تخت جمشید: تفاوت میان نسخه‌ها

کارگران و زنان حقوق مشخص داشتند و مهندسان از نسبت طلایی و تکنیک‌های مقاوم در برابر زمین‌لرزه استفاده کردند. این مجموعه، پس از ویرانی توسط اسکندر مقدونی، الهام‌بخش هنر و معماری ایران و جهان شد و اکنون در فهرست میراث جهانی [[یونسکو]] ثبت است.

در برخی کتب تاریخی نیز از تخت جمشید با نام‌های «ملعب سلیمان»،<ref>مقدسی، احسن التقاسیم، ۱۹۰۶م، ص444.</ref> «مدینة الفارس»<ref>یاقوت حموی، البلدان، 1995م، ج1، ص299 و ج3، ص835؛{{سخ}}شوارتس، جغرافیای تاریخی فارس، ۱۳۸۲ش، ص41.</ref> و «قصر جمشید»<ref>دانش‌پژوه، «دربارهٔ کتاب عجائب نامه»، ۱۳۳۹ش، ص۳۰.</ref> سخن گفته‌اند. پس از آن، به‌دلیل تخریب کامل برخی از قسمت‌های این بنا، نام این مجموعه بنا را «چهل ستون» یا «چهل منار» ذکر کرده‌اند.<ref>گابریل، تحقیقات جغرافیایی راجع به ایران، ۱۳۴۸ش، ص۷۸؛{{سخ}}شهبازی، شرح مصور تخت جمشید، ۱۳۵۵ش، ص۴.</ref> در مکتوبات برجای‌مانده از دورهٔ [[قاجاریه|قاجار]]، از این بنا با نام [[تخت جمشید]] یاد شده است.<ref>فرصت، محمد نصیر، آثار العجم، ۱۳۶۲ش، ص152.</ref> در جریان کاوش‌های باستانی صورت‌گرفته در دوران پهلوی، نام تخت جمشید بر سر زبان‌ها افتاد و در ۱۳۱۰ش، در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.<ref>مشکوتی، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، ۱۳۴۹ش، ص۱۲۷.</ref> این مجموعه بنا، در ۱۹۷۹م، در فهرست میراث جهانی یونسکو با نام رایج غربی آن یعنی «پرسه‌پولیس» ثبت شده است.

در ساخت این بنا معماران، هنرمندان، استادکاران و کارگران بسیاری مشارکت داشته‌اند.<ref>محمدپناه، کهن‌دیار، ج1، ۱۳۹۰ش، ص۷۰.</ref> از ویژگی‌های معماری تخت جمشید، استفاده از ستون‌های چوبی است. معماران از سروهای [[لبنان]] یا ساج‌های هند برای این کار استفاده می‌کردند و در پایین و بالای آنها، سنگ قرار می‌دادند.<ref>[https://www.britannica.com/place/Persepolis Sharp, "Persepolis". Britannica Online Encyclopedia.]</ref>

یکی دیگر از ویژگی‌های منحصربه‌فرد سنگ‌تراشی و معماری هخامنشیان، تخته سنگ‌های تراشیده و حکاکی شده‌ای است که در دیواره پله‌ها قرار دارند. این پله‌ها گذرهایی هستند که به سمت تالارها و کاخ‌های [[جشن]] و مراسم منتهی می‌شوند.<ref>اشمیت، پرسپولیس، ص۲۱۲.</ref>

تخت جمشید بر هنر بعد از خود، تأثیر بسیاری داشته است و هنرمندان زیادی در [[ایران]] و کشورهای دیگر از آن الهام گرفته‌اند. تأثیر هنر تخت جمشید بر اصطخر و نقش رستم کاملاً مشهود است. معماران و هنرمندان دورهٔ ساسانی نیز از تزئینات و ویژگی‌های هنری و معماری تخت جمشید الگوبرداری کرده‌اند، مانند درگاه‌های فیروزآباد، پلکان کنگاور، نقش هدیه‌پردازان و نجبا در سنگ‌تراشی شاپور یکم در بیشاپور، سرستون‌های سنگی کاخی در بیشاپور و شیار ستون‌های گچی شیز (تخت سلیمان آذربایجان).

الگوگیری از تخت جمشید در تزئینات و طرح‌های آکروپل آتن هم مشخص است. تأثیر ستون‌ها و تزئینات تخت جمشید بر هنر هند و بلخ در دوره یونان‌گرایی (هِلِنیسم) قابل ردیابی است، حتی ستون سَرْنات مظهر مردم و دولت هند، تقلیدی از ستون‌های تخت جمشید است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/7466 شاپور شهبازی، «تخت جمشید»، دانشنامه جهان اسلام].</ref>