عزاداری: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶۴: / خط ۶۴: @@
 === آداب عزاداری ===
-* '''دلدادگی'''؛ نشان‌دادن عشق و ارادت واقعی در دل، به‌خصوص نسبت به امام حسین.
+* '''دلدادگی'''؛ نشان‌دادن عشق و ارادت واقعی در دل، به‌خصوص نسبت به [[امام حسین]].
-* '''حزن و اندوه'''؛ داشتن غم و اندوه قلبی؛ زیرا شیعیان با ائمه در غم و شادی شریک‌اند.
+* '''حزن و اندوه'''؛ داشتن غم و اندوه قلبی؛ زیرا [[شیعه|شیعیان]] با ائمه در غم و شادی شریک‌اند.
-* '''گریه'''؛ گریستن در مصائب اهل‌بیت، موجب شادی در بهشت می‌شود.
+* '''گریه'''؛ گریستن در مصائب [[اهل‌بیت]]، موجب شادی در بهشت می‌شود.
 * '''پرهیز از شادی و بیهودگی'''؛
 * '''نوحه'''؛ شیون‌کردن و گریستن در سوگ ائمه.
 * '''ندبه'''؛ ذکر فضایل و مناقب همراه با گریه.
-* ا'''نشاد و سرایش؛''' خواندن شعر و مرثیه در وصف فضایل و مصائب ائمه.
+* ا'''نشاد و سرایش؛''' خواندن شعر و [[مرثیه]] در وصف فضایل و مصائب ائمه.
 * '''رثاء'''؛ بیان تاسف و غم همراه با یاد فضایل و مصائب که در شعر و نوحه‌خوانی نمود پیدا می‌کند.
 * '''گریاندن دیگران'''؛ تلاش برای برانگیختن احساسات و گریاندن دیگران از طریق شعر و نوحه که پاداش بزرگی نزد خداوند دارد.
@@ خط ۱۰۴: / خط ۱۰۴: @@
 == عزاداری شیعیان در جهان ==
 === ایران ===
-[[پرونده:عزاداری۶.jpg|جایگزین=آیین گل مالی روز عاشورا در خرم آباد|بندانگشتی|آیین گل مالی روز [[عاشورا]] در خرم آباد]]
+[[پرونده:عزاداری۶.jpg|جایگزین=آیین گل مالی روز عاشورا در خرم آباد|بندانگشتی|آیین گل مالی روز [[عاشورا]] در [[خرم آباد]]]]
 ایرانیان از دوران آل‌بویه، عزاداری در شهادت [[امام حسین]] را رسمیت بخشیدند. با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، دامنه و شکل عزاداری گسترش پیدا کرد. امروزه، عزاداری در [[مساجد]]، [[حسینیه]]‌ها، بیوت مراجع تقلید و نیز در خیابان‌های سراسر ایران، باشکوه برگزار می‌شود. سینه‌زنی و زنجیرزنی، از جمله رسم‌های عزاداری در ایران است.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> مراسم آتش‌زنی خیمه، علم‌کِشی، [[نخل‌گردانی]] در [[شهر یزد|یزد]]، سنج و [[دمام]] در [[عزاداری بوشهری|بوشهر]]، بیل‌زنی خراسانی‌ها، گِل‌مالی لُرستانی‌ها و قربانی هزاران رأس دام در [[عزاداری حسینیه اعظم زنجان|حسینیه اعظم زنجان]] از دیگر برنامه‌های ایرانیان در مراسم عزاداری بر شهادت امام حسین است.<ref>[https://www.otaghak.com/blog/customs-of-moharram-days-in-iran/ شریفی، «آداب و رسوم روزهای محرم در شهرهای ایران»، وب‌سایت مجلۀ اتاقک.]</ref>
@@ خط ۱۲۱: / خط ۱۲۱: @@
 ==== لبنان ====
-[[پرونده:عزاداری۸.jpg|جایگزین=دسته عزاداری‌های زنان لبنانی در روز عاشورا|بندانگشتی|دسته عزاداری‌های زنان لبنانی در روز عاشورا]]
+[[پرونده:عزاداری۸.jpg|جایگزین=دسته عزاداری‌های زنان لبنانی در روز عاشورا|بندانگشتی|دسته عزاداری‌های زنان [[لبنان|لبنانی]] در روز [[عاشورا]]]]
-مردم شامات در عصر امویان، از برگزاری مراسم عزاداری امام حسین محروم بودند؛ اما امروزه در لبنان، عزاداری رونق یافته و مجالس عزاداری باشکوهی به‌ویژه در جبل‌عامل برگزار می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی آقاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
+مردم شامات در عصر امویان، از برگزاری مراسم [[عزاداری امام حسین]] محروم بودند؛ اما امروزه در [[لبنان]]، عزاداری رونق یافته و مجالس عزاداری باشکوهی به‌ویژه در جبل‌عامل برگزار می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی آقاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 ==== سایر کشورها ====
-شیعیان و محبان اهل‌بیت در کشورهای بنگلادش، مالزی، اندونزی، فیلیپین، تایلند، کانادا، آمریکا، آلمان، استرالیا و دیگر کشورهایی که شیعیان حضور دارند مراسم عزاداری امام حسین را برپا می‌کنند و یاد و نام آن امام را گرامی می‌دارند و با آرمان او بیعت می‌کنند.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
+[[شیعه|شیعیان]] و محبان [[اهل‌بیت]] در کشورهای بنگلادش، مالزی، اندونزی، فیلیپین، تایلند، کانادا، آمریکا، آلمان، استرالیا و دیگر کشورهایی که شیعیان حضور دارند [[عزاداری امام حسین]] را برپا می‌کنند و یاد و نام آن امام را گرامی می‌دارند و با آرمان او [[بیعت]] می‌کنند.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 === کارکردهای عزاداری مذهبی ===
-* '''اجتماعی'''؛ به باور جامعه‌شناسان، عزاداری زیر یک پرچم، در قالب سخنرانی و روضه‌خوانی، عواطف، اندیشه و شعور افراد را برمی‌انگیزد، احساسات را به‌هم گره‌زده، عقلانیت جمعی را بر فردی مقدم داشته، زمینه را برای همدلی، هم‌اندیشی و همکاری مشترک میان افراد جامعه آماده می‌کند و کمیت و کیفیت انجام فعالیت‌های اجتماعی را بالا می‌برد. جمع شدن اقشار مختلف جامعه از هر قوم و نژاد، با هر گرایش و سلیقه زیر پرچم عزاداری و ادای احترام و تکریم به همدیگر از دیگر کارکردهای اجتماعی عزاداری است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n138024/کارکرد_های_اجتماعی_عزاداری_امام_حسین_علیه_السلام_1_با_مقایسه_اندیشه_های_امام_خمینی_و_امیل موسوی، «کارکردهای اجتماعی عزاداری امام حسین، با مقایسۀ اندیشه‌های امام خمینی و امیل دورکیم»، وب‌سایت پرتال امام خمینی.]</ref>
+* '''اجتماعی'''؛ به باور جامعه‌شناسان، عزاداری زیر یک پرچم، در قالب [[سخنرانی]] و [[روضه‌خوانی]]، عواطف، اندیشه و شعور افراد را برمی‌انگیزد، احساسات را به‌هم گره‌زده، عقلانیت جمعی را بر فردی مقدم داشته، زمینه را برای همدلی، هم‌اندیشی و همکاری مشترک میان افراد جامعه آماده می‌کند و کمیت و کیفیت انجام فعالیت‌های اجتماعی را بالا می‌برد. جمع شدن اقشار مختلف جامعه از هر قوم و نژاد، با هر گرایش و سلیقه زیر پرچم عزاداری و ادای احترام و تکریم به همدیگر از دیگر کارکردهای اجتماعی عزاداری است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n138024/کارکرد_های_اجتماعی_عزاداری_امام_حسین_علیه_السلام_1_با_مقایسه_اندیشه_های_امام_خمینی_و_امیل موسوی، «کارکردهای اجتماعی عزاداری امام حسین، با مقایسۀ اندیشه‌های امام خمینی و امیل دورکیم»، وب‌سایت پرتال امام خمینی.]</ref>
 * '''سیاسی'''؛ تقویت و احیای روحیهٔ استقلال‌طلبی، ظلم‌ستیزی، مبارزه با بی‌عدالتی، استبداد و فساد اجتماعی و نقد عملکرد حاکمان ظالم و مستبد، از آثار سیاسی عزاداری است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4385/6085/63790/فلسفه-عزاداری محدثی، «فلسفۀ غزاداری» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>
 * '''دینی'''؛ در عزاداری، فرهنگ و شعایر دینی احیا و پیوندهای دینی و عاطفی با اولیای [[دین]] برقرار می‌شود. عزاداری باعث تقویت دینداری، تعهّد به انجام وظایف دینی و پاک‌زیستی افراد می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4385/6085/63790/فلسفه-عزاداری محدثی، «فلسفۀ غزاداری» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> به باور کارشناسان تربیتی، در مجالس عزاداری، بیان معارف دینی، توسل به اهل‌بیت باعث تقرب به‌خداوند، ارتقای معرفت دینی، تحکیم باورها و تحریک هیجانات مذهبی می‌شود که میزان پایبندی افراد را به دین بیشتر و نقش فزاینده‌ای در دینداری افراد دارد.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان].</ref>
-* '''روان‌شناختی'''؛ عزاداری باعث آرامش روحی و روانی افراد می‌شود. از نظر دینی ذکر و یاد خدا در انسان ایجاد آرامش می‌کند،<ref>سورهٔ رعد، آیهٔ 28.</ref> ذکر و یاد اهل‌بیت پیامبر اسلام نیز چون ذکر و یاد خدا است که موجب آرامش روانی انسان می‌شود.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
+* '''روان‌شناختی'''؛ عزاداری باعث آرامش روحی و روانی افراد می‌شود. از نظر دینی [[ذکر]] و یاد [[خدا]] در انسان ایجاد [[آرامش]] می‌کند،<ref>سورهٔ رعد، آیهٔ 28.</ref> ذکر و یاد [[اهل‌بیت]] [[پیامبر اکرم]] نیز چون ذکر و یاد خدا است که موجب آرامش روانی انسان می‌شود.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
-* '''اخلاقی'''؛ بیان فضایل اخلاقی در مجالس عزاداری همچون اخلاص، جوانمردی، [[ایثار]]، فداکاری، وفاداری، [[عزت نفس|عزت‌نفس]]، غیرت، شجاعت، حق‌طلبی، فضیلت‌خواهی، کمال‌طلبی، نقش مهمی در تربیت اخلاقی افراد دارد.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی].</ref> همچنین در مجالس عزاداری، خاندان پیامبر اسلام، به‌عنوان الگو و اسوه‌های تربیتی بشر معرفی می‌شوند تا نسل امروز برای رسیدن به کمال و سعادت ابدی، از آنها پیروی کنند.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.]</ref>
+* '''اخلاقی'''؛ بیان فضایل اخلاقی در مجالس عزاداری همچون [[اخلاص]]، [[جوانمردی]]، [[ایثار]]، [[فداکاری]]، [[وفاداری]]، [[عزت نفس]]، [[غیرت]]، [[شجاعت]]، حق‌طلبی، فضیلت‌خواهی، کمال‌طلبی، نقش مهمی در تربیت اخلاقی افراد دارد.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی].</ref> همچنین در مجالس عزاداری، خاندان پیامبر اکرم، به‌عنوان الگو و اسوه‌های تربیتی بشر معرفی می‌شوند تا نسل امروز برای رسیدن به کمال و سعادت ابدی، از آنها پیروی کنند.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.]</ref>
 == سوگواری غیرمذهبی ==
@@ خط ۱۵۸: / خط ۱۵۸: @@
 === سوگواری در فرهنگ ایرانی ===
-[[پرونده:عزاداری۱۱.jpg|جایگزین=حجله عزا علی انصاریان پیشکسوت تیم پرسپولیس|بندانگشتی|حجله عزا علی انصاریان پیشکسوت تیم پرسپولیس در خیابان مولوی تهران]]
+[[پرونده:عزاداری۱۱.jpg|جایگزین=حجله عزا علی انصاریان پیشکسوت تیم پرسپولیس|بندانگشتی|حجله عزا علی انصاریان پیشکسوت تیم پرسپولیس در خیابان مولوی در [[تهران]]]]
 شیعیان ایران، عموماً در برگزاری مجالس سوگواری به آموزه‌های دین اسلام، توجه ویژه‌ای دارند و این آیین را با نام مجلس ترحیم برگزار می‌کنند. در فقه شیعه، سفارش شده است که مدت عزاداری و برپایی مجلس سوگواری بر عزیزان بیش از سه روز نباشد.<ref>[https://iranianstudies.org/fa/1398/06/10/بررسی-تطبیقی-شيوه-ها-و-كاركردهاي-عزاد/ ربانی، «بررسی تطبیقی شیوه‌ها  و کارکردهای عزاداری در سیره معصومین  ع و سنت‌های جاری در میان شیعیان»، آکادمی مطالعات ایرانی لندن.]</ref> همچنین ایرانیان از دیرباز، مجالس ترحیم را در مساجد برگزار می‌کرده‌اند.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/347954/درباره-بدعت-نوازندگی-در-مراسم-ترحیم-%7C-سوگواری-زیر-سایه-سازها «درباره بدعت نوازندگی در مراسم ترحیم| سوگواری، زیر سایه سازها»، شهرآرانیوز.]</ref> مراسم مهم شامل هفتم، چهلم و سالگرد فوت است که در آن‌ها قرآن‌خوانی، مدیحه‌سرایی و پذیرایی با [[حلوا]] و [[خرما]] صورت می‌گیرد. عزاداران بر سر مزار حاضر شده و برای متوفا فاتحه می‌خوانند و از خدا برای او آمرزش می‌طلبند. پس از چهلم و سالگرد، خویشان هدایایی برای صاحبان عزا می‌آورند تا لباس سیاه را از تن به‌در کنند. در برخی مناطق مراسم شام غریبان شب اول پس از مرگ برگزار می‌شود که شامل روشن کردن شمع، قرآن‌خوانی و [[دعا]] برای آمرزش است. خانواده‌هایی که فرزند جوان از دست داده‌اند نیز ممکن است حجله ببندند.<ref>[https://chaharfasl.net/مراسم-سوگواری-در-ادیان-مختلف «مراسم سوگواری در ادیان مختلف»، وب‌سایت چهارفصل.]</ref>
@@ خط ۱۶۴: / خط ۱۶۴: @@
 == تفاوت‌های عزاداری مذهبی و سوگواری غیرمذهبی ==
-عزاداری بر اولیای الهی از سوگواری بر میت معمولی متفاوت است؛ زیرا گریه و سوگواری بر نزدیکان و خویشان بیشتر جنبه عاطفی و ترحمی دارد و ارتباط زیادی با مسائل دینی ندارد. از سوی دیگر، گریه و عزاداری بر مصائب اولیای الهی وجه دینی و الهی دارد و روایات بسیاری در مورد یادآوری و گریه بر آنان وارد شده است. این تفاوت باعث می‌شود که در مواردی مانند عزاداری بر اهل‌بیت، گریه و یادآوری مصائب‌شان تشویق و حتی سفارش شود؛ در حالی که دربارهٔ سایر مصیبت‌ها صبر و شکیبایی توصیه شده است. روایات متعددی بر اهمیت گریه و حتی گریاندن دیگران در مصیبت اهل بیت وارد شده است؛ چنان‌که حتی جزع و بی‌تابی در این مصیبت روا شمرده شده، در حالی که جزع بر میت معمولی حرام است.<ref>[https://www.porseman.com/article/سه-روز-عزاداري-براي-ميت!/131955 «سه روز عزاداری برای میت!»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>
+عزاداری بر اولیای الهی از سوگواری بر میت معمولی متفاوت است؛ زیرا گریه و سوگواری بر نزدیکان و خویشان بیشتر جنبه عاطفی و ترحمی دارد و ارتباط زیادی با مسائل دینی ندارد. از سوی دیگر، گریه و عزاداری بر مصائب اولیای الهی وجه دینی و الهی دارد و روایات بسیاری در مورد یادآوری و گریه بر آنان وارد شده است. این تفاوت باعث می‌شود که در مواردی مانند عزاداری بر [[اهل‌بیت]]، گریه و یادآوری مصائب‌شان تشویق و حتی سفارش شود؛ در حالی که دربارهٔ سایر مصیبت‌ها صبر و شکیبایی توصیه شده است. روایات متعددی بر اهمیت گریه و حتی گریاندن دیگران در مصیبت اهل بیت وارد شده است؛ چنان‌که حتی جزع و بی‌تابی در این مصیبت روا شمرده شده، در حالی که جزع بر میت معمولی حرام است.<ref>[https://www.porseman.com/article/سه-روز-عزاداري-براي-ميت!/131955 «سه روز عزاداری برای میت!»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>
 == پانویس ==