جز ویکی سازی |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''فرخرو پارسای،''' نخستین وزیر زن ایران در دوره پهلوی. | '''فرخرو پارسای،''' نخستین وزیر زن ایران در دوره پهلوی. | ||
فرخرو پارسای (۱۳۰۱–۱۳۵۹ش) در خانوادهای فرهنگی و با گرایشهای مذهبی خاص در | فرخرو پارسای (۱۳۰۱–۱۳۵۹ش) در خانوادهای فرهنگی و با گرایشهای مذهبی خاص در [[قم]] متولد شد. پدرش فرخالدین پارسای از روزنامهنگاران هوادار [[بیحجابی]] و مادرش فخر آفاق پارسای از فعالان [[جنبش زنان]] بود. او در سال ۱۳۲۹ش دکترای پزشکی از [[دانشگاه تهران]] گرفت، اما بهجای فعالیت در عرصه پزشکی وارد وزارت فرهنگ شد. در دهه ۱۳۳۰ش با تشکیل [[انجمن بانوان فرهنگی]] و عضویت در شورای همکاری جمعیتهای بانوان ایرانی، فعالیت اجتماعی گستردهای داشت. او در ۱۳۴۲ش نماینده مجلس و در ۱۳۴۴ش معاون وزیر آموزشوپرورش شد و سرانجام در ۱۳۴۷ش با حمایت امیرعباس هویدا وزیر آموزشوپرورش شد. دوران وزارت پارسای با سیاستهای ضدحجاب، حذف دروس دینی و اتهامات مالی همراه بود. وی در ۱۳۵۳ش از وزارت برکنار شد و پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، بازداشت و به جرم فساد و همکاری با [[ساواک]]، اعدام شد. | ||
==پیشینه خانوادگی فرخرو پارسای== | ==پیشینه خانوادگی فرخرو پارسای== | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
==ازدواج و فرزندان فرخرو پارسای== | ==ازدواج و فرزندان فرخرو پارسای== | ||
[[پرونده:فرخرو پارسای۱.png|جایگزین=فرخرو پارسای در کنار همسر و فرزندانش|بندانگشتی|فرخرو پارسای در کنار همسر و فرزندانش]] | [[پرونده:فرخرو پارسای۱.png|جایگزین=فرخرو پارسای در کنار همسر و فرزندانش|بندانگشتی|فرخرو پارسای در کنار همسر و فرزندانش]] | ||
فرخرو در سال ۱۳۲۳ش با احمد شیرینسخن ازدواج کرد که از افسران ارتش بود و بعدها تا درجه سپهبدی ارتقا یافت. همسر وی در ارتش یکی از ارکان مهم بهائیان محسوب میشد. ثمره این [[ازدواج]]، یک [[پسر]] و سه [[دختر]] بود.<ref>نیمه پنهان: سیمای کارگزاران فرهنگ و سیاست: انتهای تاریکی: عوامل دربار در محاکمه انقلاب، ۱۴۰۰ش، ج20، ص۸۵–۸۷.</ref> | فرخرو در سال ۱۳۲۳ش با احمد شیرینسخن [[ازدواج]] کرد که از افسران ارتش بود و بعدها تا درجه سپهبدی ارتقا یافت. همسر وی در ارتش یکی از ارکان مهم بهائیان محسوب میشد. ثمره این [[ازدواج]]، یک [[پسر]] و سه [[دختر]] بود.<ref>نیمه پنهان: سیمای کارگزاران فرهنگ و سیاست: انتهای تاریکی: عوامل دربار در محاکمه انقلاب، ۱۴۰۰ش، ج20، ص۸۵–۸۷.</ref> | ||
==فعّالیتهای فرهنگی و اجتماعی فرخرو پارسای== | ==فعّالیتهای فرهنگی و اجتماعی فرخرو پارسای== | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
===مسئولیتهای آموزشی و مدیریتی=== | ===مسئولیتهای آموزشی و مدیریتی=== | ||
در سال ۱۳۳۷ش به ریاست دبیرستان رضاشاه منصوب شد و در سال ۱۳۳۹ش بهسمت مدیرکل دبیرخانه دانشگاه ملی ایران ( | در سال ۱۳۳۷ش به ریاست دبیرستان رضاشاه منصوب شد و در سال ۱۳۳۹ش بهسمت مدیرکل دبیرخانه دانشگاه ملی ایران (دانشگاه شهید بهشتی کنونی) منصوب شد. در همین سال، به پیشنهاد سازمان تندرستی [[جوانی|جوانان]] و [[تربیت بدنی]] و با موافقت شاه، مدال درجه یک تربیت بدنی به او اعطا شد.<ref>[https://www.psri.ir/?id=rws5y9iv#:~:text=فرخرو%20پارسای،%20وزیر%20آموزش%20و%20پرورش%20دولت%20هویدا،,بر%20کرسی%20وزارت%20آموزش%20و%20پرورش%20پرداخته%20شود. مرادی (گنجوی)، «مروری بر زندگی و عملکرد سیاسی فرخرو پارسای»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی].</ref> | ||
===نمایندگی مجلس=== | ===نمایندگی مجلس=== | ||
با تصویب لایحه اعطای حق رأی به زنان در اسفند ۱۳۴۱ش توسط [[اسدالله علم]]، فرخرو پارسای در لیست کاندیداهای تهران قرار گرفت و در سال ۱۳۴۲ بهعنوان نماینده مردم تهران در دوره بیستویکم مجلس شورای ملی به مجلس راه یافت. وی در سال دوم نمایندگی خود بهعنوان منشی هیئت رئیسه مجلس انتخاب شد. همزمان در تاریخ ۱۲ [[اردیبهشت]] ۱۳۴۴ش بهسمت معاون وزیر آموزشوپرورش منصوب شد. این انتصاب با مخالفتهای گسترده اجتماعی روبرو شد. در گزارش محرمانه [[ساواک]] آمده است که انتصاب خانم دکتر فرخرو پارسای به معاونت وزارت آموزشوپرورش با مخالفت فرهنگیان باسابقه و اعتراض روحانیون مواجه شده است؛ بخشی از این واکنشها به نسبت وی با فرقه بهایی و ازلی نسبت داده شده است.<ref>[https://www.psri.ir/?id=rws5y9iv#:~:text=فرخرو%20پارسای،%20وزیر%20آموزش%20و%20پرورش%20دولت%20هویدا،,بر%20کرسی%20وزارت%20آموزش%20و%20پرورش%20پرداخته%20شود. مرادی (گنجوی)، «مروری بر زندگی و عملکرد سیاسی فرخ رو پارسای»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی].</ref> | با تصویب لایحه اعطای حق رأی به زنان در اسفند ۱۳۴۱ش توسط [[اسدالله علم]]، فرخرو پارسای در لیست کاندیداهای [[تهران]] قرار گرفت و در سال ۱۳۴۲ بهعنوان نماینده مردم تهران در دوره بیستویکم مجلس شورای ملی به مجلس راه یافت. وی در سال دوم نمایندگی خود بهعنوان منشی هیئت رئیسه مجلس انتخاب شد. همزمان در تاریخ ۱۲ [[اردیبهشت]] ۱۳۴۴ش بهسمت معاون وزیر آموزشوپرورش منصوب شد. این انتصاب با مخالفتهای گسترده اجتماعی روبرو شد. در گزارش محرمانه [[ساواک]] آمده است که انتصاب خانم دکتر فرخرو پارسای به معاونت وزارت آموزشوپرورش با مخالفت فرهنگیان باسابقه و اعتراض روحانیون مواجه شده است؛ بخشی از این واکنشها به نسبت وی با فرقه بهایی و ازلی نسبت داده شده است.<ref>[https://www.psri.ir/?id=rws5y9iv#:~:text=فرخرو%20پارسای،%20وزیر%20آموزش%20و%20پرورش%20دولت%20هویدا،,بر%20کرسی%20وزارت%20آموزش%20و%20پرورش%20پرداخته%20شود. مرادی (گنجوی)، «مروری بر زندگی و عملکرد سیاسی فرخ رو پارسای»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی].</ref> | ||
==سیاستهای فرخرو پارسای در وزارت آموزش و پرورش== | ==سیاستهای فرخرو پارسای در وزارت آموزش و پرورش== | ||
[[پرونده:فرخرو پارسای۳.jpg|جایگزین=هویدا در حال معرفی فرخرو پارسا، وزیر جدید آموزش و پرورش به شاه|بندانگشتی|هویدا در حال معرفی فرخرو پارسا، وزیر جدید آموزش و پرورش به [[محمدرضا پهلوی|شاه]]؛ ۱۳۴۷ش]] | [[پرونده:فرخرو پارسای۳.jpg|جایگزین=هویدا در حال معرفی فرخرو پارسا، وزیر جدید آموزش و پرورش به شاه|بندانگشتی|هویدا در حال معرفی فرخرو پارسا، وزیر جدید آموزش و پرورش به [[محمدرضا پهلوی|شاه]]؛ ۱۳۴۷ش]] | ||
در ۶ شهریور ۱۳۴۷ش، فرخرو پارسای با حمایت [[امیرعباس هویدا]]، که او نیز به بهائیت منتسب بود، به فرمان [[محمدرضا پهلوی|محمدرضا شاه پهلوی]] بهعنوان وزیر آموزشوپرورش منصوب شد.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص91.</ref> او در وزارت آموزشوپرورش، سیاستهای زیر را دربارهٔ زنان و [[حجاب]]، پیگیری میکرد: | در ۶ شهریور ۱۳۴۷ش، فرخرو پارسای با حمایت [[امیرعباس هویدا]]، که او نیز به بهائیت منتسب بود، به فرمان [[محمدرضا پهلوی|محمدرضا شاه پهلوی]] بهعنوان وزیر آموزشوپرورش منصوب شد.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص91.</ref> او در وزارت آموزشوپرورش، سیاستهای زیر را دربارهٔ زنان و [[حجاب]]، پیگیری میکرد: | ||
*'''مخالفت با حجاب:''' پارسای [[حجاب اسلامی]]، بهویژه [[چادر]] را نمادی از عقبماندگی میدانست و در جلسهای با مدیران مدارس جامعه تعلیمات اسلامی در | *'''مخالفت با حجاب:''' پارسای [[حجاب اسلامی]]، بهویژه [[چادر]] را نمادی از عقبماندگی میدانست و در جلسهای با مدیران مدارس جامعه تعلیمات اسلامی در [[۲۹ بهمن]] ۱۳۴۷ش با عصبانیت به زنان محجبه انتقاد کرد و سبک پوشش آنان را خرافهای دانست که به [[اسلام|دین اسلام]] میچسبانند. او در همان جلسه استفاده از چادر را در مدارس ممنوع اعلام کرد.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک ،1382ش، کتاب دوم، ص۱۲۷.</ref> | ||
*'''حذف درس زبان عربی''': یکی از تصمیمهای جنجالی فرخرو پارسای در وزارت آموزشوپرورش، حذف درس [[زبان عربی]] از برنامه درسی دبیرستانها بود. در جلسهای برای توجیه این تصمیم، پارسای به همراه یک کارشناس آمریکایی حضور یافت. بر اساس گزارش ساواک، کارشناس آمریکایی دائماً مزایای برنامه جدید را برمیشمرد و وزیر آنها را برای حاضران ترجمه میکرد. در همان جلسه، محمدعلی مهیاری با اجازه گرفتن، اعتراض خود را مطرح کرد و گفت که کشور ما با سابقه باستانی و تاریخی ۲۵۰۰ ساله، نباید از کشوری با سابقه ۲۰۰ ساله الگو بگیرد و از آن اطاعت کند.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۱۹.</ref> | *'''حذف درس زبان عربی''': یکی از تصمیمهای جنجالی فرخرو پارسای در وزارت آموزشوپرورش، حذف درس [[زبان عربی]] از برنامه درسی دبیرستانها بود. در جلسهای برای توجیه این تصمیم، پارسای به همراه یک کارشناس آمریکایی حضور یافت. بر اساس گزارش ساواک، کارشناس آمریکایی دائماً مزایای برنامه جدید را برمیشمرد و وزیر آنها را برای حاضران ترجمه میکرد. در همان جلسه، محمدعلی مهیاری با اجازه گرفتن، اعتراض خود را مطرح کرد و گفت که کشور ما با سابقه باستانی و تاریخی ۲۵۰۰ ساله، نباید از کشوری با سابقه ۲۰۰ ساله الگو بگیرد و از آن اطاعت کند.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۱۹.</ref> | ||
*'''انحلال نهادهای مذهبی:''' وی کمیسیون رسیدگی به ارزش تحصیلی طلاب و دارندگان گواهی [[درجه اجتهاد|اجتهاد]] را منحل کرد. بر اساس گزارش ساواک، کریمی آشتیانی و علیاکبر گلچین اظهار کردهاند از روزی که پارسای وزیر آموزش و پرورش شد، این کمیسیون منحل شده است.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۱۲۳.</ref> | *'''انحلال نهادهای مذهبی:''' وی کمیسیون رسیدگی به ارزش تحصیلی طلاب و دارندگان گواهی [[درجه اجتهاد|اجتهاد]] را منحل کرد. بر اساس گزارش ساواک، کریمی آشتیانی و علیاکبر گلچین اظهار کردهاند از روزی که پارسای وزیر آموزش و پرورش شد، این کمیسیون منحل شده است.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۱۲۳.</ref> | ||
*'''تقویت تشکلهای زنان وابسته به دربار''': پارسای ریاست «جمعیت زنان دانشگاهی ایران» را بر عهده داشت که در سال ۱۳۴۲ و زیر نظر [[اشرف پهلوی]] تأسیس شده بود. بر اساس گزارش ساواک، این جمعیت تحت نظارت جمعیت آمریکا قرار داشت و سفارت آمریکا در [[ایران]] این ارتباط را برقرار و فعالیتهای آن را تحت پوشش خود قرار داده بود.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۲۸.</ref> | *'''تقویت تشکلهای زنان وابسته به دربار''': پارسای ریاست «جمعیت زنان دانشگاهی ایران» را بر عهده داشت که در سال ۱۳۴۲ و زیر نظر [[اشرف پهلوی]] تأسیس شده بود. بر اساس گزارش ساواک، این جمعیت تحت نظارت جمعیت آمریکا قرار داشت و سفارت آمریکا در [[ایران]] این ارتباط را برقرار و فعالیتهای آن را تحت پوشش خود قرار داده بود.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۲۸.</ref> | ||
*'''تظاهر به تدین:''' پارسای با شدت گرفتن شایعات دربارهٔ بهائیبودنش، در ۱۵ آبان ۱۳۴۷ مراسم جشنی به مناسبت [[نیمه شعبان]] در باشگاه معلمان برگزار کرد. بر اساس گزارش ساواک، معلمان و شرکتکنندگان در این مراسم اظهار کردهاند که [[جشن]] با هدف رفع اتهام بهائیبودن او برگزار شد، اما متن سخنان پارسای بهگونهای بود که این اتهام بهطور کامل رفع نشد.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۱۱۵.</ref> | *'''تظاهر به تدین:''' پارسای با شدت گرفتن شایعات دربارهٔ بهائیبودنش، در [[۱۵ آبان]] ۱۳۴۷ مراسم جشنی به مناسبت [[نیمه شعبان]] در باشگاه معلمان برگزار کرد. بر اساس گزارش ساواک، معلمان و شرکتکنندگان در این مراسم اظهار کردهاند که [[جشن]] با هدف رفع اتهام بهائیبودن او برگزار شد، اما متن سخنان پارسای بهگونهای بود که این اتهام بهطور کامل رفع نشد.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، ص۱۱۵.</ref> | ||
==اتهامات فساد مالی فرخرو پارسای== | ==اتهامات فساد مالی فرخرو پارسای== | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۱: | ||
==فرخ رو پارسای در اسناد ساواک== | ==فرخ رو پارسای در اسناد ساواک== | ||
کتاب «زنان دربار به روایت اسناد ساواک، کتاب دوم» با انتشار اسناد طبقهبندیشده ساواک، به بررسی نقش زنان پرنفوذ دربار پهلوی میپردازد. بر اساس اسناد ساواک، فرخرو پارسایی زنی تحصیلکرده (دارای دکترای [[علوم تربیتی]]) و از مدیران فعال در عرصه [[فرهنگ]] و آموزش معرفی شده است. وی از طریق ارتباط نزدیک با [[اشرف پهلوی]] و حضور مؤثر در [[سازمان زنان | کتاب «زنان دربار به روایت اسناد ساواک، کتاب دوم» با انتشار اسناد طبقهبندیشده ساواک، به بررسی نقش زنان پرنفوذ دربار پهلوی میپردازد. بر اساس اسناد ساواک، فرخرو پارسایی زنی تحصیلکرده (دارای دکترای [[علوم تربیتی]]) و از مدیران فعال در عرصه [[فرهنگ]] و آموزش معرفی شده است. وی از طریق ارتباط نزدیک با [[اشرف پهلوی]] و حضور مؤثر در [[سازمان زنان]]، به دایره نفوذ دربار راه یافت. انتصاب او بهعنوان وزیر آموزشوپرورش در سال ۱۳۴۷ش، نقطه عطفی در فعالیتهای وی بود که باعث شد بیش از پیش در کانون توجه و نیز تحت نظارت ساواک قرار گیرد.<ref>زنان دربار عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، 1382ش، کتاب دوم، فرخرو پارسایی، مقدمه.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
