ولنگاری: تفاوت میان نسخه‌ها

| حجم فایلپادکست    =3/44

| تاریخ پادکست      =7-12-1404

| شاخه علمی        =  

| نوع مفهوم        =  

<big>'''ولنگاری؛'''</big> بی‌تفاوتی نسبت به ارزش‌های دینی و فرهنگی جامعه.  

ولنگاری، از پدیده‌های فرهنگی بیگانه است که در سال‌های اخیر، با هدف اثرگذاری بر سبک زندگی ایرانیان ترویج می‌شود. خاستگاه ولنگاری، فرهنگ غرب و مکتب‌های فکری آن مانند اومانیسم و لیبرالیسم است که با تلقی ویژه از انسان، [[خانواده]]، آزادی و جایگاه آن، به ترویج [[لذت‌جویی]]، شهوت‌رانی، آزادی در هم‌جنسگرایی، هنجارشکنی و بی‌قیدی نسبت به ارزش‌های فرهنگ اسلامی و ایرانی می‌پردازد و فرهنگ برهنگی از مظاهر آشکار آن است.  

بی‌بندوباری به‌معنای نادیده گرفتن [[اخلاق]]، [[قانون]] و حدود دیگران است و شامل بی‌بندوباری فکری، اخلاقی و جنسی می‌شود. این پدیده معمولاً نتیجه عوامل مختلفی مانند [[خانواده]] ناسالم، همنشینی نامناسب، رسانه‌ها و [[نفوذ فرهنگی]] است. بی‌بندوباری نه‌تنها فرد را دچار آشفتگی، [[پشیمانی]] و [[افسردگی]] می‌کند، بلکه به روابط خانوادگی و اجتماعی آسیب می‌رساند. رعایت ارزش‌های اخلاقی و دینی، کنترل رفتارهای جنسی و احترام به [[حقوق]] دیگران، مهم‌ترین راهکار پیشگیری از این وضعیت است. پایبندی به اصول اخلاقی و دینی، زندگی فرد را معنادار کرده و جامعه را سالم‌تر می‌سازد. در سطح جهانی، بی‌بندوباری جنسی و اخلاقی به فروپاشی خانواده‌ها و کاهش [[هویت]] انسانی منجر شده است.

==مفهوم‌شناسی==

ولنگاری در لغت به معنای سهل‌انگاری و بی‌قیدی است<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ ولنگاری.] </ref><ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A8%DB%8C+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1&f=amid&d=en معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ بی‌بندو بار، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> و به فردی اطلاق می‌شود که به آداب، رسوم و قوانین اجتماعی پایبند نیست.<ref> [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A8%DB%8C+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1&f=amid&d=en عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژۀ بی‌بندوبار وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> در اصطلاح، ولنگاری عبارت است از شکستن حدود اجتماعی، عرفی یا قانونی هر جامعه.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4227/8284/110719/%D9%84%D8%A7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C «لاابالی‌گری فرهنگی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> معادل دینی آن، اباحی‌گری به معنای پایبند نبودن به ارزش‌های دینی و بی‌تفاوتی نسبت به آموزه‌های اسلامی است.<ref>خطیبی، فرهنگ شیعه، 1386ش، ص55.</ref>

 

تفاوت اساسی آزادی و بی‌بندوباری در رعایت حقوق و احترام به دیگران است. در آزادی، افراد آزادانه رفتار می‌کنند اما همزمان به امنیت، حقوق و حریم دیگران توجه دارند؛ درحالی‌که در بی‌بندوباری، این مرزها رعایت نمی‌شوند.<ref>[https://tanzimekhanevadeh.com/marriage/475-1389-03-16-09-20-37 سلطانی مجد، «تفاوت آزادی و بی‌بندوباری- خود ارضایی و حرف بالا و پایین آن»، پایگاه اطلاع‌رسانی تنظیم خانواده.] </ref> کارشناسان معتقدند ولنگاری با تلقی نادرست از مفهوم آزادی ارتباط تنگاتنگی دارد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3737735/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%82%DB%8C-%D9%86%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AAر «ولنگاری فرهنگی نتیجۀ تلقی نئولیبرالی از فرهنگ است»، خبرگزاری مهر.] </ref> برخی رسانه‌ها با استناد به اعلامیهٔ حقوق بشر، ارزش‌های دینی و هنجارهای فرهنگی را نوعی محدودیت و مخل آزادی‌های فردی قلمداد می‌کنند،<ref>[https://makarem.ir/maaref/fa/article/index/410108/%d8%aa%d9%86%d8%a7%d9%81%db%8c-%c2%ab%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8%c2%bb-%d8%a8%d8%a7-%d8%ad%d9%82-%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%b2%d9%86!! «تنافی حجاب با حق آزادی زن!»، وب‌سایت آیین رحمت.]</ref> درحالی‌که صاحب‌نظران، آزادی مطلق را افسانه‌ای می‌دانند که حتی در فرهنگ غربی نیز تحقق نیافته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/4137/25478/%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C نامور، «مطهری و ارزش شناخت آزادی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

ولنگاری در ابعاد مختلفی قابل بررسی است:<ref>[http://www.tabnakqom.ir/fa/news/247012/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%B1%D8%A8-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 ملایی، «ولنگاری فرهنگی و پیامدهای مخرب آن در جامعه»، وب‌سایت تابناک.]</ref>

* '''همنشینی نامناسب''': بسیاری از رفتارهای انحرافی ازجمله بی‌بندوباری جنسی، اکتسابی و قابل سرایت به دیگران است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/306276/%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8 واصفیان،« شناسایی عوامل مؤثر در انحرافات جنسی زنان ازدیدگاه مردان و زنان(مطالعۀ موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان)»، 1388ش، ص152.] </ref>

* '''رسانه‌ها''': تلویزیون‌های ماهواره‌ای و فضای مجازی<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=39136 «بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref> با ترویج لذت‌جویی، مصرف‌گرایی و آزادی مطلق، به قبح‌زدایی از پدیده‌هایی مانند خیانت، روابط پیش‌از ازدواج و سقط جنین می‌پردازند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930428000527/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس.]</ref>

* '''نفوذ فرهنگی غرب''': فرهنگ غرب با تکیه بر مکتب‌های اومانیسم و لیبرالیسم، به ترویج لذت‌جویی، شهوت‌رانی و هنجارشکنی در مقابل ارزش‌های اسلامی می‌پردازد.<ref>[https://makarem.ir/maaref/fa/tag/index/112319/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C مکارم شیرازی، «بی‌بند‌و‌باری»، وب‌سایت آیین رحمت.]</ref>

* '''لقمهٔ حرام''': درآمد نامشروع خانواده، زمینه‌ساز گرایش فرزندان به فساد و بی‌بندوباری می‌شود.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/16091/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1%20%D9%85%D8%A7%D9%84%20%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%20%D8%A8%D8%A7%20%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%88%20%D8% هادوی و دهقانی،«آثار مال حرام بر تربیت با تأکید بر آیات و روایات»، 3139ش، ص663و667.] </ref>

* '''مطالب نامناسب''': خواندن کتاب‌ها و تماشای فیلم‌های غیراخلاقی، شهوات را برمی‌انگیزد و به بی‌قیدی اخلاقی دامن می‌زند.<ref>[https://www.eshia.ir/search/%3D%22%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87%20%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1%D9%89 مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، 1376ش، ج۲۲، ص۱۹۶.]</ref>

* '''افزایش سن ازدواج''': وجود ارتباط بین افزایش سن ازدواج و رشد شاخص‌های ناهنجاری‌های اخلاقی ازجمله روابط نامشروع، بدپوششی و جرایم خشن جنسی؛<ref>[http://ensani.ir/fa/article/442272/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D پیرحاجاتی و نادرپور،«بررسی رابطۀ بین سن ازدواج با ناهنجاری‌ها»، 1399ش، ص33.] </ref>

* '''امیدواری نابه‌جا''': اگر امیدواری انسان از حد بگذرد و توقع نابه‌جا به رحمت الهی داشته باشد، بی‌پروا و بی‌بندوبار خواهد شد.<ref>[https://noorlib.ir/book/info/2387 دلشاد تهرانی، سیرۀ نبوی «منطق عملی»، 1383ش، ج۱، ص۲۰6.]</ref>

تفاوت آزادی و بی‌بندوباری

تفاوت آزادی و بی‌بندوباری در رعایت حقوق و احترام دیگران است. در آزادی، افراد آزادانه رفتار می‌کنند؛ اما همزمان به امنیت، حقوق و حریم دیگران توجه دارند. در بی‌بندوباری، این مرزها رعایت نمی‌شوند و فرد بدون محدودیت به رفتارهای خود ادامه می‌دهد. ‌کارشناسان معتقدند که ولنگاری با تلقی نادرست از مفهوم «آزادی» رابطۀ تنگاتنگی دارد؛  بسیاری از رسانه‌های مخالف، ولنگاری را در ارتباط با حق آزادی انسان مطرح می‌کنند و با استناد به اعلامیۀ حقوق بشر می‌کوشند تا ارزش‌های دینی و هنجاری فرهنگی مانند نحوۀ پوشش زنان، سنت‌های دینی ازدواج و روابط زن و مرد را نوعی محدودیت و مخل آزادی‌های طبیعی و فردی انسان قلمداد کنند؛  اما صاحب‌نظران، آزادی مطلق را افسانه‌ای می‌دانند که در فرهنگ غربی نیز تحقق نیافته است.  از طرف دیگر، مفهوم آزادی در بستر فرهنگی کشورهای غربی تا قرن بیستم، معنای متفاوتی داشته و بیشتر به‌منظور مقابله با محدویت‌های صنفی در حوزۀ اقتصاد و رشد سرمایه‌داری مطرح شده است، اما این مفهوم در ایران معنای ولنگاری و آزادی جنسی پیدا کرده و برهنگی و بی‌قیدی در روابط زن و مرد را می‌طلبد. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/3737735/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%82%DB%8C-%D9%86%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA زرشناس، شهریار، «ولنگاری فرهنگی نتیجه تلقی نئولیبرالی از فرهنگ است»، خبرگزاری مهر.] </ref>

برخی پژوهشگران، خاستگاه ولنگاری امروزی را مکتب‌های اومانیسم و لیبرالیسم در فرهنگ غربی دانسته‌اند که هدف آنها حذف خدامحوری و ارزش‌های دینی در جامعه و جای‌گزینی انسان‌محوری، آزادی مطلق و دنیاگرایی است. <ref>[https://www.sid.ir/paper/360079/fa اسدی و حسینی، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعۀ اسلامی از اباحه‌گری و راه‌های مقابله با آن»، 1398ش، ص41.] </ref> بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] ایران در 1357ش و آشکار شدن رویکرد تمدنی آن، تقابل فرهنگ و تمدن غربی با آرمان‌های تمدن‌ساز ایرانیان نیز افزایش یافت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=39136 «بیانات در دیدار مداحان اهل‌بیت»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>  برخی پژوهشگران، ترویج ولنگاری در ایران را سازوکار تقابل فرهنگ غربی با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی دانسته و آن را مصداقی از جنگ نرم و [[جنگ شناختی|شناختی]]، می‌دانند<ref>[https://www.sid.ir/paper/360079/fa اسدی و حسینی، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعۀ اسلامی از اباحه‌گری و راه‌های مقابله با آن»، 1398ش، ص41.] </ref>  که می‌تواند به یک شبیخون فرهنگی بینجامد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84972637/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B0-%D9%88-%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1 «واکنش وزیر اسبق ارشاد به نفوذ و ولنگاری در حوزۀ فرهنگ و هنر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> ‌کارشناسان امور فرهنگی، ابعاد و برخی از مصادیق ولنگاری در جامعۀ دینی را موارد زیر دانسته‌اند:

# لذت‌جویی مفرط، شهوت‌رانی، مدگرایی، مصرف‌گرایی، اشرافی‌گری به‌جای کار و تلاش و همت بلند؛<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930428000527/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس.]</ref>

# سقط عمدی جنین.<ref>[https://atna.atu.ac.ir/fa/news/303906/%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C حاج‌کرمی، «مفهوم لیبرالیسم و خانواده‌زدایی»، وب‌سایت عطانا.]</ref>

# تضعیف یا تغییر باورها و ارزش‌های اجتماعی و جایگزینی فرهنگ و سبک زندگی بیگانه؛ <ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/01/08/2475651/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-10-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟ ۱۰ آسیب اخلاقی ولنگاری فضای مجازی، عدم مدیریت فضای مجازی چه تبعاتی بر کودکان دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

# سست‌شدن روح استقلال ملی، تضعیف [[زبان فارسی]] و خٌلق‌وخوی ایرانی؛

# شبهه‌افکنی و تهی‌شدن جامعه از هنجارها و الگوهای رفتار سازگار با فرهنگ بومی؛<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930428000527/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس.]</ref>

# وابستگی اقصادی [[مسلمانان]] به نظام سرمایه‌داری. <ref>کاظمی، بحران جامعۀ مدرن، 1377ش، ص85.</ref>

*'''بی‌بندوباری فکری،''' کسانی که مبتلا به بی‌بندوباری فکری هستند، در انتخاب محتوا و نحوۀ استدلال خود حساسیت و دقت نظر ندارند و بدون تحقیق کافی اظهارنظر می‌کنند؛ لذا خطاهای‌شان بسیار زیاد است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10378/2/136 امامی، فرهنگ قرآن: تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفسیر و روایات، 1389ش، ج۲، ص۱۳۶.]</ref>

 

 

 

 

 

 

==راهکارهای مدیریت==

* «فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|۱۰ آسیب اخلاقی ولنگاری فضای مجازی/ عدم مدیریت فضای مجازی چه تبعاتی بر کودکان دارد؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۰۸ فروردین ۱۴۰۰ش.

* «واکنش وزیر اسبق ارشاد به نفوذ و ولنگاری در حوزه فرهنگ و هنر»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آذر ۱۴۰۱ش.

* اسدی، میلاد و حسینی، سیدمعصوم، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعه اسلامی از اباحه‌گری و راه‌های مقابله با آن»، مجلهٔ رهیافت فرهنگ دینی، دورهٔ ۲، شمارهٔ ۶، ۱۳۹۸ش.

* پوراحمد خمینی، محسن، «ولنگاری فرهنگی؛ فرهنگ ولنگار»، وب‌سایت روزنامهٔ صبح نو، تاریخ درج مطلب: شنبه، ۱۲ تیر ۱۳۹۵ش.

* حاج‌کرمی، پریسا، «مفهوم لیبرالیسم و خانواده‌زدایی»، وب‌سایت عطانا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ خرداد ۱۴۰۱ش.

* واژگان مترادف و متضاد، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۷ اسفند ۱۴۰۱ش.

* هادوی، اصغر، دهقانی، روشن، «آثار مال حرام بر تربیت با تأکید بر آیات و روایات»، پژوهشنامهٔ ثقلین، دوره اول، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۳۹۳ش.