علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
== تاریخچه نگارگری == | == تاریخچه نگارگری == | ||
نگارگری در ایران، سابقهای طولانی داشته و از غارها و سنگنگارههای | نگارگری در ایران، سابقهای طولانی داشته و از غارها و سنگنگارههای ۱۲ هزار سالۀ هومیان و دوشه در لرستان تا سنگنگارههای ۵ هزار سالۀ سیستان را در بر میگیرد. باستانشناسان نقاشیهای دیواری کوه خواجه در [[اصفهان]] را متعلق به دورۀ [[اشکانی]] در ۲۲۰۰ سال پیش میدانند.<ref> [https://aaligard.ir/wp-content/uploads/negargari.pdf پژوهانفر، «هنر نگارگری مینیاتور»، وبسایت عالیگرد.]</ref> آثار دیگری هم در تپۀ سیلک، چشمهعلی و مارلیک بهدست آمده که نمایانگر نبوغ ایرانیان باستان در هنر نقاشی است.<ref> [https://hoonar.com/wp-content/uploads/2021/05/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C.pdf طاووسی، «کارگاه نگارگری»، 1395ش، ص2.]</ref> | ||
در دورۀ هخامنشیان نقاشی روی گچهای کاخها وعبادتگاهها و همچنین کاشیها رایج بود. در کاخهای هخامنشی در اطراف دربهای ورودی نقشهایی با رنگهای آبی و سفید و قرمز وجود داشته است.<ref>[https://perojehonar.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C/ «تاریخچۀ نگارگری»، وبسایت پروژۀ هنر.]</ref> نقاشیهای دیواری ایوان کرخه در شوش، حاجیآباد در فارس و حصار در دامغان نمونههای نگارگری بهجا مانده از زمان ساسانیان است. یکی از رویدادهای مهم هنری در دوران ساسانی، ظهور هنر مانوی است. طرفداران مکتب مانی به مصورسازی کتابهای مذهبی خود اهمیت زیادی می دادند. در نقاشیهای مانوی خطوط منحنی و نرم در طراحیها و کشیدن قامت کوتاه و سرهای بزرگ | در دورۀ هخامنشیان نقاشی روی گچهای کاخها وعبادتگاهها و همچنین کاشیها رایج بود. در کاخهای هخامنشی در اطراف دربهای ورودی نقشهایی با رنگهای آبی و سفید و قرمز وجود داشته است.<ref>[https://perojehonar.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%DB%8C/ «تاریخچۀ نگارگری»، وبسایت پروژۀ هنر.]</ref> نقاشیهای دیواری ایوان کرخه در شوش، حاجیآباد در فارس و حصار در دامغان نمونههای نگارگری بهجا مانده از زمان ساسانیان است. یکی از رویدادهای مهم هنری در دوران ساسانی، ظهور هنر مانوی است. طرفداران مکتب مانی به مصورسازی کتابهای مذهبی خود اهمیت زیادی می دادند. در نقاشیهای مانوی خطوط منحنی و نرم در طراحیها و کشیدن قامت کوتاه و سرهای بزرگ | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
ترسیم صحنههایی از نماز خواندن یا [[عبادت]] افراد که بر اهمیت نماز، عبادت، [[دعا]] و [[نیایش]] در زندگی [[مسلمان|مسلمانان]] تاکید داشتهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/80210124/%D9%85%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A «مینیاتور، هنری برای اشاعۀ فرهنگ و آدابورسوم ایرانی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ترسیم صحنههایی از نماز خواندن یا [[عبادت]] افراد که بر اهمیت نماز، عبادت، [[دعا]] و [[نیایش]] در زندگی [[مسلمان|مسلمانان]] تاکید داشتهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/80210124/%D9%85%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%8A-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A «مینیاتور، هنری برای اشاعۀ فرهنگ و آدابورسوم ایرانی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
در برخی مینیاتورها، شخصیتهای مذهبی مانند [[امام علی]] و [[امام حسین]] به تصویر کشیده شدهاند که بیانگر احترام و تقدیس شخصیتهای مذهبی در فرهنگ اسلامیایرانی هستند. | در برخی مینیاتورها، شخصیتهای مذهبی مانند [[امام علی]] و [[امام حسین]] به تصویر کشیده شدهاند که بیانگر احترام و تقدیس شخصیتهای مذهبی در فرهنگ اسلامیایرانی هستند. | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۱: | ||
=== استفاده در هنرهای کاربردی === | === استفاده در هنرهای کاربردی === | ||
مینیاتورهای ایرانی در هنرهای کاربردی مانند قالیبافی، کاشیکاری، [[منبت کاری|منبتکاری]] و نگارگری روی سفال نیز بهکار گرفته میشوند؛ برای مثال، طرحهایی از مینیاتورهای مشهور مانند صحنههایی از داستانهای شاهنامه یا داستانهای عاشقانه در فرشهای ایرانی پرکاربرد بوده است. این هنرها، بخشی از زندگی روزمرۀ ایرانیان بوده و در [[خانه|خانهها]]، مساجد و اماکن عمومی استفاده میشدند که اهمیت زیباییشناسی و هنر در زندگی ایرانیان را نشان میدهند. | مینیاتورهای ایرانی در هنرهای کاربردی مانند قالیبافی، کاشیکاری، [[منبت کاری|منبتکاری]] و نگارگری روی سفال نیز بهکار گرفته میشوند؛ برای مثال، طرحهایی از مینیاتورهای مشهور مانند صحنههایی از داستانهای شاهنامه یا داستانهای عاشقانه در فرشهای ایرانی پرکاربرد بوده است. این هنرها، بخشی از زندگی روزمرۀ ایرانیان بوده و در [[خانه|خانهها]]، مساجد و اماکن عمومی استفاده میشدند که اهمیت زیباییشناسی و هنر در زندگی ایرانیان را نشان میدهند. | ||
| خط ۱۸۵: | خط ۱۸۴: | ||
== مینیاتورهای کهن ایرانی (نگارگریهای ایرانی) == | == مینیاتورهای کهن ایرانی (نگارگریهای ایرانی) == | ||
=== کتاب هزارویک شب اثر صنیع الدوله === | === کتاب هزارویک شب اثر صنیع الدوله === | ||
این کتاب مصور بهدستور ناصرالدین شاه قاجار به فرجام رسیده و از شاهکارهای کتابآرایی و کتابسازی در دورۀ قاجار بهشمار میرود. مهمترین ویژگی تصاویر این کتاب، پیوندِ میان اتفاقات داستان با فضای اجتماعی و فرهنگی دوران قاجاریان بوده و بههمین دلیل، مرجع کاملی برای شناخت ویژگیهای منحصربهفرد در جامعۀ قاجار بهشمار میرود. | این کتاب مصور بهدستور ناصرالدین شاه قاجار به فرجام رسیده و از شاهکارهای کتابآرایی و کتابسازی در دورۀ قاجار بهشمار میرود. مهمترین ویژگی تصاویر این کتاب، پیوندِ میان اتفاقات داستان با فضای اجتماعی و فرهنگی دوران قاجاریان بوده و بههمین دلیل، مرجع کاملی برای شناخت ویژگیهای منحصربهفرد در جامعۀ قاجار بهشمار میرود. | ||
| خط ۲۰۴: | خط ۲۰۰: | ||
=== کمالالدین بهزاد === | === کمالالدین بهزاد === | ||
[[کمالالدین بهزاد]]، از بزرگترین مینیاتوریستهای دورۀ تیموری در وزات [[امیر علیشیر نوایی]] و صفوی که سبک و تکنیکهای او الهامبخش بسیاری از هنرمندان معاصر بوده است. | [[کمالالدین بهزاد]]، از بزرگترین مینیاتوریستهای دورۀ تیموری در وزات [[امیر علیشیر نوایی]] و صفوی که سبک و تکنیکهای او الهامبخش بسیاری از هنرمندان معاصر بوده است. | ||
