پیشنویس:شبکهدوزی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''شبکهدوزی؛''' ایجاد نقشهای توری و مشبک از طریق ایجاد حفرههای منظم در بافت پارچه. شبکهدوزی از دوختهای رایج و سنتی اصفهان است که قدمتی طولانی دارد. این هنر در دورههای اسلامی به اوج شکوفایی خود رسید. شبکهدوزی شامل نقوش بتهجقه، شمسه،...» ایجاد کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
== کاربرد == | == کاربرد == | ||
از شبکهدوزی بیشتر برای تزیین رومیزی، پرده، روکرسی، روتختی، جای قرآن، کوسن، دستمال سفره و زیربشقابی استفاده میشود.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=36}}</ref> | از شبکهدوزی بیشتر برای تزیین رومیزی، پرده، روکرسی، روتختی، جای قرآن، کوسن، دستمال سفره و زیربشقابی استفاده میشود.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=36}}</ref> | ||
==پانویس== | |||
{{پانویس}} | |||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۴۷
شبکهدوزی؛ ایجاد نقشهای توری و مشبک از طریق ایجاد حفرههای منظم در بافت پارچه.
شبکهدوزی از دوختهای رایج و سنتی اصفهان است که قدمتی طولانی دارد. این هنر در دورههای اسلامی به اوج شکوفایی خود رسید. شبکهدوزی شامل نقوش بتهجقه، شمسه، ترنج، گل و ستاره است که برای تزیین انواع منسوجات پارچهای بهکار میرود.
تعریف
شبکهدوزی یکی از دوختهای سنتی اصفهان است که با کشیدن تعدادی تار یا پود و یا هر دو آن از نقاط معینی از پارچه و پر کردن جای آنها با سوزندوزی؛ بهطوری که نقش منظمی از آن روی پارچه شکل بگیرد، تهیه میشود.[۱]
تاریخچه
شبکهدوزی در ایران قدمتی طولانی دارد. آغاز این هنر در دورۀ قبل از اسلام و اوج هنر و شکوفایی آن مربوط به دوران اسلامی است. در گذشته زنان ایرانی برای حفظ حجاب از روبندههایی استفاده میکردند که قسمت مستطیلی جلوی آن شبکهدوزی میشد تا استفادهکنندگان از آن بهتر بتوانند جلوی خود را ببینند.[۲]
واکاوی ریشهها و ویژگیهای شبکهدوزی
شبکهدوزی هنری اصیل، چشمنواز و در عین حال مقرونبهصرفه است. این هنر دستی که در هند و پاکستان ریشهای عمیق دارد، در کشورهای اروپایی نیز با نوآوری و تنوعِ طرحها به شکوفایی رسیده است. در ایران نیز، این هنر در استان اصفهان جلوهای متمایز یافته و با تلفیق در ملزومات دوختی، به نام این خطه ثبت و ماندگار شده است.[۳] شبکهدوزی بیشتر در شهرهای اصفهان، یزد، کاشان و استان آذربایجان و نیز در میان ارامنه رایج است.[۴]
نقوش رایج در شبکهدوزی
نقوشی که بیشتر در شبکهدوزی بهکار میرود شامل بتهجقه، نقش ترنج و سرترنج، نیمترنج، شمسه، ستاره، گلوبوته و انواع گل است.[۵]
ابزارهای لازم برای شبکهدوزی
شبکهدوزی معمولاً روی پارچههای ابریشمی، کتانی یا پشمی با بافتی ساده انجام میشود.[۶] نخ مورد استفاده در این هنر، نخ دمسه یا عمامه است. از نخ دمسه برای شبکهدوزی و از نخ عمامه برای قلابدوزی بهکار میرود. از قلابدوزی برای استحکام قسمت بریده شدۀ تار و پود پارچه استفاده میشود. انتخاب رنگ پارچه و نخ به سلیقۀ دوزنده یا سفارشدهنده بستگی دارد ولی اغلب از پارچههای روشن مانند سفید، کرم، شیری و نخهای تکرنگ، روشن یا همرنگ پارچه استفاده میشود. در شبکهدوزی تنوع رنگی محدود است و اغلب با یک رنگ دوخته میشود.[۷]
کاربرد
از شبکهدوزی بیشتر برای تزیین رومیزی، پرده، روکرسی، روتختی، جای قرآن، کوسن، دستمال سفره و زیربشقابی استفاده میشود.[۸]
پانویس
- ↑ ایروانی محمدآبادی، شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن، ۵.
- ↑ ایروانی محمدآبادی، شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن، ۳۵.
- ↑ ایروانی محمدآبادی، شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن، ۳۵.
- ↑ «شبکهدوزی»، وبسایت ایالت هنر.
- ↑ ایروانی محمدآبادی، شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن، ۳۶.
- ↑ «شبکهدوزی»، وبسایت ایالت هنر.
- ↑ ایروانی محمدآبادی، شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن، ۳۶.
- ↑ ایروانی محمدآبادی، شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن، ۳۶.
منابع
- ایروانی محمدآبادی، سعیده (۱۳۹۶). شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن. دانشگاه علم و هنر یزد.
- «شبکهدوزی». وبسایت ایالت هنر. دریافتشده در ۱۶ تیر ۱۴۰۵.