جز ویکی سازی و تمیزکاری |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''جوزجان،'''</big> ولایت باستانی و سرشار از منابع در شمال افغانستان. | <big>'''جوزجان،'''</big> ولایت باستانی و سرشار از منابع در شمال افغانستان. | ||
جَوزِجان (گَوزِگان)، سرزمینی کهن در خراسان | جَوزِجان (گَوزِگان)، سرزمینی کهن در [[خراسان]] و میانۀ [[بلخ]] و [[مرو]] است که [[یحیی بن زید]] در آن منطقه به [[شهادت]] رسید و در همانجا به خاک سپرده شد. امروزه نیز این ولایت تاریخی در شمال افغانستان با تکیه بر ذخایر فراوان نفت و گاز، در تحولات تاریخی، اقتصادی و فرهنگی منطقه نقشآفرینی میکند. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
جوزجان که به جوزجانان و جوزجانات نیز شهرت دارد معرب گوزگان، گوزگانان و گوزگانات است. «گَوز» به معنای گردو و «گان»، پسوند اسم مکانساز است<ref>برهان، برهان قاطع، 1362ش، ص598 و 1852؛ حدود العالم، ۱۳۴۰ش، ص95؛ مقدسی، احسن التقاسیم، ۱۹۰۶م، ص298؛ فردوسی، شاهنامه، ۱۳۸۶ش، ج5، ص149. </ref> که با درخت گردو و داستان حماسی آرش کمانگیر ارتباط دارد. آرش از فراز کوهی تیری به شرق پرتاب کرد تا مرز بین ایران و توران مشخص شود. این تیر در حدود جوزجان و کنار رود جیحون بر تنۀ درخت گردویی فرود آمد.<ref>ابناثیر، الکامل، 1391ش، ص125؛ عتبی، تاریخ یمینی، ۱۳۵۷ش، ص87. </ref> بر همان اساس این نام را فریدون (از شاهان پیشدادی) بر این سرزمین نهاد.<ref>فردوسی، شاهنامه، ۱۳۸۶ش، ج4، ص72؛ گردیزی، زین الاخبار، ۱۳۴۷ش، ص234.</ref> | جوزجان که به جوزجانان و جوزجانات نیز شهرت دارد معرب گوزگان، گوزگانان و گوزگانات است. «گَوز» به معنای گردو و «گان»، پسوند اسم مکانساز است<ref>برهان، برهان قاطع، 1362ش، ص598 و 1852؛ حدود العالم، ۱۳۴۰ش، ص95؛ مقدسی، احسن التقاسیم، ۱۹۰۶م، ص298؛ فردوسی، شاهنامه، ۱۳۸۶ش، ج5، ص149. </ref> که با درخت گردو و داستان حماسی آرش کمانگیر ارتباط دارد. آرش از فراز کوهی تیری به شرق پرتاب کرد تا مرز بین ایران و توران مشخص شود. این تیر در حدود جوزجان و کنار رود جیحون بر تنۀ درخت گردویی فرود آمد.<ref>ابناثیر، الکامل، 1391ش، ص125؛ عتبی، تاریخ یمینی، ۱۳۵۷ش، ص87. </ref> بر همان اساس این نام را فریدون (از شاهان پیشدادی) بر این سرزمین نهاد.<ref>فردوسی، شاهنامه، ۱۳۸۶ش، ج4، ص72؛ گردیزی، زین الاخبار، ۱۳۴۷ش، ص234.</ref> | ||
| خط ۱۱۸: | خط ۱۱۹: | ||
==مشاهیر== | ==مشاهیر== | ||
جوزجان دارای مشاهیر و شخصیتهای بسیاری است از جمله منهاجالسراج جوزجانی مؤلف طبقات ناصری، ابوعبید جوزجانی (شاگرد ابوعلی سینا)، ابوسلیمان جوزجانی فقیه سدۀ دوم، ابواسحاق جوزجانی محدث سدۀ سوم، ابوبکر جوزجانی فقیه و متکلم سدۀ نهم، خدیجه جوزجانی، حسن بن رشید جوزجانی، حسن بن علی جوزجانی، مولانا سراجالدین محمد جوزجانی، شعیا بن فریغون جوزجانی، محمد بن حفص جوزجانی، ابنیمین شبرغانی، محمدسلیم بن آدینه محمد آقچگی، غیرت آقچهای فتحآبادی، خال نظرمؤذن شبرغانی، مغموم شبرغانی، میر اکبر صابر آقچهیی، غلامحبیب نوابی (بنیانگذار مطبوعات در جوزجان)، مولوی عبدالرشید جوهری، محمدعمر الیم بیات، محمدامان کوهنشین، سید عزیزالله الفتی، سترجنرال عبدالرشید دوستم، دیپلوم انجنیر عبدالغنی (رحمانی)، عبدالمجید ایشچی (شاعر و نویسنده ترکمن) و | جوزجان دارای مشاهیر و شخصیتهای بسیاری است از جمله منهاجالسراج جوزجانی مؤلف طبقات ناصری، ابوعبید جوزجانی (شاگرد [[ابوعلی سینا]])، ابوسلیمان جوزجانی فقیه سدۀ دوم، ابواسحاق جوزجانی محدث سدۀ سوم، ابوبکر جوزجانی فقیه و متکلم سدۀ نهم، خدیجه جوزجانی، حسن بن رشید جوزجانی، حسن بن علی جوزجانی، مولانا سراجالدین محمد جوزجانی، شعیا بن فریغون جوزجانی، محمد بن حفص جوزجانی، ابنیمین شبرغانی، محمدسلیم بن آدینه محمد آقچگی، غیرت آقچهای فتحآبادی، خال نظرمؤذن شبرغانی، مغموم شبرغانی، میر اکبر صابر آقچهیی، غلامحبیب نوابی (بنیانگذار مطبوعات در جوزجان)، مولوی عبدالرشید جوهری، محمدعمر الیم بیات، محمدامان کوهنشین، سید عزیزالله الفتی، سترجنرال عبدالرشید دوستم، دیپلوم انجنیر عبدالغنی (رحمانی)، عبدالمجید ایشچی (شاعر و نویسنده ترکمن) و [[محمداسماعیل اکبر]].<ref>انتظار جوزجانی، جوزجان در آیینه تاریخ، 1392ش، ص188.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
