برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز ویکی سازی
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =قوم هزاره۱۸.jpg
| تصویر            =قوم هزاره۱۸.jpg
| زیرنویس تصویر    =یک مرد هزاره در حال نماز
| زیرنویس تصویر    =یک مرد هزاره در حال [[نماز]]
|image_alt=یک مرد هزاره در حال نماز
|image_alt=یک مرد هزاره در حال نماز
| فایل پادکست      =قوم هزاره.ogg
| فایل پادکست      =قوم هزاره.ogg
خط ۲۹: خط ۲۹:
{{درشت|'''قوم هزاره'''}}؛ از اقوام بومی و فارسی‌زبان افغانستان.
{{درشت|'''قوم هزاره'''}}؛ از اقوام بومی و فارسی‌زبان افغانستان.


قوم هزاره از اقوام بومی و اصیل [[افغانستان]] با پیشینهٔ کهن تاریخی است که به‌طور عمده در مناطق مرکزی با نام هزاره‌جات یا هزرستان [[زندگی]] می‌کنند و به گویش هزارگی از [[زبان فارسی]] سخن می‌گویند. اکثریت هزاره‌ها [[شیعه اثنی‌عشری|شیعهٔ اثنی‌عشری]] هستند، اما اقلیت‌های شیعهٔ اسماعیلی و اهل‌سنت نیز میان آنان وجود دارد. این قوم علاوه‌بر افغانستان، در [[ایران]]، [[پاکستان]] و [[آسیای میانه]] سکونت دارند و امروزه به‌دلیل [[مهاجرت]]، در [[کشورهای اروپایی]]، [[روسیه]]، [[استرالیا]]، [[آمریکا]]، [[کانادا]]، [[نیوزلند]]، [[برزیل]] و [[ترکیه]] نیز حضور پررنگی دارند. در دههٔ ۱۸۹۰م، [[امیر عبدالرحمان]] حملات خشونت‌آمیزی علیه هزاره‌ها انجام داد که به [[نسل‌کشی]] و غصب سرزمین آنها منجر شد. در دهه‌های اخیر، هزاره‌ها با تشکیل احزاب سیاسی مانند [[حزب وحدت اسلامی افغانستان]]، نقش مهمی در تحولات سیاسی و اجتماعی افغانستان ایفا کردند. پس از سقوط [[حکومت طالبان]] در ۲۰۰۱م، حضور مردم هزاره در نهادهای سیاسی و فرهنگی افزایش یافت، اما با بازگشت طالبان در ۲۰۲۱م بار دیگر با تبعیض و محرومیت روبه‌رو شدند.
قوم هزاره از اقوام بومی و اصیل [[افغانستان]] با پیشینهٔ کهن تاریخی است که به‌طور عمده در مناطق مرکزی با نام هزاره‌جات یا هزرستان [[زندگی]] می‌کنند و به گویش هزارگی از [[زبان فارسی]] سخن می‌گویند. اکثریت هزاره‌ها [[شیعه]] اثنی‌عشری هستند، اما اقلیت‌های شیعهٔ اسماعیلی و اهل‌سنت نیز میان آنان وجود دارد. این قوم علاوه‌بر افغانستان، در [[ایران]]، [[پاکستان]] و [[آسیای میانه]] سکونت دارند و امروزه به‌دلیل [[مهاجرت]]، در [[کشورهای اروپایی]]، [[روسیه]]، [[استرالیا]]، [[آمریکا]]، [[کانادا]]، [[نیوزلند]]، [[برزیل]] و [[ترکیه]] نیز حضور پررنگی دارند. در دههٔ ۱۸۹۰م، [[امیر عبدالرحمان]] حملات خشونت‌آمیزی علیه هزاره‌ها انجام داد که به [[نسل‌کشی]] و غصب سرزمین آنها منجر شد. در دهه‌های اخیر، هزاره‌ها با تشکیل احزاب سیاسی مانند [[حزب وحدت اسلامی افغانستان]]، نقش مهمی در تحولات سیاسی و اجتماعی افغانستان ایفا کردند. پس از سقوط [[حکومت طالبان]] در ۲۰۰۱م، حضور مردم هزاره در نهادهای سیاسی و فرهنگی افزایش یافت، اما با بازگشت طالبان در ۲۰۲۱م بار دیگر با تبعیض و محرومیت روبه‌رو شدند.


== نام‌گذاری قوم هزاره ==
== نام‌گذاری قوم هزاره ==
خط ۳۳۸: خط ۳۳۸:


=== روز فرهنگ هزارگی ===
=== روز فرهنگ هزارگی ===
[[پرونده:قوم هزاره.jpg|جایگزین= دختران ولسوالی میرامور ولایت دایکندی با لباس هزارگی در روز فرهنگ هزارگی|بندانگشتی|دختران ولسوالی میرامور ولایت دایکندی با لباس هزارگی در روز فرهنگ هزارگی]]
[[پرونده:قوم هزاره.jpg|جایگزین= دختران ولسوالی میرامور ولایت دایکندی با لباس هزارگی در روز فرهنگ هزارگی|بندانگشتی|دختران ولسوالی میرامور [[ولایت دایکندی]] با لباس هزارگی در روز فرهنگ هزارگی]]
۲۹ [[اردیبهشت]]، به‌منظور پاسداشت از هویت فرهنگی و تاریخی قوم هزاره و با هدف حفظ و ترویج عناصر فرهنگی شامل زبان، پوشش سنتی، هنرهای دستی، موسیقی و آداب اجتماعی آنها، روز فرهنگ هزارگی نام‌گذاری شده است. برخی نویسندگان هزاره این روز را نماد هویت جامعه‌ای توصیف می‌کنند که دربرگیرندهٔ ارزش‌های اصیل اجتماعی، مبارزات تاریخی برای عدالت، پاسداشت زبان و ادب فارسی، تعهد به دانش‌اندوزی و پیشرفت و مقاومت در برابر تبعیض‌های ساختاری است.<ref name=":5">[http://www.dailyafghanistan.com/entertainment_detail.php?post_id=156528 «استقبال گسترده از روز فرهنگ هزارگی در کشور»، وب‌سایت رزنامۀ افغانستان ما.]</ref>
۲۹ [[اردیبهشت]]، به‌منظور پاسداشت از هویت فرهنگی و تاریخی قوم هزاره و با هدف حفظ و ترویج عناصر فرهنگی شامل زبان، پوشش سنتی، هنرهای دستی، موسیقی و آداب اجتماعی آنها، روز فرهنگ هزارگی نام‌گذاری شده است. برخی نویسندگان هزاره این روز را نماد هویت جامعه‌ای توصیف می‌کنند که دربرگیرندهٔ ارزش‌های اصیل اجتماعی، مبارزات تاریخی برای عدالت، پاسداشت زبان و ادب فارسی، تعهد به دانش‌اندوزی و پیشرفت و مقاومت در برابر تبعیض‌های ساختاری است.<ref name=":5">[http://www.dailyafghanistan.com/entertainment_detail.php?post_id=156528 «استقبال گسترده از روز فرهنگ هزارگی در کشور»، وب‌سایت رزنامۀ افغانستان ما.]</ref>