نبرد هرمز: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-<big>'''نبرد هرمز؛'''</big> جنگ ایران و آمریکا برای کنترل تنگه هرمز در ۱۴۰۴-۱۰۴۵ش.
+{{درشت|'''نبرد هرمز؛'''}} جنگ ایران و آمریکا برای کنترل تنگه هرمز در سال ۱۴۰۵ش.
-=== تاریخچه ===
+نبرد هرمز، درگیری نظامی میان [[ایران]] و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] بوده که بر سر کنترل [[تنگه هرمز]]، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، رخ داده است. این درگیری که ریشه در تنش‌های طولانی دو کشور دارد، با حملات هوایی آمریکا در چهارشنبه [[۱۷ تیر]] ۱۴۰۵ش به سواحل جنوبی ایران و پاسخ موشکی و پهپادی ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه آغاز شد. در جریان این نبرد، دو طرف خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی یکدیگر وارد کردند که شامل آسیب به پل‌ها، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و خطوط ارتباطی در ایران و همچنین انهدام تأسیسات نظامی آمریکا در [[کویت]]، [[بحرین]]، [[اردن]] و [[عمان]] بود. پیامدهای اقتصادی این درگیری نیز با افزایش [[قیمت نفت]] و لغو مجوز فروش نفت ایران همراه شد.
-تنگه هرمز از هزاره سوم پیش از میلاد، با سنگ‌نگاره‌های سومری در سواحل عمان، به عنوان یکی از مسیرهای حیاتی دریانوردی و تجاری میان تمدن سند و بین‌النهرین شناخته شده است. ایلامیان اولین بار در این دوره مدیریت دریانوردی و امنیت منطقه را بر عهده گرفتند و بنادری چون سیراف، کیش و قشم را تأسیس کردند. در دوران هخامنشیان، پایگاه‌های دریایی در دهانه تنگه مستقر شد و سواحل جنوبی آن نیز به تصرف درآمد. پس از اسلام، حاکمیت بر این آبراه به خلافت‌های اموی، عباسی، آل‌بویه، سلجوقیان و اتابکان فارس منتقل شد. در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی‌ها با اشغال جزیره هرمز و ساخت قلعه‌ای مستحکم، به مدت ۱۱۷ سال بر تردد کشتی‌ها مسلط شدند تا اینکه شاه‌عباس صفوی با کمک انگلیسی‌ها در ۱۶۲۱م آنان را بیرون راند. پس از سقوط صفویه و در دوره قاجار، انگلیس به بهانه سرکوب دزدی دریایی و مبارزه با تجارت برده، حدود دو قرن در خلیج فارس حضور یافت و با کشف نفت در ۱۹۰۸م، توجه قدرت‌های خارجی به این منطقه دوچندان شد. سرانجام در ۱۹۷۱م با خروج انگلیس، آمریکا جایگزین آن گردید و پس از انقلاب اسلامی، اداره تنگه بر اساس موافقتنامه‌ای بین‌المللی به طور مشترک به ایران و عمان سپرده شد.
-=== زمینه‌های نبرد ===
+== آغاز نبرد ==
-در صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، ایالات متحده و اسرائیل با عملیات مشترک «خشم حماسی»، حملات هوایی گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کردند که به ترور سیدعلی خامنه‌ای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، و چندین مقام ارشد نظامی و امنیتی انجامید. این حملات که اهداف نظامی، هسته‌ای و زیرساختی را شامل می‌شد، در واکنش به ناآرامی‌های داخلی دی‌ماه ۱۴۰۴ش و ناکامی مذاکرات هسته‌ای صورت گرفت. در پی آن، ایران با شلیک موشک‌هایی به سوی اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه پاسخ داد و در ۱۳ اسفند، با صدور هشدارهای دریایی، عملاً تنگه هرمز را به روی کشتی‌های مرتبط با آمریکا و متحدانش بست. این اقدام، اختلاف دیرینه بر سر رژیم حقوقی و امنیتی آبراه را به کانون درگیری تبدیل کرد و زمینه را برای نبرد هرمز فراهم ساخت.
+بامداد چهارشنبه [[۱۷ تیر]] ۱۴۰۵ش، نیروهای آمریکایی با دستور مستقیم [[دونالد ترامپ]]، حملات گسترده‌ای را علیه اهداف نظامی در سواحل جنوبی ایران از جمله [[بندرعباس]]، [[سیریک]]، [[بوشهر]]، [[جزیره قشم|قشم]] و [[چابهار]] آغاز کردند. این حملات که [[سنتکام]] آن را تنبیهی و قدرتمندتر از حملات پیشین توصیف کرد، در واکنش به ادعای هدف‌قرارگرفتن سه کشتی تجاری در تنگه هرمز صورت گرفت، هرچند ایران با اشاره به تردد این شناورها از مسیرهای غیرهماهنگ شده و خاموش‌کردن سیستم‌های شناسایی، آن را اقدامی مخاطره‌آمیز و مغایر با مفاد [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]] دانست که می‌توانست به بروز تصادم و اختلال در تلاش‌های [[تهران]] برای تسهیل تردد ایمن منجر شود.<ref>{{پک/بن|ن۸|ک=رویداد ۲۴|ف=نقشه مسیرهای ایران و عمان در تنگه هرمز}}</ref> در پی این حملات، [[ارتش جمهوری اسلامی ایران]] در چارچوب [[عملیات صاعقه]]<ref>{{پک/بن|ن۱۴|ک=وب‌سایت عصر ایران|ف=مرحله هفدهم عملیات صاعقه ارتش؛ ادامه حملات پهپادهای ارتش به پایگاه‌های آمریکا در کویت}}</ref> و [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در قالب [[عملیات نصر ۲]]<ref>{{پک/بن|ن۱۵|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=ببینید: تصاویر موج 17 تا 20 عملیات نصر2 منتشر شد}}</ref> با پاسخ موشکی و پهپادی، ۸۵ نقطه از تأسیسات نظامی آمریکا در پایگاه‌های بحرین و کویت را هدف قرار دادند.<ref>{{پک/بن|ن۸|ک=وب‌سایت آفتاب|ف=تفاهم ایران و آمریکا {{!}} ترامپ: آتش‌بس با ایران تمام شده است}}</ref>
-=== تشدید درگیری ===
+== زمینه‌ها ==
-پس از بسته شدن تنگه هرمز، ایران با مین‌گذاری در آبراه و حمله به کشتی‌های تجاری که از مسیر تحت حمایت آمریکا (نزدیک سواحل عمان) عبور می‌کردند، کنترل خود را بر این گلوگاه تثبیت کرد. در روزهای بعد، ده‌ها کشتی از جمله نفتکش‌های سعودی، قطری و کشتی‌های حامل گاز طبیعی مایع، هدف موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند و ترافیک کشتیرانی در تنگه تا ۷۰ درصد کاهش یافت. آمریکا در واکنش، با اعزام ناوگان‌های نظامی و اعلام محاصره دریایی ایران، تلاش کرد تا مسیر را برای کشتیرانی بین‌المللی بازگشایی کند، اما این اقدام با عدم استقبال متحدانش روبرو شد و در عمل، «محاصره مضاعف» (محاصره ایران توسط آمریکا و محاصره خلیج فارس توسط ایران) شکل گرفت.
+در صبح روز [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، [[ایالات متحده]] و [[اسرائیل]] با عملیات مشترک، حملات هوایی گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کردند که به [[شهادت سید علی خامنه‌ای]] و چندین مقام ارشد انجامید. ایران در پاسخ، با شلیک موشک به اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه واکنش نشان داد و در [[۱۳ اسفند]] با بستن تنگه هرمز، ترافیک کشتیرانی را تا ۷۰ درصد کاهش داد. آمریکا با اعزام ناوگان و اعلام محاصره دریایی، تلاش کرد مسیر را بازگشایی کند، اما با استقبال متحدانش مواجه نشد و محاصره مضاعف (محاصرهٔ ایران توسط آمریکا و محاصرهٔ [[خلیج فارس]] توسط ایران) شکل گرفت. پس از ۴۰ روز جنگ، در [[۱۹ فروردین]] ۱۴۰۵ش آتش‌بسی موقت با میانجی‌گری [[پاکستان]] برقرار شد و [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]] در [[۲۷ خرداد]] ۱۴۰۵ش به امضا رسید که شامل بازگشایی تدریجی [[تنگه هرمز]] و لغو موقت تحریم‌های نفتی بود، اما با ادعای جدید آمریکا بر سر مدیریت تنگه هرمز، اختلافات شدت یافت.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref> در [[۵ تیر|پنجم تیر]] ۱۴۰۵ش یک کشتی باری که خارج از مسیرهای اعلام‌شده توسط ایران تردد می‌کرد، هدف اقدام نظامی ایران قرار گرفت. تهران این اقدام را در چارچوب اعمال حاکمیت قانونی خود دانست، اما آمریکا آن را نقض آتش‌بس تلقی و در روزهای [[۵ تیر|۵]]،<ref>{{پک/بن|ن۱۰|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=اعتراف آمریکا به نقض آتش‌بس؛ سنتکام حمله به ایران را تأیید کرد}}</ref> [[۶ تیر|۶]] و [[۷ تیر|۷]] تیر با حمله به تأسیسات نظامی ایران در سواحل جنوبی، تفاهم را نقض کرد. وزارت خارجه ایران نیز این حملات را محکوم و آن را نقض آشکار تفاهم اسلام‌آباد و [[منشور ملل متحد]] خواند و بر حق ذاتی ایران برای دفاع از حاکمیت و [[تمامیت ارضی]] خود تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|ن۱۱|ک=اقتصاد آنلاین|ف=حمله آمریکا به ایران امروز ۶ تیر ۱۴۰۵ / آتش‌بس نقض شد}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۱۲|ک=همشهری آنلاین|ف=حملات وحشیانه آمریکا در بامداد ۷تیر ۱۴۰۵؛ واکنش تند و هشدار آمیز ایران}}</ref>
-=== آتش‌بس و تفاهم اسلام‌آباد ===
+== ماهیت نبرد هرمز ==
-پس از ۴۰ روز جنگ تمام‌عنان، در ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ش، آتش‌بسی موقت بین ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان برقرار شد. تفاهم اسلام‌آباد که شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و لغو موقت تحریم‌های نفتی ایران بود، با ابهاماتی درباره شیوه دقیق مدیریت آبراه همراه بود. بر اساس این تفاهم، کشتی‌های تجاری باید از مسیر تعیین‌شده توسط ایران عبور می‌کردند و تردد کشتی‌های نظامی و محموله‌های مرتبط با کشورهای متخاصم ممنوع اعلام شد. با این حال، اختلافات بر سر نقش نیروی دریایی آمریکا در منطقه و حق ایران برای دریافت عوارض، حل‌نشده باقی ماند و این ابهامات، آتش‌بس را شکننده ساخت.
+به باور تحلیلگران، نبرد هرمز فراتر از یک درگیری نظامی بر سر کنترل یک آبراه، کارزاری برای تعیین مشروعیت دو نظم متضاد در نظام بین‌الملل است؛ تقابل میان نظم جهانی مبتنی بر قواعد غربی به رهبری ایالات متحده و نظم مستقل مورد نظر [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] که بر پایهٔ حاکمیت ملی و بازتعریف هویت سیاسی، فرهنگی و دینی استوار است. این کشمکش که ریشه در [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] و گسست ایران از نظام‌های دوقطبی و تک‌قطبی دارد، در تنگهٔ هرمز به نقطهٔ جوش تاریخی خود رسیده است. در حالی که کشورهای عربی منطقه همچنان درون هندسهٔ امنیتی آمریکا تعریف می‌شوند، ایران قواعد بازی را در این آبراه راهبردی به چالش کشیده است. به نظر تحلیلگران نتیجهٔ این تقابل نه تنها سرنوشت یک گذرگاه دریایی، بلکه آیندهٔ نظم امنیتی [[خلیج فارس]] و ساختار قدرت جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.<ref>{{پک/بن|ن۷|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز}}</ref>
-=== نقض تفاهم و آغاز نبرد اصلی ===
+== بازتاب‌های رسانه‌ای ==
-در ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ش، کمتر از سه هفته پس از امضای تفاهم، سه کشتی تجاری که از مسیر تحت حمایت آمریکا در نزدیکی سواحل عمان عبور می‌کردند، هدف حملات ایران قرار گرفتند. آمریکا بلافاصله ایران را مسئول معرفی کرد و ضمن لغو معافیت فروش نفت ایران، با بیش از ۸۰ حمله هوایی، سامانه‌های پدافندی، رادارهای ساحلی، تأسیسات موشکی و ده‌ها قایق سپاه را در سواحل جنوبی ایران هدف قرار داد. این اقدام که «عملیات آزادی» نام گرفت، به معنای نقض صریح تفاهم اسلام‌آباد و آغاز نبرد هرمز در مقیاسی گسترده‌تر بود. ایران نیز در پاسخ، حملات موشکی و پهپادی خود را به پایگاه‌های آمریکا در بحرین، کویت و امارات متحده عربی گسترش داد و اعلام کرد که تنگه تا زمان دستیابی به توافقی جامع، بسته خواهد ماند.
+بازتاب نبرد هرمز در رسانه‌های جهان به‌طور عمده بر ابعاد ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی این درگیری متمرکز بوده است. رسانه‌های انگلیسی با پوشش حملات متقابل و تأکید بر اختلافات ایران و آمریکا دربارهٔ وضعیت تنگه، از بن‌بست راهبردی و شکست اهداف اعلامی آمریکا سخن گفته‌اند. رسانه‌های عربی نیز این بحران را فراتر از موضوع کشتیرانی دانسته و آن را به رقابت ژئوپلیتیکی آمریکا و [[چین]] و تلاش برای تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران مرتبط دانسته‌اند. رسانه‌های چین و [[روسیه]] نیز ضمن گزارش حملات متقابل، بر تشدید تنش‌ها با وجود تفاهم پیشین تأکید کرده و برخی تحلیلگران روس، این نبرد را نماد رویکرد مداخله‌گرایانه نخبگان سیاسی غرب ارزیابی کرده‌اند.<ref>{{پک/بن|ن۴|ک=خبرگزاری مهر|ف=بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان}}</ref>
-=== پیامدهای نظامی و امنیتی ===
+== پیامدها ==
-نبرد هرمز با حملات متقابل به زیرساخت‌های نظامی و انرژی در منطقه همراه شد. ایران با هدف قرار دادن تأسیسات نفتی عربستان، میادین گازی قطر و پایگاه‌های آمریکا در منطقه، نشان داد که کنترل تنگه تنها به محدود کردن تردد کشتی‌ها محدود نمی‌شود، بلکه شامل تهدید منابع انرژی در کل خلیج فارس است. آمریکا نیز با محاصره دریایی و انهدام شناورهای ایرانی، تلاش کرد توانایی ایران را برای مین‌گذاری و حمله به کشتی‌ها مختل کند، اما گزارش‌ها حاکی از ادامه حملات به کشتی‌ها و افزایش تلفات انسانی بود. ترور سرتیپ علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه، توسط اسرائیل در ششم فروردین، یکی از مهم‌ترین تحولات این دوره بود.
+پس از آغاز نبرد هرمز و اعلام پایان تفاهم آتش‌بس توسط [[دونالد ترامپ]]، دولت آمریکا بازگشت محاصرهٔ دریایی علیه ایران را اعلام و تعرفه‌ای معادل بیست درصد از ارزش محموله‌های عبوری از تنگه هرمز را به‌عنوان هزینه خدمات دریایی اعلام کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز در [[۲۲ تیر]] با بستن مجدد این آبراه، بر اعمال کنترل کامل بر آن تأکید کرد که موجب کاهش قابل توجه ترافیک کشتیرانی شد.<ref>{{پک/بن|ن۵|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟}}</ref> وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، مجوز فروش نفت ایران را لغو کرد، قیمت [[نفت برنت]]  و قیمت بنزین در ایالات متحده روند افزایشی پیدا کرد.<ref>{{پک/بن|ن۵۰|ک=وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد|ف=واکنش فوری بازارهای جهانی به اظهارات ترامپ دربارهٔ ایران/ نفت۹ درصد جهش کرد/ بورس آمریکا ریخت}}</ref>
-=== تأثیر بر اقتصاد جهانی ===
+== تلفات انسانی ==
-بسته شدن تنگه هرمز به بزرگ‌ترین اختلال در عرضه انرژی جهانی از سال ۱۹۷۳ تبدیل شد. قیمت نفت خام برنت با جهش ۱۲۶ دلاری در هر بشکه، و قیمت گاز طبیعی با افزایش ۵۰ درصدی مواجه شدند. کمیسر انرژی اتحادیه اروپا اعلام کرد که کشورهای اروپایی روزانه ۵۰۰ میلیون یورو خسارت می‌بینند. در آمریکا، قیمت بنزین ۲۱ درصد افزایش یافت و تورم ماهانه ۰٫۹ درصد جهش کرد. سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز گزارش داد که حدود ۲۰ هزار دریانورد و بیش از ۲۰۰۰ کشتی در خلیج فارس سرگردان شده‌اند.
+به گزارش نیویورک تایمز، بر اثر حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در [[اردن]] ۲ نظامی آمریکایی کشته و یک نفر مفقود شدند.<ref>{{پک/بن|ن۵۳|ک=الجزیره|ف=ماذا نعرف عن حوادث القوات الأمریکیة فی الأردن؟|زبان=ar}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۳۱|ک=New York Times|ف=Iran War Live Updates: U.S. and Iran Edge Closer to Wider War After U.S. Service Members Killed|زبان=en}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۵۱|ک=وب‌سایت بی‌بی‌سی|ف=آنچه گذشت؛ کشته شدن دو نظامی آمریکایی در حمله ایران به اردن؛ هگست: عزم ما راسخ‌تر شده است}}</ref> سخنگوی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که در حملات هوایی [[۶ تیر|۶]] تا [[۲۷ تیر]] ۱۴۰۵ش، بیش از ۵۰۰ نفر مصدوم و ۵۰ نفر شهید شدند که میان شهدا ۵ زن و ۲ کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال و میان مصدومان ۳۲ [[زن]] و ۱۸ [[کودک]] و [[نوجوان]] دیده می‌شوند.<ref>{{پک/بن|ن۱۳|ک=خبرگزاری فرارو|ف=آخرین آمار شهدا و مجروحان جنوب کشور در حملات اخیر}}</ref>
-=== مدیریت تنگه توسط ایران ===
+== خسارات مادی ==
-در اردیبهشت ۱۴۰۵ش، ایران با تأسیس «نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» و راه‌اندازی سایت بیمه «هرمز سیف»، تلاش کرد کنترل خود بر تنگه را نهادینه کند. این نهاد با صدور مجوزهای رسمی و تعیین محدوده تحت نظارت (از کوه مبارک در ایران تا فجیره در امارات)، به شناورها اطلاع می‌دهد که عبور از تنگه تنها با رعایت مقررات جدید ایران امکان‌پذیر است. کشتی‌ها موظف به اخذ مجوز، عبور از مسیر تعیین‌شده و دریافت بیمه از شرکت‌های ایرانی هستند. با وجود محاصره دریایی آمریکا، روزانه تعداد محدودی از کشتی‌های تجاری با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از این آبراه عبور می‌کنند.
+{| class="wikitable"
+|'''کشور / طرف درگیر'''
+|'''موقعیت / پایگاه‌های هدف'''
+|'''خلاصه خسارات وارده به زیرساخت‌ها و تجهیزات'''
+|-
+|'''جمهوری اسلامی ایران'''
+|استان‌های [[هرمزگان]]، [[خوزستان]]، [[استان بوشهر|بوشهر]]، [[لرستان]]، [[سیستان و بلوچستان]]، [[استان گلستان|گلستان]] و [[استان یزد|یزد]]
+|
+* آسیب به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ارتباطی؛ پل ریلی آق‌تکه‌خان در شهرستان آق‌قلای استان گلستان<ref>{{پک/بن|ن۸۰|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=هدف گرفتن کریدورهای اوراسیایی ایران؛ پیامدهای حمله به پل راهبردی آق‌تکه‌خان}}</ref> و چندین پل و تونل و ایستگاه راه‌آهن [[بندرعباس]]<ref>{{پک/بن|ن۱۸|ک=خبر آنلاین|ف=در حملات شب گذشته آمریکا به ایران کدام زیرساخت‌ها آسیب دید؟}}</ref>
+* خسارت به خطوط انتقال برق، دکل‌های مخابراتی، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و پمپ‌های آب ساحلی.<ref>{{پک/بن|ن۱۹|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=صبحانه خبری، ۲۳ تیر ۱۴۰۵؛ از موج جدید حملات آمریکا علیه ایران برای سومین شب متوالی}}</ref>
+* آسیب به برج مراقبت دریایی چابهار، سایت در حال ساخت نیروگاه هسته‌ای دارخوین و یک مرکز درمانی در خوزستان.<ref>{{پک/بن|ن۲۵|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=شبی که موشک‌های آمریکا به کودکان سرطانی رسید/انفجار در بیمارستان اهواز}}</ref>
+|-
+| rowspan="6" |'''ایالات متحده آمریکا و کشورهای میزبان'''
+|'''کویت'''
+پایگاه علی‌السالم، عریفجان و مینا عبدالله
+|
+* انهدام و آسیب به رادارهای اخطار اولیه و کنترل هوایی
+* تخریب آشیانه‌ها، رمپ‌های استقرار و سوله‌های نگهداری قطعات پهپادهای MQ9 و تسلیحات تیپ ۱۴۲ توپخانه ارتش آمریکا.
+* انهدام مرکز آماد و پشتیبانی ارتش آمریکا (شرکت KGL).<ref>{{پک/بن|ن۲۶|ک=خبرگزاری آوا|ف=ضربات سنگین سپاه به آمریکا در منطقه؛ از تنگه هرمز تا بحرین و اردن، عملیات «نصر۲» با قدرت ادامه دارد}}</ref>
+* خسارت به زیرساخت‌های انتقال سامانه موشکی، تأسیسات نفتی، نیروگاه‌های برق و واحدهای آب‌شیرین‌کن [[کویت]].<ref>{{پک/بن|ن۲۳|ک=خبرگزاری فارس|ف=کویت مدعی حملات ایران به نیروگاه و تأسیسات آب شیرین‌کن شد}}</ref>
+|-
+|'''بحرین'''
+پایگاه شیخ عیسی، جفیر و بندر سلمان
+|
+* تخریب مرکز مدیریت NSI، مرکز کنترل فرماندهی، انبارهای قطعات و مخازن سوخت ناوگان پنجم دریایی آمریکا.
+* انهدام سامانه‌های راداری پاتریوت، رادار کشف و کنترل هوایی و سامانه پدافندی C-RAM.
+* آسیب به آشیانه‌های هواپیمای جنگ الکترونیک P8، مراکز تعمیرات بالگرد و ساختمان استقرار نیروها.
+* انهدام دپوی شناورهای بدون سرنشین (شمپاد) و تخریب مرکز هوش مصنوعی.<ref>{{پک/بن|ن۴۲|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=انهدام بتلکو و مرکزهوش مصنوعی بحرین؛ سپاه چشم دیجیتال آمریکا را کور کرد}}</ref>
+|-
+|'''اردن'''
+پایگاه‌های الازرق، موفق‌السلطی، پرنس حسن و فرودگاه عقبه
+|
+* تخریب مرکز فرماندهی و کنترل جدید آمریکا در غرب آسیا
+* انهدام و آسیب به شیلترها و رمپ‌های نگهداری جنگنده‌های F-15، F-16 و F-35 و پهپادهای راهبردی MQ9.<ref>{{پک/بن|ن۴۰|ک=همشهری آنلاین|ف=حمله سپاه به آشیانه جنگنده‌های اف ۱۵، ۱۶ و ۳۵ {{!}} پهپادهای راهبردی MQ9 آمریکا منهدم شد}}</ref>
+* آسیب سنگین به بالگردهای عملیاتی بلک‌هاوک، هواپیماهای ترابری C17 و هواگردهای فرماندهی P8<ref>{{پک/بن|ن۲۱|ک=خبرگزاری تسنیم|ف=حملات موشکی و پهپادی به بحرین، کویت، اردن و قطر}}</ref>
+* آتش‌سوزی در مخازن سوخت و زاغه‌های موشکی و مهمات.<ref>{{پک/بن|ن۵۲|ک=الجزیره|ف=صواریخ إیران أربکت دفاعاتها.. واشنطن تعلن مقتل جندیین وفقدان آخر بالأردن|زبان=ar}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۴۱|ک=خبرگزاری مهر|ف=قدردانی سپاه از اطلاعات مردم اردن}}</ref>
+|-
+|'''عمان'''
+بندر دقم، صخره‌های سلامه و منطقه غنم
+|
+* انهدام رادار دوربرد هوایی FPS و رادارهای کنترل دریایی و هوایی مستقر در سواحل.
+* تخریب مراکز پشتیبانی لجستیکی ناوها و سکوهای سوخت‌رسانی ناوهای هواپیمابر.'''<ref>{{پک/بن|ن۲۰|ک=خبرگزاری فارس|ف=پایگاه آمریکا و چند پل ارتباطی در بحرین، هدف حملات ارتش}}</ref><ref>{{پک/بن|ن۳۰|ک=خبرگزاری تابناک|ف=دور جدید حملات دشمن آمریکایی به پل‌ها و زیر ساخت‌های ایران/ بزرگ‌ترین حمله موشکی- پهپادی ایران به بحرین}}</ref>'''
+|-
+|'''قطر'''
+پایگاه هوایی العدید
+|
+* انهدام یک سامانه راداری برد بلند ارتش آمریکا.
+* انهدام و آسیب جدی به چندین فروند هواپیمای راهبردی سوخت‌رسان آمریکایی.<ref>{{پک/بن|کد۵۵|ک=وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد|ف=سپاه: پایگاه العدید قطر و تجهیزات راهبردی آمریکا هدف قرار گرفت}}</ref>
+|-
+|'''سوریه'''
+منطقه التنف
+|
+* تخریب مرکز فرماندهی عملیات ویژه ارتش آمریکا.
+* انهدام یک سامانه راداری و چند فروند بالگرد عملیات ویژه.<ref>{{پک/بن|ن۲۲|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=حمله غافلگیرانه سپاه به مرکز فرماندهی عملیات ویژه دشمن در التنف سوریه}}</ref>
+|}
+== پانویس ==
+{{پانویس}}
+== منابع ==
+* {{یادکرد وب|عنوان=آخرین آمار شهدا و مجروحان جنوب کشور در حملات اخیر|نشانی=https://fararu.com/fa/news/987852/آخرین-آمار-شهدا-مجروحان-جنوب-کشور-در-حملات-اخیر|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۳}}|وبگاه=خبرگزاری فرارو}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=آمریکا در هشتمین شب حملات به کدام زیرساخت‌های ایران حمله کرد؟|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4283119-آمریکا-در-هشتمین-شب-حملات-به-کدام-زیرساخت-های-ایران-حمله-کرد|تاریخ=۲۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۵}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1052057/آشنایی-با-روزشمار-بحران-و-مسدود-شدن-تنگه-هرمز|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=اعتراف آمریکا به نقض آتش‌بس؛ سنتکام حمله به ایران را تأیید کرد|نشانی=https://www.irna.ir/news/86193445/اعتراف-آمریکا-به-نقض-آتش-بس-سنتکام-حمله-به-ایران-را-تائید-کرد|تاریخ=۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=انهدام بتلکو و مرکزهوش مصنوعی بحرین؛ سپاه چشم دیجیتال آمریکا را کور کرد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/28/3650874/انهدام-بتلکو-و-مرکزهوش-مصنوعی-بحرین-سپاه-چشم-دیجیتال-آمریکا-را-کور-کرد|تاریخ=۲۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴۲}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=ببینید: تصاویر موج 17 تا 20 عملیات نصر2 منتشر شد|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/27/3650122/ببینید-تصاویر-موج-17-تا-20-عملیات-نصر2-منتشر-شد|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۵}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=بن‌بست تنگه هرمز عمیق‌تر شد/ بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6887227/بازتاب-پیامدهای-جنگ-علیه-ایران-در-رسانه-های-جهان|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۴}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=پایگاه آمریکا و چند پل ارتباطی در بحرین، هدف حملات ارتش|نشانی=https://farsnews.ir/TM_911/1784345381033908656/پایگاه-آمریکا-و-چند-پل-ارتباطی-در-بحرین-هدف-حملات-ارتش|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۰}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=تفاهم ایران و آمریکا {{!}} ترامپ: آتش‌بس با ایران تمام شده است|نشانی=https://aftabnews.ir/fa/news/1055189/تفاهم-ایران-و-آمریکا-ترامپ-آتش-بس-با-ایران-تمام-شده-است-حمله-ارتش-و-سپاه-به-کویت-و-بحرین-حملات-آمریکا-به-جنوب-ایران-انفجار-در-بندرعباس-ماهشهر-بوشهر-قشم-و-سیریک|تاریخ=۱۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۸}}|وبگاه=وب‌سایت آفتاب}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6783832/تنگه-هرمز-روایت-هزاران-سال-ایستادگی-در-گلوگاه-طلای-سیاه|تاریخ=۷ فروردین ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲}}|وبگاه=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=حمله سپاه به آشیانه جنگنده‌های اف ۱۵، ۱۶ و ۳۵ {{!}} پهپادهای راهبردی MQ9 آمریکا منهدم شد|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1052527/حمله-سپاه-به-آشیانه-جنگنده-های-اف-۱۵-۱۶-و-۳۵-پهپادهای-راهبردی|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴۰}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=حملات وحشیانه آمریکا در بامداد ۷تیر ۱۴۰۵؛ واکنش تند و هشدار آمیز ایران|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/1047554/حملات-وحشیانه-آمریکا-در-بامداد-۷تیر-۱۴۰۵-واکنش-تند-و-هشدار-آمیز|تاریخ=۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۲}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=حمله آمریکا به ایران امروز ۶ تیر ۱۴۰۵ / آتش‌بس نقض شد|نشانی=https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2146829/حمله-آمریکا-به-ایران-امروز-۶-تیر-۱۴۰۵-آتش-بس-نقض-شد|تاریخ=۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۱}}|وبگاه=اقتصاد آنلاین}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=حمله غافلگیرانه سپاه به مرکز فرماندهی عملیات ویژه دشمن در التنف سوریه|نشانی=https://www.irna.ir/news/86211268/حمله-غافلگیرانه-سپاه-به-مرکز-فرماندهی-عملیات-ویژه-دشمن-در-التنف|تاریخ=۲۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۲}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=دربارهٔ تنگه هرمز|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/درباره-تنگه-هرمز|تاریخ=۶ شهریور ۱۳۸۷|تاریخ بازبینی=۲۴ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱}}|وبگاه=همشهری آنلاین}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=در حملات شب گذشته آمریکا به ایران کدام زیرساخت‌ها آسیب دید؟|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/2247473/در-حملات-شب-گذشته-آمریکا-به-ایران-کدام-زیرساخت-ها-آسیب-دید|تاریخ=۲۶ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۸}}|وبگاه=خبر آنلاین}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=در روز نود و یکم آتش‌بس چه گذشت؟|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/929024/در-روز-نود-و-یکم-آتش-بس-چه-گذشت-قیمت-نفت-صعود-کرد-و-به-76-دلار-رسید-آمریکا-تعلیق-تحریم-فروش-نفت-ایران-را-لغو-کرد-قطر-معاون-سفیر-ایران-را-احضار-کرد-کشتی-ای-که-در-تنگه-هرمز-هدف-حمله-قرار-گرفت-یک-نفتکش-قطری-بوده-حمله-عده-ای-قلیل-و-رادیکال-به-عراقچی-در-مراسم-تشییع-پیکر-رهبر-شهید-با-پرتاب-سنگ-سازمان-دریایی-بریتانیا-سه-نفتکش-در-تنگه-هرمز-طی-24-ساعت-مورد-اصابت-قرار-گرفتند|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵}}|وبگاه=وب‌سایت انتخاب}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=دور جدید حملات دشمن آمریکایی به پل‌ها و زیر ساخت‌های ایران/ بزرگ‌ترین حمله موشکی- پهپادی ایران به بحرین|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1385044/دور-جدید-حملات-دشمن-آمریکایی-به-پل‌ها-و-زیر-ساخت‌های-ایران-بزرگ‌ترین-حمله-موشکی-پهپادی-ایران-به-بحرین|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳۰}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=سپاه: پایگاه العدید قطر و تجهیزات راهبردی آمریکا هدف قرار گرفت|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4282716-سپاه-پایگاه-العدید-قطر-تجهیزات-راهبردی-آمریکا-هدف-قرار-گرفت-حمله-به-مردم-زیرساخت-های-غیرنظامی-تاوان-بیچاره-کننده-ای-خواهد-داشت-پاسخ-های-خردکننده-تری-در-راه-است|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|کد۵۵}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=شبی که موشک‌های آمریکا به کودکان سرطانی رسید/انفجار در بیمارستان اهواز|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/25/3648483/شبی-که-موشک-های-آمریکا-به-کودکان-سرطانی-رسید-انفجار-در-بیمارستان-اهواز|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۵}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=صبحانه خبری، ۲۳ تیر ۱۴۰۵؛ از موج جدید حملات آمریکا علیه ایران برای سومین شب متوالی|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/930182/صبحانه-خبری-23-تیر-1405-از-موج-جدید-حملات-آمریکا-علیه-ایران-برای-سومین-شب-متوالی-بازگشت-محاصره-دریایی-ایران-و-ادعای-ترامپ-درمورد-دریافت-عوارض-20-درصدی-از-کشتی-ها-در-تنگه-هرمز-تا-حمله-ایران-به-مواضع-آمریکا-در-عمان-آغاز-خاموشی-های-برنامه-ریزی-شده-در-کشور-و-همکاری-ایران-با-روسیه-برای-ساخت-نیروگاه-مشترک-در-سیریک|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۹}}|وبگاه=وب‌سایت انتخاب}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=صواریخ إیران أربکت دفاعاتها.. واشنطن تعلن مقتل جندیین وفقدان آخر بالأردن|نشانی=https://www.aljazeera.net/news/2026/7/18/عاجل-القيادة-المركزية-الأمريكية-مقتل-2|تاریخ=۱۹ جولای ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵۲}}|کد زبان=ar|وبگاه=الجزیره نت}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=ضربات سنگین سپاه به آمریکا در منطقه؛ از تنگه هرمز تا بحرین و اردن، عملیات «نصر۲» با قدرت ادامه دارد|نشانی=https://www.avapress.com/fa/news/360546/ضربات-سنگین-سپاه-امریکا-منطقه-تنگه-هرمز-بحرین-اردن-عملیات-نصر۲-قدرت-ادامه|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۶}}|وبگاه=خبرگزاری آوا}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=قدردانی سپاه از اطلاعات مردم اردن|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6893308/قدردانی-سپاه-از-اطلاعات-مردم-اردن|تاریخ=۲۹ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴۱}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=کویت مدعی حملات ایران به نیروگاه و تأسیسات آب شیرین‌کن شد|نشانی=https://farsnews.ir/mohamadahmadi89/1784355565261363534/کویت-مدعی-حملات-ایران-به-نیروگاه-و-تأسیسات-آب-شیرین-کن-شد|تاریخ=۲۷ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۲۳}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=ماذا نعرف عن حوادث القوات الأمریکیة فی الأردن؟|نشانی=https://www.aljazeera.net/politics/2026/7/19/ماذا-نعرف-عن-حوادث-القوات-الأمريكية-في|تاریخ=۱۹ جولای ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۵۳}}|کد زبان=ar|وبگاه=الجزیره}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=مرحله هفدهم عملیات صاعقه ارتش؛ ادامه حملات پهپادهای ارتش به پایگاه‌های آمریکا در کویت|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/1178470/مرحله-هفدهم-عملیات-صاعقه-ارتش-ادامه-حملات-پهپاد-های-ارتش-به-پایگاه-های-آمریکا-در-کویت|تاریخ=۲۸ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۱۴}}|وبگاه=وب‌سایت عصر ایران}}
+* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=معصومی‌زاده|نام۱=زینب السادات|تاریخ=۱۳۸۵|عنوان=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/تاریخچه-سیاسی-تنگه-ی-هرمز|ژورنال=خلیج فارس|دوره=|شماره=۸۰|صفحات=۱۴۵–۱۷۰}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=نبرد تمدن‌ها در تنگه هرمز|نشانی=https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/04/25/3648951/نبرد-تمدن-ها-در-تنگه-هرمز|تاریخ=۲۵ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۷}}|وبگاه=خبرگزاری تسنیم}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=هدف گرفتن کریدورهای اوراسیایی ایران؛ پیامدهای حمله به پل راهبردی آق‌تکه‌خان|نشانی=https://www.irna.ir/news/86206145/هدف-گرفتن-کریدورهای-اوراسیایی-ایران-پیامدهای-حمله-به-پل-راهبردی|تاریخ=۲۰ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۸۰}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=هرمز میدان آخر جنگ میان ایران و آمریکا|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/9108353/هرمز-میدان-آخر-جنگ-میان-ایران-و-آمریکا|تاریخ=۲۴ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۶}}|وبگاه=وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=واکنش فوری بازارهای جهانی به اظهارات ترامپ دربارهٔ ایران/ نفت۹ درصد جهش کرد/ بورس آمریکا ریخت|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4282044-واکنش-فوری-بازارهای-جهانی-به-اظهارات-ترامپ-درباره-ایران-نفت-درصد-جهش-کرد-بورس-آمریکا-ریخت|تاریخ=۲۳ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۵۰}}|وبگاه=وب‌سایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=Iran War Live Updates: U.S. and Iran Edge Closer to Wider War After U.S. Service Members Killed|نشانی=https://www.nytimes.com/live/2026/07/19/world/iran-war-strikes-trump-hormuz|تاریخ=۱۹ July ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۱۹ July ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۳۱}}|کد زبان=|وبگاه=New York Times}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=Survivors of Iranian attack that killed 6 U.S. troops say generals ignored warnings|نشانی=https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/07/12/survivors-iranian-attack-that-killed-6-us-troops-say-generals-ignored-warnings/|تاریخ=۱۸ July ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۱۲ July ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|ن۹}}|کد زبان=|وبگاه=Washington Post}}
+{{پایان منابع}}
+[[رده:ویژه‌ها]]