بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:مسئله اصلی جهان اسلام (2).jpg|جایگزین=مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس در مسیر های منتهی به دانشگاه تهران|بندانگشتی|مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس در مسیر های منتهی به دانشگاه تهران]]
[[پرونده:مسئله اصلی جهان اسلام (2).jpg|جایگزین=مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس در مسیرهای منتهی به دانشگاه تهران|بندانگشتی|مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس در مسیرهای منتهی به دانشگاه تهران]]
<big>'''مسئله اصلی جهان اسلام؛'''</big> جایگاه سیاسی و اهمیت دینی و تمدنی فلسطین نزد مسلمانان جهان.  
{{درشت|'''مسئله اصلی جهان اسلام؛'''}} جایگاه سیاسی و اهمیت دینی و تمدنی فلسطین نزد مسلمانان جهان.


مسئله اصلی جهان اسلام، اشاره به اهمین فوق‌العادۀ سرزمین فلسطین و جایگاه مهم تاریخی، دینی و تمدنی آن نزد [[مسلمان|مسلمانان]] جهان دارد. این اصطلاح، نخستین بار توسط امام خمینی، بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران مطرح شد. جمهوری اسلامی ایران موضوع فلسطین را همواره میان مسائل مشترک مسلمانان، به‌عنوان مسأله اول امت اسلامی مورد توجه قرار داده و معتقد است که تمامی معادلات جهان اسلام ذیل این موضوع تعریف می‌شود.  
مسئله اصلی جهان اسلام، اشاره به اهمیت فوق‌العادهٔ سرزمین فلسطین و جایگاه مهم تاریخی، دینی و تمدنی آن نزد [[مسلمان|مسلمانان]] جهان دارد. این اصطلاح، نخستین بار توسط [[امام خمینی]]، بنیانگذار [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، مطرح شد. جمهوری اسلامی ایران موضوع فلسطین را همواره میان مسائل مشترک مسلمانان، به‌عنوان مسئله اول امت اسلامی مورد توجه قرار داده و معتقد است که تمامی معادلات جهان اسلام ذیل این موضوع تعریف می‌شود.
==مفهوم‌شناسی==
در ادبیات شماری از اندیشمندان، پژوهشگران، تحلیل‌گران، رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی ایران، «مسئلۀ اصلی جهان اسلام» به مسئلۀ [[فلسطین]] اطلاق می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=27165 «چرا فلسطین مسأله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> بر اساس این دیدگاه، فلسطین به‌دلیل جایگاه تاریخی، دینی، سیاسی، راهبردی و تمدنی خود، مهم‌ترین موضوع مشترک جهان اسلام به‌شمار می‌رود و اشغال آن توسط اسرائیل از میانه سدۀ بیستم میلادی، این جایگاه را برجسته‌تر کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=53063 «امام خمینی فلسطین را به مسئله اول جهان اسلام تبدیل کرد»، وب‌سایت دیگران.] </ref>


در این ادبیات، از فلسطین با تعابیری مانند قلب تپندۀ جهان اسلام،<ref>[https://www.irna.ir/news/81675932/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AA%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فلسطین قلب تپنده جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> قلب جهان اسلام،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6068793/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فلسطین قلب جهان اسلام است»، خبرگزاری مهر.] </ref> اولویت جهان اسلام،<ref>[https://www.isna.ir/news/1402082316813/%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «موضوع فلسطین اولویت جهان اسلام است»، خبرگزاری ایسنا.] </ref> قلب جغرافیای جهان اسلام،<ref>[https://snn.ir/fa/news/142539/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فلسطین، قلب جغرافیایی جهان اسلام است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> قلب مسائل دنیای اسلام،<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/80628/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8:-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB «رهبر انقلاب: موضوع فلسطین، قلب مسائل دنیای اسلام است»، وب‌سایت روزنامۀ فرهنیختگان.] </ref> قلب سیاسی جهان اسلام،<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/14905/%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «ولایتی: فلسطین قلب سیاسی جهان اسلام است»، خبرگزاری صداوسیما.] </ref> پارۀ تن اسلام،<ref>[https://farsnews.ir/news/14010604000741/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فلسطین همچنان پاره تن اسلام است»، خبرگزاری فارس.]</ref> قبلۀ اول مسلمانان،<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/11/12/1644502/%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AA%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9 «ولایتی: فلسطین قلب تپنده جهان اسلام و قبلۀ اول مسلمانان است»، خبرگزاری تسنیم.] </ref> مهم‌ترین مسئلۀ جهان اسلام<ref>[https://farsnews.ir/isfahan/news/14020125000741/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A3%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فلسطین مهم‌ترین مسأله جهان اسلام است»، خبرگزاری فارس.]</ref> و زنده‌ترین و مهم‌ترین مسأله جهان اسلام،<ref>[https://www.irna.ir/news/84332137/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9% «فلسطین؛ زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> یاد شده است که بیانگر اهمیت دینی و راهبردی آن در این گفتمان است.<ref>[https://www.irna.ir/news/81675932/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AA%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فلسطین قلب تپنده جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>  
== مفهوم‌شناسی ==
در ادبیات شماری از اندیشمندان، پژوهشگران، تحلیل‌گران، رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی ایران، «مسئلهٔ اصلی جهان اسلام» به مسئلهٔ فلسطین اطلاق می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=27165 «چرا فلسطین مسئله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> بر اساس این دیدگاه، [[فلسطین]] به‌دلیل جایگاه تاریخی، دینی، سیاسی، راهبردی و تمدنی خود، مهم‌ترین موضوع مشترک جهان اسلام به‌شمار می‌رود و اشغال آن توسط اسرائیل از میانه سدهٔ بیستم میلادی، این جایگاه را برجسته‌تر کرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=53063 «امام خمینی فلسطین را به مسئله اول جهان اسلام تبدیل کرد»، وب‌سایت دیگران.]</ref>
 
در این ادبیات، از فلسطین با تعابیری مانند قلب تپندهٔ جهان اسلام،<ref>[https://www.irna.ir/news/81675932/فلسطین-قلب-تپنده-جهان-اسلام-است «فلسطین قلب تپنده جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> قلب جهان اسلام،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6068793/فلسطین-قلب-جهان-اسلام-است «فلسطین قلب جهان اسلام است»، خبرگزاری مهر.]</ref> اولویت جهان اسلام،<ref>[https://www.isna.ir/news/1402082316813/موضوع-فلسطین-اولویت-جهان-اسلام-است «موضوع فلسطین اولویت جهان اسلام است»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> قلب جغرافیای جهان اسلام،<ref>[https://snn.ir/fa/news/142539/فلسطین-قلب-جغرافیایی-جهان-اسلام-است «فلسطین، قلب جغرافیایی جهان اسلام است»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> قلب مسائل دنیای اسلام،<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/80628/رهبر-انقلاب:-موضوع-فلسطین،-قلب-مسائل-Ø¯Ù†ÛŒØ§Û «رهبر انقلاب: موضوع فلسطین، قلب مسائل دنیای اسلام است»، وب‌سایت روزنامۀ فرهنیختگان.]</ref> قلب سیاسی جهان اسلام،<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/14905/ولایتی-فلسطین-قلب-سیاسی-جهان-اسلام-است «ولایتی: فلسطین قلب سیاسی جهان اسلام است»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> پارهٔ تن اسلام،<ref>[https://farsnews.ir/news/14010604000741/فلسطین-همچنان-پاره-تن-اسلام-است «فلسطین همچنان پاره تن اسلام است»، خبرگزاری فارس.]</ref> قبلهٔ اول مسلمانان،<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/11/12/1644502/مشهد-ولایتی-فلسطین-قلب-تپنده-جهان-اسلا٠«ولایتی: فلسطین قلب تپنده جهان اسلام و قبلۀ اول مسلمانان است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> مهم‌ترین مسئلهٔ جهان اسلام<ref>[https://farsnews.ir/isfahan/news/14020125000741/فلسطین-مهمترین-مسأله-جهان-اسلام-است «فلسطین مهم‌ترین مسئله جهان اسلام است»، خبرگزاری فارس.]</ref> و زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام،<ref>[https://www.irna.ir/news/84332137/%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9% «فلسطین؛ زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> یاد شده است که بیانگر اهمیت دینی و راهبردی آن در این گفتمان است.<ref>[https://www.irna.ir/news/81675932/فلسطین-قلب-تپنده-جهان-اسلام-است «فلسطین قلب تپنده جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
[[امام خمینی]]، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، از آغاز نهضت خود در سال ۱۳۴۱ش، فلسطین را مسئلۀ اصلی جهان اسلام معرفی کرد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] [[انقلاب اسلامی ایران|ایران]]، وی ۷۷ روز بعد در سال ۱۳۵۸ش با نام‌گذاری آخرین جمعۀ [[رمضان|ماه رمضان]] به‌عنوان [[روز قدس]]، این رویکرد را در سطح بین‌المللی مطرح و بر همبستگی کشورهای اسلامی در حمایت از فلسطین تأکید کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402071711708/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A3%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 «دیدگاه مشترک؛ «فلسطین» مسأله اصلی جهان اسلام»، خبرگزاری ایسنا.] </ref>
[[امام خمینی]]، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، از آغاز نهضت خود در سال ۱۳۴۱ش، فلسطین را مسئلهٔ اصلی جهان اسلام معرفی کرد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، وی در سال ۱۳۵۸ش با نام‌گذاری آخرین [[جمعه]] ماه [[رمضان]] به‌عنوان [[روز قدس]]، این رویکرد را در سطح بین‌المللی مطرح و بر همبستگی کشورهای اسلامی در حمایت از فلسطین و مبارزه با [[اشغال فلسطین]] تأکید کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402071711708/دیدگاه-مشترک-فلسطین-مسأله-اصلی-جهان-اسلام «دیدگاه مشترک؛ «فلسطین» مسئله اصلی جهان اسلام»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


[[سید علی خامنه‌ای]]، [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، نیز فلسطین را مهم‌ترین مسئلۀ مشترک کشورهای اسلامی دانسته و دلایلی همچون اشغال سرزمین فلسطین، آوارگی فلسطینیان، جایگاه دینی [[بیت‌المقدس]]، تداوم درگیری‌ها و نقض حقوق فلسطینیان، نقش اسرائیل در معادلات منطقه‌ای، تأثیر مسئلۀ فلسطین بر وحدت جهان اسلام و پیوند آن با جنبش‌های مقاومت را از مهم‌ترین عوامل این ارزیابی برشمرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=27165 «چرا فلسطین مسأله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
[[سید علی خامنه‌ای]]، دومین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، نیز فلسطین را مهم‌ترین مسئلهٔ مشترک کشورهای اسلامی دانسته و دلایلی همچون [[اشغال فلسطین|اشغال سرزمین فلسطین]]، آوارگی فلسطینیان، جایگاه دینی [[بیت‌المقدس]]، تداوم درگیری‌ها و نقض حقوق فلسطینیان، نقش اسرائیل در معادلات منطقه‌ای، تأثیر مسئلهٔ فلسطین بر وحدت جهان اسلام و پیوند آن با جنبش‌های مقاومت را از مهم‌ترین عوامل این ارزیابی برشمرده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=27165 «چرا فلسطین مسئله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
*قرآن کریم.
== منابع ==
*آغا، نبیل خالد، مدائن فلسطین، بیروت، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، ۱۹۹۳م.
{{آغاز منابع}}
*«امام خمینی فلسطین را به مسئله اول جهان اسلام تبدیل کرد»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: 15 خرداد 1402ش.
* «امام خمینی فلسطین را به مسئله اول جهان اسلام تبدیل کرد»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۱۵ خرداد ۱۴۰۲ش.
*«چرا فلسطین مسأله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 19 مرداد 1393ش.
* «چرا فلسطین مسئله اصلی دنیای اسلام است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۳۹۳ش.
*«چرا فلسطین برای ما مسلمان‌ها مهم است؟»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ش.
* «دیدگاه مشترک؛ فلسطین مسئله اصلی جهان اسلام»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۲ش.
*حقجو، مصطفی، «فلسطین نقطه استراتژیک و ژیوپولیتیکی جهان»، وب‌سایت شبکۀ اطلاع‌رسانی افغانستان، تاریخ درج مطلب: 27 شهریور 1397ش.
* «رهبر انقلاب: موضوع فلسطین، قلب مسائل دنیای اسلام است»، وبسیات روزنامهٔ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ش.
*دل‌آرا نعمتی، پیرعلی، «ارض مقدس و مختصات آن در قرآن کریم و تورات»، مجلۀ مطالعات قرآنی، دورۀ 1، شمارۀ 2، 1389ش.
* «فلسطین؛ زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
*«دیدگاه مشترک؛ فلسطین مسأله اصلی جهان اسلام»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۲ش.
* «فلسطین قلب تپندهٔ جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۳۹۴ش.
*«رهبر انقلاب: موضوع فلسطین، قلب مسائل دنیای اسلام است»، وبسیات روزنامۀ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: 31 خرداد 1402ش.
* «فلسطین قلب جهان اسلام است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۳ش.
*زعیتر، اکرم، سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار، ترجمه علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، 1362ش.
* «فلسطین، قلب جغرافیایی جهان اسلام است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱شهریور ۱۳۹۰ش.
*شیرودی، مرتضی، «مسائل جهان اسلام از دیدگاه مقام معظم رهبری»، مجلۀ حصون، شمارۀ 7، بهار 1385ش.
* «فلسطین مهم‌ترین مسئله جهان اسلام است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۱ش.
*شیرودی، مرتضی، فلسطین و صهونیزم، تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نمایندگی ولی فقیه، بی‌تا.
* «فلسطین همچنان پاره تن اسلام است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۴۰۱ش.
*صالح، محسن محمد، فلسطین، کوالا لامپور، بی‌نا، ۲۰۰۲م.
* «موضوع فلسطین اولویت جهان اسلام است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۲ش.
*طبری، ابن‌جریر، جامع ‌البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دارالمعرفه، بی‌تا.
* «ولایتی: فلسطین قلب تپنده جهان اسلام و قبله اول مسلمانان است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۳۹۶ش.
*عبدالحافظ، محمد تیسیر، الأوضاع الدیمقرافیة لفلسطین خلال الربع الثانی من القرن العشرین، دانشگاه قاهره، ۱۹۷۸م.
* «ولایتی: فلسطین قلب سیاسی جهان اسلام است»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مرداد ۱۳۹۱ش.
*«فلسطین؛ زنده‌ترین و مهم‌ترین مسئله جهان اسلام»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ش.
{{پایان منابع}}
*«فلسطین قلب تپندۀ جهان اسلام است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۳۹۴ش.
*«فلسطین قلب جهان اسلام است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ فروردین ۱۴۰۳ش.
*«فلسطین، قلب جغرافیایی جهان اسلام است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 1شهریور 1390ش.
*«فلسطین مهم‌ترین مسأله جهان اسلام است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 25 فروردین 1401ش.
*«فلسطین همچنان پاره تن اسلام است»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 4 شهریور 1401ش.
*فوزبورغ، یوحنا، وصف الأراضی المقدسة فی فلسطین، ترجمه سعید البیشاوی، عمان،‌ دارالشروق، ۱۹۹۷م.
*«ماجرای فلسطین و استراتژی جمهوری اسلامی ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 27 آبان 1402ش.
*محجوب، محمود و یاوری، فرامز، گیتاشناسی کشورها، تهران، گیتاشناسی، بی‌تا.
*«مرکز آمار فلسطین: جمعیت فلسطینیان در جهان به 13.7 میلیون نفر رسید»، خبرگزاری آناتولی، تاریخ درج مطلب: 1 ژانویه 2021م.
*«مسئله فلسطین / مسئله قدس»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 8 اسفند 1388ش.
*«موضوع فلسطین اولویت جهان اسلام است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ آبان ۱۴۰۲ش.
*«هفت دهه درگیری بین اسرائیل و فلسطینی‌ها بر سر چیست؟»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: 17 اکتبر 2021م.
*«ولایتی: فلسطین قلب تپنده جهان اسلام و قبله اول مسلمانان است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۳۹۶ش.
*«ولایتی: فلسطین قلب سیاسی جهان اسلام است»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مرداد ۱۳۹۱ش.