(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۴: خط ۲۴:
شکل‌گیری تصویر آرمانی از غرب در ذهن جوامع شرقی، محصول یک فرایند چندوجهی است.  
شکل‌گیری تصویر آرمانی از غرب در ذهن جوامع شرقی، محصول یک فرایند چندوجهی است.  


۱. '''سیاست‌های استعماری''':مطالعات شرق‌شناسانه از منظر بسیاری از پژوهشگران، ابزاری در خدمت استعمار و فرآیندی برای هویت‌بخشی به اروپا<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> محسوب می‌شود.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref> از این منظر، شکل‌گیری دانش شرق‌شناسی<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> از سیاست‌های استعماری غرب برای تصویرسازی بهشت از غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص133.</ref> و یکی از سازوکارها و ابزارهای اصلی غرب برای بازنمایی خود به عنوان قطب قدرت و مظهر عقلانیت و ثروت<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص29.</ref> با برترین مردمان و متمدن‌ترین نژاد بوده است.
۱. '''سیاست‌های استعماری''':مطالعات شرق‌شناسانه از منظر بسیاری از پژوهشگران، ابزاری در خدمت استعمار و فرآیندی برای هویت‌بخشی به اروپا<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> محسوب می‌شود.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش.</ref> از این منظر، شکل‌گیری دانش شرق‌شناسی<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> از سیاست‌های استعماری غرب برای تصویرسازی بهشت از غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص133.</ref> و یکی از سازوکارها و ابزارهای اصلی غرب برای بازنمایی خود به عنوان قطب قدرت و مظهر عقلانیت و ثروت<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص29.</ref> با برترین مردمان و متمدن‌ترین نژاد بوده است.


از سوی دیگر، غرب از طریق دانش شرق‌شناسی، ملل شرق را با نگاهی تحقیرآمیز و به عنوان نماد عقب‌ماندگی و توحش بازتعریف می‌کند.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref> این بازآفرینیِ شرق به عنوان موجوداتی بی‌منطق، مستبد و بدوی، از طریق قالب‌های متنوعی نظیر رمان‌ها، سفرنامه‌ها و گزارش‌های خبری صورت گرفته<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص30.</ref> و حتی در آثار نظریه‌پردازان برجسته‌ای چون ماکس وبر<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص31.</ref> و کارل مارکس<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص32.</ref> نیز بازتاب یافته است.
از سوی دیگر، غرب از طریق دانش شرق‌شناسی، ملل شرق را با نگاهی تحقیرآمیز و به عنوان نماد عقب‌ماندگی و توحش بازتعریف می‌کند.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش.</ref> این بازآفرینیِ شرق به عنوان موجوداتی بی‌منطق، مستبد و بدوی، از طریق قالب‌های متنوعی نظیر رمان‌ها، سفرنامه‌ها و گزارش‌های خبری صورت گرفته<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص30.</ref> و حتی در آثار نظریه‌پردازان برجسته‌ای چون ماکس وبر<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص31.</ref> و کارل مارکس<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص32.</ref> نیز بازتاب یافته است.


بنابر ادعای برخی محققان، با روشن شدن ماهیت استعماری دانش شرق‌شناسی، امروزه «مطالعات قومی و منطقه‌ای» جایگزین آن شده و همان اهداف را بر عهده گرفته است؛ مؤید این ادعا، تمرکز پژوهشی دانشکده‌های مطالعات قومی و منطقه‌ای در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر غربی بر کشورهای جهان سوم است.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref>
بنابر ادعای برخی محققان، با روشن شدن ماهیت استعماری دانش شرق‌شناسی، امروزه «مطالعات قومی و منطقه‌ای» جایگزین آن شده و همان اهداف را بر عهده گرفته است؛ مؤید این ادعا، تمرکز پژوهشی دانشکده‌های مطالعات قومی و منطقه‌ای در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر غربی بر کشورهای جهان سوم است.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش.</ref>


۲. '''تصویرسازی رسانه‌ای''': رسانه‌ها و فضای مجازی قدرت بالایی در جهت‌دهی به تصورات و آرمان‌پردازی‌های ذهنی ما از جهان دارند.<ref>عربستانی، «در مساله مهاجرت باید به آرزومندی مردم توجه کنیم»، وب‌سایت خبری شفقنا.</ref> به باور برخي كارشناسان، غربی‌ها در قالب پروژه‌های مطالعاتی و با کمک روان‌شناسان، جامعه‌شناسان و مورخان، نقاط ضعف ملت‌ها را شناسایی کرده و راه تسلط فرهنگی را از طریق تولیدات رسانه‌ای هموار می‌کنند.<ref>جعفری، جلوه‌ی اهل خراسان، ۱۳۹۳ش، ص۲۰۶.</ref>
۲. '''تصویرسازی رسانه‌ای''': رسانه‌ها و فضای مجازی قدرت بالایی در جهت‌دهی به تصورات و آرمان‌پردازی‌های ذهنی ما از جهان دارند.<ref>عربستانی، «در مساله مهاجرت باید به آرزومندی مردم توجه کنیم»، وب‌سایت خبری شفقنا.</ref> به باور برخي كارشناسان، غربی‌ها در قالب پروژه‌های مطالعاتی و با کمک روان‌شناسان، جامعه‌شناسان و مورخان، نقاط ضعف ملت‌ها را شناسایی کرده و راه تسلط فرهنگی را از طریق تولیدات رسانه‌ای هموار می‌کنند.<ref>جعفری، جلوه‌ی اهل خراسان، ۱۳۹۳ش، ص۲۰۶.</ref>
خط ۶۸: خط ۶۸:
نگاه به غرب به‌عنوان «بهشت موعود»، با نقدهای جدی جامعه‌شناسان و پژوهشگران مواجه شده است. برخی منتقدان، انگاره بهشت غرب را، با ضرب‌المثل «[[مرغ همسایه غاز است]]» مقایسه کرده<ref>محمدی، «خودتحقیری، علل و عوامل داخلی و درمان»، 1401ش، ص54.</ref> و معتقدند، این تصویر از «غربِ ایده‌آل»، محصولِ [[خودتحقیری]] و ناآگاهی از واقعیت‌های جوامع غربی و ضعف در سواد رسانه‌ای است.<ref>درویشی، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان.</ref>
نگاه به غرب به‌عنوان «بهشت موعود»، با نقدهای جدی جامعه‌شناسان و پژوهشگران مواجه شده است. برخی منتقدان، انگاره بهشت غرب را، با ضرب‌المثل «[[مرغ همسایه غاز است]]» مقایسه کرده<ref>محمدی، «خودتحقیری، علل و عوامل داخلی و درمان»، 1401ش، ص54.</ref> و معتقدند، این تصویر از «غربِ ایده‌آل»، محصولِ [[خودتحقیری]] و ناآگاهی از واقعیت‌های جوامع غربی و ضعف در سواد رسانه‌ای است.<ref>درویشی، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان.</ref>


این متخصصان در تقابل با چالش‌های انگاره‌ی بهشت غرب، ضمن ضروری دانستنِ ارتقای [[سواد رسانه‌ای]] و بازنماییِ دقیقِ چالش‌های اجتماعی، اخلاقی و تاریخیِ غرب،<ref>درویشی، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان.</ref> بر برنامه‌ریزی جهت افزایش خودآگاهی و تقویت هویت ملی<ref>درویشی، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان.</ref>و همچنین بازنماییِ دستاوردهای تمدن ایران<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref> به‌ویژه در کتاب‌های درسی<ref>شریفی‌یزدی، «چرا ایرانیان خود‌تحقیری می‌کنند؟»، وب‌سایت روزنامه همشهری.</ref>تأکید می‌ورزند.
این متخصصان در تقابل با چالش‌های انگاره‌ی بهشت غرب، ضمن ضروری دانستنِ ارتقای [[سواد رسانه‌ای]] و بازنماییِ دقیقِ چالش‌های اجتماعی، اخلاقی و تاریخیِ غرب،<ref>درویشی، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان.</ref> بر برنامه‌ریزی جهت افزایش خودآگاهی و تقویت هویت ملی<ref>درویشی، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان.</ref>و همچنین بازنماییِ دستاوردهای تمدن ایران<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش.</ref> به‌ویژه در کتاب‌های درسی<ref>شریفی‌یزدی، «چرا ایرانیان خود‌تحقیری می‌کنند؟»، وب‌سایت روزنامه همشهری.</ref>تأکید می‌ورزند.


برخی از اندیشمندان در مواجهه با چالش‌های انگاره‌ی بهشت غرب، با قلمداد کردن [[مهاجرت]] به‌عنوان پاک کردن صورت مسئله و فرار از مشکلات،<ref>آسایش و دیگران، «سودای مهاجرت: میل به مهاجرت و تصویر ذهنی از غرب در تجربه دانشجو-مهاجران ایرانی»، 1398ش، ص۵۳.</ref> معتقدند راه مقابله با این انگاره، احیای تمدن نوین اسلامی از طریق تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی<ref>لکزایی، «علل ضعف تمدنی و عقب‌ماندگی جوامع اسلامی در اندیشه امام موسی صدر»، 1398ش، ص316.</ref> و روحیه خودباوری و نیز پرهیز از ناامیدی و چشم امید به دیگران داشتن، است.<ref>خامنه‌ای، «بیانیه «گام دوم انقلاب» خطاب به ملت ایران»، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌ خامنه‌ای.</ref>
برخی از اندیشمندان در مواجهه با چالش‌های انگاره‌ی بهشت غرب، با قلمداد کردن [[مهاجرت]] به‌عنوان پاک کردن صورت مسئله و فرار از مشکلات،<ref>آسایش و دیگران، «سودای مهاجرت: میل به مهاجرت و تصویر ذهنی از غرب در تجربه دانشجو-مهاجران ایرانی»، 1398ش، ص۵۳.</ref> معتقدند راه مقابله با این انگاره، احیای تمدن نوین اسلامی از طریق تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی<ref>لکزایی، «علل ضعف تمدنی و عقب‌ماندگی جوامع اسلامی در اندیشه امام موسی صدر»، 1398ش، ص316.</ref> و روحیه خودباوری و نیز پرهیز از ناامیدی و چشم امید به دیگران داشتن، است.<ref>خامنه‌ای، «بیانیه «گام دوم انقلاب» خطاب به ملت ایران»، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌ خامنه‌ای.</ref>
خط ۷۷: خط ۷۷:


==منابع==
==منابع==
آسایش، امید و دیگران، «سودای مهاجرت: میل به مهاجرت و تصویر ذهنی از غرب در تجربه دانشجو-مهاجران ایرانی»، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال ۱۵، شماره ۵۷، ۱۳۹۸ش.


آل احمد، جلال، غرب‌زدگی، تهران، فردوس، بی‌تا.
* آسایش، امید و دیگران، «سودای مهاجرت: میل به مهاجرت و تصویر ذهنی از غرب در تجربه دانشجو-مهاجران ایرانی»، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال ۱۵، شماره ۵۷، ۱۳۹۸ش.
 
* آل احمد، جلال، غرب‌زدگی، تهران، فردوس، بی‌تا.
ابوطالبی، مهدی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، موسسه فرهنگی ولاء منتظر، چ۱،  ۱۳۸۷ش.
* ابوطالبی، مهدی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی، موسسه فرهنگی ولاء منتظر، چ۱،  ۱۳۸۷ش.
 
* اعرافی، علیرضا، وحدت حوزه و دانشگاه، قم، موسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، چ۲، ۱۳۹۸ش.
اعرافی، علیرضا، وحدت حوزه و دانشگاه، قم، موسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، چ۲، ۱۳۹۸ش.
* بذرافشان، مرتضی، سید محمد کاظم یزدی فقیه دور اندیش: فقیه دور اندیش، قم، دفتر تبلیغات اسلامی قم، چ۱، ۱۳۷۶ش.
 
* بلاوت، جیمز موریس، غرب چگونه غرب شد، ترجمه مرتضی مداحی، تهران، سروش، چ۱، ۱۳۹۲ش.
بذرافشان، مرتضی، سید محمد کاظم یزدی فقیه دور اندیش: فقیه دور اندیش، قم، دفتر تبلیغات اسلامی قم، چ۱، ۱۳۷۶ش.
* بوجاریان، حمیدرضا، «خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وب‌سایت روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: 26 بهمن 1401ش.
 
* تربت‌زاده، مجید، «سیل «خود تحقیری» از کجا به راه افتاد؟»، وب‌سایت روزنامه قدس، تاریخ درج مطلب: ۴ مهر 1398ش.
بلاوت، جیمز موریس، غرب چگونه غرب شد، ترجمه مرتضی مداحی، تهران، سروش، چ۱، ۱۳۹۲ش.
* توکلیان، جلال، «مهندس بازرگان و مقوله غرب»، مجله کیان، شماره ۳۵، ۱۳۷۵ش.
 
* تیموری، سیدرحیم، «آسیب‌شناسی مواجهه با غرب و بازنمایی آن در رسانه»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مهر ۱۳۹۰ش.
بوجاریان، حمیدرضا، «خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وب‌سایت روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: 26 بهمن 1401ش.
* ثمودی پیله‌ورد، علیرضا، خودمرکز پنداری غرب، تهران، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، چ۱، ۱۳۹۹ش.
 
* جعفری، حسینعلی، جلوه‌ی اهل خراسان، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، نسیم انقلاب، چ۱، ۱۳۹۳ش.
تربت‌زاده، مجید، «سیل «خود تحقیری» از کجا به راه افتاد؟»، وب‌سایت روزنامه قدس، تاریخ درج مطلب: ۴ مهر 1398ش.
* جعفریان، رسول، «صد سالگی حوزه: مجموعه مقالات به مناسبت صد ساله شدن حوزه علمیه قم نوروز ۱۳۰۱-۱۴۰۱»، قم، نشر مورخ، ۱۴۰۰ش.
 
* خامنه‌ای، سیدعلی، «ایرانی، یک لولهنگ نمی‌تواند بسازد!»، پايگاه اطلاع‌رسانی آثار امام مجاهد شهید آيت‌الله‌ خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 7 آذر 1384ش.
توکلیان، جلال، «مهندس بازرگان و مقوله غرب»، مجله کیان، شماره ۳۵، ۱۳۷۵ش.
* خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانیه «گام دوم انقلاب» خطاب به ملت ایران»، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌ خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 22بهمن 1397ش.
 
* درویشی، سعید، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان، تاریخ درج مطلب: 17 تیر 1398ش.
تیموری، سیدرحیم، «آسیب‌شناسی مواجهه با غرب و بازنمایی آن در رسانه»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مهر ۱۳۹۰ش.
* دهدار، احمد، «تأثیر شرق شناسی بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، آموزه، شماره 6، 1383ش.
 
* «دیوار غرب‌گرایی در ذهن ایرانی ترک برداشته است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 27فروردین 1399ش.
ثمودی پیله‌ورد، علیرضا، خودمرکز پنداری غرب، تهران، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، چ۱، ۱۳۹۹ش.
* رضوانی، علی‌اصغر، نظریه‌پردازی درباره آینده جهان، قم، مسجد مقدس جمکران، چ۳، ۱۳۸۶ش.
 
* زرشناس، شهریار، مبانی نظری غرب مدرن، قم، نشر معارف، ۱۳۹۴ش.
جعفری، حسینعلی، جلوه‌ی اهل خراسان، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، نسیم انقلاب، چ۱، ۱۳۹۳ش.
* زرشناس، شهریار، توسعه، قم، معارف، چ۱، ۱۳۹۲ش.
 
* شایگان، داریوش، آسیا در برابر غرب، تهران، امیرکبیر، چ۱۴، ۱۳۹۹ش.
جعفریان، رسول، «صد سالگی حوزه: مجموعه مقالات به مناسبت صد ساله شدن حوزه علمیه قم نوروز ۱۳۰۱-۱۴۰۱»، قم، نشر مورخ، ۱۴۰۰ش.
* شریعتی، علی، چه باید کرد، تهران، قلم، چ۵، ۱۳۸۰ش.
 
* شریعتی، علی، بازگشت به خویشتن، تهران، پرتو، ۱۳۵۶ش.
خامنه‌ای، سیدعلی، «ایرانی، یک لولهنگ نمی‌تواند بسازد!»، پايگاه اطلاع‌رسانی آثار امام مجاهد شهید آيت‌الله‌ خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 7 آذر 1384ش.
* شریفی‌یزدی، علیرضا، «چرا ایرانیان خود‌تحقیری می‌کنند؟»، وب‌سایت روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: 26 بهمن 1401ش.
 
* عباسی، محمد، «عوامل دین‌گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، معرفت، ش۱۱۶، ۱۳۸۶ش.
خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانیه «گام دوم انقلاب» خطاب به ملت ایران»، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌ خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 22بهمن 1397ش.
* عربستانی، مهرداد، «در مساله مهاجرت باید به آرزومندی مردم توجه کنیم»، وب‌سایت خبری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ شهریور ۱۴۰۲ش.
 
* غلامی، رضا، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
درویشی، سعید، «حمله بی‌امان به هویت ایرانی باالقای خود تحقیری»، وب‌سایت روزنامه کیهان، تاریخ درج مطلب: 17 تیر 1398ش.  
* قوشچی، فرهاد، جامعه‌شناسی چشم‌ و هم‌چشمی، تهران، تیسا، 1397ش.
 
* لکزایی، شریف، «علل ضعف تمدنی و عقب‌ماندگی جوامع اسلامی در اندیشه امام موسی صدر»، مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی بهار و تابستان، دوره2، شماره1، 1398ش.
دهدار، احمد، «تأثیر شرق شناسی بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، آموزه، شماره 6، 1383ش.
* محسن‌زاده، رسول و دیگران، «بررسی نگرش ایرانیان به مهاجرت، با تکیه‌بر کلان‌داده فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی (توییتر، اینستاگرام و تلگرام)»، وب‌سایت دقیقه.
 
* محمدی، محمدعلی، «خودتحقیری، علل و عوامل داخلی و درمان»، پاسدار اسلام، سال41، شماره 480، 1401ش.
«دیوار غرب‌گرایی در ذهن ایرانی ترک برداشته است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 27فروردین 1399ش.
* موسوی، سیدنقی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
 
* نظری‌مقدم، جواد، «نظریه‌پردازان خودتحقیری»، وبسایت روزنامه ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۴۰۲ش.
رضوانی، علی‌اصغر، نظریه‌پردازی درباره آینده جهان، قم، مسجد مقدس جمکران، چ۳، ۱۳۸۶ش.
* «واقعیت‌های تلخ زندگی در غرب از زبان مهاجران ایرانی؛ از بهشتی که دنبالش بودیم خبری نیست»، وب‌سایت همشهری‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: 29 مهر 1403ش.
 
* یثربی، یحیی، «غرب‌زدگی چیست و غرب‌زده کیست؟»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ خرداد ۱۳۹۷ش.
زرشناس، شهریار، مبانی نظری غرب مدرن، قم، نشر معارف، ۱۳۹۴ش.
 
زرشناس، شهریار، توسعه، قم، معارف، چ۱، ۱۳۹۲ش.
 
شایگان، داریوش، آسیا در برابر غرب، تهران، امیرکبیر، چ۱۴، ۱۳۹۹ش.
 
شریعتی، علی، چه باید کرد، تهران، قلم، چ۵، ۱۳۸۰ش.
 
شریعتی، علی، بازگشت به خویشتن، تهران، پرتو، ۱۳۵۶ش.
 
شریفی‌یزدی، علیرضا، «چرا ایرانیان خود‌تحقیری می‌کنند؟»، وب‌سایت روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: 26 بهمن 1401ش.
 
عباسی، محمد، «عوامل دین‌گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، معرفت، ش۱۱۶، ۱۳۸۶ش.
 
عربستانی، مهرداد، «در مساله مهاجرت باید به آرزومندی مردم توجه کنیم»، وب‌سایت خبری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ شهریور ۱۴۰۲ش.
 
غلامی، رضا، «پانزده ویژگی جریان غرب‌زده در ایران و دنیای اسلام»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
 
قوشچی، فرهاد، جامعه‌شناسی چشم‌ و هم‌چشمی، تهران، تیسا، 1397ش.
 
لکزایی، شریف، «علل ضعف تمدنی و عقب‌ماندگی جوامع اسلامی در اندیشه امام موسی صدر»، مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی بهار و تابستان، دوره2، شماره1، 1398ش.
 
محسن‌زاده، رسول و دیگران، «بررسی نگرش ایرانیان به مهاجرت، با تکیه‌بر کلان‌داده فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی (توییتر، اینستاگرام و تلگرام)»، وب‌سایت دقیقه.  
 
محمدی، محمدعلی، «خودتحقیری، علل و عوامل داخلی و درمان»، پاسدار اسلام، سال41، شماره 480، 1401ش.
 
موسوی، سیدنقی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
 
نظری‌مقدم، جواد، «نظریه‌پردازان خودتحقیری»، وبسایت روزنامه ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۷ آذر ۱۴۰۲ش.
 
«واقعیت‌های تلخ زندگی در غرب از زبان مهاجران ایرانی؛ از بهشتی که دنبالش بودیم خبری نیست»، وب‌سایت همشهری‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: 29 مهر 1403ش.
 
یثربی، یحیی، «غرب‌زدگی چیست و غرب‌زده کیست؟»، وب‌سایت تبیان، تاریخ درج مطلب: ۱۹ خرداد ۱۳۹۷ش.