهان و نافرمانیهای مردمان است که آزمایشهای الهی را به دنبال دارد.<ref>{{پک|دولتشاهی|۱۴۰۰|ک=خبرگزاری جمهوری اسلامی|ف=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی}}</ref> | |||
یکی از بلایای پیشبینیشده معیشتی، قحطی و خشکسالی شدید موسوم به «جوع اغبر» (گرسنگی سخت) است که از شدت آن چهره مردمان مانند خاک، تیره و تار میشود.<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ک=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید}}</ref> همچنین شیوع مرگهای ناگهانی، بیماریهای واگیردار مرگبار (مرگ سفید)، جنگهای گسترده ویرانگر (مرگ سرخ)، زلزلههای مهیب، و پدیدههای شگفتانگیزی همچون مسخ یا تغییر جسمانی گروهی از بدکاران به عنوان عقوبتهای آخرالزمانی مطرح شده است. فتنه در این دوران به عنوان حوادث ناگوار فرهنگی و عقیدتی تعریف میشود که در آن حق و باطل در هم میآمیزند.<ref>{{پک/بن|حوزه_حوادث|ک=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر}}</ref> این فتنهها ابزار ابلیس برای خریدن زمان و به انحراف کشاندن بشر است، اما در عین حال، به عنوان سنتی الهی برای غربال و متمایز شدن پاکان از بدکاران پیش از ظهور منجی عمل میکند. | |||
یکی از بلایای پیشبینیشده معیشتی، قحطی و خشکسالی شدید موسوم به «جوع اغبر» (گرسنگی سخت) است که از شدت آن چهره مردمان مانند خاک، تیره و تار میشود.< | |||
== وقایع منتسب به آخرالزمان == | |||
بر اساس منابع کلامی و حدیثی، وقوع مجموعهای از رویدادهای عظیم، بحرانهای طبیعی، اجتماعی و پدیدههای ماوراءالطبیعی پیشبینی شده است که به عنوان علائم و وقایع دوران پایانی شناخته میشوند. این حوادث شگفتانگیز که در آستانه ظهور منجی موعود رخ میدهند، همگی مشخصاً در آخرالزمان اتفاق میافتند: | بر اساس منابع کلامی و حدیثی، وقوع مجموعهای از رویدادهای عظیم، بحرانهای طبیعی، اجتماعی و پدیدههای ماوراءالطبیعی پیشبینی شده است که به عنوان علائم و وقایع دوران پایانی شناخته میشوند. این حوادث شگفتانگیز که در آستانه ظهور منجی موعود رخ میدهند، همگی مشخصاً در آخرالزمان اتفاق میافتند: | ||
* | * '''نشانههای حتمی پنجگانه:''' طبق احادیث معتبر، پنج واقعه به عنوان علائم قطعی پیش از ظهور مطرح است؛ نخست «خروج سفیانی» که فردی طغیانگر است و دست به کشتار وسیع میزند؛ دوم «قیام یمانی» که جنبشی هدایتگر از یمن برای یاری حق است؛ سوم «صیحه آسمانی»؛ چهارم «قتل نفس زکیه» که کشته شدن فردی بیگناه در مسجدالحرام است؛ و پنجم «خسف بیداء» که فرو رفتن لشکر سفیانی در زمین بیابانی میان مدینه و مکه است. این وقایع پنجگانه بر اساس تقدیر حتمی الهی، به طور قطع در آخرالزمان اتفاق میافتند.<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ک=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است}}</ref><ref>{{پک/بن|مهر_تابان|ک=نشانههای شگفتانگیز آخرالزمان}}</ref> | ||
* | * '''صیحه و ندای آسمانی:''' این واقعه نزدیکترین نشانه به ظهور منجی است. در این رخداد، جبرئیل از آسمان ندایی سر میدهد و مردم را به نام و حقانیت مهدی میخواند. در مقابل، ابلیس نیز فریادی از زمین سر میدهد تا در میان مردم تردید و انحراف ایجاد کند. این صیحه و طنین غیبی در آسمان و زمین، از عجایب ماوراءالطبیعی است که در آخرالزمان اتفاق میافتد.<ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ک=آشفتگی و اختلاف متون}}</ref> | ||
* | * '''ابرجنگها و خونریزیهای گسترده:''' پیش از ظهور، نبردهای ویرانگر منطقهای و بینالمللی رخ میدهد که ماهیت عقیدتی و ایدئولوژیک دارند. در روایات از وقوع نبردی سهمگین در منطقه «قرقیسیا» میان قدرتهای بزرگ (از جمله آمریکا، اروپا، روسیه و خاورمیانه) خبر داده شده است که به نابودی بخش بزرگی از ستمگران میانجامد. این جنگهای خانمانسوز بزرگ از بارزترین حوادث نظامی و سیاسی هستند که در آخرالزمان اتفاق میافتند.<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ک=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان}}</ref><ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ک=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است}}</ref> | ||
* | * '''مرگ سرخ و مرگ سفید:''' بر اساس پیشگوییها، مرگ سرخ حاصل جنگها و آشوبهای عالمگیر است و مرگ سفید کنایهای از شیوع بیماریهای واگیردار، فراگیر و مرگباری چون طاعون (یا طاعونهای مدرن) است که دو سوم جمعیت جهان را از بین میبرد. این تلفات سنگین و مرگومیرهای گسترده بشری، بر پایه احادیث، پیش از برپایی حکومت عدل و در آخرالزمان اتفاق میافتند.<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ک=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید}}</ref> | ||
* | * '''زلزلههای مهیب و پدیدههای کیهانی:''' وقوع زمینلرزههای پیاپی و بهویژه زلزله بزرگی در شام با بیش از صدهزار کشته، فرو رفتن شهرهای بغداد و بصره در زمین، پدیدار شدن آتشی بزرگ در آسمان، سرخی غیرعادی افق، خروج کف دستی آشکار از آسمان، و خورشیدگرفتگی و ماهگرفتگیهای غیرعادی در ماه رمضان از علائم کیهانی و طبیعی است که در آخرالزمان اتفاق میافتند.<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ک=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید}}</ref><ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ک=آشفتگی و اختلاف متون}}</ref> | ||
* | * '''بحران معیشتی و جوع اغبر:''' جهان دچار خشکسالی، کمبود شدید میوهها و داراییها میشود. در روایات از این بحران به «جوع اغبر» یاد شده که گرسنگی بسیار سختی است و از شدت آن، رنگ چهره مردمان مانند خاک تیره و تار میگردد. این تنگی و قحطی شدید معیشتی و معضلات گسترده اقتصادی، به عنوان آزمونی بزرگ برای مومنان، در آخرالزمان اتفاق میافتد.<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ک=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید}}</ref><ref>{{پک/بن|ایرنا_قحطی|ک=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی}}</ref> | ||
* | * '''مسخ گروهی از بدکاران:''' تبدیل شدن جسمانی برخی از تبهکاران و اشرار به موجودات دیگر، از بلاهای خارقالعادهای است که دامن بدکاران را میگیرد. بر اساس تفاسیر آیات قرآن کریم و روایات معتبر، این مسخ و دگرگونی جسمانی بدکاران پیش از قیام قائم و در آخرالزمان اتفاق میافتد.<ref>{{پک/بن|ایرنا_بلاها|ک=آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید}}</ref> | ||
* | * '''هلاکت ابلیس:''' از وقایع شگفتانگیز پس از ظهور، به زانو درآمدن ابلیس در برابر قائم است؛ منجی پیشانی او را گرفته و او را به هلاکت میرساند تا شیطان برای همیشه نابود شود. این غلبه نهایی بر شیطان و برچیده شدن وسوسههای او، پس از قیام موعود و در آخرالزمان اتفاق میافتد.<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۹}}</ref> | ||
== تمدن و حکومت عصر ظهور == | |||
حکومت توحیدی آخرالزمان که پس از ظهور منجی شکل میگیرد، پایان دنیا نیست، بلکه برپا کننده تمدنی جهانی، کامل و فراگیر برای سعادت حقیقی بشر است.<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۴}}</ref> بر اساس روایات عصر ظهور، این حکومت توحیدی از نظر گستردگی ثروت، پهناوری قلمرو در سطح کل جهان، و تسلط بر قدرتهای شگفتانگیز طبیعی (نظیر تسخیر باد و جنیان)، شباهتهای بینظیری با تمدنهای باستانی حضرت داوود و سلیمان دارد.<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۱}}</ref> در این تمدن نوین، رفاهی فراگیر و بیسابقه حاکم گشته و ثروتها به صورت کاملاً عادلانه توزیع میشود؛ به گونهای که تمامی ساکنان زمین و آسمانها از آن خشنود خواهند بود.<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۹}}</ref> همچنین شیوه دادرسی و قضاوت منجی بر اساس علم الهی بوده و مانند حضرت داوود، بدون نیاز به شاهد و بینه اقدام به صدور حکم و احقاق حق مینماید.<ref>{{پک|خوشدونی|۱۴۰۰|ک=ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ص=۱۷}}</ref> | |||
< | == تطبیق حوادث جاری و آسیبهای آن == | ||
در طول تاریخ، گرایش شدیدی در میان عامه مردم برای تطبیق حوادث سیاسی و اجتماعی پیرامونی با پیشگوییهای آخرالزمانی وجود داشته است؛ نظیر تطبیق حمله آمریکا به عراق، وقوع بیماری کرونا، فاجعه منا، یا حوادث سیاسی داخلی بر نشانههای ظهور.<ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ک=آشفتگی و اختلاف متون}}</ref><ref>{{پک/بن|حوزه_حوادث|ک=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر}}</ref> محققان مهدویت این رویکرد را یک آسیب جدی میدانند. تطبیقهای شتابزده و تفسیرهای شخصی، بهویژه تعیین وقت برای ظهور، صراحتاً در روایات ممنوع شده است.<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ک=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است}}</ref><ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ک=آشفتگی و اختلاف متون}}</ref> | |||
بزرگان و مراجع شیعه همواره هشدار دادهاند که ادعای نزدیک بودن ظهور بر اساس تطبیقهای نامعتبر، تبعات مخربی همچون ایجاد انتظار کاذب، بدبینی نسبت به سخنان معصومان، و سست شدن اعتقادات جوانان در صورت تأخیر ظهور را به همراه دارد.<ref>{{پک/بن|فارس_آشفتگی|ک=آشفتگی و اختلاف متون}}</ref> به توصیه روایات، راه نجات از فتنههای آخرالزمان، کنارهگیری از محیطهای آلوده به فساد، استقامت در تکالیف الهی، و مراجعه به فقهای پرهیزکار و راویان حدیث است.<ref>{{پک/بن|مهر_تابان|ک=نشانههای شگفتانگیز آخرالزمان}}</ref><ref>{{پک/بن|حوزه_حوادث|ک=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر}}</ref> | |||
== نمودهای رسانهای، هنری و فرهنگی در غرب == | |||
مباحث آخرالزمانی در دهههای اخیر، ابعاد رسانهای و سیاسی گستردهای در جهان غرب یافته است. جریانهای مذهبی و سیاسی در غرب، بهویژه کلیسای اوانجلیست (مسیحیت تبشیری) با در اختیار داشتن امپراتوریهای بزرگ رسانهای شامل بیش از ۱۵۰۰ کانال تلویزیونی و رادیویی (مانند شبکه TBN)، به طور مداوم تاریخهای مشخصی (نظیر سال ۲۰۰۰ یا ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲) را برای پایان جهان و وقوع نبرد نهایی آرماگدون تبلیغ کردهاند.<ref>{{پک/بن|fارس_رسانه_غرب|ک=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی}}</ref><ref>{{پک/بن|جهان_نیوز_غرب|ک=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟}}</ref> متفکران این جریان مانند هال لینگزی با ارائه تفاسیر آخرالزمانی از رویدادهای خاورمیانه، بر این باورند که نبرد نهایی میان سپاه خیر و شر در منطقه فلسطین اشغالی رخ خواهد داد.<ref>{{پک/بن|fارس_رسانه_غرب|ک=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی}}</ref> | |||
< | سینمای هالیوود نیز با تولید فیلمهای پرخرج و پروداکشنهای عظیم همچون «آرماگدون» (Armageddon)، «برخورد عمیق» (Deep Impact)، «اتفاق» (The Happening)، «آگاه» (Knowing) و «رمز داوینچی» (The Da Vinci Code) به ترویج این تفکرات کمک کرده است.<ref>{{پک/بن|جهان_نیوز_غرب|ک=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟}}</ref> این پیشگوییهای دینی و رسانهای تأثیر مستقیمی بر تصمیمگیریها و سیاست خارجی قدرتهای غربی داشته است؛ به گونهای که حمله نظامی آمریکا به عراق بر اساس پیشگوییهای عهد جدید مبنی بر نابودی بابل باستان یا بابل ثانی توجیه شد.<ref>{{پک/بن|fارس_رسانه_غرب|ک=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی}}</ref> رسانههای غربی همچنین تلاش میکنند با تصویرسازیهای هدفمند، سیمای منجی موعود شیعیان را با مفهوم آنتیکرایست (دجال) یکسان نشان دهند و از سویی دیگر، با بهرهگیری از حوادثی مانند ۱۱ سپتامبر، باورهای آخرالزمانی خاصی را در ذهن مردم جهان تثبیت کنند.<ref>{{پک/بن|fارس_رسانه_غرب|ک=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی}}</ref><ref>{{پک/بن|جهان_نیوز_غرب|ک=غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟}}</ref> | ||
== آخرالزمان در سایر ادیان == | |||
=== آیین یهود === | |||
در دین یهود، به کرات به مفاهیمی همچون روزهای آخر یا روز خداوند (یوم یهوه) اشاره شده است؛ این روز زمانی است که سیر تاریخ جهان به نقطه غایت و کمال خود میرسد.< | در دین یهود، به کرات به مفاهیمی همچون روزهای آخر یا روز خداوند (یوم یهوه) اشاره شده است؛ این روز زمانی است که سیر تاریخ جهان به نقطه غایت و کمال خود میرسد.<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ک=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس}}</ref> این آینده درخشان، حول محور شخصیت ماشیح (منجی موعود یهود) تمرکز دارد که از جانب خداوند مأمور آغاز این دوران جدید و پر از شگفتی است و متون تلمود نیز بارها به وی و مأموریتش پرداختهاند.<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ک=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس}}</ref> | ||
ظهور منجی در آیین یهود با بحرانها و رویدادهای عظیمی در پهنه گیتی همراه است: | ظهور منجی در آیین یهود با بحرانها و رویدادهای عظیمی در پهنه گیتی همراه است: | ||
* | * '''جنگها و ناآرامیهای سیاسی:''' زمان ظهور ماشیح با جنگهای سخت میان دولتها مشخص میشود؛ به گونهای که در باورهای یهودی، وقوع جنگ و ستیز میان حکومتهای جهان، آستانه قدوم و ظهور ماشیح تلقی میگردد.<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ک=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس}}</ref> | ||
* | * '''سختیها و فساد فراگیر:''' پیش از ظهور ماشیح، سختیهای معیشتی و مشکلات زندگی به حدی طاقتفرسا و غیرقابل تحمل میشود که آشفتگی و انحطاط اخلاقی جهان را به بالاترین حد خود میرساند.<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ک=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس}}</ref> | ||
* | * '''نبرد گوگ و ماگوگ:''' این جنگها و کشمکشهای بزرگ میان دولتها و قدرتهای جهان، تحت عنوان جنگهای گوگ و ماگوگ شناخته میشود.<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ک=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس}}</ref> | ||
بخشهایی از کتاب مقدس به عقوبتها و سرنوشت زوالآور برخی جریانهای یهود در آخرالزمان به دلیل ارتکاب گناه اشاره کردهاند: | بخشهایی از کتاب مقدس به عقوبتها و سرنوشت زوالآور برخی جریانهای یهود در آخرالزمان به دلیل ارتکاب گناه اشاره کردهاند: | ||
* | * '''کتاب تثنیه (باب ۲۸):''' در آخرین کتاب تورات آمده است که اگر بنیاسرائیل کلام الهی را نشنوند، دچار لعنت، سرگردانی و مغلوب شدن در برابر دشمنان خواهند شد و قومی از دوردستها که مثل عقاب فرود میآیند و زبان آنها را نمیفهمند، بر آنها هجوم آورده و دیوارهای بلند و محکم شهرهایشان را فرو خواهند ریخت.<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ک=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان}}</ref> | ||
* | * '''کتاب حزقیال (باب ۳۸):''' در پیشگوییهای حزقیال نبی تصریح شده است که قوم پارس در آخرالزمان آنان را نابود خواهد ساخت.<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ک=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان}}</ref> | ||
* | * '''کتاب ارمیا (باب ۵ و ۶):''' این متون نیز از نابودی آنان به دست قومی نیرومند، قدیمی و کماندار خبر میدهند که زبانشان برای یهودیان ناآشناست.<ref>{{پک/بن|رسا_نبرد|ک=وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان}}</ref> | ||
=== آیین زرتشت === | |||
در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی، موضوع آخرالزمان با مفهوم نجات و رهایی پیوند دارد. در متون کهن زرتشتی مانند اوستا و بندهشن، از سه موعود آخرالزمانی یاد شده است که همگی با عنوان عام سوشیانت یا سوشیانس (به معنی سودرسان یا رهاییبخش) شناخته میشوند.<ref>{{پک/بن|ایرنا_زرتشت|ک=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی}}</ref> سومین و آخرینِ این موعودها، وظیفه نهایی پاکسازی جهان از شرارت و دروغ (دُروج) و اعطای جاودانگی به گیتی را بر عهده دارد. | |||
=== آیین مسیحیت === | |||
در میان ادیان آسمانی، ایده آخرالزمان دارای نقاط مشترک بسیاری است. در سنت مسیحی، پایان جهان با بازگشت دوباره حضرت عیسی پیوند دارد. موضوع رجعت مسیح در بخشهای مختلف کتاب مقدس با اهمیت بالا مطرح شده است؛ به گونهای که این واقعه بیش از ۳۰۰ بار در متون کتاب مقدس مورد اشاره و تأکید قرار گرفته است.<ref>{{پک/بن|شبستان_مسیح|ک=ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس}}</ref> این بازگشت به عنوان سرآغاز برچیده شدن بساط ستم و برقراری عدل الهی شناخته میشود. بر اساس معتقدات شیعه، حضرت عیسی در آخرالزمان فرود آمده و در بیتالمقدس به نماز جماعت امام مهدی اقتدا خواهد کرد.<ref>{{پک/بن|قرآن_پایان_تاریخ|ک=قرآن و پایان تاریخ}}</ref> | |||
=== آیین هندو === | |||
در باورهای هندو، زمان به دورههای متعددی تقسیم میشود که آخرین آنها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام یوگه کالی (دوران آخرالزمان) شناخته میشود.<ref>{{پک|قرائی|کریمپور|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۲۷}}</ref> | |||
بر اساس متون حماسی هندو مانند مهابارته و پورانهها، در پایان دوره کالی، دهمین تجسد یا آواتار ویشنو به نام کلکی (Kalki) ظهور خواهد کرد.<ref>{{پک|قرائی|کریمپور|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۳۰}}</ref> او بر اسب سفیدی سوار شده، شمشیر به دست میگیرد و با نابود کردن بدکاران و پاکسازی زمین از ظلم، بشریت را به عصر طلایی جدیدی وارد میکند. برخی از پژوهشگران معاصر کوشش کردهاند ویژگیهای کلکی را بر حضرت محمد، پیامبر اسلام، تطبیق دهند؛ هرچند این فرضیه به دلیل تأخر متون کلکیپورانه و تفاوتهای ریشهای زبانی با نقدهای جدی روبهرو شده است.<ref>{{پک|قرائی|کریمپور|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۴۲}}</ref> | |||
== پانویس == | |||
<references /> | |||
== منابع == | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=آخرالزمان در روایتهای اسلامی ۲؛ روزگار قحطی و گرسنگی|نشانی=https://www.irna.ir/news/84534988/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%AD%D8%B7%DB%8C-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C|تاریخ=۲۳ آبان ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|وبگاه=خبرگزاری جمهوری اسلامی|نام خانوادگی۱=دولتشاهی|نام۱=امیرحسین}} | |||
---- | * {{یادکرد وب|عنوان = آخرالزمان و بلاهایی که مردم خواهند خرید|وبگاه = خبرگزاری ایرنا|تاریخ = ۲۸ آبان ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی = ۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی = https://www.irna.ir/news/84543211|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا_بلاها}} }} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان = آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|وبگاه = خبرگزاری ایرنا|تاریخ = ۱ بهمن ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی = ۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی = https://www.irna.ir/news/84585870|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرنا_زرتشت}} }} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=آشفتگی و اختلاف متون|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=۲۸ تیر ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://farsnews.ir/FarsNews/1437353040000921960|شناسه={{شناسه یادکرد|فارس_آشفتگی}}}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1354422/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|تاریخ=۹ بهمن ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|آخرالزمان۲}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی = خوشدونی|نام = مهدی|عنوان = ویژگیهای تمدن آخرالزمان از منظر قرآن کریم|ژورنال = پژوهشهای نوین اسلامی|ناشر = پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق|سال = ۱۴۰۰|دوره = ۱|شماره = ۱|صفحه = ۵۷–۸۱|نشانی = https://ensani.ir/file/download/article/1670301358-10628-1-3.pdf}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=دلایل مطرح شدن مباحث آخرالزمانی در رسانههای غربی|وبگاه=خبرگزاری فارس|تاریخ=۱۹ خرداد ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی=۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://farsnews.ir/Culture/1371890880009564084|شناسه={{شناسه یادکرد|فارس_رسانه_غرب}}}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان = ذکر رجعت مسیح بیش از ۳۰۰ بار در کتاب مقدس|وبگاه = خبرگزاری شبستان|تاریخ = ۵ مهر ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی = ۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی = http://shabestan.news/x3tBM|شناسه={{شناسه یادکرد|شبستان_مسیح}} }} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان = زندگی سخت مومنان در آخرالزمان|وبگاه = موسسه قرآن و نهج البلاغه|تاریخ = ۲۵ دی ۱۳۹۲|تاریخ بازبینی = ۲۳ تیر ۱۴۰۵|نشانی = https://2noor.com/article14152/|شناسه={{شناسه یادکرد|آخرالزمان۳}} }} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان = غرب با آخرالزمان چه کار دارد؟|وبگاه = جهان نیوز|تاریخ = ۳ دی ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی = ۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی = https://www.jahannews.com/detailed/261856|شناسه={{شناسه یادکرد|جهان_نیوز_غرب}} }} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی = قرائی|نام = فیاض|نام خانوادگی۲ = کریمپور|نام۲ = سعید|عنوان = موعود آخرالزمان در دین هندو|ژورنال = تحقیقات کلامی|ناشر = انجمن کلام اسلامی حوزه|سال = ۱۳۹۷|دوره = ۶|شماره = ۲۱|صفحه = ۲۷–۴۸|نشانی = https://www.tkalam.ir/article_39080_81e27154d63971cc85b7c14401e5e926.pdf}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان = قرآن و پایان تاریخ|وبگاه = پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی|تاریخ = ۱۳۸۶|تاریخ بازبینی = ۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی =https://ensani.ir/fa/article/62606/%D9%82%D8%b1%D8%a2%D9%86-%D9%88-%D9%be%D8%a7%db%8c%D8%a7%d9%86-%D8%aa%D8%a7%D8%b1%db%8c%D8%ae |شناسه={{شناسه یادکرد|قرآن_پایان_تاریخ}} }} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=مهدویت و آخرالزمان ; ما و شما|نشانی=https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4892/4923/41973/%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D9%88_%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_;_%D9%85%D8%A7_%D9%88_%D8%B4%D9%85%D8%A7|تاریخ=۸ آبان ۱۳۹۰|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|وبگاه=پایگاه اطلاعرسانی حوزه|نام خانوادگی۱=سلیمیان|نام۱=خدامراد|نام۲=مرضیه|نام خانوادگی۲=هاشمی}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان = نشانههای شگفتانگیز آخرالزمان|وبگاه = موسسه قرآن و عترت مهر تابان مهدوی|تاریخ بازبینی = ۲۲ تیر ۱۴۰۵|نشانی = https://mehretaban.ir/%d9%86%d8%b4%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%b4%da%af%d9%81%d8%aa-%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c%d8%b2-%d8%a2%d8%ae%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86/|شناسه={{شناسه یادکرد|آخرالزمان1}} }} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=نکاتی شنیدنی درباره حوادث اخیر و ارتباط آن با روایات آخرالزمان|نشانی=https://www.hawzahnews.com/news/1054801/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86|تاریخ=۲۸ آبان ۱۴۰۱|تاریخ بازبینی=۲۳ تیر ۱۴۰۵|وبگاه=خبرگزاری رسمی حوزه|نام خانوادگی۱=شهبازیان|نام۱=محمد}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان = وعده الهی و سرنوشت صهیونیستها در نبرد آخرالزمان|وبگاه = خبرگزاری رسا|تاریخ = ۲۲ مهر ۱۴۰۳|تاریخ بازبینی = ۱۴ تیر ۱۴۰۵|نشانی = https://rasanews.ir/fa/news/767112|شناسه={{شناسه یادکرد|رسا_نبرد}} }} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=مهدی پور|نام۱=علی اکبر|تاریخ=1382|عنوان=ویژگیهای عصر ظهور|پیوند=https://ensani.ir/fa/article/62753/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1|ژورنال=موعود|شماره=سی و نه}} | |||
