عملیات وعده صادق ۴: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''عملیات وعده صادق ۴'''}}؛ مجموعه حمله‌های تلافی‌جویانه و تنبیهی جمهوری اسلامی ایران علیه اسرائیل و آمریکا در اسفند 1404ش.

عملیات وعده صادق ۴، مجموعه‌ای از حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران علیه اهدافی در اسرائیل و شماری از پایگاه‌های ایالات متحده در منطقه بود که در نهم اسفند ۱۴۰۴ش آغاز شد. این عملیات در پاسخ به حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده به خاک ایران معرفی شد و طی چندین موج، اهداف نظامی و زیرساختی را در ایران، اسرائیل و برخی کشورهای منطقه دربر گرفت. این درگیری یکی از گسترده‌ترین رویارویی‌های مستقیم میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده در سال‌های اخیر توصیف شده است.

[[پرونده:عملیات_وعده_صادق۱۱.png|جایگزین=مشاهده شدن دود غلیط ناشی از بمباران مجموعه بیت رهبری در حوالی خیابان پاستور تهران|بندانگشتی|مشاهده شدن دود غلیط ناشی از بمباران مجموعه بیت رهبری در حوالی خیابان پاستور تهران، ۹ اسفند ۱۴۰۴ش]]

در پی حملات هوایی رژیم صهیونیستی و آمریکا که صبح روز [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، از ساعت ۹:۴۰ علیه مناطقی در مرکز و شرق تهران و [[ترور سید علی خامنه‌ای]] آغاز شد، صدای انفجار در بسیاری از مناطق ایران از جمله [[قم]]، [[لرستان]]، [[همدان]]، [[کرمانشاه]]، [[کرج]]، [[تبریز]]، [[ایلام]]، [[قشم]]، [[دزفول]]، [[بوشهر]]، [[میناب]]، حاشیه [[شیراز]]، [[کرمان]]، [[کردستان]] و [[استان مرکزی]] نیز شنیده شد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در واکنش به این تجاوزات، با اعلام آغاز عملیات وعدۀ صادق ۴، مقر [[ناوگان پنجم نیروی دریایی ارتش آمریکا]] در [[بحرین]]، سایر پایگاه‌های این کشور در [[قطر]] و [[امارات متحده عربی|امارات]] و همچنین مراکز نظامی و امنیتی در سرزمین‌های اشغالی را با شلیک [[موشک]] و [[پهپاد]] هدف قرار داد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86089519/عراقچی-نیروهای-مسلح-قدرتمند-ما-به-متجاوزان-درسی-را-که-سزاوار «عراقچی: نیروهای مسلح قدرتمند ما به متجاوزان درسی را که سزاوار آن هستند خواهند آموخت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

مجموعه درگیری‌های نظامی ایران با اسرائیل و آمریکا که تا 18 فروردین 1405ش طول کشید، به جنگ رمضان شهرت یافته است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/332663/1/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86 «جنگ رمضان (9 اسفند 1404- 18 فروردین 1405)»، وب‌سایت تابناک.]</ref> این عملیات بخشی از سلسله عملیات‌های نظامی ایران در پاسخ به اقدامات اسرائیل و آمریکا علیه ایران معرفی شده است. پیش از آن [[عملیات وعده صادق ۱]]، [[عملیات وعده صادق ۲|۲]] و [[عملیات وعده صادق ۳|3]] نیز صورت گرفته است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1145663/وعده-های-صادق-سلسله-عملیاتی-که-در-دو-سال-چهاربار-انجام-شده-است-درباره-بزرگترین-عملیات-پهپادی-و-بالستیکی-چه-می-دانیم «وعده‌های صادق؛ سلسله عملیاتی که در دو سال چهاربار انجام شده است»، وب‌سایت تحلیلی - خبری عصر ایران.]</ref>  

 

* '''پیش‌زمینه و روابط دو کشور:''' پس از انقلاب ۱۳۵۷ش و تغییر ساختار سیاسی ایران، روابط [[تهران]] و [[واشینگتن]] به [[تقابل ژئوپلیتیک|تقابلی ژئوپلیتیک]] تبدیل شد.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص10-18.</ref> این تنش‌ها در دهه‌های بعد با تمرکز بر برنامه هسته‌ای و نفوذ منطقه‌ای ایران شدت گرفت و به اعمال تحریم‌های گستردهٔ بین‌المللی با راهبری [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] انجامید.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص22-25.</ref>

* '''اعتراضات دی ۱۴۰۴ش:''' در [[دی (ماه)|دی]] ۱۴۰۴ش، نوسانات شدید ارزی به آغاز [[اعتراضات ۱۴۰۴ ایران|اعتراضاتی]] در شهرهای مختلف ایران منجر شد که به‌سرعت با درگیری و تلفات جانی همراه شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%B4%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D8%B2%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B5%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در این جریان، چهره‌های مخالف مانند [[رضا پهلوی]]، ضمن درخواست مداخله خارجی، خواستار حملات هدفمند به نهادهای نظامی ایران شدند.<ref>[https://rezapahlavi.org/fa/events/prince-reza-pahlavis-press-conference-with-global-media-on-irans-national-revolution «نشست مطبوعاتی با رسانه‌های جهانی درباره انقلاب ملی»، وب‌سایت رضا پهلوی.]</ref> [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور آمریکا از معترضان و طرح ایدهٔ تغییر حکومت حمایت کرد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%9F «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، نورنیوز.]</ref> برخی معتقدند پروسه مذاکرات مانوری برای پوشش دادن آمادگی‌های جنگی بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86090124/تأملی-در-پاسخ-عبرت-آموز-ایران-به-تجاوز «تأملی در پاسخ عبرت آموز ایران به تجاوز»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

* '''مذاکرات دیپلماتیک:''' در [[بهمن (ماه)|بهمن]] ۱۴۰۴ش، دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور در مسقط و ژنو برگزار شد. واشینگتن شروط سه‌گانه‌ای شامل توقف [[غنی‌سازی اورانیوم]]، محدودیت شدید برنامه موشکی و قطع حمایت ایران از گروه‌های منطقه‌ای را مطرح کرد. دولت ایران به ریاست [[مسعود پزشکیان]]، این شروط را معادل خلع سلاح و تسلیم دانست و با آن‌ها مخالفت کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404111005381/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%81%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87 «عراقچی: برای مذاکرات عادلانه و منصفانه آماده‌ایم؛ هرگز درباره مسائل دفاعی مذاکره نمی‌کنیم»، خبرگزاری دانشجویان ایران]؛ [https://www.irna.ir/news/86088460/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%98%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «مرحله دوم از دور سوم مذاکرات هسته‌ای در ژنو به پایان رسید + فیلم»، خبرگزاری ایرنا].</ref> در برخی منابع تحرکات نظامی قبل و همزمان با مذاکرات بهمن ۱۴۰۴ش نیز به‌عنوان یک نشانه مهم از این تحلیل ارائه شده است.<ref>[https://www.ettelaat.com/news/138915/%D9%84%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت»، اطلاعات آنلاین.]</ref>

عملیات وعدۀ صادق ۴ در طول چهل روز و ۱۰۰ موج انجام شد که جزئیات آن در جدول ذیل آمده است:

{{آغاز جدول واکنش‌گرا|ارتفاع=30}}

در [[۱۹ فروردین‌]] ۱۴۰۵، پس از ۴۰ روز درگیری نظامی میان [[ایران]]، [[ایالات متحده]] و [[اسرائیل]]، طرفین بر سر یک آتش‌بس دو هفته‌ای و آغاز مذاکرات توافق کردند. این توافق با میانجی‌گری شهباز شریف، نخست‌وزیر [[پاکستان]] و ساعاتی پیش از اتمام مهلت تعیین‌شده از سوی [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور آمریکا برای بازگشایی [[تنگه هرمز]] حاصل شد. بر اساس این توافق، واشینگتن و تل‌آویو عملیات نظامی خود علیه ایران را به مدت دو هفته متوقف کردند. دونالد ترامپ اجرای این آتش‌بسِ را منوط به بازگشایی تنگه هرمز دانست و از پیشرفت در حل‌وفصل اختلافات گذشته خبر داد. در سوی مقابل، [[سید عباس عراقچی]]، وزیر امور خارجه ایران، ضمن قدردانی از تلاش‌های پاکستان، توقف عملیات نظامی ایران را مشروط به توقف حملات طرف مقابل دانست و اعلام کرد تردد در تنگه هرمز با هماهنگی نیروهای مسلح ایران انجام خواهد شد. در پی دعوت نخست‌وزیر پاکستان از هیئت‌های دیپلماتیک برای سفر به اسلام‌آباد، [[شورای عالی امنیت ملی ایران]] ضمن تأیید برگزاری مذاکرات در این شهر، تأکید کرد که این توافق صرفاً یک آتش‌بس موقت است و خاتمهٔ کامل درگیری‌ها به پذیرش شروط و اصول مدنظر ایران در مذاکرات نهایی بستگی دارد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86121861/آتش-بس-و-مذاکراتی-که-بر-مبنای-طرح-Ù¡Ù%A0-ماده-ای-ایران-شکل-خواهد «آتش‌بس و مذاکراتی که بر مبنای طرح ١٠ ماده‌ای ایران شکل خواهد گرفت»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>

{{آغاز جدول واکنش‌گرا|ارتفاع=30}}

|[[خلیج‌ فارس|خلیج‌فارس]]

|بوشهر (خورموج)

[[پرونده:تنگه_هرمز۴.mp4|بندانگشتی|اعلام بسته شدن تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]

بر اساس تحلیل‌های مؤسسه لویدز لیست، میانگین عبور روزانه کشتی‌ها از تنگه هرمز از حدود ۱۳۸ فروند در اواخر فوریه ۲۰۲۶م به کمتر از ۱۰ فروند در روزهای جنگ کاهش یافته که کاهش بیش از ۹۰درصدی را نشان می‌دهد. شبکه الجزیره گزارش کرد که برآوردهای مختلف حاکی از آن است که بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ کشتی تجاری در پشت تنگه هرمز معطل مانده‌اند و نمی‌توانند عبور کنند. سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) نیز این آمار را تأیید کرده و از سرگردانی حدود ۳۲۰۰ کشتی در آب‌های [[خلیج‌ فارس|خلیج‌فارس]] خبر داد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که از ابتدای [[مارس (ماه)|مارس]]، عبور کشتی‌ها از الگوی سیاسی خاصی پیروی می‌کند؛ حدود ۷۰درصد این ترددها مربوط به شناورهای تحت مالکیت ایران یا متحدان آن بوده و همچنین اعلام شده است که عراق از این محدودیت‌ها معاف شده است. کشورهای [[چین]]، [[هند]]، [[پاکستان]] و [[ترکیه]] نیز با مذاکره مستقیم موفق به عبور تعدادی از شناورهای خود شده‌اند. علاوه بر این، از اول مارس به کشتی‌های تجاری که بدون مجوز قصد عبور کرده‌اند، حمله صورت گرفته است. در پی این تحولات، قیمت نفت برنت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده و هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی حدود ۹۰درصد افزایش یافته است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1389512/بحران-بی‌سابقه-در-تنگه-هرمز-معطلی-۳۰۰۰-کشتی-و-کاهش-۹۴-درصدی-تردد «بحران بی‌سابقه در تنگه هرمز؛ معطلی ۳۰۰۰ کشتی و کاهش ۹۴درصدی تردد»،]</ref>

در پی کنترل هوشمند تنگه هرمز توسط ایران، رئیس‌جمهور آمریکا تهدید کرد که نیروگاه‌های تولید برق ایران را هدف قرار خواهد داد؛ اما ایران بلافاصله اعلام کرد در صورت عملی‌شدن تهدیدات آمریکا، اقدامات زیر انجام خواهد شد:

سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا در اعلام اجرای مرحله اول موج ۹۶ عملیات وعده صادق ۴ هشدار داده بود که در صورت تکرار حملات به اهداف غیرنظامی، زمینه‌ساز آتش‌سوزی در حیفا، حبشان، الرویس و سیتره شعیبه خواهد شد. او تأکید کرد که مرحله دوم این عملیات با شدت و وسعت بیشتری اجرا خواهد شد و خسارات ناشی از این رویکرد دو برابر خواهد شد. همچنین، علاوه بر عملیات تلافی‌جویانه، در آیندۀ نزدیک خسارت‌هایی که متجاوزان به تخریب آن‌ها پرداخته‌اند، از آن‌ها گرفته خواهد شد و مالیات‌دهندگان آمریکایی ناچار خواهند بود هزینه‌های این تهاجمات غیرقانونی را پرداخت کنند.<ref>[https://sepahnews.ir/fa/news/34146/در-صورت-تکرار-حمله-به-اهداف-غیرنظامی-مرحله-دوم-موج-۹۶-بسیار-کوبنده‌تر-و-گسترده‌تر-اجرا-خواهد-شد «در صورت تکرار حمله به اهداف غیرنظامی مرحله دوم موج ۹۶، بسیار کوبنده‌تر و گسترده‌تر اجرا خواهد شد»، سپاه‌نیوز.]</ref>

* «چهارمین جنگنده راهبردی ارتش متجاوز آمریکا، از نوع F18 شکار شد»، سپاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.  

* «در صورت تکرار حمله به اهداف غیرنظامی مرحله دوم موج ۹۶، بسیار کوبنده‌تر و گسترده‌تر اجرا خواهد شد»، سپاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش.  

* «عراقچی: برای مذاکرات عادلانه و منصفانه آماده‌ایم؛ هرگز دربارهٔ مسائل دفاعی مذاکره نمی‌کنیم»، خبرگزاری دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ش.  

* «عراقچی: نیروهای مسلح قدرتمند ما به متجاوزان درسی را که سزاوار آن هستند خواهند آموخت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش.  

* «لحظه انهدام پهپاد هرمس ۴۵۰ در خرم‌آباد»، سپاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش.  

* «مراکز صنعتی - نظامی و محل‌های استقرار فرماندهان و یگان‌های ارتش کودک‌کش رژیم‌صهیونیستی در موج ۹۴ هدف قرار گرفتند»، سپاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ش.  

* «مقرهای فرماندهی، عملیاتی، لجستیکی و زیرساخت‌های صنعتی - نظامی آمریکایی و صهیونیستی هدف موج ۹۸ عملیات وعده صادق۴ قرار گرفتند»، سپاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش.  

* «موج چهاردهم عملیات وعده صادق۴ / ستاد پایگاه هوایی آمریکا منهدم شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش.  

* «ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن ارتش آمریکا مورد حمله چهار فروند موشک کروز قرار گرفت»، سپاه‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.  

* «واکنش چهره‌های فرهنگی و هنری به عملیات وعده صادق ۲»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مهر ۱۴۰۳ش.