برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۶۴: خط ۶۴:


=== آداب عزاداری ===
=== آداب عزاداری ===
* '''دلدادگی'''؛ نشان‌دادن عشق و ارادت واقعی در دل، به‌خصوص نسبت به امام حسین.
* '''دلدادگی'''؛ نشان‌دادن عشق و ارادت واقعی در دل، به‌خصوص نسبت به [[امام حسین]].
* '''حزن و اندوه'''؛ داشتن غم و اندوه قلبی؛ زیرا شیعیان با ائمه در غم و شادی شریک‌اند.
* '''حزن و اندوه'''؛ داشتن غم و اندوه قلبی؛ زیرا [[شیعه|شیعیان]] با ائمه در غم و شادی شریک‌اند.
* '''گریه'''؛ گریستن در مصائب اهل‌بیت، موجب شادی در بهشت می‌شود.
* '''گریه'''؛ گریستن در مصائب [[اهل‌بیت]]، موجب شادی در بهشت می‌شود.
* '''پرهیز از شادی و بیهودگی'''؛
* '''پرهیز از شادی و بیهودگی'''؛
* '''نوحه'''؛ شیون‌کردن و گریستن در سوگ ائمه.
* '''نوحه'''؛ شیون‌کردن و گریستن در سوگ ائمه.
* '''ندبه'''؛ ذکر فضایل و مناقب همراه با گریه.
* '''ندبه'''؛ ذکر فضایل و مناقب همراه با گریه.
* ا'''نشاد و سرایش؛''' خواندن شعر و مرثیه در وصف فضایل و مصائب ائمه.
* ا'''نشاد و سرایش؛''' خواندن شعر و [[مرثیه]] در وصف فضایل و مصائب ائمه.
* '''رثاء'''؛ بیان تاسف و غم همراه با یاد فضایل و مصائب که در شعر و نوحه‌خوانی نمود پیدا می‌کند.
* '''رثاء'''؛ بیان تاسف و غم همراه با یاد فضایل و مصائب که در شعر و نوحه‌خوانی نمود پیدا می‌کند.
* '''گریاندن دیگران'''؛ تلاش برای برانگیختن احساسات و گریاندن دیگران از طریق شعر و نوحه که پاداش بزرگی نزد خداوند دارد.
* '''گریاندن دیگران'''؛ تلاش برای برانگیختن احساسات و گریاندن دیگران از طریق شعر و نوحه که پاداش بزرگی نزد خداوند دارد.
خط ۱۰۴: خط ۱۰۴:
== عزاداری شیعیان در جهان ==
== عزاداری شیعیان در جهان ==
=== ایران ===
=== ایران ===
[[پرونده:عزاداری۶.jpg|جایگزین=آیین گل مالی روز عاشورا در خرم آباد|بندانگشتی|آیین گل مالی روز [[عاشورا]] در خرم آباد]]
[[پرونده:عزاداری۶.jpg|جایگزین=آیین گل مالی روز عاشورا در خرم آباد|بندانگشتی|آیین گل مالی روز [[عاشورا]] در [[خرم آباد]]]]
ایرانیان از دوران آل‌بویه، عزاداری در شهادت [[امام حسین]] را رسمیت بخشیدند. با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، دامنه و شکل عزاداری گسترش پیدا کرد. امروزه، عزاداری در [[مساجد]]، [[حسینیه]]‌ها، بیوت مراجع تقلید و نیز در خیابان‌های سراسر ایران، باشکوه برگزار می‌شود. سینه‌زنی و زنجیرزنی، از جمله رسم‌های عزاداری در ایران است.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> مراسم آتش‌زنی خیمه، علم‌کِشی، [[نخل‌گردانی]] در [[شهر یزد|یزد]]، سنج و [[دمام]] در [[عزاداری بوشهری|بوشهر]]، بیل‌زنی خراسانی‌ها، گِل‌مالی لُرستانی‌ها و قربانی هزاران رأس دام در [[عزاداری حسینیه اعظم زنجان|حسینیه اعظم زنجان]] از دیگر برنامه‌های ایرانیان در مراسم عزاداری بر شهادت امام حسین است.<ref>[https://www.otaghak.com/blog/customs-of-moharram-days-in-iran/ شریفی، «آداب و رسوم روزهای محرم در شهرهای ایران»، وب‌سایت مجلۀ اتاقک.]</ref>
ایرانیان از دوران آل‌بویه، عزاداری در شهادت [[امام حسین]] را رسمیت بخشیدند. با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، دامنه و شکل عزاداری گسترش پیدا کرد. امروزه، عزاداری در [[مساجد]]، [[حسینیه]]‌ها، بیوت مراجع تقلید و نیز در خیابان‌های سراسر ایران، باشکوه برگزار می‌شود. سینه‌زنی و زنجیرزنی، از جمله رسم‌های عزاداری در ایران است.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> مراسم آتش‌زنی خیمه، علم‌کِشی، [[نخل‌گردانی]] در [[شهر یزد|یزد]]، سنج و [[دمام]] در [[عزاداری بوشهری|بوشهر]]، بیل‌زنی خراسانی‌ها، گِل‌مالی لُرستانی‌ها و قربانی هزاران رأس دام در [[عزاداری حسینیه اعظم زنجان|حسینیه اعظم زنجان]] از دیگر برنامه‌های ایرانیان در مراسم عزاداری بر شهادت امام حسین است.<ref>[https://www.otaghak.com/blog/customs-of-moharram-days-in-iran/ شریفی، «آداب و رسوم روزهای محرم در شهرهای ایران»، وب‌سایت مجلۀ اتاقک.]</ref>


خط ۱۲۱: خط ۱۲۱:


==== لبنان ====
==== لبنان ====
[[پرونده:عزاداری۸.jpg|جایگزین=دسته عزاداری‌های زنان لبنانی در روز عاشورا|بندانگشتی|دسته عزاداری‌های زنان لبنانی در روز عاشورا]]
[[پرونده:عزاداری۸.jpg|جایگزین=دسته عزاداری‌های زنان لبنانی در روز عاشورا|بندانگشتی|دسته عزاداری‌های زنان [[لبنان|لبنانی]] در روز [[عاشورا]]]]
مردم شامات در عصر امویان، از برگزاری مراسم عزاداری امام حسین محروم بودند؛ اما امروزه در لبنان، عزاداری رونق یافته و مجالس عزاداری باشکوهی به‌ویژه در جبل‌عامل برگزار می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی آقاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
مردم شامات در عصر امویان، از برگزاری مراسم [[عزاداری امام حسین]] محروم بودند؛ اما امروزه در [[لبنان]]، عزاداری رونق یافته و مجالس عزاداری باشکوهی به‌ویژه در جبل‌عامل برگزار می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی آقاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


==== سایر کشورها ====
==== سایر کشورها ====
شیعیان و محبان اهل‌بیت در کشورهای بنگلادش، مالزی، اندونزی، فیلیپین، تایلند، کانادا، آمریکا، آلمان، استرالیا و دیگر کشورهایی که شیعیان حضور دارند مراسم عزاداری امام حسین را برپا می‌کنند و یاد و نام آن امام را گرامی می‌دارند و با آرمان او بیعت می‌کنند.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
[[شیعه|شیعیان]] و محبان [[اهل‌بیت]] در کشورهای بنگلادش، مالزی، اندونزی، فیلیپین، تایلند، کانادا، آمریکا، آلمان، استرالیا و دیگر کشورهایی که شیعیان حضور دارند [[عزاداری امام حسین]] را برپا می‌کنند و یاد و نام آن امام را گرامی می‌دارند و با آرمان او [[بیعت]] می‌کنند.<ref>آ[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/7111/86459/تاریخ-عزاداری-و-عزای-تاریخی قاجانی، «تاریخ عزاداری و عزای تاریخی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


=== کارکردهای عزاداری مذهبی ===
=== کارکردهای عزاداری مذهبی ===
* '''اجتماعی'''؛ به باور جامعه‌شناسان، عزاداری زیر یک پرچم، در قالب سخنرانی و روضه‌خوانی، عواطف، اندیشه و شعور افراد را برمی‌انگیزد، احساسات را به‌هم گره‌زده، عقلانیت جمعی را بر فردی مقدم داشته، زمینه را برای همدلی، هم‌اندیشی و همکاری مشترک میان افراد جامعه آماده می‌کند و کمیت و کیفیت انجام فعالیت‌های اجتماعی را بالا می‌برد. جمع شدن اقشار مختلف جامعه از هر قوم و نژاد، با هر گرایش و سلیقه زیر پرچم عزاداری و ادای احترام و تکریم به همدیگر از دیگر کارکردهای اجتماعی عزاداری است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n138024/کارکرد_های_اجتماعی_عزاداری_امام_حسین_علیه_السلام_1_با_مقایسه_اندیشه_های_امام_خمینی_و_امیل موسوی، «کارکردهای اجتماعی عزاداری امام حسین، با مقایسۀ اندیشه‌های امام خمینی و امیل دورکیم»، وب‌سایت پرتال امام خمینی.]</ref>
* '''اجتماعی'''؛ به باور جامعه‌شناسان، عزاداری زیر یک پرچم، در قالب [[سخنرانی]] و [[روضه‌خوانی]]، عواطف، اندیشه و شعور افراد را برمی‌انگیزد، احساسات را به‌هم گره‌زده، عقلانیت جمعی را بر فردی مقدم داشته، زمینه را برای همدلی، هم‌اندیشی و همکاری مشترک میان افراد جامعه آماده می‌کند و کمیت و کیفیت انجام فعالیت‌های اجتماعی را بالا می‌برد. جمع شدن اقشار مختلف جامعه از هر قوم و نژاد، با هر گرایش و سلیقه زیر پرچم عزاداری و ادای احترام و تکریم به همدیگر از دیگر کارکردهای اجتماعی عزاداری است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n138024/کارکرد_های_اجتماعی_عزاداری_امام_حسین_علیه_السلام_1_با_مقایسه_اندیشه_های_امام_خمینی_و_امیل موسوی، «کارکردهای اجتماعی عزاداری امام حسین، با مقایسۀ اندیشه‌های امام خمینی و امیل دورکیم»، وب‌سایت پرتال امام خمینی.]</ref>
* '''سیاسی'''؛ تقویت و احیای روحیهٔ استقلال‌طلبی، ظلم‌ستیزی، مبارزه با بی‌عدالتی، استبداد و فساد اجتماعی و نقد عملکرد حاکمان ظالم و مستبد، از آثار سیاسی عزاداری است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4385/6085/63790/فلسفه-عزاداری محدثی، «فلسفۀ غزاداری» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>
* '''سیاسی'''؛ تقویت و احیای روحیهٔ استقلال‌طلبی، ظلم‌ستیزی، مبارزه با بی‌عدالتی، استبداد و فساد اجتماعی و نقد عملکرد حاکمان ظالم و مستبد، از آثار سیاسی عزاداری است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4385/6085/63790/فلسفه-عزاداری محدثی، «فلسفۀ غزاداری» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>
* '''دینی'''؛ در عزاداری، فرهنگ و شعایر دینی احیا و پیوندهای دینی و عاطفی با اولیای [[دین]] برقرار می‌شود. عزاداری باعث تقویت دینداری، تعهّد به انجام وظایف دینی و پاک‌زیستی افراد می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4385/6085/63790/فلسفه-عزاداری محدثی، «فلسفۀ غزاداری» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> به باور کارشناسان تربیتی، در مجالس عزاداری، بیان معارف دینی، توسل به اهل‌بیت باعث تقرب به‌خداوند، ارتقای معرفت دینی، تحکیم باورها و تحریک هیجانات مذهبی می‌شود که میزان پایبندی افراد را به دین بیشتر و نقش فزاینده‌ای در دینداری افراد دارد.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان].</ref>
* '''دینی'''؛ در عزاداری، فرهنگ و شعایر دینی احیا و پیوندهای دینی و عاطفی با اولیای [[دین]] برقرار می‌شود. عزاداری باعث تقویت دینداری، تعهّد به انجام وظایف دینی و پاک‌زیستی افراد می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4385/6085/63790/فلسفه-عزاداری محدثی، «فلسفۀ غزاداری» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> به باور کارشناسان تربیتی، در مجالس عزاداری، بیان معارف دینی، توسل به اهل‌بیت باعث تقرب به‌خداوند، ارتقای معرفت دینی، تحکیم باورها و تحریک هیجانات مذهبی می‌شود که میزان پایبندی افراد را به دین بیشتر و نقش فزاینده‌ای در دینداری افراد دارد.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان].</ref>
* '''روان‌شناختی'''؛ عزاداری باعث آرامش روحی و روانی افراد می‌شود. از نظر دینی ذکر و یاد خدا در انسان ایجاد آرامش می‌کند،<ref>سورهٔ رعد، آیهٔ 28.</ref> ذکر و یاد اهل‌بیت پیامبر اسلام نیز چون ذکر و یاد خدا است که موجب آرامش روانی انسان می‌شود.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
* '''روان‌شناختی'''؛ عزاداری باعث آرامش روحی و روانی افراد می‌شود. از نظر دینی [[ذکر]] و یاد [[خدا]] در انسان ایجاد [[آرامش]] می‌کند،<ref>سورهٔ رعد، آیهٔ 28.</ref> ذکر و یاد [[اهل‌بیت]] [[پیامبر اکرم]] نیز چون ذکر و یاد خدا است که موجب آرامش روانی انسان می‌شود.<ref>«[http://www.shabestan.ir/detail/News/415893 عزاداری مذهبی رفتار سالم است یا ناسالم؟»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
* '''اخلاقی'''؛ بیان فضایل اخلاقی در مجالس عزاداری همچون اخلاص، جوانمردی، [[ایثار]]، فداکاری، وفاداری، [[عزت نفس|عزت‌نفس]]، غیرت، شجاعت، حق‌طلبی، فضیلت‌خواهی، کمال‌طلبی، نقش مهمی در تربیت اخلاقی افراد دارد.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی].</ref> همچنین در مجالس عزاداری، خاندان پیامبر اسلام، به‌عنوان الگو و اسوه‌های تربیتی بشر معرفی می‌شوند تا نسل امروز برای رسیدن به کمال و سعادت ابدی، از آنها پیروی کنند.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.]</ref>
* '''اخلاقی'''؛ بیان فضایل اخلاقی در مجالس عزاداری همچون [[اخلاص]]، [[جوانمردی]]، [[ایثار]]، [[فداکاری]]، [[وفاداری]]، [[عزت نفس]]، [[غیرت]]، [[شجاعت]]، حق‌طلبی، فضیلت‌خواهی، کمال‌طلبی، نقش مهمی در تربیت اخلاقی افراد دارد.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی].</ref> همچنین در مجالس عزاداری، خاندان پیامبر اکرم، به‌عنوان الگو و اسوه‌های تربیتی بشر معرفی می‌شوند تا نسل امروز برای رسیدن به کمال و سعادت ابدی، از آنها پیروی کنند.<ref>[http://bmqom.ir/index.aspx?pageid=132&newsview=1122 «آموزه‌های تربیتی در قیام عاشورا»، وب‌سایت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.]</ref>


== سوگواری غیرمذهبی ==
== سوگواری غیرمذهبی ==
خط ۱۶۴: خط ۱۶۴:


== تفاوت‌های عزاداری مذهبی و سوگواری غیرمذهبی ==
== تفاوت‌های عزاداری مذهبی و سوگواری غیرمذهبی ==
عزاداری بر اولیای الهی از سوگواری بر میت معمولی متفاوت است؛ زیرا گریه و سوگواری بر نزدیکان و خویشان بیشتر جنبه عاطفی و ترحمی دارد و ارتباط زیادی با مسائل دینی ندارد. از سوی دیگر، گریه و عزاداری بر مصائب اولیای الهی وجه دینی و الهی دارد و روایات بسیاری در مورد یادآوری و گریه بر آنان وارد شده است. این تفاوت باعث می‌شود که در مواردی مانند عزاداری بر اهل‌بیت، گریه و یادآوری مصائب‌شان تشویق و حتی سفارش شود؛ در حالی که دربارهٔ سایر مصیبت‌ها صبر و شکیبایی توصیه شده است. روایات متعددی بر اهمیت گریه و حتی گریاندن دیگران در مصیبت اهل بیت وارد شده است؛ چنان‌که حتی جزع و بی‌تابی در این مصیبت روا شمرده شده، در حالی که جزع بر میت معمولی حرام است.<ref>[https://www.porseman.com/article/سه-روز-عزاداري-براي-ميت!/131955 «سه روز عزاداری برای میت!»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>
عزاداری بر اولیای الهی از سوگواری بر میت معمولی متفاوت است؛ زیرا گریه و سوگواری بر نزدیکان و خویشان بیشتر جنبه عاطفی و ترحمی دارد و ارتباط زیادی با مسائل دینی ندارد. از سوی دیگر، گریه و عزاداری بر مصائب اولیای الهی وجه دینی و الهی دارد و روایات بسیاری در مورد یادآوری و گریه بر آنان وارد شده است. این تفاوت باعث می‌شود که در مواردی مانند عزاداری بر [[اهل‌بیت]]، گریه و یادآوری مصائب‌شان تشویق و حتی سفارش شود؛ در حالی که دربارهٔ سایر مصیبت‌ها صبر و شکیبایی توصیه شده است. روایات متعددی بر اهمیت گریه و حتی گریاندن دیگران در مصیبت اهل بیت وارد شده است؛ چنان‌که حتی جزع و بی‌تابی در این مصیبت روا شمرده شده، در حالی که جزع بر میت معمولی حرام است.<ref>[https://www.porseman.com/article/سه-روز-عزاداري-براي-ميت!/131955 «سه روز عزاداری برای میت!»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==