جز ویکی سازی |
←منابع: ابرابزار |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
تنگۀ هرمز یکی از مهمترین تنگههای جهان است که در جنوب غربی آسیا، در جنوب ایران و شمال عمان قرار دارد و بهعنوان ورودی خلیج فارس شناخته میشود. این تنگه نزدیکترین منطقه دریایی بین شبهجزیره عربستان و فلات ایران است و بهشکل هلالی در شمال و بهسمت فلات ایران واقع شده است. از نظر جغرافیایی، تنگۀ هرمز از غرب به خطی به طول ۲۰٫۷۵ مایل که از جنوب [[جزیر | تنگۀ هرمز یکی از مهمترین تنگههای جهان است که در جنوب غربی آسیا، در جنوب ایران و شمال عمان قرار دارد و بهعنوان ورودی [[خلیج فارس]] شناخته میشود. این تنگه نزدیکترین منطقه دریایی بین شبهجزیره عربستان و فلات ایران است و بهشکل هلالی در شمال و بهسمت فلات ایران واقع شده است. از نظر جغرافیایی، تنگۀ هرمز از غرب به خطی به طول ۲۰٫۷۵ مایل که از جنوب [[جزیر لارک]] به تنگهٔ رأس مسعود در جزیرهٔ مسندم میرسد، محدود میشود. از شرق نیز به دماغهٔ کوه در ساحل ایران به طول ۵۲٫۵ مایل که از رأس دبه آغاز میشود، محدود است. این خط عریضترین قسمت تنگه محسوب میشود. تنگه هرمز به طول ۳۰ کیلومتر و با عرضی متغیر بین ۲۱ تا ۲۴ مایل دریایی، بهطور کامل آبهای ساحلی ایران و عمان را در خود جای داده و در میان آنها آبهای آزاد وجود ندارد. دو کشور به توافق رسیدند که یک خط منصف برای تقسیم این آبها رسم کنند. عمق تنگه بهدلیل شیب تند کف آن از شمال به جنوب متفاوت است؛ بهعنوان مثال، عمق آبها در نزدیکی جزیرهٔ لارک حدود ۳۶ متر است، در حالی که در ساحل جنوبی نزدیک جزیرهٔ مسندم این عمق به حدود ۱۵۰ متر میرسد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/تاریخچه-سیاسی-تنگه-ی-هرمز معصومیزاده، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، 1385ش، ص145-146.]</ref> نزدیکترین فاصله میان سرزمین تحت حاکمیت ایران و سرزمین تحت کنترل عمان، بین جزیرهٔ لارک و جزیرهٔ قوین یا السلامه عمان قرار دارد. این بخش، باریکترین قسمت تنگه هرمز با پهنای ۳۳٫۶ کیلومتر است.<ref>[https://mana.ir/fa/news/106479/هر-آنچه-از-تنگه-هرمز-میخواهید-بدانید «هر آنچه از تنگه هرمز میخواهید بدانید»، وبسایت مانا.]</ref> | ||
== نامگذاری == | == نامگذاری == | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
سنگنگارههای کشفشده در سواحل خلیج فارس، قدمت دریانوردی تمدنهای مختلف در این آبراه را روایت میکند. در منطقهٔ خصب در شمال عمان، سنگنگارهای به [[زبان سومری]] یافت شده که به هزارهٔ سوم قبل از میلاد تعلق دارد و به تبادل دریایی میان تمدن سند در [[پاکستان]] فعلی و بینالنهرین در [[عراق]] اشاره دارد. استفاده از این حوزهٔ آبی باعث شد تا [[ایلامیان]] در هزاره سوم قبل از میلاد، برای اولین بار اقدام به مدیریت دریانوردی و امنیت دریایی این منطقه کنند و بنادر و پایگاههای نظامی مانند [[بندر سیراف|سیراف]]، [[جزیره کیش|کیش]] و [[جزیره قشم|قشم]] را تأسیس کنند.<ref>[https://www.sornakhabar.com/بخش-عمومی-4/389265-قدمت-تنگه-هرمز-را-در-سنگ-نگاره-ها-بیابید «قدمت تنگه هرمز را در سنگنگارهها بیابید»، وبسایت سرنا خبر.]</ref> تنگه هرمز در حدود ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد و در دوران حکومتهای بینالنهرینی مانند سومر، اکد، بابل، ایلام و آشور، بهمنظور حفظ حاکمیت بر آبراه و دسترسی به راه تجاری بین دریای مدیترانه و خلیج فارس، اهمیت ویژهای داشت. تا پیش از سالهای ۳۳۰ تا ۶۴۰ قبل از میلاد، خلیج فارس محل فعالیت فینیقیها بود که ایرانیان در این دوره به سلطهٔ آنها پایان دادند. در [[ | سنگنگارههای کشفشده در سواحل خلیج فارس، قدمت دریانوردی تمدنهای مختلف در این آبراه را روایت میکند. در منطقهٔ خصب در شمال عمان، سنگنگارهای به [[زبان سومری]] یافت شده که به هزارهٔ سوم قبل از میلاد تعلق دارد و به تبادل دریایی میان تمدن سند در [[پاکستان]] فعلی و بینالنهرین در [[عراق]] اشاره دارد. استفاده از این حوزهٔ آبی باعث شد تا [[ایلامیان]] در هزاره سوم قبل از میلاد، برای اولین بار اقدام به مدیریت دریانوردی و امنیت دریایی این منطقه کنند و بنادر و پایگاههای نظامی مانند [[بندر سیراف|سیراف]]، [[جزیره کیش|کیش]] و [[جزیره قشم|قشم]] را تأسیس کنند.<ref>[https://www.sornakhabar.com/بخش-عمومی-4/389265-قدمت-تنگه-هرمز-را-در-سنگ-نگاره-ها-بیابید «قدمت تنگه هرمز را در سنگنگارهها بیابید»، وبسایت سرنا خبر.]</ref> تنگه هرمز در حدود ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد و در دوران حکومتهای بینالنهرینی مانند سومر، اکد، بابل، ایلام و آشور، بهمنظور حفظ حاکمیت بر آبراه و دسترسی به راه تجاری بین دریای مدیترانه و خلیج فارس، اهمیت ویژهای داشت. تا پیش از سالهای ۳۳۰ تا ۶۴۰ قبل از میلاد، خلیج فارس محل فعالیت فینیقیها بود که ایرانیان در این دوره به سلطهٔ آنها پایان دادند. در دوران [[هخامنشیان]]، چندین پایگاه دریایی در دهانهٔ تنگه هرمز تأسیس شد و سواحل جنوبی آن در عمان امروزی نیز به تصرف درآمد. در دورهٔ اسلامی، حاکمیت بر تنگه هرمز به خلافتهای اموی، بنیعباس، آلبویه، غزنویان، سلجوقیان و اتابکان فارس منتقل شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/تاریخچه-سیاسی-تنگه-ی-هرمز معصومیزاده، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، 1385ش، ص151-156.]</ref> | ||
در آغاز قرن شانزدهم میلادی، پرتغالیها بر تنگه هرمز مسلط شدند و با اشغال [[جزیره هرمز]]، حاکم محلی را تحت فرمان خود درآوردند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/درباره-تنگه-هرمز «درباره تنگه هرمز»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> آنها در سال ۱۵۰۷م با ساخت قلعهای مستحکم با استفاده از آبانبارها و مخازن اسلحه راههای دریایی را کنترل کردند و به کشتیها بدون پرداخت باج به دولت [[پرتغال]]، اجازه عبور از تنگه هرمز ندادند. پس از ۱۱۷ سال، [[شاهعباس صفوی]] به کمک امامقلیخان و اتحاد با انگلیسیها، در سال ۱۶۲۱م پرتغالیها را از هرمز بیرون راند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6783832/تنگه-هرمز-روایت-هزاران-سال-ایستادگی-در-گلوگاه-طلای-سیاه «تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه»، خبرگزاری مهر.]</ref> به همین مناسبت، [[۱۰ اردیبهشت]] در تقویم رسمی ایران بهعنوان [[روز ملی خلیج فارس]] نامگذاری شده است.<ref>[https://7sobh.com/بخش-اجتماعی-35/590439-دلیل-نامگذاری-اردیبهشت-به-روز-ملی-خلیج-فارس-چیست «دلیل نامگذاری 10 اردیبهشت به روز ملی خلیجفارس چیست؟»، وبسایت هفت صبح.]</ref> | در آغاز قرن شانزدهم میلادی، پرتغالیها بر تنگه هرمز مسلط شدند و با اشغال [[جزیره هرمز]]، حاکم محلی را تحت فرمان خود درآوردند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/درباره-تنگه-هرمز «درباره تنگه هرمز»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> آنها در سال ۱۵۰۷م با ساخت قلعهای مستحکم با استفاده از آبانبارها و مخازن اسلحه راههای دریایی را کنترل کردند و به کشتیها بدون پرداخت باج به دولت [[پرتغال]]، اجازه عبور از تنگه هرمز ندادند. پس از ۱۱۷ سال، [[شاهعباس صفوی]] به کمک امامقلیخان و اتحاد با انگلیسیها، در سال ۱۶۲۱م پرتغالیها را از هرمز بیرون راند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6783832/تنگه-هرمز-روایت-هزاران-سال-ایستادگی-در-گلوگاه-طلای-سیاه «تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه»، خبرگزاری مهر.]</ref> به همین مناسبت، [[۱۰ اردیبهشت]] در تقویم رسمی ایران بهعنوان [[روز ملی خلیج فارس]] نامگذاری شده است.<ref>[https://7sobh.com/بخش-اجتماعی-35/590439-دلیل-نامگذاری-اردیبهشت-به-روز-ملی-خلیج-فارس-چیست «دلیل نامگذاری 10 اردیبهشت به روز ملی خلیجفارس چیست؟»، وبسایت هفت صبح.]</ref> | ||
| خط ۳۰۸: | خط ۳۰۸: | ||
=== تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز === | === تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز === | ||
تلاشهای [[واشینگتن]] برای تشکیل یک ائتلاف بینالمللی بهمنظور اسکورت کشتیها و باز کردن تنگه هرمز در میانه جنگ با عدم تأیید متحدانش مواجه شد. بیشتر متحدان آمریکا از درخواست آن برای اعزام جنگافزارها به این منطقه رویگردان بودهاند و این تلاشها ناکام ماند. بازگشایی تنگه هرمز بهصورت مشروط پس از برقراری آتشبس در بامداد [[۱۸ فروردین]] ۱۴۰۵ش میان طرفین توافق شد؛ اما بازگشایی کامل آن منوط به توافق جامع برای خاتمه جنگ شد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309323/ترامپ-با-حمله-به-ایران-رویای-نتانیاهو-را-محقق-کرد «ترامپ با حمله به ایران رؤیای نتانیاهو را محقق کرد»، نورنیوز.]</ref> دونالد | تلاشهای [[واشینگتن]] برای تشکیل یک ائتلاف بینالمللی بهمنظور اسکورت کشتیها و باز کردن تنگه هرمز در میانه جنگ با عدم تأیید متحدانش مواجه شد. بیشتر متحدان آمریکا از درخواست آن برای اعزام جنگافزارها به این منطقه رویگردان بودهاند و این تلاشها ناکام ماند. بازگشایی تنگه هرمز بهصورت مشروط پس از برقراری آتشبس در بامداد [[۱۸ فروردین]] ۱۴۰۵ش میان طرفین توافق شد؛ اما بازگشایی کامل آن منوط به توافق جامع برای خاتمه جنگ شد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309323/ترامپ-با-حمله-به-ایران-رویای-نتانیاهو-را-محقق-کرد «ترامپ با حمله به ایران رؤیای نتانیاهو را محقق کرد»، نورنیوز.]</ref> [[دونالد ترامپ]]، پس از عدم موفقیت در بازکردن تنگه هرمز از طریق گفتگوها در پاکستان، اعلام کرد که نیروی دریایی این کشور محاصره دریایی ایران را آغاز کرده است.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3206618-ترامپ-اجازه-دریافت-عوارض-در-تنگه-هرمز-را-به-ایران-نمی-دهیم «ترامپ: اجازه دریافت عوارض در تنگه هرمز را به ایران نمیدهیم»، وبسایت خبر فوری.]</ref> او اعلام کرد که به نیروی دریایی این کشور دستور داده تا کشتیهایی را که برای عبور از تنگه هرمز به ایران عوارض پرداخت کردهاند، در آبهای بینالمللی شناسایی و متوقف کنند.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/917352/ادعای-ترامپ-از-همین-حالا-نیروی-دریایی-ایالات-متحده-روند-محاصره-همه-کشتیهایی-را-که-تلاش-میکنند-وارد-یا-خارج-از-تنگه-هرمز-شوند-آغاز-خواهد-کرد-هر-کشتی-در-آبهای-بینالمللی-که-به-ایران-عوارض-پرداخت-کرده-باشد-شناسایی-و-متوقف-می-شود-محاصره-بهزودی-آغاز-خواهد-شد-کشورهای-دیگر-نیز-در-آن-مشارکت-خواهند-کرد «ادعای ترامپ: از همین حالا، نیروی دریایی ایالات متحده روند محاصره همه کشتیهایی را که تلاش میکنند وارد یا خارج از تنگه هرمز شوند آغاز خواهد کرد / هر کشتی در آبهای بینالمللی که به ایران عوارض پرداخت کرده باشد شناسایی و متوقف میشود / محاصره بهزودی آغاز خواهد شد؛ کشورهای دیگر نیز در آن مشارکت خواهند کرد»، وبسایت انتخاب.]</ref> سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در نامهای به دبیرکل و شورای امنیت، اقدام آمریکا در اعمال محاصره دریایی به ایران را نقض حاکمیت و تمامیت ارضی و نقض ماده ۲ منشور ملل متحد و حقوق بینالملل عنوان کرد. او همچنین اعلام کرد که آمریکا مسئول تمام تبعات این عمل متخلفانه است و ایران حق خود را برای دفاع از حاکمیت و منافع ملی محفوظ میداند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/827093/هشدار-ایران-به-شورای-امنیت-درباره-پیامد-اقدام-آمریکا-به-محاصره-تنگه-هرمز «هشدار ایران به شورای امنیت درباره پیامد اقدام آمریکا به محاصره تنگه هرمز»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> از منظر کارشناسان نظامی، طول زیاد مرزهای زمینی ایران در مقابل سواحل ۲۴۰۰ کیلومتری، محاصره دریایی را ناکارآمد میسازد.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بین-الملل-15/1705012-آیا-محاصره-دریایی-ایران-توسط-آمریکا-امکان-پذیر-است «آیا محاصره دریایی ایران توسط آمریکا امکانپذیر است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران.]</ref> از سوی دیگر، دادههای ردیابی دریایی نشان داد که تعدادی کشتی پس از ادعای آمریکا در محاصره دریایی ایران، از تنگه هرمز عبور کردهاند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/780468-محاصره-دریایی-ترامپ-شکست-خورد-دو-کشتی-به-بنادر-ایران-رسیدند «محاصره دریایی ترامپ شکست خورد؟/ دو کشتی به بنادر ایران رسیدند»، وبسایت اقتصاد نیوز.]</ref> | ||
==== بازگشایی موقت تنگه هرمز ==== | ==== بازگشایی موقت تنگه هرمز ==== | ||
از زمان آغاز طرح آتشبس بین ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان، قرار بود ایران اجازه تردد روزانه تعدادی کشتی را صادر کند؛ اما با عدم اجرای آتشبس در لبنان و عدم پذیرش تعمیم توافق توقف آتش به [[حزبالله لبنان | از زمان آغاز طرح آتشبس بین ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان، قرار بود ایران اجازه تردد روزانه تعدادی کشتی را صادر کند؛ اما با عدم اجرای آتشبس در لبنان و عدم پذیرش تعمیم توافق توقف آتش به [[حزبالله لبنان]] و [[رژیم صهیونیستی]]، ایران تصمیم به تعلیق توافق تردد کشتیها در تنگه هرمز گرفت. پس از اعلام آتشبس در لبنان در ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ش برای تردد شناورها در تنگه هرمز سه شرط تعیین شد: | ||
# کشتیها باید تجاری باشند و تردد کشتیهای نظامی ممنوع است. همچنین هیچیک از کشتیها و محمولهها نباید با کشورهای متخاصم مرتبط باشند. | # کشتیها باید تجاری باشند و تردد کشتیهای نظامی ممنوع است. همچنین هیچیک از کشتیها و محمولهها نباید با کشورهای متخاصم مرتبط باشند. | ||
# کشتیها باید از مسیر تعیین شدهٔ ایران عبور کنند. | # کشتیها باید از مسیر تعیین شدهٔ ایران عبور کنند. | ||
# تردد شناورها باید با هماهنگی نیروهای ایرانی مسئول این تردد انجام شود.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1776436579126387216/توضیحات-یک-منبع-آگاه-نزدیک-به-شعام-درباره-بازگشایی-موقت-تنگه-هرمز «توضیحات یک منبع آگاه نزدیک به شعام درباره بازگشایی موقت تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref> | # تردد شناورها باید با هماهنگی نیروهای ایرانی مسئول این تردد انجام شود.<ref>[https://farsnews.ir/politics/1776436579126387216/توضیحات-یک-منبع-آگاه-نزدیک-به-شعام-درباره-بازگشایی-موقت-تنگه-هرمز «توضیحات یک منبع آگاه نزدیک به شعام درباره بازگشایی موقت تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
تنها پس از یک روز از اعلام اینکه [[جمهوری اسلامی ایران]] مطابق توافقات پیشین، با عبور تعداد محدودی از کشتیهای نفتکش و تجاری از تنگه هرمز بهصورت مدیریتشده موافقت کرده؛ بنا بر اظهارات سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، ادامهٔ راهزنی دریایی آمریکا تحت عنوان محاصره، سبب شد که کنترل تنگه هرمز به وضعیت پیشین بازگردانده شده و دوباره بسته شود.<ref>[https://www.taadolnewspaper.ir/fa/news/383462/تنگه-هرمز-دوباره-بسته-شد «تنگه هرمز دوباره بسته شد»، وبسایت روزنامه اقتصادی تعادل.]</ref> | تنها پس از یک روز از اعلام اینکه [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] مطابق توافقات پیشین، با عبور تعداد محدودی از کشتیهای نفتکش و تجاری از تنگه هرمز بهصورت مدیریتشده موافقت کرده؛ بنا بر اظهارات سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، ادامهٔ راهزنی دریایی آمریکا تحت عنوان محاصره، سبب شد که کنترل تنگه هرمز به وضعیت پیشین بازگردانده شده و دوباره بسته شود.<ref>[https://www.taadolnewspaper.ir/fa/news/383462/تنگه-هرمز-دوباره-بسته-شد «تنگه هرمز دوباره بسته شد»، وبسایت روزنامه اقتصادی تعادل.]</ref> | ||
=== مدیریت تنگه هرمز توسط ایران === | === مدیریت تنگه هرمز توسط ایران === | ||
| خط ۳۲۴: | خط ۳۲۴: | ||
روزانه تعدادی کشتی شامل نفتکش، کانتینربر و شناورهای تجاری، پس از اخذ مجوز و با هماهنگی و تحت حفاظت امنیتی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با وجود ناامنی ایجادشده توسط ارتش امریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6837554/%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DB%B3%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 «عبور ۳۵ فروند کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.mehrnews.com/news/6836091/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DB%B2%DB%B6-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «نیروی دریایی سپاه: ۲۶ کشتی با هماهنگی نیروی دریایی عبور کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | روزانه تعدادی کشتی شامل نفتکش، کانتینربر و شناورهای تجاری، پس از اخذ مجوز و با هماهنگی و تحت حفاظت امنیتی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با وجود ناامنی ایجادشده توسط ارتش امریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6837554/%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DB%B3%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 «عبور ۳۵ فروند کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.mehrnews.com/news/6836091/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DB%B2%DB%B6-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «نیروی دریایی سپاه: ۲۶ کشتی با هماهنگی نیروی دریایی عبور کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
=== توافق بازگشایی === | |||
{{اصلی|تفاهمنامه اسلامآباد}} | |||
در [[۲۱ خرداد]] ۱۴۰۵ش، با میانجیگری قطر و هماهنگی ایالات متحده، مذاکراتی در [[تهران]] برگزار شد که طی آن، اختلافات اصلی درباره سه موضوع کلیدی شامل آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، بازگشایی تنگه هرمز و چارچوب برنامه هستهای ایران به میزان قابلتوجهی کاهش یافت. در [[۲۴ خرداد]]، دو طرف اعلام کردند که به توافق پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز رسیدهاند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1044478/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF «آشنایی با جزئیات تفاهمنامه اسلامآباد»، همشهری آنلاین.]</ref> | |||
=== درگیری نظامی === | |||
{{اصلی|نبرد هرمز}} | |||
پس از امضای تفاهمنامه و توافق اولیه بر مدیریت این آبراه توسط ایران، روند بازگشایی تدریجی با مدیریت ایران آغاز شد. عبور غیرمجاز برخی کشتیها خارج از مدیریت ایران سبب واکنش ایران شد. آمریکا در همین برهه ادعای جدیدی مبنی بر نقش داشتن در مدیریت تنگه هرمز با دریافت هزینه خدمات دریایی، مطرح ساخت و تفاهمنامه را پایانیافته اعلام کرد.<ref>[[«آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز»، همشهری آنلاین.]]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۳۳۰: | خط ۳۳۸: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «آشنایی با جزئیات تفاهمنامه اسلامآباد». همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ش. | |||
* «آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ تیر ۱۴۰۵ش. | |||
* «آغاز فعالیت حساب رسمی «مدیریت آبراهه خلیج فارس» در ایکس»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | * «آغاز فعالیت حساب رسمی «مدیریت آبراهه خلیج فارس» در ایکس»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | ||
* «ادعای ترامپ: از همین حالا، نیروی دریایی ایالات متحده روند محاصره همه کشتیهایی را که تلاش میکنند وارد یا خارج از تنگه هرمز شوند آغاز خواهد کرد / هر کشتی در آبهای بینالمللی که به ایران عوارض پرداخت کرده باشد شناسایی و متوقف میشود / محاصره بهزودی آغاز خواهد شد؛ کشورهای دیگر نیز در آن مشارکت خواهند کرد»، وبسایت انتخاب، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «ادعای ترامپ: از همین حالا، نیروی دریایی ایالات متحده روند محاصره همه کشتیهایی را که تلاش میکنند وارد یا خارج از تنگه هرمز شوند آغاز خواهد کرد / هر کشتی در آبهای بینالمللی که به ایران عوارض پرداخت کرده باشد شناسایی و متوقف میشود / محاصره بهزودی آغاز خواهد شد؛ کشورهای دیگر نیز در آن مشارکت خواهند کرد»، وبسایت انتخاب، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «اروپا از بسته بودن تنگه هرمز روزانه چقدر خسارت دیده است؟»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | * «اروپا از بسته بودن تنگه هرمز روزانه چقدر خسارت دیده است؟»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | ||
* «اعلام جزئیات طرح جدید | * «اعلام جزئیات طرح جدید ۱۰ بندی مدیریت تنگه هرمز»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «آنچه باید دربارهٔ تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ش. | * «آنچه باید دربارهٔ تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ش. | ||
* «آیا محاصره دریایی ایران توسط آمریکا امکانپذیر است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «آیا محاصره دریایی ایران توسط آمریکا امکانپذیر است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
| خط ۳۴۱: | خط ۳۵۱: | ||
* «بستن تنگه هرمز، خلاف حقوق بینالملل؟»، فارسنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «بستن تنگه هرمز، خلاف حقوق بینالملل؟»، فارسنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «بحران تنگه هرمز؛ بازنده واقعی محاصره دریایی کیست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵. | * «بحران تنگه هرمز؛ بازنده واقعی محاصره دریایی کیست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵. | ||
* | ** بحرینی، علی و مجدزاده خاندانی، بهروز، «بررسی آزادی عبور از تنگهها و امکان مسدود کردن تنگه هرمز در حقوق بینالملل»، مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، شمارهٔ ۱، زمستان ۱۳۹۵ش. | ||
* بحرینی، علی و مجدزاده خاندانی، بهروز، «بررسی آزادی عبور از تنگهها و امکان مسدود کردن تنگه هرمز در حقوق بینالملل»، مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، شمارهٔ ۱، زمستان ۱۳۹۵ش. | |||
* «پایان موفقیتآمیز رزمایش سپاه در تنگه هرمز/ هشدار دریایی به واشینگتن»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش. | * «پایان موفقیتآمیز رزمایش سپاه در تنگه هرمز/ هشدار دریایی به واشینگتن»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «پیامدهای محاصره دریایی»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ دج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | * «پیامدهای محاصره دریایی»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ دج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | ||
| خط ۳۶۸: | خط ۳۷۷: | ||
* صادقی، فاطمه، «واشگنتن نتوانست از نفت ایران علیه خودش استفاده کند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | * صادقی، فاطمه، «واشگنتن نتوانست از نفت ایران علیه خودش استفاده کند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتیها در تنگه هرمز»، وبسایت جامجم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتیها در تنگه هرمز»، وبسایت جامجم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «عبور ۳۵ فروند کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز»، خبرگزاری | * «عبور ۳۵ فروند کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ خرداد ۱۴۰۵ش. | ||
* «عوارض تنگه هرمز بیشترین فشار را بر کشورهای عربی وارد میکند»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «عوارض تنگه هرمز بیشترین فشار را بر کشورهای عربی وارد میکند»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «قدمت تنگه هرمز را در سنگنگارهها بیابید»، وبسایت سرنا خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «قدمت تنگه هرمز را در سنگنگارهها بیابید»، وبسایت سرنا خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
