جز اضافه کردن ناوبری
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:پولک‌دوزی.jpg|جایگزین=نمونه‌ای از پولک‌دوزی روی لباس زنانه|بندانگشتی|نمونه‌ای از پولک‌دوزی روی لباس زنانه]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم|تصویر=پولک‌دوزی.jpg|زیرنویس تصویر=پولک‌دوزی بر روی لباس|image_alt=پولک‌دوزی بر روی لباس|فایل پادکست=|حجم فایلپادکست=|تاریخ پادکست=|زیرنویس عنوان=|عنوان اصلی=|عنوان انگلیسی=|عنوان عربی=|عنوان علمی=|شاخه علمی=|نوع مفهوم=|معنای اصطلاحی=|حوزه کاربرد=|گستره جغرافیایی=|منشأ تاریخی=|نخستین کاربرد=|ریشه واژه=|مرتبط با=|اهمیت=|مبدع=|مروج=|مقدس برای=|مورد احترام=|آثار مرتبط=}}
 
'''پولک‌دوزی؛''' دوخت انواع پولک روی پارچه و سایر منسوجات.
'''پولک‌دوزی؛''' دوخت انواع پولک روی پارچه و سایر منسوجات.


خط ۸: خط ۹:


== تاریخچه پولک‌دوزی ==
== تاریخچه پولک‌دوزی ==
شواهد تاریخی نشان می‌دهد که از ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد در درهٔ رود سِند که امروزه مرز [[پاکستان]] و [[هند]] است، از [[پولک‌دوزی]] برای تزیین لباس‌ها استفاده می‌شد. در [[مصر باستان]]، لباس [[پادشاه]] با صفحه‌های پولکی تزیین می‌شد که از جنس ناگت‌های طلایی بودند و به‌صورت دایره‌های نازک چکش‌کاری شده و در مرکز آن سوراخی جهت دوخت پولک روی لباس تعبیه شده بود. این پولک‌های قرمز و بنفش به‌صورت گل‌هایی در طول لباس پادشاه دوخته می‌شد.<ref>[https://sobheman.com/1403/05/6552/ «تاریخچۀ هنر پولک‌دوزی و انواع دوخت»، پایگاه خبری صبح من.]</ref>
شواهد تاریخی نشان می‌دهد که از ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد در درهٔ رود سِند که امروزه مرز [[پاکستان]] و [[هند]] است، از پولک‌دوزی برای تزیین لباس‌ها استفاده می‌شد. در [[مصر باستان]]، لباس [[پادشاه]] با صفحه‌های پولکی تزیین می‌شد که از جنس ناگت‌های طلایی بودند و به‌صورت دایره‌های نازک چکش‌کاری شده و در مرکز آن سوراخی جهت دوخت پولک روی لباس تعبیه شده بود. این پولک‌های قرمز و بنفش به‌صورت گل‌هایی در طول لباس پادشاه دوخته می‌شد.<ref>[https://sobheman.com/1403/05/6552/ «تاریخچۀ هنر پولک‌دوزی و انواع دوخت»، پایگاه خبری صبح من.]</ref>


در اوایل قرن هفدهم میلادی، پارچه‌های [[سکه‌دوزی]] شده میان زنان دربار و اشرافی اروپا محبوب بود. استفاده از پولک‌های فلزی در قرن‌های ۱۷، ۱۸ و ۱۹ میلادی جلوهٔ تجملی به لباس‌ها و ملحقات آن بخشید. نمونه‌ای از لباس پولک‌دوزی متعلق به قرن ۱۷ میلادی در موزهٔ ویکتوریا و آلبرت لندن وجود دارد. در قرن ۱۹م پولک‌های فرانسوی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های فشن شناخته شد که تا امروز نیز در اروپا رواج دارد. در قرن ۲۰ میلادی مصرف پولک روی لباس افزایش یافت و پوشیدن لباس‌های پولک‌دوزی معادل داشتن یک [[الماس]] بود.<ref>[https://sobheman.com/1403/05/6552/ «تاریخچۀ هنر پولک‌دوزی و انواع دوخت»، پایگاه خبری صبح من.]</ref>
در اوایل قرن هفدهم میلادی، پارچه‌های [[سکه‌دوزی]] شده میان زنان دربار و اشرافی اروپا محبوب بود. استفاده از پولک‌های فلزی در قرن‌های ۱۷، ۱۸ و ۱۹ میلادی جلوهٔ تجملی به لباس‌ها و ملحقات آن بخشید. نمونه‌ای از لباس پولک‌دوزی متعلق به قرن ۱۷ میلادی در موزهٔ ویکتوریا و آلبرت لندن وجود دارد. در قرن ۱۹م پولک‌های فرانسوی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های فشن شناخته شد که تا امروز نیز در اروپا رواج دارد. در قرن ۲۰ میلادی مصرف پولک روی لباس افزایش یافت و پوشیدن لباس‌های پولک‌دوزی معادل داشتن یک [[الماس]] بود.<ref>[https://sobheman.com/1403/05/6552/ «تاریخچۀ هنر پولک‌دوزی و انواع دوخت»، پایگاه خبری صبح من.]</ref>


پولک‌دوزی در ایران نیز هنری دیرینه است و از رودوزی‌های اصیل ایرانی شمرده می‌شود. در حفاری‌های [[شهر سوخته]] آثاری از این هنر روی یک پیکرهٔ برنزی دیده شده است. از دیگر شواهد تاریخی نشانگر کهن بودن این هنر در ایران، آثار باقی‌مانده از [[دوران هخامنشی]] است که در آنها از پولک‌دوزی برای تزیین [[لباس]]، [[کلاه]] و [[پرده]] استفاده شده است. کلاه سپاهیان هخامنشی از جنس [[نمد]] و مزین به پولک بود. این هنر در [[دوره صفویه|دورهٔ صفویه]] نیز رواج داشت و از آن برای تزیین [[سفره‌|سفره‌ها]]، پرده‌ها و [[سجاده‌|سجاده‌ها]] استفاده می‌شد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/sequins02-art.html «آشنایی با هنر پولک‌دوزی زیباترین هنر دستی و اصیل ایرانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
پولک‌دوزی در ایران نیز هنری دیرینه است و از رودوزی‌های اصیل ایرانی شمرده می‌شود. در حفاری‌های [[شهر سوخته]] آثاری از این هنر روی یک پیکرهٔ برنزی دیده شده است. از دیگر شواهد تاریخی نشانگر کهن بودن این هنر در ایران، آثار باقی‌مانده از دوران [[هخامنشی]] است که در آنها از پولک‌دوزی برای تزیین [[لباس]]، [[کلاه]] و [[پرده]] استفاده شده است. کلاه سپاهیان هخامنشی از جنس [[نمد]] و مزین به پولک بود. این هنر در دوره [[صفویه]] نیز رواج داشت و از آن برای تزیین [[سفره‌|سفره‌ها]]، پرده‌ها و [[سجاده‌|سجاده‌ها]] استفاده می‌شد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/sequins02-art.html «آشنایی با هنر پولک‌دوزی زیباترین هنر دستی و اصیل ایرانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


== انواع پولک ==
== انواع پولک ==