برچسب: واگردانی |
|||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای عالی دفاع برای مدیریت مسائل نظامی تشکیل شد اما بهمرور زمان مشخص شد که این شورا بهدلیل تمرکز صرف بر ابعاد نظامی، توانایی ادارۀ جامع امنیت کشور را ندارد و از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیت داخلی غافل است.<ref>{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=81}}</ref> همچنین، ناهماهنگی میان سازمانهای اطلاعاتی و وجود شوراهای متعدد و پراکنده، تصمیمگیریهای کلان را دشوار میکرد.<ref>{{پک|مجلس شورای اسلامی|1369|ک=صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=1471-1472|ج=3}}</ref> بههمین دلیل، در بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ش، شورای عالی امنیت ملی جایگزین نهادهای قبلی شد تا تمامی مسائل امنیتی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و خارجی را بهصورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت کند.<ref>{{پک|باقری|۱۴۰1|ک=گذری بر سیاستگذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|ص=80|ج=}}</ref><br>این شورا از سال ۱۳۹۴ش فراتر از مسائل نظامی، مقابله با جنگ نرم و تهدیدات سایبری را نیز در دستور کار قرار داد<ref>{{پک/بن|نقش1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشتساز کشور}}</ref> و از سال ۱۴۰۴ش نیز تشکیل شورای عالی دفاع، هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح را برای تصمیمگیری سریعتر در شرایط بحرانی ایجاد کرد.<ref>{{پک|موسوی فرد|1404|ک=وبسایت سیویلیکا|ف=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟}}</ref> | پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای عالی دفاع برای مدیریت مسائل نظامی تشکیل شد اما بهمرور زمان مشخص شد که این شورا بهدلیل تمرکز صرف بر ابعاد نظامی، توانایی ادارۀ جامع امنیت کشور را ندارد و از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیت داخلی غافل است.<ref>{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=81}}</ref> همچنین، ناهماهنگی میان سازمانهای اطلاعاتی و وجود شوراهای متعدد و پراکنده، تصمیمگیریهای کلان را دشوار میکرد.<ref>{{پک|مجلس شورای اسلامی|1369|ک=صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=1471-1472|ج=3}}</ref> بههمین دلیل، در بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ش، شورای عالی امنیت ملی جایگزین نهادهای قبلی شد تا تمامی مسائل امنیتی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و خارجی را بهصورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت کند.<ref>{{پک|باقری|۱۴۰1|ک=گذری بر سیاستگذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|ص=80|ج=}}</ref><br>این شورا از سال ۱۳۹۴ش فراتر از مسائل نظامی، مقابله با جنگ نرم و تهدیدات سایبری را نیز در دستور کار قرار داد<ref>{{پک/بن|نقش1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشتساز کشور}}</ref> و از سال ۱۴۰۴ش نیز تشکیل شورای عالی دفاع، هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح را برای تصمیمگیری سریعتر در شرایط بحرانی ایجاد کرد.<ref>{{پک|موسوی فرد|1404|ک=وبسایت سیویلیکا|ف=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟}}</ref> | ||
== | ==اهداف== | ||
اهداف شورای عالی امنیت ملی طبق اصل ۱۷۶ قانون اساسی شامل موارد زیر است:<ref name=":0210">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|ص=46-47}}</ref> | |||
# '''تعیین سیاستهای دفاعی و امنیتی''': تدوین خطمشیهای کلان کشور در چهار حوزۀ دفاعی، اطلاعاتی، خارجی و اقتصادی.<ref name=":0214">{{پک|اصلانی|فرد کاردل|1391|ک=فصلنامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی|ف=امنیت، جمهوری اسلامی و نهادهای سیاستگذار|ص=31}}</ref> این سیاستگذاری، طیف وسیعی از حفاظت از اصول نظام و استقلال کشوری<ref name=":0215">{{پک|کامکار|عمید زنجانی|1386|ک=ماهنامۀ نگرش راهبردی|ف=درآمدی بر امنیت ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=23-24}}</ref> تا تدوین اسناد بالادستی امنیت ملی<ref name=":0211">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|ص=48}}</ref> و ایجاد نهادهایی مانند ستاد تدابیر ویژۀ مقابله با تحریم را شامل میشود.<ref name=":022">{{پک|روزیطلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبهگذاری دبیرخانۀ شورای عالی امنیت ملی|ص=114}}</ref> | # '''تعیین سیاستهای دفاعی و امنیتی''': تدوین خطمشیهای کلان کشور در چهار حوزۀ دفاعی، اطلاعاتی، خارجی و اقتصادی.<ref name=":0214">{{پک|اصلانی|فرد کاردل|1391|ک=فصلنامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی|ف=امنیت، جمهوری اسلامی و نهادهای سیاستگذار|ص=31}}</ref> این سیاستگذاری، طیف وسیعی از حفاظت از اصول نظام و استقلال کشوری<ref name=":0215">{{پک|کامکار|عمید زنجانی|1386|ک=ماهنامۀ نگرش راهبردی|ف=درآمدی بر امنیت ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=23-24}}</ref> تا تدوین اسناد بالادستی امنیت ملی<ref name=":0211">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|ص=48}}</ref> و ایجاد نهادهایی مانند ستاد تدابیر ویژۀ مقابله با تحریم را شامل میشود.<ref name=":022">{{پک|روزیطلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبهگذاری دبیرخانۀ شورای عالی امنیت ملی|ص=114}}</ref> | ||
# '''هماهنگی فعالیتهای تدابیر دفاعی و امنیتی''': تشخیص مسائل امنیتی و ایجاد هماهنگی میان نیروهای مسلح، سازمانهای اطلاعاتی، دستگاه دیپلماسی و بخشهای اقتصادی بر عهدۀ شورا و دبیرخانۀ آن است.<ref name=":0216">{{پک|رضوینژاد|ملکمحمدی|1397|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی|ف=درآمدی تحلیلی بر مسئلهشناسی در سیاستگذاری امنیتی|ص=292}}</ref> | # '''هماهنگی فعالیتهای تدابیر دفاعی و امنیتی''': تشخیص مسائل امنیتی و ایجاد هماهنگی میان نیروهای مسلح، سازمانهای اطلاعاتی، دستگاه دیپلماسی و بخشهای اقتصادی بر عهدۀ شورا و دبیرخانۀ آن است.<ref name=":0216">{{پک|رضوینژاد|ملکمحمدی|1397|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی|ف=درآمدی تحلیلی بر مسئلهشناسی در سیاستگذاری امنیتی|ص=292}}</ref> | ||
# '''بهرهگیری از امکانات کشور برای مقابله با تهدیدها''': | # '''بهرهگیری از امکانات کشور برای مقابله با تهدیدها''': به مدیریت بحرانهای ملی و تصمیمگیری در شرایط ویژه اختصاص دارد؛ مانند ورود شورا به پرونده هستهای، مقابله با تحریمها و مدیریت مذاکرات منطقهای.<ref name=":0212">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|ص=48-49}}</ref> | ||
==ترکیب اعضا و وضعیت حق رأی== | ==ترکیب اعضا و وضعیت حق رأی== | ||
