روسپی‌گری: تفاوت میان نسخه‌ها

روسپی‌گری یا تن‌فروشی به فروش جسم در قبال دریافت پول، هدیه و موقعیت اجتماعی اشاره دارد. عواملی مانند [[مصرف‌گرایی]]، توجه نداشتن به توانایی‌های خود، اعتیاد و ضعف اعتقادات دینی در گرایش به آن مؤثر هستند.

روسپی‌گری با اصطلاحاتی چون زنان خیابانی،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> [[فحشای جنسی]]، [[زنا]]، [[انحراف جنسی]]، [[هم‌باشی]]، [[ازدواج سفید]]، [[خیانت زناشویی]]، تن‌فروشی، [[صنعت سکس]]، [[قاچاق زنان]] و [[برده‌داری جنسی]] در فارسی و مفاهیمی چون قحبه، عاهرة، مجون، فاجرة و فاحشه در زبان عربی نسبت معنایی دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> روسپی، مخفّف روسپید است که به‌صورت طعنه و تمسخر به زن بدکاره و روسیاه، اطلاق می‌شود.<ref>دهخدا، لغت‌نامه، 1377ش، ذیل واژه روسپی.</ref><ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص267 و 268.]</ref> تن‌فروشی نسبت به روسپیگری مفهومی عام است که شامل رابطه جنسی فردی و مقطعی نیز می‌شود؛<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حساب‌های-پر-پول‌ «مردان تن‌فروش و حساب‌های پر پول!»، وب‌سایت رویداد.]</ref><ref>[https://reader.taaghche.com/book/57166/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%8 مدنی قهفرخی، جامعه‌شناسی روسپی‌گری و آسیب‌های اجتماعی، 1395ش، ص65 و 79-81.]</ref><ref>[https://dr-sanaie.com/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%be%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ سنایی، «روسپیگری چیست»، وب‌سایت دکتر کامیار سنایی.]</ref> اما روسپی‌گری عمل سازمان یافته بوده<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص284-283.]</ref> و به‌مثابه شغل مطرح است. روسپی‌گری در اصطلاح جامعه‌شناسی؛ به معامله پایاپای بی‌بندوبارانه جنسی توسط زن یا مرد برای کسب درآمد معنا شده است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref> در جرم‌شناسی؛ روسپی به زنانی اطلاق می‌شود که از راه خود فروشی امرار معاش کرده و جز این پیشه‌ای ندارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حساب‌های-پر-پول‌ «مردان تن‌فروش و حساب‌های پر پول!»، وب‌سایت رویداد.]</ref>

در برخی منابع از روسپی‌گری به [[سکس تجاری]] تعبیر شده و یکی از شاخه‌های صنعت سکس به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپی‌گری چیست»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> روسپیان طبقه جنسیتی از طبقات اجتماعی بوده و با نظام‌های فرهنگی و اجتماعی جامعه مرتبط است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص49.]</ref> آنچه معمولاً از مفهوم روسپی در اذهان تداعی می‌کند زنان فاحشه‌اند؛ اما در کنار آنها مردان و کودکان نیز به منظور کسب درآمد به آن اشتغال دارند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref> بر مبنای برخی منابع؛ مفهوم روسپی در اواخر سده هجدهم رایج شد؛<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپی‌گری چیست»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> اما برخی دیگر معتقدند که قرن‌ها قبل از میلاد نیز به این عمل، روسپی اطلاق می‌شده است.<ref>ه[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 اشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref>

== تاریخچه ==

بر مبنای مجموع پژوهش‌های انجام شده؛ روسپی‌گری منبع مهم اقتصادی و ابزار سلطه برای حاکمان سیاسی و متولیان باورهای غیر الهی شمرده شده است. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که در طول تاریخ؛ رقابت جدی میان کاهنان و سلاطین برای تصاحب زنان روسپی به‌منظور کسب درآمد و بهره‌جویی از آنها وجود داشته است. کاهنان برای بهره‌گیری هر چه بیشتر از جسم زن، بساط فحشای مقدس راه انداخته بودند و سلاطین از روسپیان فرهیخته برای پیشبرد اهداف سیاسی، استفاده می‌کردند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref>

در ایران، بر پایه برخی داده‌های تاریخی، روسپی‌گری در دوره‌های کهن نسبتاً محدودتر دانسته شده و این امر به سخت‌گیری‌های دینی در [[آیین زرتشت]] و سپس احکام اسلامی نسبت داده شده است؛ با این حال، گزارش‌هایی از گسترش آن در برخی دوره‌های تاریخی مثل عباسیان و غزنویان وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref> بر مبنای گزارش محققین؛ هسته مرکزی روسپی‌گری در ایران معاصر قلعه «شهر نو» بوده است. این قلعه محله‌ای قدیمی و بدنام در تهران بود که سنگ بنای آن در زمان محمدعلی شاه قاجار نهاده شد، در دورهٔ پهلوی از طریق نوسازی و سازماندهی این محله، روسپی‌گری به طرز فزاینده تا آنجا افزایش یافت که با تأسیس هتل عشق به زنان روسپی یا مردان عیاش اجازه داده می‌شد که به‌طور آزادانه هر کاری می‌خواهند انجام دهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> این محله در بهمن ۱۳۵۷ش تعطیل و تخریب شد<ref name=":02">[https://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/01/130106%20l44%20shahreno%20book%20review.shtml زرین‌پناه، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تن‌فروش»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref> و پس از آن روسپی‌گری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ممنوع و جرم‌انگاری شد؛<ref name=":02" /> بعدها بوستان رازی در محل آن ساخته شد.<ref>[https://farsnews.ir/news/14011129000492/%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D8%AE-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%87%D واقعیت‌هایی تلخ از قلعۀ بدنامان دوران پهلوی/ راز جسدهای میان دیوار محلۀ تن‌فروشان چه بود»، فارس‌نیوز.]</ref>

== انواع ==

روسپی‌گری در پژوهش‌ها بر پایه معیارهای گوناگون دسته‌بندی شده است؛ از جمله برحسب شیوهٔ فعالیت، مانند فردی، سازمان‌یافته، مبتنی بر منزل شخصی، تلفنی یا در پوشش مشاغل دیگر؛<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپی‌گری در مشهد»، 1401ش، ص53-52.]</ref> برحسب شیوهٔ یافتن مشتری، مانند خیابانی، تلفنی، اینترنتی، دوستانه، فامیلی یا خانه‌های تیمی<ref>[https://www.sid.ir/paper/164838/fa#downloadbottom بهاری، و گلشن فومنی، «وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان (مطالعه‌ای تطبیقی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، و رشت)»، در سال 1390ش»، 1392ش، ص176-175.]</ref> و نیز برحسب میزان اختیار، در قالب توافقی یا اجباری که در برخی منابع از آن با عنوان بردگی جنسی یاد می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپی‌گری در مشهد»، 1401ش، ص54-53.]</ref>

در برخی تقسیم‌بندی‌های جدیدتر، از روسپیان بی‌خانمان، افراد وابسته به پاتوق‌های مصرف مواد،<ref>فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص58.</ref> روسپیان خیابانی،<ref>فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص59.</ref> شبکه‌ای<ref>فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص63.</ref> و [[روسپی‌گری اینترنتی]] نام برده شده است.<ref>«فحشای اینترنتی در ایران»، وب‌سایت صراط.</ref><ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187080/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3% حریرچی، «درآمد روزانه زنان و مردان تن‌فروش چقدر است؟»، وب‌سایت رویداد.]</ref> همچنین در بعضی پژوهش‌ها، ازدواج‌های [[شوگرمامی]] و [[شوگرددی]] نیز در زمره گونه‌های مرتبط با این پدیده بررسی شده‌اند.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref><ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخ‌شناسی الگوهای روسپی‌گری در مشهد»، 1401ش، ص65.]</ref>

همچنین تن‌فروشان از شگردهای دوستانه، سازگارانه و کجروانه استفاده می‌کنند؛ شگرد دوستانه ناظر به چگونگی جذب مشتری است که عبارتند از: جلوه‌گری [[بدن نمایی|بدن نمایی،]] به‌مثابهٔ سرمایه‌های جنسی؛ بی‌پروایی و جسارت در جذب مشتری و دریافت دستمزد؛ رهابودگی و پای‌بند نبودن به ارزش‌های اجتماعی. شگردهای سازگارانه به راهکارهایی اشاره دارد که افراد آنها را برای کاهش آسیب و مقابلهٔ فردی با تنش‌های تن‌فروشی اتخاذ می‌کنند که مهم‌ترین آنها عبارتند از ترجیح تن‌فروشی فردی، انتخاب گزینشی مشتریان و در مواردی انتخاب مشتری در شبکهٔ حمایتی.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص55-54.]</ref> شگردهای کجروانهٔ ناظر به اموری است که زنان تن‌فروش در قالب تن‌فروشی آنها را مرتکب می‌شوند که رایج‌ترین آنها عبارتند از: سرقت، تلکه‌کردن (دستمزدش را می‌گیرند بدون اینکه به مرد اجازه دهند به او دست زند) و اغتشاش‌گری.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص57.]</ref>

== عوامل گرایش به روسپی‌گری ==

'''عوامل فردی و خانوادگی:''' پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تن‌فروشی تحت تأثیر شرایط زمینه‌ای، مداخله‌ای و علّی ازجمله نقص قوانین خانواده، بی‌ثباتی اقتصادی و خشونت خانگی قرار دارد.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپی‌گری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص144.]</ref> عوامل فردی شامل فقدان هدف و [[عزت نفس|عزت‌نفس]]،<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص261.</ref> استقلال‌طلبی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص11.]</ref> [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]]، [[فرار از خانه]]، تحصیلات پایین و ضعف اعتقادات مذهبی است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239 و 240 و 242.]</ref><ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص266.]</ref><ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص270.]</ref> در حوزه خانواده، نابسامانی روابط عاطفی،<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص262.</ref> اعتیاد والدین<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص144.</ref> و سابقه سوءاستفاده جنسی در کودکی (در ۵۵ تا ۹۰ درصد موارد) از عوامل کلیدی هستند.<ref>فارلی ملیسا و دیگران، «روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه»، 1381ش، ص242.</ref> همچنین [[ازدواج‌ اجباری|ازدواج اجباری]]، تفاوت سنی زیاد والدین و فرزندان،<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص600 و 601.]</ref> بی‌توجهی به تربیت دینی،<ref>ربانی خوراسگانی و قانع، «بررسی تجارب زیسته زنان روسپی (مورد مطالعه: شهرهای یزد و اصفهان)»، 1394ش، ص62.</ref> طلاق<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239-240 و 242-244 و 265-266.]</ref> نظارت افراطی بر رفتار فرزندان<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص11 و 31.]</ref> و عدم تأمین نیازهای اولیه توسط خانواده در بروز این پدیده نقش دارند.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article_157775_bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص280.]</ref> برخی گزارش‌ها به اجبار زنان برای تن‌فروشی توسط همسر یا خانواده نیز اشاره کرده‌اند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص282.]</ref> برخی مطالعات به وجود برخی مشتریان متأهل اشاره دارند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنی‌قهفرخی و روشن‌فکر، «ویژگی‌های مشتریان تن‌فروشی از دیدگاه زنان تن‌فروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص42-41.]</ref> انگیزه‌های این گروه شامل [[نارضایتی جنسی]] در [[رابطه زناشویی|روابط زناشویی]]<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص267.</ref> و [[تنوع‌طلبی جنسی|تنوع‌طلبی]] ذکر شده است.<ref>هاشمی فرد و حسینیش، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص588.</ref>

'''عوامل اجتماعی:''' فقر، بیکاری، [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]]،<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص46.]</ref> [[مهاجرت]] و ضعف پیوندهای اجتماعی از محرک‌های اصلی این آسیب محسوب می‌شوند.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239-240 و 242-243 و 266.]</ref> پژوهش‌ها حاکی از آن است که انگیزه اصلی روسپیگری، کسب درآمد برای تأمین معاش و مقابله با فشارهای مالی است؛<ref>وروایی و دیگران، بررسی تأثیر عوامل اقتصادی بر گرایش به ناهنجاری اجتماعی و راهکارهای انتظامی اجتماعی پیشگیری از آن»، 1389ش، ص143.</ref><ref>ربانی خوراسگانی و قانع «بررسی تجارب زیسته زنان روسپی (مورد مطالعه: شهرهای یزد و اصفهان)»، 1394ش، ص59.</ref> در حالی که تنها حدود ۸ درصد به دلیل لذت‌جویی به این کار مبادرت می‌ورزند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref> محققین معتقدند؛ در جامعه‌ای که افراد ثروتمند فراوان وجود دارند، طبقهٔ محروم احساس ناکامی می‌کنند و تن‌فروشی برای دختران این طبقه یکی از شیوه‌های کسب امکانات مادی به‌شمار آمده<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص50-49.]</ref> و مردان نیز عمدتاً به‌دلیل افزایش فقر و بیکاری یا برای کسب درآمد بیشتر، به تن‌فروشی روی می‌آورند. بر همین مبنا؛ ازدواج دختران و پسران جوان با افراد مسن شکل می‌گیرد.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref><ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تن‌فروشی می‌کنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> معاشرت با افراد منحرف نیز تأثیر مستقیمی در این فرایند دارد،<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص148.</ref><ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص10.]</ref> به‌طوری که در یک مطالعه ۸۳.۳ درصد از افراد با تن‌فروشان رابطه دوستی داشته‌اند.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص250.</ref>  

کودکان به‌دلایلی مانند حضور فرد روسپی در بین دوستان، برعهده‌داشتن بار تکفل خانواده، سابقهٔ بازداشت،<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص592.]</ref> آزار جنسی، اجبار به روسپی‌گری، مصرف موادمخدر توسط والدین و فرار از خانه به روسپی‌گری دچار می‌شوند. روسپی‌گری کودکان بیشتر در مناطقی که نزاع، فقر، بی‌ثباتی اجتماعی و اقتصادی و [[کار کودک]] رایج است، اتفاق می‌افتد.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص276.]</ref>

'''عوامل فرهنگی و رسانه‌ای:''' تغییر ارزش‌های فرهنگی، تضعیف نهاد خانواده و حجاب، و ترویج الگوهای غربی از جمله عوامل زمینه‌ساز شمرده می‌شوند.<ref>عباس‌پور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیب‌های جنسی در ایران»، 1401ش، ص۳۵.</ref> همچنین فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نظیر تلگرام و اینستاگرام، بستری برای گسترش و تسهیل ارتباطات در این حوزه ایجاد کرده‌اند.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص273.]</ref>

== رویکردها ==

مواجهه و برخورد قانونی با تن‌فروشی در کشورهای مختلف متفاوت است؛ در برخی کشورها تن‌فروشی جرم شمرده شده و مشمول پیگرد قانونی است و در برخی کشورها به‌عنوان شغل شمرده شده و در صورت نپرداختن هزینه توسط مشتریان یا آزار و اذیت تن‌فروشان، در قالب مصادیق «[[خشونت علیه زنان]]» دسته‌بندی می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص46.]</ref> در نظام‌های حقوقی سه رویکر نسبت به روسپی‌گری اتخاذ شده است:

* در رویکر ممنوعیت کامل؛ روسپی‌گری جرم و تمامی مرتبطین با آن مجرم دانسته می‌شوند.در نروژ، بریتانیا و ایسلند روسپی‌گری جرم محسوب می‌شود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/460548/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D8%B4%D8%AF «روسپی‌گری در فرانسه جرم شد»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> ایران نیز از جمله کشورهای دارای چنین نظام حقوقی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص596-597.]</ref>  

* در رویکرد آزادی کامل؛ روسپی‌گری مانند سایر مشاغل به رسمیت شناخته می‌شود، آلمان،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> استرالیا و نیوزیلند از جمله کشورهای پیرو این نظام حقوقی بوده و بر این امر تأکید دارند که روسپی‌گری نوعی [[سبک زندگی]] و شغل است و زنان حق دارند؛ [[زندگی]] و [[حرفۀ]] خود را انتخاب کنند؛<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپی‌گری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref>

* نظام بینابینی عمدتاً از کنوانسیون ۱۹۴۹م. سازمان ملل متحد راجع به مبارزه با قاچاق انسان و بهره‌کشی از روسپی‌گری الهام گرفته است. در این نظام، روسپی‌گری جرم نیست؛ اما تبلیغ؛ عرضه کردن خود و قوادی جرم محسوب می‌شود، فرانسه از کشورهایی است که از این نظام پیروی می‌کرد اما بر اساس مصوبات جدید مجلس فرانسه، روسپی‌گری در این کشور جرم معرفی شده و مجرمان ملزم به پرداخت جریمهٔ نقدی و حضور در کلاس آموزشی هستند. <ref>[https://www.asriran.com/fa/news/460548/روسپی-گری-در-فرانسه-جرم-شد «روسپی‌گری در فرانسه جرم شد»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> در سوئد نیز روسپی‌گری قانونی است ولی پااندازی، تأسیس فاحشه‌خانه و برپایی نمایش زنده سکس غیرقانونی است و مشتری نیز علاوه بر عاملان، مجازات می‌شوند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> سوئد تنها کشوری است که خرید سکس در آن جرم بوده ولی فروش آن جرم تلقی نمی‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref>

برخی محققین معتقدند که جوامع غربی دو راهکار کلان قانونی را به‌منظور کاهش بهره‌کشی جنسی از تن‌فروشی را تجربه کرده‌اند؛ در یک سطح؛ از تن‌فروشی جرم‌زدایی کرده و آن را قانونی دانستند؛ منتها ساماندهی آن را وظیفه دولت تلقی کرده و فعالیت سازماندهی شده غیردولتی را جرم تلقی کردند. در سطح دیگری؛ تن‌فروشی غیرقانونی، خریدار و فروشندهٔ خدمات جنسی مجرم دانسته شد. این دو رویکرد نه‌تنها تأثیر جدی در کاهش بهره‌کشی جنسی در غرب نداشت که موجب شدت [[قاچاق زنان]] و شکل‌گیری بازارهای پنهان تن‌فروشی شد. امروزه دنیای غرب سعی دارد که از خاستگاه ضدیت با بهره‌کشی جنسی به‌ساماندهی آن بپردازد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/799057/نقش-قانون-گذاری-در-مقابله-با-تن-فروشی دانشمندی، «نقش قانون‌گذاری در مقابله با تن‌فروشی»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>

ادیان، تن‌فروشی را از گناهان کبیره شمرده و کسب معیشت زنان و مردان از راه تن‌فروشی<ref>حرعاملی، وسائل الشیعة، 1409ق، ج‏16، ص276.</ref> و رضایت مرد به تن‌فروشی همسرش را نشانه بی‌غیرتی و از انحرافات دوره [[آخرالزمان]] می‌داند.<ref>[https://www.hadiskadeh.ir/روزهای-آخرالزمان-11-تن-فروشی،-راه-کسب-در/ «روزهای آخرالزمان (11) / تن‌فروشی، راه کسب درآمد»، وب‌سایت حدیث کده.]</ref> روسپی‌گری در ادیان توحیدی به‌دلیل خروج فرد از مبنا و مبدأ قرارداد اخلاقی و انضباط جنسی پدیده‌ای منفی است و در قرآن، انجیل و تورات به ممنوع بودن آن اشاره شده است.<ref>[https://8am.media/fa/prostitution-historical-course-and-evolution-in-the-enlightenment/ «روسپی‌گری؛ سیر تاریخی و تحول در عصر روشن‌گری – قسمت اول»، وب‌سایت روزنامۀ 8صبح.]</ref>  

خداوند در قرآن کریم از فساد و فحشا نهی کرده است<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_90_سوره_نحل سورۀ نحل، آیۀ 90.]</ref> و به مقابله با هرگونه بی‌بندوباری جنسی تأکید دارد.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص277.]</ref> بر اساس آموزه‌های قرآن، حفظ کرامت و [[حرمت تن|حرمت بدن]] انسان واجب است و او باید با بهره‌گیری از عقل، در کارهای نیک بکوشد و از آلودگی‌هایی چون تن‌فروشی و هم‌جنس‌بازی دوری کند.<ref>جمعی از نویسندگان، موسوعة نضرة النعیم فی مکارم اخلاق الرسول الکریم صلی الله علیه و سلم، 1426ق، ج4، ص1143-1144.</ref> آموزه‌های اسلام به‌صورت مؤکد از بی‌بندوباری جنسی نهی کرده است.<ref>نوبهار، «قاچاق زنان برای روسپیگری از منظر آموزه‌های اسلامی با نگاه به مقررات بین‌المللی و حقوق ایران»، 1385ش، ص190.</ref> ارضای غریزهٔ جنسی، خارج از چارچوب [[ازدواج]]، از گناهان بزرگ بوده<ref>مظاهری، حریم‌های اخلاق در آئینهٔ احکام، 1387ش، ص10.</ref> و قرآن چنین افرادی را متجاوز و ظالم نامیده است.<ref>سورهٔ مؤمنون؛ آیهٔ 7.</ref> همچنین واسطه‌گری برای عمل منافی عفت، از گناهان بزرگ بوده و روایات، جایگاه چنین فردی را دوزخ دانسته‌اند.<ref>دستغیب، گناهان کبیره، 1388ش، ج2، ص329.</ref> از منظر [[فقه اسلامی]]؛ روسپی‌گری در شرائط خاصی از مصادیق «افساد فی‌الارض» دانسته می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهاب‌الدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref>

بسیاری از فمینیست‌ها موضع جدی علیه روسپی‌گری دارند. فمینیست‌های ضدسکس؛ سکس را سلطه مردانه و روسپی‌گری را نتیجه مردسالاری و ستم علیه زنان می‌دانند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص49.]</ref> فمینیست‌های طرفدار سکس؛ روسپی‌گری را موجب محرومیت زن از لذت سکس و تبدیل شدن زن به ابزار تمایلات جنسی می‌شمارند. از منظر فمینیست‌های رومانتیسیت؛ روسپی‌گری تباه‌کننده سکس مثبت است؛ زیرا سکس تداعی کننده عشق و عاطفه است و روسپی‌گری خشونت علیه زنان را برانگیخته و جامعه را آلوده می‌سازد.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپیگری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref>

شاخه‌هایی از [[فمینیسم]] به بهانهٔ دفاع از حقوق زنان، آزادی و حق آنان در کنترل بدن خویش، در مواجهه با روسپی‌گری رویکردی موافق دارند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> برخی چون [[سیمون دوبوار]] معتقد است: فحشا راهی برای رهایی از وابستگی زنان به مردان است، به‌گونه‌ای که زن نه‌تنها قربانی نمی‌شود، بلکه موجب سلطه وی نیز خواهد شد. کارول پیتمن؛ مالکیت مرد بر زن روسپی را توهم دانسته و معتقد بر مالکیت زن بر مرد است و فاحشه را نه یک قربانی مظلوم بلکه خمیر مایهٔ زن آزاد شده می‌داند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی‌آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref>

نظام‌های سرمایه‌داری با مشغول کردن جوامع در لذت‌های کاذب جنسی و جسمی به‌دنبال انحراف افکار عمومی از مسائل مهم هستند و با طرح نظریه‌های روان‌شناسی و جامعه‌شناسی و ایجاد شبکه‌های بین‌المللی جنسی ضرورت وجود تشکیلات و صنعت جنسی را توجیه می‌کنند. صنایع مشروبات الکلی، رژیم غذایی، [[لوازم آرایشی]]، [[پورنوگرافی]]، فاحشه‌خانه‌ها و بارها و کاباره‌ها از روسپی‌گری قدرت می‌گیرند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص578 و 604.]</ref> بعد از [[انقلاب جنسی]] دههٔ ۶۰م در آمریکا، قبح‌زدایی از ناهنجارهای اجتماعی مانند روسپی‌گری در دستور کار نهادهای حقوقی قرار گرفت تا زمینهٔ گسترش و بروز این ناهنجاری‌ها تسهیل شود. پس‌از آن، تلاش شد تا ناهنجاری‌هایی مانند روسپی‌گری در قالب قانون رسمیت پیدا کند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5444022/روسپی-گری-یا-کارگری-جنسی «روسپی‌گری یا کارگری جنسی؟»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>

== مبانی ==

[[پرونده:روسپی‌گری3.jpg|بندانگشتی|۵۰ هزار کودک بدون پدر، ثمره گردشگران جنسی غربی در فلیپین تا سال ۱۳۹۲م]]'''داشتن حق کنترل و تملک بر بدن خویش:''' تفکر اومانیستی و لیبرالیستی، حق [[مالکیت بدن]]، نحوهٔ استفاده از آن و انجام دادن هر نوع فعالیت مضر و غیرعقلانی که باعث آسیب جسم و روح افراد شود را به خود افراد واگذار کرده است. بر این مبنا اعمالی مانند [[لزبین|لزبینیسم]] و [[روسپی‌گری اینترنتی|روسپی‌گری]] مجاز است. این در حالی است که بر اساس آموزه‌های اخلاقی، انسان نسبت به جسم خود مسئول است و پیامد هر آسیب فردی، در جامعه نمود پیدا می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref>

'''شغل‌انگاری:''' تن‌فروشان اغلب با این ادعا که کارشان ارائه خدمتی اجتماعی به مشتریان است، کجروی خود را توجیه کرده و تن‌فروشی را یک حرفه جلوه می‌دهند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280.]</ref> بر مبنای نظریه کنش متقابل، بازار تن‌فروشی تابع عرضه و تقاضا است و هرجا تقاضا وجود داشته باشد عرضه نیز پدید می‌آید. نظریه مبادله نیز به این امر اشاره دارد که طرفین رابطه چیزی را برای مبادله عرضه می‌کنند و در صورت رضایت دو طرف مبادله انجام می‌شود. این دیدگاه با نقد نظریه هنجارهای اجتماعی بر این امر تأکید دارد که افراد تا زمانی خود را با هنجارهای اجتماعی تطبیق می‌دهند که آنها را به نفع خود تصور کنند. بر این مبنا؛ در شکل‌گیری پدیده تن‌فروشی، فروشنده و خریدار به یک اندازه نقش دارند؛ منتها در افکار عمومی عمدتاً زن مقصر تلقی شده و فحشای مرد نادیده گرفته می‌شود.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنی‌قهفرخی و روشن‌فکر، «ویژگی‌های مشتریان تن‌فروشی از دیدگاه زنان تن‌فروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص36-35.]</ref>  

== آمارها ==

بر اساس پژوهشی که در سال ۱۳۹۹ش صورت پذیرفته است، در جهان حدود چهارده میلیون روسپی وجود دارد و چین با پنج‌میلیون، هند سه‌میلیون، کره جنوبی بیش از یک‌میلیون، فیلیپین هشت‌صدهزار و مکزیک پانصدهزار نفر بالاترین آمار را از نظر تعداد افراد روسپی به خود اختصاص داده‌اند. کشورهای نیوزلند با ۳۵۰۰، دانمارک ۳۲۰۰ و ایرلند با ۱۰۰۰ روسپی، کمترین آمار را از نظر تعداد روسپی دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3.]</ref>

آمارهای رسمی و غیررسمی از افزایش روسپی‌گری در آمریکا و اروپا حکایت دارند. در آمریکا افراد عمدتاً از سن ۱۲ تا ۱۴ سالگی به روسپی‌گری کشیده می‌شوند! این گزارش‌ها همچنین تأکید دارند که در آمریکا تا ۲ میلیون انسان در حوزه روسپی‌گری فعالیت دارند. در آلمان، تنها در سال ۲۰۲۲م. تعداد روسپی‌ها تا ۱۹٫۱٪ افزایش یافته است، برخی تخمین‌ها حاکی از این است که تا ۴۰۰ هزار نفر در این کشور به تن‌فروشی مشغولند. در اسپانیا نیز بیش از ۳۵۰ هزار زن به روسپی‌گری مشغولند. بر اساس داده‌های رسمی، در بریتانیا و هلند، به ترتیب ۷۲ هزار و ۲۵ هزار نفر روسپی هستند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/930037/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8% «پشت‌پرده افزایش آمارهای روسپی‌گری در آمریکا و اروپا چیست؟»، خبرگزاری جهان‌امروز.]</ref>

روسپی‌گری در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه غیرقانونی است، این فحشا در فاحشه‌خانه‌های مخفیانه انجام می‌شود.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپی‌گری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> حدود ۲۸۰ خانه فساد در تل‌آویو مشغول به فعالیتند که همین امر اسراییل را به یکی از ۱۰ مکان دارنده بیشترین تعداد خانهٔ فساد تبدیل کرده است. به گزارش دیلی‌بیست، تل‌آویو شهری پر از کلوپ‌های شبانه مخصوص همجنس‌گرایان، قمارخانه‌های فراوان، ساحل‌ها و هتل‌های مخصوص همجنس‌گرایان است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395408/مرکز-فساد-دنیا-کجاست «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>   

به علت موانع فرهنگی و قانونی، رشد روسپیگری در ایران کمتر از دیگر کشورها است.<ref>مدنی قهفرخی و دیگران، «بازار تن‌فروشی خیابانی زنان در کلانشهر تهران»، 1391ش، ص21.</ref> در تحقیقات مختلف تا سال ۱۳۸۹ش، سن شروع روسپیگری بین ۱۶ تا ۲۴ سال در نوسان بوده است.<ref>وروایی و دیگران، «عوامل خانوادگی مؤثر بر گرایش به نابهنجاری اجتماعی و راه‌کارهای پیشگیری از آن»، 1389ش، ص626.</ref> با این حال بعضی گزارش‌ها در سال ۱۳۹۵ش نشان از کاهش سن روسپی‌گری در ایران و رسیدن به حدود ۱۲ تا ۱۸ سالگی است.<ref>بحری خمامی، «آمار تکان‌دهنده از زنان و دختران روسپی»، وب‌سایت تبیان.</ref> بازار روسپیگری مانند فروش مواد مخدر، از تمرکز نسبی جغرافیایی برخوردار است و بیشتر در خیابان‌های خاصی از شهر اتفاق می‌افتد.<ref>مدنی قهفرخی و دیگران، «بازار تن‌فروشی خیابانی زنان در کلانشهر تهران»، 1391ش، ص9.</ref>

در سال۱۳۸۱ش. از تعداد ۵۷۸۹ نفر زندانی زن ۱۲۵۸ یعنی حدود ۲۰٪ آن‌ها روسپی‌گری می‌کردند. ۱۴٪ روسپیان قبل از ۱۴ سالگی مجبور به انجام فعالیت جنسی شده‌اند. در ایام تابستان به‌دلیل افزایش امکان تردد و عبور و مرور آمار فحشا افزایش می‌یابد و زنان شهرستانی برای این کار به شهرهای بزرگ می‌روند.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپی‌گری چیست»، وب‌سایت فیلیا.]</ref>

تن‌فروشی پیامدهای متعددی برای فرد، خانواده و جامعه دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص46.]</ref> روسپی‌گری با ابتلا به بیماری‌های خطرناک مقاربتی<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص266.</ref> مانند [[ایدز]]، سوزاک، سیفلیس،<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280.]</ref> زخم‌های دستگاه تناسلی، زگیل تناسلی، ویروس پاپیلوما، خارشک و تریکومونیازیس ارتباط دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص589-591.]</ref> در بسیاری موارد، افراد از زنان روسپی عکس و فیلم گرفته، آنها را تهدید کرده و به این وسیله از آنها اخاذی جنسی کرده‌اند. همچنین در موارد بسیاری روسپیگر را مجبور به مصرف مواد و مشروبات می‌کنند و در حالت جنون با وی ارتباط برقرار کرده‌اند که آسیب جدّی فیزیکی به فرد وارد شده است.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص264.</ref>

روسپی‌ها به‌دلیل حس حقارت دائمی،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> برخوردار نبودن از [[کرامت انسان|کرامت]] و شرایط کاری نامساعد به انواعی از بیماری‌های روحی و روانی مانند اعتیاد،<ref>محمدی سیف، «خانواده به کجا می‌رود؟»، 1392ش. وب‌سایت نشریات دفتر تبلیغات اسلامی.</ref> افزایش افکار منفی، اختلالات روانی و آشفتگی هیجانی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص241.]</ref> [[افسردگی]]، اختلال شخصیت، استرس پایدار و انزوا مبتلا می‌شوند که موجب سقوط شخصیتی آنها می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص591 و 592.]</ref> [[خشونت علیه زنان|خشونت فیزیکی علیه زنان]]،<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، 1398ش، ص59.]</ref> [[خودشیءانگاری زنان|شیءانگاری]]، [[آزار خیابانی|آزار زبانی]] و [[آزار جنسی|جنسی]]،<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص599.]</ref><ref name=":1">موزرم پور، داغ ننگ روسپیگری، ۱۳۹۷ش، ص48.</ref> خدشه‌دارشدن هویت زنان در جامعه، ترویج نگاه جنسی به زنان، ناامنی جامعه، انزوای اجتماعی زنان،<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3.]</ref><ref name=":1" /> گسترش [[کارتن‌خوابی]] زنان، دزدی و قتل از پیامدهای اجتماعی روسپی‌گری است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص240.]</ref>

 

روسپی‌گری حیثیت افراد و خانواده‌ها را مخدوش ساخته و موجب قتل‌های ناموسی می‌شود. بنا به تخمین صندوق کمک به مشکلات جمعیتیِ سازمان ملل متحد، هرسال در سراسر دنیا پنج هزار زن توسطِ حافظان ناموس به قتل می‌رسند. در جوامع سنتی اسلامی خودکشی به خاطر «بی‌آبرویی» و قتل به خاطر «حفظ آبرو» منطبق با عرف جامعه است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپی‌گری و تن‌فروشی»، وب‌سایت روان‌شناسی هاشملو.]</ref>

 

کاهش سن ازدواج، افزایش [[سقط جنین]] و رونق یافتن [[صنعت سکس]] از دیگر پیامدهای روسپی‌گری در جامعه است.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپی‌گری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص145.]</ref><ref>محمدی سیف، «خانواده به کجا می‌رود؟»، 1392ش، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.</ref><ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص128.</ref> شیوع روسپی‌گری منجر به گسترش [[طلاق عاطفی|طلاق]]<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص240-241 و 243.]</ref> و افزایش خشونت خانگی می‌شود.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسوی‌فرد و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدۀ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، 1401ش، ص279.]</ref> همچنین تولد کودکان خیابانی از پیامدهای تجارت روسپی‌گری به‌شمار می‌آید.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/182398/فرزندان-بدون-پدر-هدیه-توریست‌های-غربی-به «فرزندان بدون پدر، هدیه توریست‌های غربی به دختران فیلیپینی»، خبرگزاری میزان.]</ref>

روسپی‌گری از منظر آسیب‌شناسی، سلامت و امنیت همه‌جانبه جامعه را تهدید می‌کند و نیازمند تدابیر پیشگیرانه و بازپروری است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239.]</ref> راهکارهای پیشگیرانه شامل آموزش به خانواده، برگزاری دوره‌های آموزشی توسط مؤسسات مردمی، گنجاندن آموزش تربیت فرزندان در جلسات انجمن اولیا و مربیان، برنامه‌ریزی برای ارائهٔ محتوا در رسانه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمی‌فرد و حسنی، «روسپی‌گری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص600.]</ref> همچنین توانمندسازی و آموزش مهارت‌های شغلی برای کسب درآمد و استقلال مالی، درآمدزایی، تأمین شغل و تهیهٔ مسکن برای خانواده‌های کم‌درآمد و پرجمعیت، مبارزه با اعتیاد و مشاغل کاذب،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص269 و 270.]</ref> ایجاد مؤسساتی برای ساماندهی زنان بی‌پناه، شناسایی خانواده‌های بدسرپرست و خارج کردن دختران و کودکان از شرایط آن، واگذاری سرپرستی کودکان بدسرپرست به خانواده‌های مستعد و حمایت مالی [[زنان سرپرست خانوار|زنان سرپرست خانواده]] در پیشگیری از روسپی‌گری مؤثر دانسته می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص32.]</ref>

عواملی نظیر فقدان حمایت‌های قانونی و اجتماعی، هویت‌یابی از طریق مصرف‌گرایی و مشکلات اقتصادی از موانع اصلی خروج زنان از این پدیده است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص243.]</ref> برخی راهکار کنترل روسپیگری را در همکاری دولت‌ها و سازمان‌های غیردولتی دانسته و معتقدند با تمرکز بر کاهش تقاضا و اعمال سیاست‌های حقوقی، قضائی و توانمندسازی [[آسیب‌پذیری زنان|زنان آسیب‌پذیر]] در حوزه‌های مختلف روانی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، می‌توان روسپی‌گری را تاحدی کنترل کرد.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_18431.html درخشان و  پرچمی، «مطالعه تطبیقی روسپی‌گری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، 1403ش، ص158.]</ref> همچنین مدیریت و سالم‌سازی فضاهای اجتماعی و تفریحی و شهوت‌زدایی از فضای بصری جامعه، از کارهای لازم برای پیشگیری از روسپیگری است.<ref>عباس‌پور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیب‌های جنسی در ایران»، 1401ش، ص44.</ref>

اسلام با تأیید اقدامات قانونی، تأکید جدی بر الگوسازی رابطه زنان و مردان بر مبنای فرهنگ [[عفت|عفاف]] دارد.<ref>غلامی، هویت و نقش‌های جنسیتی زن در اسلام، 1402ش، ص 423-422.</ref> تقویت فرهنگ دینی از مهم‌ترین راه‌ها برای پیشگیری از روسپیگیری است.<ref>حسینی، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، 1381ش، ص76.</ref><ref>فعالی، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، 1381ش، ص97.</ref> همچنین ترویج و فرهنگ‌سازی [[ازدواج آسان]] و ساده، از عوامل مؤثر در پیشگیری از روسپیگری است.<ref>عباس‌پور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیب‌های جنسی در ایران»،1401ش، ص44.</ref>

 

شناسایی زودهنگام دختران فراری و ارائه آموزش‌های مهارتی، روان‌شناختی<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکل‌گیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص148.</ref> و درمان اعتیاد به مواد مخدر یا الکل برای این افراد اثر دارد.<ref>فارلی ملیسا و دیگران، «روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه، 1381ش، ص252.</ref> همچنین شناسایی باندهای سازمان‌یافته برای جلوگیری از گسترش فعالیت آن‌ها اهمیت دارد.<ref>وروایی و دیگران، «بررسی تأثیر عوامل اقتصادی بر گرایش به ناهنجاری اجتماعی و راهکارهای انتظامی - اجتماعی پیشگیری از آن»، 1389ش، ص141.</ref> مراقبت از روسپی‌گران بعد از خروج از مراکز بازپروری<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپی‌گری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص269 و 270.]</ref> و تلاش برای پرورش دوبارهٔ زنان روسپی از راه‌های مقابله با روسپی‌گری است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص32.]</ref>

 

* درخشان، فاطمه و پرچمی، داوود، «مطالعه تطبیقی روسپی‌گری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، فصلنامه علوم‌اجتماعی، شماره ۱۰۵، تیر ۱۴۰۳ش. ص۱۵۵.

* راغب‌اصفهانی، حسین بن محمد، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن‏، ترجمه غلامرضا خسروی، تهران، ‏ مرتضوی، ‏۱۳۷۴ش. ذیل واژه فحش.

* زرین‌پناه، سپیده، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تن‌فروش»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ماه ۱۳۹۱ش.

* سنایی، کامیار، «روسپیگری چیست»، وب‌سایت دکتر کامیار سنایی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ تیر۱۴۰۱ش.

* علیزاده، بهار، «روابط پنهانی مردان تن‌فروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وب‌سایت مجله انترنیتی جوان ایرانی، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آذر ۱۴۰۱ش.

* غلامی، علی، هویت و نقش‌های جنسیتی زن در اسلام، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص)، ۱۴۰۲ش.

* فلاحتی شهاب‌الدینی، علی، «روسپی‌گری و سکوت سنگین قانون»، مطالعات راهبردی زنان، شماره۲۲، سال ۱۳۸۲ش.

* قربانی، اسماعیل و دیگران، «روسپی‌گری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، شماره ۱۲، شهریور ۱۳۹۶ش. ص۱۴۴.

* لاریجانی، مهسا و میرحسینی، زهرا، «نیمهٔ پنهان زندگی زنان تن‌فروش»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، شماره۲، تابستان ۱۳۹۸ش.

* مدنی قهفرخی، سعید، جامعه‌شناسی روسپی‌گری و آسیب‌های اجتماعی، تهران، پارسه، ۱۳۹۵ش.

* مکنون، ثریا و عطایی‌آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۸، سال ۱۳۸۴ش.

* ملیسا فارلی و دیگران، روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، ترجمه مهدیس کامکار، رفاه اجتماعی، دورهٔ ۲، شمارهٔ ۵، ۱۳۸۱ش.

* موحدمجد، مجید و دیگران، «کاوش معنایی تن‌فروشی در تجربه زیسته زنان تن‌فروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، فصلنامه زن و جامعه، شماره ۴۲، تیر ۱۳۹۹ش.

* موزرم پور، محمد، داغ ننگ روسپیگری، تهران، ندای کارآفرین، ۱۳۹۷ش.

* موسوی‌فرد، سید محمدرضا و دیگران، «مروری جامعه‌شناختی و جرم‌شناختی نسبت به پدیدهٔ روسپی‌گری در نظام بین‌الملل و ایران با تأکید بر آموزه‌های جرم‌شناسی اسلامی»، تمدن حقوقی، شمارهٔ دوازده، پاییز ۱۴۰۱ش.

* میرآبی، سعیده و فولادیان، مجید، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدهٔ روسپی‌گری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، شمارهٔ یک، ۱۳۹۸ش.

* هاشمی فرد، فاطمه‌سادات و حسنی، علی‌رضا، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، فصلنامه بین‌المللی قانون‌یار، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۱۴، ۱۳۹۹ش.