بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== محتوای منظومهٔ لیلی و مجنون == | == محتوای منظومهٔ لیلی و مجنون == | ||
نظامی | [[نظامی گنجوی]]، پیش از شروع داستان اصلی در این منظومه، به سُرایش مقدمهای در ستایش خداوند، نعت [[پیامبر اکرم]]، وصف معراج، مدح شروانشاه و مطالبی از این دست پرداخته است.<ref>نظامی گنجوی، داستان خسرو شیرین، 1353ش، ص16 (مقدمه).</ref> پس از آن، به داستان بلند شیدایی روانپریشانهٔ شاعر بادیهنشین، قیس عامری معروف به مجنون، و نیز سرنوشت پُر فراز و نشیب او میپردازد.<ref>آربری، ادبیات کلاسیک فارسی، 1371ش، ص144.</ref> | ||
در نظم لیلی و مجنون، نظامی به تمام منابع و بهخصوص به یکی از داستانهای لیلی و مجنون که از دیرباز در میان مردم وجود داشته، توجه خاصی داشته است.<ref>متینی، خلاصة لیلی و مجنون نظامی، 1341ش، ص3 (مقدمه).</ref> | در نظم لیلی و مجنون، نظامی به تمام منابع و بهخصوص به یکی از داستانهای لیلی و مجنون که از دیرباز در میان مردم وجود داشته، توجه خاصی داشته است.<ref>متینی، خلاصة لیلی و مجنون نظامی، 1341ش، ص3 (مقدمه).</ref> | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
برخی، قصه لیلی و مجنون را افسانهای بابلی میدانند.<ref>ذوالفقاری، مقایسه چهار روایت لیلی و مجنون نظامی امیر خسرو جامی و مکتبی، 1388ش، ص260-261.</ref> بر روی تعدادی از آثار باستانی همچون خشتنوشتههای کتابخانهٔ منسوب به «بختالنصر» نیز، داستان لیلی و مجنون (با نام بابلی «کیس» و «لیلاکس») حک شده است. لیلاکس و کیس، در معبدی مشغول به تحصیل و خدمت بودند که عشقی زمینی میان آن دو جریان مییابد. آن دو بارها از معبد گریخته و سرانجام به وصال میرسند؛ اما کیس به لیلاکس بیوفایی کرده و او را تنها میگذارد.<ref>حجازی، کشف ادبی (مآخذ داستان لیلی و مجنون)، 1309ش، ص142-148.</ref> برخی دیگر، کشف این داستان در آثار بهجا مانده از بابل قدیم را یک سوءتفاهم میدانند.<ref>کراچوفسکی، «تاریخ اولیه داستان لیلی و مجنون در ادبیات عرب»، 1368ش، ص121.</ref> | برخی، قصه لیلی و مجنون را افسانهای بابلی میدانند.<ref>ذوالفقاری، مقایسه چهار روایت لیلی و مجنون نظامی امیر خسرو جامی و مکتبی، 1388ش، ص260-261.</ref> بر روی تعدادی از آثار باستانی همچون خشتنوشتههای کتابخانهٔ منسوب به «بختالنصر» نیز، داستان لیلی و مجنون (با نام بابلی «کیس» و «لیلاکس») حک شده است. لیلاکس و کیس، در معبدی مشغول به تحصیل و خدمت بودند که عشقی زمینی میان آن دو جریان مییابد. آن دو بارها از معبد گریخته و سرانجام به وصال میرسند؛ اما کیس به لیلاکس بیوفایی کرده و او را تنها میگذارد.<ref>حجازی، کشف ادبی (مآخذ داستان لیلی و مجنون)، 1309ش، ص142-148.</ref> برخی دیگر، کشف این داستان در آثار بهجا مانده از بابل قدیم را یک سوءتفاهم میدانند.<ref>کراچوفسکی، «تاریخ اولیه داستان لیلی و مجنون در ادبیات عرب»، 1368ش، ص121.</ref> | ||
قدیمیترین داستان فارسی مستقل مکتوب و منسوب به مجنون، داستان آزاد کردن آهوی مجنون است که در کتاب «حدیقة الحقیقة» سنایی به آن اشاره شده است.<ref>ذوالفقاری، مقایسه چهار روایت لیلی و مجنون نظامی امیر خسرو جامی و مکتبی، 1388ش، ص61.</ref> همچنین در شعری از «رابعه قزداری معروف به رابعه | قدیمیترین داستان فارسی مستقل مکتوب و منسوب به مجنون، داستان آزاد کردن آهوی مجنون است که در کتاب «حدیقة الحقیقة» سنایی به آن اشاره شده است.<ref>ذوالفقاری، مقایسه چهار روایت لیلی و مجنون نظامی امیر خسرو جامی و مکتبی، 1388ش، ص61.</ref> همچنین در شعری از «رابعه قزداری معروف به [[رابعه بلخی]]» که حدود دو قرن پیش از نظامی میزیسته، ردپای این داستان عاشقانه دیده میشود:<ref>موید، در مدار نظامی (3)، نقدی بر لیلی و مجنون نظامی، 1371ش، ص530.</ref>{{سخ}} | ||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
{{پایان شعر}} | {{پایان شعر}} | ||
{{پایان نستعلیق}} | {{پایان نستعلیق}} | ||
در شعری دیگر از [[بابا طاهر عریان]]، که او نیز پیش از نظامی میزیسته، آمده است:<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh285 باباطاهر، دو بیتیها، دوبیتی شماره 285، بیت2، سایت گنجور.]</ref>{{سخ}} | |||
{{آغاز نستعلیق}} | {{آغاز نستعلیق}} | ||
{{شعر|نستعلیق}} | {{شعر|نستعلیق}} | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
{{پایان شعر}} | {{پایان شعر}} | ||
{{پایان نستعلیق}} | {{پایان نستعلیق}} | ||
در آثاری دیگر از نویسندگان پیش از نظامی مانند ناصرخسرو قبادیانی، منوچهری و مسعود سعد سلمان<ref>سجادی، لیلی و مجنون در قرن ششم ه.ق و لیلی و مجنون نظامی، 1387ش، ص10.</ref> نیز به داستان لیلی و مجنون اشاره شده، اما هیچکدام به شرح جزئیات آن نپرداختهاند.<ref>DE BRUIJN, Mad̲j̲nūn Laylā in Persian, Kurdish and Pashto literature, p.1104.</ref> | در آثاری دیگر از نویسندگان پیش از نظامی مانند [[ناصرخسرو]] قبادیانی، منوچهری و [[مسعود سعد سلمان]]<ref>سجادی، لیلی و مجنون در قرن ششم ه.ق و لیلی و مجنون نظامی، 1387ش، ص10.</ref> نیز به داستان لیلی و مجنون اشاره شده، اما هیچکدام به شرح جزئیات آن نپرداختهاند.<ref>DE BRUIJN, Mad̲j̲nūn Laylā in Persian, Kurdish and Pashto literature, p.1104.</ref> | ||
== شخصیتهای داستان لیلی و مجنون == | == شخصیتهای داستان لیلی و مجنون == | ||
