جز ویکی سازی |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
=== ۳. گسترش تشیع === | === ۳. گسترش تشیع === | ||
قبل از ایلخانان، مذهب تشیع بر اثر فشار حاکمان سنی در ایران، در تنگنای شدید قرار داشت، اما در عصر ایلخانان گسترش پیدا کرد<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225991/ایلخانیان موسوی، «ایلخانان»، وبسایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> و زمینه برای تقویت و گرایش بیشتر مردم به تشیع فراهم شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/87357/گرایش-ایرانیان-به-تشیع-در-عصر-ایلخانان «گرایش ایرانیان به تشیع در عصر ایلخانان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
قبل از ایلخانان، مذهب [[شیعه|تشیع]] بر اثر فشار حاکمان سنی در ایران، در تنگنای شدید قرار داشت، اما در عصر ایلخانان گسترش پیدا کرد<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225991/ایلخانیان موسوی، «ایلخانان»، وبسایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> و زمینه برای تقویت و گرایش بیشتر مردم به تشیع فراهم شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/87357/گرایش-ایرانیان-به-تشیع-در-عصر-ایلخانان «گرایش ایرانیان به تشیع در عصر ایلخانان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
* '''گرویدن ایلخانان به تشیع''' | * '''گرویدن ایلخانان به تشیع''' | ||
بهباور بعضی از مورخان، اولین ایلخان که به مذهب تشیع گرایش داشت، غازان خان بود،<ref>القاشانی، تاریخ اولجایتو، ۱۳۸۴ش، ص۹۹.</ref> اما از اظهار آن خودداری میکرد تا باعث اختلاف مذهبی نشود.<ref>اشپولر، تاریخ مغول در ایران، ۱۳۸۶ش. ص245.</ref> الجایتو که جانشین پدر شد، بهصورت رسمی، مذهب شیعه را برگزید.<ref>ا القاشانی، تاریخ اولجایتو، ۱۳۸۴ش، ص94.</ref> غازان خان به مقبرهٔ امامان شیعه رسیدگی میکرد و به [[زیارت امام رضا]] میرفت.<ref>اشپولر، تاریخ مغول در ایران، ۱۳۸۶ش. ص245.</ref> | بهباور بعضی از مورخان، اولین ایلخان که به مذهب تشیع گرایش داشت، غازان خان بود،<ref>القاشانی، تاریخ اولجایتو، ۱۳۸۴ش، ص۹۹.</ref> اما از اظهار آن خودداری میکرد تا باعث اختلاف مذهبی نشود.<ref>اشپولر، تاریخ مغول در ایران، ۱۳۸۶ش. ص245.</ref> [[الجایتو]] که جانشین پدر شد، بهصورت رسمی، مذهب شیعه را برگزید.<ref>ا القاشانی، تاریخ اولجایتو، ۱۳۸۴ش، ص94.</ref> غازان خان به مقبرهٔ امامان شیعه رسیدگی میکرد و به [[زیارت امام رضا]] میرفت.<ref>اشپولر، تاریخ مغول در ایران، ۱۳۸۶ش. ص245.</ref> | ||
همچنین به دستور وی نهری حفر کردند و [[آب]] رود فرات را به [[کربلا]] رساندند و این نهر موجب آبادانی منطقه و رونق کشاورزی شد.<ref>رشید الدین همدانی، تاریخ مبارک غازانی، ۱۹۴۰م. ص203.</ref> الجایتو بهصورت رسمی برای گسترش تشیع در ایران تلاش میکرد. در علت گرویدن ایلخانان به تشیع، گفته میشود که یکی از وزیران ایرانی بهنام «سعدالدین ساوجی» نقش داشت. او که خود شیعه بود واسطهٔ راهیابی علمای شیعه از جمله «تاجالدین آوجی» به دربار سلطان الجایتو شد. | همچنین به دستور وی نهری حفر کردند و [[آب]] رود فرات را به [[کربلا]] رساندند و این نهر موجب آبادانی منطقه و رونق کشاورزی شد.<ref>رشید الدین همدانی، تاریخ مبارک غازانی، ۱۹۴۰م. ص203.</ref> الجایتو بهصورت رسمی برای گسترش تشیع در ایران تلاش میکرد. در علت گرویدن ایلخانان به تشیع، گفته میشود که یکی از وزیران ایرانی بهنام «سعدالدین ساوجی» نقش داشت. او که خود شیعه بود واسطهٔ راهیابی علمای شیعه از جمله «تاجالدین آوجی» به دربار سلطان الجایتو شد. | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۲: | ||
==== ۳. حمایت وزیران ایرانی از علمای دین ==== | ==== ۳. حمایت وزیران ایرانی از علمای دین ==== | ||
حمایت وزیران و دیوانیان ایرانی از جمله | حمایت وزیران و دیوانیان ایرانی از جمله [[خواجه نصیرالدین طوسی]] از مذهب [[شیعه]] و میدان دادن به فرهنگ تشیع از عوامل مهم گسترش این مذهب بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/87357/گرایش-ایرانیان-به-تشیع-در-عصر-ایلخانان «گرایش ایرانیان به تشیع در عصر ایلخانان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
==== ۴. تلاش علمای شیعه ==== | ==== ۴. تلاش علمای شیعه ==== | ||
با حمایت وزیران ایرانی، علمای | با حمایت وزیران ایرانی، علمای شیعه از جمله [[سید بن طاووس]] و [[علامه حلی]] برای گسترش، نفوذ و قدرت شیعه تلاش کردند. برای مثال، علامهٔ حلی دو کتاب «نهج الحق و کشف الصدق» و «منهاج الکرامة فی اثبات الامامة» را در اثبات [[امامت]] و [[شیعه|تشیع]] نوشت و به [[سلطان محمد خدابنده|الجایتو]] تقدیم کرد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/87357/گرایش-ایرانیان-به-تشیع-در-عصر-ایلخانان «گرایش ایرانیان به تشیع در عصر ایلخانان»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
== مناسبات فرهنگی و تمدنی == | == مناسبات فرهنگی و تمدنی == | ||
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۱: | ||
=== ۵. گسترش علوم عقلی و تجربی === | === ۵. گسترش علوم عقلی و تجربی === | ||
چند قرن پیش از حاکمیت مغولان، عرصهٔ علوم عقلی در جهان اسلام تنگتر شده بود، اما در حاکمیت ایلخانان، علوم عقلی از مهجوریت نجات پیدا کرد. خواجه نصیرالدین طوسی و همکاران و شاگردان او، از جمله قطبالدین مسعود شیرازی، نمایندگان | چند قرن پیش از حاکمیت مغولان، عرصهٔ علوم عقلی در جهان اسلام تنگتر شده بود، اما در حاکمیت ایلخانان، علوم عقلی از مهجوریت نجات پیدا کرد. [[خواجه نصیرالدین طوسی]] و همکاران و شاگردان او، از جمله قطبالدین مسعود شیرازی، نمایندگان عرصهٔ علوم عقلی در این عصر بهشمار میآیند که از توجه ایلخانان نیز برخوردار بودند.<ref>بهار، سبکشناسی، تهران، ۱۳۷۶ش، ج۳، ص۱۰۶۹.</ref> | ||
در زمینهٔ علوم تجربی نیز، دورهٔ ایلخانان برجستگی خاصی دارد. برای مثال [[رصدخانه مراغه]] که نخستین و کاملترین [[رصدخانه]] در ایران و جهان قبل از کشف تلسکوب محسوب میشود، در همین دوره ساخته شد. بعد از ساخت مرکز ستارهشناسی در ایران، تا ۳۰۰ سال بعد رصدخانهای با آن امکانات در غرب بهوجود نیامده بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83305692/رصد-خانه-مراغه-در-غبار-بي-توجهي «رصد خانۀ مراغه در غبار بیتوجهی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | در زمینهٔ علوم تجربی نیز، دورهٔ ایلخانان برجستگی خاصی دارد. برای مثال [[رصدخانه مراغه]] که نخستین و کاملترین [[رصدخانه]] در ایران و جهان قبل از کشف تلسکوب محسوب میشود، در همین دوره ساخته شد. بعد از ساخت مرکز ستارهشناسی در ایران، تا ۳۰۰ سال بعد رصدخانهای با آن امکانات در غرب بهوجود نیامده بود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83305692/رصد-خانه-مراغه-در-غبار-بي-توجهي «رصد خانۀ مراغه در غبار بیتوجهی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
