پوشاک دوره قاجار: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳۷: / خط ۳۷: @@
 [[پرونده:پوشاک مردان دوره قاجار.jpg|300px|thumb|left|پوشاک مردان دوره قاجار]]
 ==لباس مردان قاجار==
-{{|}}
+{{اصلی|پوشاک مردان دوران قاجار}}
 پیش از دورۀ ناصرالدین‌شاه، شال‌کلاه، جبه بلند و کفش ساغری، لباس اصلی مردان بود.<ref> مستوفی، شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجار، 1343ش، ص98. </ref> در دوره ناصرالدین‌شاه با اوج گرفتن فرهنگ اروپایی و تحولات اجتماعی و فرهنگی در دوران مشروطه، لباس ایرانیان به پیروی از فرهنگ اروپاییان تغییر پیدا کرد؛<ref> پوپ، اکرمن، سیری در هنر ایران، 1387ش، ج5، ص144. </ref> لباس‌ مردان کوتاه‌تر و تنگ‌تر شده و کت‌وشلوارهای اروپایی ظهور کرد.<ref>  [https://ensani.ir/file/download/article/1541849584-9733-15-4.pdf محمدی و سید احمدی زاویه، «سیمای مرد مدرن، تحلیلی بر تحول لباس مردان در ایران عصر قاجار»، 1397ش، ص188-189.]</ref>
 ==لباس نظامیان قاجار==
+{{اصلی|پوشاک نظامیان قاجار}}
 لباس نظامیان در دوره آقامحمدخان همانند لباس نظامیان دوره زندیه، لباسی بلند با کفش‌های معمولی بود. در دوره فتحعلی‌شاه لباس‌های نظامیان از نظر جنس، رنگ و طرح تغییر کرد. تغییر لباس نظامیان که در دورۀ ناصرالدین‌شاه در ابتدا تدریجی بود در ادامه سرعت گرفت. در دورۀ مظفرالدین‌شاه لباس نظامیان مثل لباس قزاقان ناصرالدین‌شاه بود و با تغییرات کمی مواجه شد. دورۀ محمدعلی‌شاه به‌خاطر جنگ‌های داخلی تغییراتی در لباس نظامیان ایجاد نشد و در آخر، دورۀ احمد‌شاه به‌خاطر ارتباط با اروپاییان سبک لباس نظامیان کاملاً غربی شد.<ref>مهرمند و خدری‌زاه، «فرآیند ایجاد و تغییر لباس نظامیان عصر قاجار»، 1397ش، ص128-127.</ref>
 [[پرونده:پوشاک زنان دوره قاجار 1.jpg|250px|thumb|left|پوشاک زنان دوره قاجار]]
 ==لباس زنان قاجار==
+{{اصلی|پوشش زنان عصر قاجار}}
 در این دوره پوشش زنان را از گزارش‌های سفرنامه‌نویسان و جهانگردانی که به ایران آمدند<ref> حجازی، تاریخ خانم‌ها؛ بررسی جایگاه زن ایرانی در عصر قاجار، 1388ش، ص356. </ref> و نیز نقاشی‌های به‌جامانده از آن دوره می‌توان دریافت.<ref>  غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1385ش، ص594.</ref>
 نوع پوشش زنان در دوران قاجار به سه دوره تقسیم شود:<ref>  [https://www.magiran.com/paper/1707601 نظری، «پوشاک زنان در 5 دوره تاریخی پس از ورود اسلام به ایران»، 1396ش، ص61-62.]</ref>
@@ خط ۷۰: / خط ۷۲: @@
 در دورۀ اول، از چادرشب که نوعی چادر خیلی سبک و سفید که زیر گلو بسته می‌شد و قد آن تا پشت پا بود، استفاده می‌شد.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/1765050 اباذری و طیبی، «مطالعه تطبیقی پوشاک بانوان قاجار قبل و بعد از سفر ناصرالدین‌شاه به فرنگ»، 1396ش، ص19.]</ref>
 ===چارقد===
-یکی دیگر از پوشش بانوان در دوره دوم چارقد بود؛ این چادر پارچه لطیف مربعی‌شکلی بود که از وسط تا شده و روی سر قرار می‌گرفت و با سنجاق زیر گلو بسته می‌شد.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/1765050 اباذری و طیبی، «مطالعه تطبیقی پوشاک بانوان قاجار قبل و بعد از سفر ناصرالدین شاه به فرنگ»، 1396ش، ص20.]</ref>
+{{اصلی|چارقد}}
+یکی دیگر از پوشش بانوان در دوره دوم چارقد بود؛ این چادر پارچه لطیف مربعی‌شکلی بود که از وسط تا شده و روی سر قرار می‌گرفت و با سنجاق زیر گلو بسته می‌شد.<ref>  [https://www.magiran.com/paper/1765050 اباذری و طیبی، «مطالعه تطبیقی پوشاک بانوان قاجار قبل و بعد از سفر ناصرالدین شاه به فرنگ»، 1396ش، ص20.]</ref>
 ===کفش===
 زنان از کفش‌های راحتی به نام پاپوش که از مخمل زری‌دوزی شده با مروارید تزیین شده بود، استفاده می‌کردند.<ref> غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1385ش، ص604.</ref> کفش زنان قاجار، کفش‌های نوک برگشته به رنگ‌های سبز، قرمز و آبی از جنس چرم بود که به آن ساغری گفته می‌شد. در دورۀ دوم بعد از سفر ناصرالدین‌شاه به فرنگ نوعی کفش ظریف و براق به اسم قونداره برای خانم‌های درباری و اشراف مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>  ذکاء، لباس زنان ایران، 1336ش، ص20-28.</ref>
@@ خط ۸۱: / خط ۸۵: @@
 چاقچور نوعی شلوار کف‌دار بلندی بود که روی شلیته و تنبان می‌پوشیدند<ref>  ذکاء، لباس زنان ایران، 1336ش، ص20-28.</ref> که در قسمت زانوها تنگ و از زانو تا کمر گشاد بود و در قسمت فاق، به‌صورت مثلث وسط دولنگه را نمی‌دوختند.<ref> غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1385ش، ص604. </ref>
 ===چادر===
-پوشش کلی زنان تا قبل از ناصرالدین شاه چادر بود. زنان از چادر در انواع مختلفی از جمله چیت، کرباس و مخمل که به آن چادر نماز هم می‌گفتند، استفاده می‌کردند و چادر‌های چهارخانه به رنگ آبی و قهوه‌ای که به آن چادرشب می‌گفتند.<ref>  غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1385ش، ص604.</ref> نوعی چادر دیگر هم داشتند، چادر سیاه، بنفش ریشه‌دار پنبه‌ای یا ابریشمی که زنان دربار اطراف آن را گلابتون و نوار نقره‌ای می‌دوختند که در قسمت کمر یک بند نیز داشت.<ref> ذکاء، لباس زنان ایران، 1336ش، ص31.</ref>
+{{اصلی|چادر}}
+پوشش کلی زنان تا قبل از ناصرالدین شاه چادر بود. زنان از چادر در انواع مختلفی از جمله چیت، کرباس و مخمل که به آن چادر نماز هم می‌گفتند، استفاده می‌کردند و چادر‌های چهارخانه به رنگ آبی و قهوه‌ای که به آن چادرشب می‌گفتند.<ref>  غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1385ش، ص604.</ref> نوعی چادر دیگر هم داشتند، چادر سیاه، بنفش ریشه‌دار پنبه‌ای یا ابریشمی که زنان دربار اطراف آن را گلابتون و نوار نقره‌ای می‌دوختند که در قسمت کمر یک بند نیز داشت.<ref> ذکاء، لباس زنان ایران، 1336ش، ص31.</ref>
 ===پیچه===
 پیچه نوعی روبنده از موی اسب به رنگ سفید بود که به‌صورت چهارخانه روی چهره قرار می‌گرفت.<ref> غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، 1385ش، ص601.</ref>