علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''روزه،'''</big> از مناسک و احکام شرعی مورد تأکید در اسلام. | <big>'''روزه،'''</big> از مناسک و احکام شرعی مورد تأکید در اسلام. | ||
روزه، و احکام خاص آن در آیات، روایات و منابع دینی اسلام و نیز در بسیاری از ادیان الهی و غیر الهی مورد توجه بوده است. این واجب دینی همواره در فرهنگ مسلمانان با مناسک و آدابورسوم گوناگون همراه بوده است. یافتههای علمی نیز روزهداری را برای جسم و جان انسان مفید میداند. | روزه، و احکام خاص آن در آیات، روایات و منابع دینی اسلام و نیز در بسیاری از ادیان الهی و غیر الهی مورد توجه بوده است. این واجب دینی همواره در فرهنگ مسلمانان با مناسک و آدابورسوم گوناگون همراه بوده است. یافتههای علمی نیز روزهداری را برای جسم و جان انسان مفید میداند. | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۴: | ||
==استقبال از روزه== | ==استقبال از روزه== | ||
در گذشته، مرسوم بود که مردم قبل از حلول ماه رمضان برای استقبال از روزه آماده میشدند. آنها پیش از ماه رمضان، آذوقه و خواروبار مورد نیاز برای مصرف در این ماه را تهیه میکردند و در بازار مرغوبترین مواد غذایی با قیمت مناسب عرضه میشد. با اثرپذیری از فرهنگ روزهداری، زنان در این ماه از لباسهای بلند و چادرهای عبایی استفاده میکردند که تا روی پایشان را میپوشاند و روبندههای بلند میزدند که تا نزدیک زانو میرسید. مردان در این ماه متین، آرام و سر بهزیر میشدند. مردم مساجد و فرشهای آن را نظافت میکردند. آب کهنۀ خزینۀ حمامها عوض میشد. در شب اول که به آن شب نیت میگفتند، غسل نیت روزه میکردند. قبل از نیت روزه اگر با کسی قهر بودند آشتی میکردند. شب آخر ماه شعبان، مردم به مناطق مرتفع میرفتند تا هلال رمضان را ببینند. مساجد اگر پیشنماز و مبلغ دینی نداشتند، پیشاپیش از یک یا چند آخوند دعوت میکردند تا در طول ماه رمضان با سخنان خود و تبیین آموزههای اخلاقی و دینی، زمینۀ تزکیه و تطهیر مردم را در این ایام فراهم کنند. در بیشتر نقاط ایران روز آخر ماه شعبان را «کلوخاندازان» میگفتند. در این روز مردم دور هم جمع شده و به شادی و شادمانی میپرداختند. بسیاری از مردم نیز بهخصوص در بهار و تابستان به باغها و گردشگاههای اطراف شهرها و روستاها میرفتند. در روز کلوخاندازان غذاهایی مانند «شولی»، [[آش رشته]] یا آش خمیر، پخته و مصرف میشد.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، 1370ش؛ ص15. </ref> | در گذشته، مرسوم بود که مردم قبل از حلول ماه رمضان برای استقبال از روزه آماده میشدند. آنها پیش از ماه رمضان، آذوقه و خواروبار مورد نیاز برای مصرف در این ماه را تهیه میکردند و در بازار مرغوبترین مواد غذایی با قیمت مناسب عرضه میشد. با اثرپذیری از فرهنگ روزهداری، زنان در این ماه از لباسهای بلند و چادرهای عبایی استفاده میکردند که تا روی پایشان را میپوشاند و روبندههای بلند میزدند که تا نزدیک زانو میرسید. مردان در این ماه متین، آرام و سر بهزیر میشدند. مردم مساجد و فرشهای آن را نظافت میکردند. آب کهنۀ خزینۀ حمامها عوض میشد. در شب اول که به آن شب نیت میگفتند، غسل نیت روزه میکردند. قبل از نیت روزه اگر با کسی قهر بودند آشتی میکردند. شب آخر ماه شعبان، مردم به مناطق مرتفع میرفتند تا هلال رمضان را ببینند. مساجد اگر پیشنماز و مبلغ دینی نداشتند، پیشاپیش از یک یا چند آخوند دعوت میکردند تا در طول ماه رمضان با سخنان خود و تبیین آموزههای اخلاقی و دینی، زمینۀ تزکیه و تطهیر مردم را در این ایام فراهم کنند. در بیشتر نقاط ایران روز آخر ماه شعبان را «کلوخاندازان» میگفتند. در این روز مردم دور هم جمع شده و به شادی و شادمانی میپرداختند. بسیاری از مردم نیز بهخصوص در بهار و تابستان به باغها و گردشگاههای اطراف شهرها و روستاها میرفتند. در روز کلوخاندازان غذاهایی مانند «شولی»، [[آش رشته]] یا آش خمیر، پخته و مصرف میشد.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، 1370ش؛ ص15. </ref> | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۱: | ||
==غذای روزهدار== | ==غذای روزهدار== | ||
===افطار=== | ===افطار=== | ||
زنان مسلمان بعد از ظهر مشغول تهیۀ افطاری میشوند و اندکی پیش از اذان مغرب، سفرۀ افطار را میگسترانند و در کنار آن سماور و بساط چای چیده میشود. روزهداران هنگام افطار ابتدا چند عدد خرما، نصف استکان آب گرم، چند انگشت حلوا، چند لقمه نان و پنیر و گاهی پیالهای آش رشته یا جو میخورند. سپس با مقداری فاصله، شام میخورند. در گذشته، شام شامل خوراکهایی مانند بورانی اسفناج با ماست، نرگسی اسفناج، حلوا ارده، ماست و لبو، کوفتهشامی، شامی لپه و کوفته دستبهگردن بود.<ref>شهری، طهران قدیم، 1399ش، ج3، ص352؛ وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، 1370ش؛ ص77.</ref> | زنان مسلمان بعد از ظهر مشغول تهیۀ افطاری میشوند و اندکی پیش از اذان مغرب، سفرۀ افطار را میگسترانند و در کنار آن سماور و بساط چای چیده میشود. روزهداران هنگام افطار ابتدا چند عدد خرما، نصف استکان آب گرم، چند انگشت حلوا، چند لقمه نان و پنیر و گاهی پیالهای آش رشته یا جو میخورند. سپس با مقداری فاصله، شام میخورند. در گذشته، شام شامل خوراکهایی مانند بورانی اسفناج با ماست، نرگسی اسفناج، حلوا ارده، ماست و لبو، کوفتهشامی، شامی لپه و کوفته دستبهگردن بود.<ref>شهری، طهران قدیم، 1399ش، ج3، ص352؛ وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، 1370ش؛ ص77.</ref> | ||
