جز ویکی سازی و تمیزکاری |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''امام موسی صدر؛'''}} فقیه و بنیانگذار مجلس اعلای شیعیان و جنبش أمل در لبنان. | {{درشت|'''امام موسی صدر؛'''}} فقیه و بنیانگذار مجلس اعلای شیعیان و جنبش أمل در لبنان. | ||
| خط ۳۴: | خط ۴: | ||
==تولد و خانواده امام موسی صدر== | ==تولد و خانواده امام موسی صدر== | ||
سید موسی صدر در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۰۷ش در محلهٔ چهارمردان [[قم]] در خانوادهای روحانی به دنیا آمد.<ref>کمالیان، سرفصلهایی از زندگانی امامموسی صدر، 1394ش، ص۹.</ref> پدر وی سید صدرالدین از مراجع تقلید بود که پس از درگذشت عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس [[حوزه علمیه قم]]، به همراه سیدمحمد حجت و سید محمدتقی خوانساری، مدیریت حوزه علمیه قم را بر عهده گرفتند و به مراجع ثلاث مشهور شدند. مادر او «سیدهصفیه قمی»، دختر سیدحسین قمی مرجع مبارز و مخالف حکومت استبدادی شاه بود.<ref>شرفالدین، امامموسی صدر، 1387ش، 27-29.</ref> سیدموسی صدر و «پروین خلیلی» در ۱۳۳۴ش با هم [[ازدواج]] کردند و صاحب چهار فرزند به نامهای سید صدرالدین، سیدحمید، سیدهحوراء و سیدهملیحه شدند.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص۲۶۴.</ref> | |||
سید موسی صدر در | |||
==تحصیلات امام موسی صدر== | ==تحصیلات امام موسی صدر== | ||
امام موسی صدر تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در قم سپری کرد<ref>خسروشاهی، دربارهٔ امامموسی صدر، ۱۳۹۶ش، ص36.</ref> و در کنار آن به فراگیری علوم دینی در حوزههای علمیه مشغول شد. وی دورههای عالی درسهای حوزوی را از [[امام خمینی]]، سید محمدباقر سلطانی طباطبایی و عبدالجواد جبلعاملی آموخت. امامموسی صدر درسهای فلسفی را در قم از سیدمحمدحسین طباطبایی و در نجف نزد صدرا بادکوبهای فراگرفت<ref>کمالیان، سرفصلهایی از زندگانی امامموسی صدر، 1394ش، ص۹.</ref> و بهدلیل نبوغ علمی در ۲۲سالگی به [[درجه | امام موسی صدر تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در قم سپری کرد<ref>خسروشاهی، دربارهٔ امامموسی صدر، ۱۳۹۶ش، ص36.</ref> و در کنار آن به فراگیری علوم دینی در حوزههای علمیه مشغول شد. وی دورههای عالی درسهای حوزوی را از [[امام خمینی]]، سید محمدباقر سلطانی طباطبایی و عبدالجواد جبلعاملی آموخت. امامموسی صدر درسهای فلسفی را در قم از [[سیدمحمدحسین طباطبایی]] و در [[نجف]] نزد [[صدرا بادکوبهای]] فراگرفت<ref>کمالیان، سرفصلهایی از زندگانی امامموسی صدر، 1394ش، ص۹.</ref> و بهدلیل نبوغ علمی در ۲۲سالگی به [[درجه اجتهاد]] رسید.<ref>مکارم شیرازی، گذارها و خاطرهها، ایران ـ نجف ـ لبنان، ۱۳۸۸ش، ص107-109.</ref> وی در کنار تحصیلات حوزوی از دانشگاه تهران در رشتهٔ حقوق اقتصاد، لیسانس گرفت.<ref>یزدی، یادنامه دکتر مصطفی چمران، ۱۳۸۳ش، ص۱۱۳.</ref> | ||
==خاستگاه اندیشهای و تربیتی امام موسی صدر== | ==خاستگاه اندیشهای و تربیتی امام موسی صدر== | ||
| خط ۷۴: | خط ۴۳: | ||
==فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی امام موسی صدر== | ==فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی امام موسی صدر== | ||
امام موسی صدر بهمنظور رسیدن به اهداف بلندمدت سیاسی و نظامی خود در [[لبنان]] و [[خاورمیانه]]، ابتدا به فعالیتهای کوتاهمدت و میانمدت فکری، فرهنگی و اجتماعی میان شیعیان اولویت بخشید و با افزایش بنیهٔ مالی، بارورکردن فرهنگی، گسترش اشتراکات فکری، تشکیل سازمانهای مؤثر اجتماعی، ارتقای احترام شیعیان در جامعهٔ لبنان، گسترش ارتباطات [[شیعیان لبنان|شیعیان]] لبنان با سایر جوامع شیعه در کشورهای دیگر، زمینه را برای کارهای بلندمدت و سیاسی آماده کرد.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref> از برنامههای مهم او در این راستا تأسیس انجمن نیکوکاران (جمعیة البِرّ و الإحسان)، دارالایتام مرکزی، مؤسسهٔ دارالعجزه، مرکز پزشکی به نام مدینة الطب، مدرسهٔ صنعتی جبلعامل، آموزشگاه پرستاری، خانهٔ دختران، مؤسسهٔ قالیبافی و حوزهٔ علمیه بود.<ref>چمران، لبنان، ۱۳۶۸ش، ص۷۰–۷۱.</ref> | امام موسی صدر بهمنظور رسیدن به اهداف بلندمدت سیاسی و نظامی خود در [[لبنان]] و [[خاورمیانه]]، ابتدا به فعالیتهای کوتاهمدت و میانمدت فکری، فرهنگی و اجتماعی میان شیعیان اولویت بخشید و با افزایش بنیهٔ مالی، بارورکردن فرهنگی، گسترش اشتراکات فکری، تشکیل سازمانهای مؤثر اجتماعی، ارتقای احترام شیعیان در جامعهٔ لبنان، گسترش ارتباطات [[شیعیان لبنان|شیعیان]] لبنان با سایر جوامع شیعه در کشورهای دیگر، زمینه را برای کارهای بلندمدت و سیاسی آماده کرد.<ref>[http://www.imam-sadr.com/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85/tabid/113/ArticleId/14890/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B3%DB%8 سریعالقلم، «اخلاق و سیاست در زندگی امامموسی صدر»، وبسایت مؤسسۀ فرهنگی-تحقیقاتی امامموسی صدر.]</ref> از برنامههای مهم او در این راستا تأسیس انجمن نیکوکاران (جمعیة البِرّ و الإحسان)، دارالایتام مرکزی، مؤسسهٔ دارالعجزه، مرکز پزشکی به نام مدینة الطب، مدرسهٔ صنعتی جبلعامل، آموزشگاه پرستاری، خانهٔ دختران، مؤسسهٔ قالیبافی و حوزهٔ علمیه بود.<ref>چمران، لبنان، ۱۳۶۸ش، ص۷۰–۷۱.</ref> | ||
| خط ۹۱: | خط ۵۹: | ||
===تأسیس مقاومت ضد اسرائیلی=== | ===تأسیس مقاومت ضد اسرائیلی=== | ||
امام موسی صدر بهدلیل اینکه [[اسرائیل]] را شر مطلق میدانست، از همان ابتدای فعالیتهای اجتماعی و سیاسی خود برای مبارزه با آن برنامه داشت و در ۱۳۴۴ش گروهی از جوانان [[شیعه]] را به مصر اعزام کرد تا فنون نظامی را فرا گیرند. با بازگشت این جوانان که اولین کادرهای [[مقاومت لبنان|مقاومت]] لبنان بودند، عملیات جهادی مشترک رزمندگان فلسطینی-لبنانی در شمال فلسطین اشغالی آغاز شد. بخش اعظم نیروهای رزمنده از جوانان شیعهٔ لبنان و فرماندهی عملیات بر عهدهٔ رزمندگان فلسطینی بود. این نوع عملیات مشترک تا زمان ناپدید شدن وی ادامه پیدا کرد.<ref>لکزایی، «فکر سیاسی امامموسی صدر (بخش نخست)»، 1384ش، ص191.</ref> | امام موسی صدر بهدلیل اینکه [[اسرائیل]] را شر مطلق میدانست، از همان ابتدای فعالیتهای اجتماعی و سیاسی خود برای مبارزه با آن برنامه داشت و در ۱۳۴۴ش گروهی از جوانان [[شیعه]] را به مصر اعزام کرد تا فنون نظامی را فرا گیرند. با بازگشت این جوانان که اولین کادرهای [[مقاومت لبنان|مقاومت]] لبنان بودند، عملیات جهادی مشترک رزمندگان فلسطینی-لبنانی در شمال فلسطین اشغالی آغاز شد. بخش اعظم نیروهای رزمنده از جوانان شیعهٔ لبنان و فرماندهی عملیات بر عهدهٔ رزمندگان فلسطینی بود. این نوع عملیات مشترک تا زمان ناپدید شدن وی ادامه پیدا کرد.<ref>لکزایی، «فکر سیاسی امامموسی صدر (بخش نخست)»، 1384ش، ص191.</ref> | ||
| خط ۹۹: | خط ۶۶: | ||
==امام موسی صدر از دیدگاه اندیشمندان== | ==امام موسی صدر از دیدگاه اندیشمندان== | ||
#[[امام خمینی]] به شخصیت سیاسی و مدیریتی وی نگاه ویژه داشت و او را فرزند خود و بازوی قوی برای اسلام میدانست.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج5، ص۳۱۸–۳۲۲.</ref> | #[[امام خمینی]] به شخصیت سیاسی و مدیریتی وی نگاه ویژه داشت و او را فرزند خود و بازوی قوی برای اسلام میدانست.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج5، ص۳۱۸–۳۲۲.</ref> | ||
#آیتالله خامنهای از وی با عناوینی چون «اندیشمند پیشرو»، «علامه» و «عنصر ممتاز» یاد کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=10023 غفاری، «امانت صدر»، وبسایت دیگران.]</ref> | #[[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]] از وی با عناوینی چون «اندیشمند پیشرو»، «علامه» و «عنصر ممتاز» یاد کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=10023 غفاری، «امانت صدر»، وبسایت دیگران.]</ref> | ||
#[[مرتضی مطهری]]، صدر را یک ادیب تمامعیار توصیف کرده است که در [[شعر فارسی|شعر]] و تاریخ ادب ذوق و تبحر داشت و زبان فرانسه میدانست و آرای ملاصدرا را بهدرستی فهمیده بود.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص170.</ref> | #[[مرتضی مطهری]]، صدر را یک ادیب تمامعیار توصیف کرده است که در [[شعر فارسی|شعر]] و تاریخ ادب ذوق و تبحر داشت و زبان فرانسه میدانست و آرای ملاصدرا را بهدرستی فهمیده بود.<ref>طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی، 1387ش، ج۲، ص170.</ref> | ||
#جورج جرداق، نویسندهٔ مسیحی وی را دارای سیمای آرمانی، زیبا و بزرگوار از یک عالم دینی، پیرو واقعی [[امام علی]]، دادگر، راستگو و پاکدست میدانست و [[اخلاق]] او را ستایش میکرد.<ref>جرداق، سیمای باشکوه انسان، ۱۳۹۴ش، ص53.</ref> | #جورج جرداق، نویسندهٔ مسیحی وی را دارای سیمای آرمانی، زیبا و بزرگوار از یک عالم دینی، پیرو واقعی [[امام علی]]، دادگر، راستگو و پاکدست میدانست و [[اخلاق]] او را ستایش میکرد.<ref>جرداق، سیمای باشکوه انسان، ۱۳۹۴ش، ص53.</ref> | ||
#احمد الزین، قاضی شرع اهلسنت لبنان، موسی صدر را منادی وحدت، دارای اندیشهٔ خالی از تعصب، اهل عمل به علم، رهبر بیهمتا در قیام علیه باطل معرفی کرده است.<ref>زین، امامموسی صدر و تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۹۴ش، ص۴۵–۴۷.</ref> | #احمد الزین، قاضی شرع اهلسنت لبنان، موسی صدر را منادی وحدت، دارای اندیشهٔ خالی از تعصب، اهل عمل به علم، رهبر بیهمتا در قیام علیه باطل معرفی کرده است.<ref>زین، امامموسی صدر و تقریب مذاهب اسلامی، ۱۳۹۴ش، ص۴۵–۴۷.</ref> | ||
#شفیق یموت، مشاور نخستوزیر لبنان در امور اسلامی، صدر را دارای قوهٔ بلندپروازی برای رسیدن به هدفهای بلند، [[ایمان]] کامل به حق در راه رسیدن به هدف و دارای عشق به آزادی و میهن برشمرده است.<ref>یموت، چون دریا آرام، ۱۳۹۴ش، ص58-59.</ref> | #شفیق یموت، مشاور نخستوزیر لبنان در امور اسلامی، صدر را دارای قوهٔ بلندپروازی برای رسیدن به هدفهای بلند، [[ایمان]] کامل به حق در راه رسیدن به هدف و دارای عشق به آزادی و میهن برشمرده است.<ref>یموت، چون دریا آرام، ۱۳۹۴ش، ص58-59.</ref> | ||
#بیشتر رسانههای خاورمیانه با انتشار مقالاتی امامموسی صدر را از پیشگامان و مبتکران واقعی صلح در | #بیشتر رسانههای [[خاورمیانه]] با انتشار مقالاتی امامموسی صدر را از پیشگامان و مبتکران واقعی صلح در خاورمیانه معاصر توصیف کردهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83807992/درباره-امام-موسی-صدر «درباره امامموسی صدر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
==ناپدیدشدن امام موسی صدر== | ==ناپدیدشدن امام موسی صدر== | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۷۸: | ||
==واکنشها به ناپدید شدن امام موسی صدر== | ==واکنشها به ناپدید شدن امام موسی صدر== | ||
===مردم لبنان=== | ===مردم لبنان=== | ||
مردم لبنان به مفقود شدن موسی صدر واکنش نشان دادند؛ از جمله اعتصاب و راهپیمایی عمومی با مشارکت بالای مردمی از همه اقشار و طوایف، تحصن و [[اعتکاف]] در [[مسجد|مساجد]] و تظاهرات گسترده از لبنان به سمت | مردم [[لبنان]] به مفقود شدن موسی صدر واکنش نشان دادند؛ از جمله اعتصاب و راهپیمایی عمومی با مشارکت بالای مردمی از همه اقشار و طوایف، تحصن و [[اعتکاف]] در [[مسجد|مساجد]] و تظاهرات گسترده از لبنان به سمت [[سوریه]]، محل برگزاری کنفرانس سران کشورهای «رد و پایداری» با شعار «امام کجاست ای امت عرب؟» برگزار کردند که در این کنفرانس معمر قذافی رهبر لیبی نیز حضور داشت. همچنین در اقدامی خودجوش، مردم در برابر دفتر سازمان ملل متحد در [[بیروت]] تحصن کردند.<ref>هیئترئیسه جنبش امل، سیره و سرگذشت امامموسی صدر، 1393ش، ج2، ص362-364.</ref> | ||
===علما و مراج تقلید=== | ===علما و مراج تقلید=== | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۸۴: | ||
===پیگیریهای حقوقی=== | ===پیگیریهای حقوقی=== | ||
[[لبنان]] پروندهٔ ناپدیدشدن موسی صدر را بهصورت رسمی دنبال میکند و تحقیقات در این زمینه تا پیداشدن او ادامه دارد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84022152/برÛ-تØÙÛÙات-دربارÙ-پرÙÙدÙ-اÙ
اÙ
-Ù
ÙسÛ-صدر-با-Ø «بری: تحقیقات درباره پرونده امامموسی صدر با جدیت ادامه دارد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
===بزرگداشت=== | ===بزرگداشت=== | ||
به مناسبت سالروز ناپدیدشدن موسی صدر، هرساله آیین بزرگداشت از مقالم علمی و خدمات او در لبنان و ایران برگزار و بر تلاش برای روشنشدن سرنوشت او تأکید میشود.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/6695293/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8% «برگزاری مراسم چهل و پنجمین سالگرد ناپدید شدن امامموسی صدر»، وبسایت شبکۀ العالم.]</ref> | به مناسبت سالروز ناپدیدشدن موسی صدر، هرساله آیین بزرگداشت از مقالم علمی و خدمات او در [[لبنان]] و [[ایران]] برگزار و بر تلاش برای روشنشدن سرنوشت او تأکید میشود.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/6695293/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8% «برگزاری مراسم چهل و پنجمین سالگرد ناپدید شدن امامموسی صدر»، وبسایت شبکۀ العالم.]</ref> | ||
==امامموسی صدر در آثار محققان== | ==امامموسی صدر در آثار محققان== | ||
| خط ۱۲۶: | خط ۹۳: | ||
==تصویرپردازی از امام موسی صدر== | ==تصویرپردازی از امام موسی صدر== | ||
فیلم مستند «هشت بهانه کوچک برای یادآوری» به بررسی ابعاد شخصیتی کمتر شنیدهشده از امامموسی صدر پرداخته<ref>[https://www.aparat.com/v/nixf7ax «مستند هشت بهانه کوچک برای یادآوری، درباره امامموسی صدر»، وبسایت آپارات.]</ref> و فیلم مستند «امام و سرهنگ» از فعالیتهای وی در [[لبنان]] و ماجرای ربودن او را بازگو میکند.<ref>[https://www.aparat.com/v/zq9l8 «مستند امام و سرهنگ»، وبسایت آپارات.]</ref> | |||
فیلم مستند «هشت بهانه کوچک برای یادآوری» به بررسی ابعاد شخصیتی کمتر شنیدهشده از امامموسی صدر پرداخته<ref>[https://www.aparat.com/v/nixf7ax «مستند هشت بهانه کوچک برای یادآوری، درباره امامموسی صدر»، وبسایت آپارات.]</ref> و فیلم مستند «امام و سرهنگ» از فعالیتهای وی در لبنان و ماجرای ربودن او را بازگو میکند.<ref>[https://www.aparat.com/v/zq9l8 «مستند امام و سرهنگ»، وبسایت آپارات.]</ref> | |||
همچنین به پاس یاد و نام و خدمات امامموسی صدر خیابانها، مدارس و مجموعههای فرهنگی زیادی در سراسر ایران به نام او نامگذاری شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/8706-16183/اتØادÙÙ-اÙجÙ
Ù-ÙاÙ-اسÙاÙ
Ù-داÙشجÙÙاÙ-ارÙپا-Ø «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان اروپا در نامهای به شورای شهر تهران خواستار شد: نامگذاری خیابان، پارک و یا مجموعهای فرهنگی در تهران به نام امام موسی صدر»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | همچنین به پاس یاد و نام و خدمات امامموسی صدر خیابانها، مدارس و مجموعههای فرهنگی زیادی در سراسر ایران به نام او نامگذاری شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/8706-16183/اتØادÙÙ-اÙجÙ
Ù-ÙاÙ-اسÙاÙ
Ù-داÙشجÙÙاÙ-ارÙپا-Ø «اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان اروپا در نامهای به شورای شهر تهران خواستار شد: نامگذاری خیابان، پارک و یا مجموعهای فرهنگی در تهران به نام امام موسی صدر»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
