پیش‌نویس:عمان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۹: / خط ۲۹: @@
 == طبیعت و اقلیم ==
-بخش اعظم قلمرو حاکمیت مرکزی عمان را ارتفاعات و مناطق کوهستانی تشکیل می‌دهند.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref> عمان از نظر جغرافیایی یکی از متنوع‌ترین کشورهای<ref group="دیدگاه">داوری و خارج از ادبیات ویکی</ref> عربی است. اشکال<ref group="دیدگاه">تعبیر اشکال درسته؟</ref> طبیعی آن عبارتند از:
+بخش اعظم قلمرو حاکمیت مرکزی عمان را ارتفاعات و مناطق کوهستانی تشکیل می‌دهند.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref> عمان از نظر جغرافیایی دارای تنوع محیطی ذیل است:
 * سواحل شنی، صخره‌های مرتفع و دشت‌های حاصلخیزی که توسط رشته‌کوه‌های طویل محصور شده و دره‌ها و چشمه‌های آب فراوانی را دربر می‌گیرند.
@@ خط ۶۴: / خط ۶۴: @@
 === دکترین دفاعی ===
 نیروهای مسلح عمان به‌دلیل اشراف جغرافیایی این کشور بر کرانۀ جنوبی تنگه هرمز از طریق شبه‌جزیره مسندم، نقشی کلیدی در امنیت انرژی و ناوبری جهانی ایفا می‌کنند. دکترین دفاع ملی عمان بر پایۀ بی‌طرفی با شعار «دوست همه و دشمن هیچ‌کس» استوار است. این رویکرد به مسقط اجازه می‌دهد ضمن حفظ توافق‌نامه‌های دفاعی دیرینه با بریتانیا و ایالات متحده و اعطای حق دسترسی به پایگاه‌های خود نظیر بندر دقم، روابط متوازنی نیز با همسایگان منطقه‌ای و ایران داشته باشد. عمان علی‌رغم عضویت در شورای همکاری [[خلیج فارس]]، از مداخله نظامی مستقیم در تنش‌های منطقه‌ای خودداری کرده و همواره نقش میانجی را ترجیح داده است.<ref>{{پک/بن|12|ک=globalmilitary|ف=Oman Military Forces|زبان=en}}</ref>
-=== '''روابط با ایران''' <ref group="دیدگاه">ایران رو ببرید آخر بهتر نیست؟</ref> ===
-روابط میان ایران و عمان بر بستری از اعتماد متقابل، دوستی و پیوندهای تاریخی، قومی و فرهنگی استوار است. اگرچه سوابق تعامل و همکاری میان دو کشور به قرون گذشته بازمی‌گردد؛ اما رسمیت یافتن مناسبات دیپلماتیک این دو کشور از ۱۳۵۰ش آغاز شد. با وقوع انقلاب اسلامی، مسیر همکاری‌های دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی این دو کشور، علاوه بر هموارتر شدن، شتاب گرفت. در طول دهه‌های متمادی، اعتماد به‌عنوان رکن اصلی در مناسبات دو کشور، بستری برای گسترش همکاری‌ها در مواجهه با تحولات منطقه‌ای فراهم کرد. روابط ایران و عمان، با وجود تنش‌های مستمر در منطقه، به‌عنوان الگویی کارآمد از همسایگی پایدار شناخته شده است.<ref>{{پک/بن|17|ک=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط|ف=روابط سیاسی ایران و عمان}}</ref><ref group="دیدگاه">شاید بشه این قسمت رو کمی خلاصه کرد
-روابط ایران و عمان بر پایه پیوندهای تاریخی و فرهنگی و اعتماد متقابل استوار است. روابط دیپلماتیک دو کشور از سال ۱۳۵۰ش آغاز شد و پس از انقلاب اسلامی ایران گسترش یافت. دو کشور در دهه‌های بعد، همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای خود را توسعه دادند و روابطشان به‌عنوان نمونه‌ای از مناسبات پایدار همسایگی در منطقه شناخته شده است.</ref> این کشور در دهه ۱۹۸۰م، نقشی کلیدی در فراهم‌سازی بستر مذاکرات برای پایان جنگ ایران و عراق ایفا کرد. در دهه‌های بعد نیز مسقط کانال‌های ارتباطی میان تهران و دولت باراک اوباما را برقرار ساخت که منجر به دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵م شد. در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، عمان میزبانی دو دور [[مذاکرات ایران و آمریکا|مذاکرات هسته‌ای میان تهران و واشنگتن]] را بر عهده داشت. با این حال، روند این گفت‌وگوها در هر دو دور بر اثر حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م و فوریه ۲۰۲۶م متوقف و بی‌نتیجه ماند.<ref>{{پک/بن|18|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» می‌ایستد؛ ایران یا آمریکا؟}}</ref> در حوزه همکاری‌های ایران و عمان پیرامون تنگه هرمز، مسقط در پی برقراری آتش‌بس و انعقاد [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد|تفاهم‌نامه میان ایران و ایالات متحده]]، ضمن اعلام مخالفت صریح با اعمال عوارض دریایی، بر ضرورت تضمین اصل آزادی دریانوردی در این آبراه تأکید ورزید.<ref>{{پک/بن|20|ک=خبرگزاری مهر|ف=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضع‌گیری البوسعیدی}}</ref>
 === '''روابط با آمریکا''' ===
@@ خط ۷۵: / خط ۷۰: @@
 === '''روابط با اسرائیل''' ===
 تماس‌های علنی بین اسراییل و عمان پس از کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م آغاز شد؛ اما همکاری‌های غیررسمی از دهه ۱۹۷۰م وجود داشت؛ از جمله کمک نظامی اسراییل به عمان در سرکوب شورش ظفار و همکاری در فناوری کشاورزی. در سال‌های ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵م، ملاقات‌های رسمی و تأسیس دفاتر نمایندگی تجاری بین دو کشور صورت گرفت و مرکز تحقیقاتی شیرین‌سازی خاورمیانه در عمان با مشارکت اسراییل راه‌اندازی شد. با شروع انتفاضه [[مسجدالاقصی]] در سال ۲۰۰۰م، عمان دفتر نمایندگی تجاری اسراییل را بست؛ اما همکاری علمی ادامه یافت. سفر [[بنیامین نتانیاهو]] به عمان در اکتبر ۲۰۱۸م، بازتابی از تلاش مسقط برای تداوم سیاست خارجی و نقش میانجی‌گرانه خود میان رقیب‌های منطقه‌ای، از جمله ایران و اسرائیل، جهت تضمین امنیت ملی خودش بود. این اقدام از سوی ایران با انتقاد روبه‌رو شد. مقامات عمانی با ارسال پیام‌های دیپلماتیک به رهبران فلسطین، بر تداوم حمایت خود از تشکیل دولت مستقل فلسطینی تأکید کردند تا از سوءتفاهم دربارۀ تغییر مواضع خود جلوگیری کنند.<ref>{{پک/بن|21|ک=مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه|ف=نگاهی به تاثیرات منطقه‌ای روابط پنهان و آشکار عمان با رژیم اسراییل}}</ref> در سال ۱۴۰۲ش وزیر امور خارجه عمان، برقراری روابط کامل با اسرائیل را منوط به تشکیل کشور مستقل [[فلسطین]] و به‌رسمیت شناختن آن توسط رژیم صهیونیستی دانست.<ref>{{پک/بن|22|ک=خبرزاری تابناک|ف=پیش‌شرط‌ عمان برای عادی‌سازی روابط با رژیم اسرائیل}}</ref>
+=== روابط با سوریه ===
+در سال ۲۰۱۱ که برخی کشورهای عربی روابط خود را با سوریه قطع کردند، عمان برخلاف آنها این کار را نکرد ولی به رغم فشارها سطح نمایندگی دیپلماتیک خود را در سال ۲۰۱۲ در دمشق کاهش داد، اماعمان هیچگاه سفارت خود در دمشق را تعطیل نکرد. در عین حال عمان اولین کشور عربی و حاشیه خلیج فارس است که در اکتبر ۲۰۲۰ سفیر خود را به سوریه بازگرداند. مسقط همچنین در از سرگیری روابط امارات و عربستان با سوریه نقش موثری داشت و در ادامه همراه با ابوظبی و ریاض از بازگشت دمشق به اتحادیه عرب حمایت کرد و به پیشبرد بازگشت سوریه به محیط عربی خود و بازگرداندن کرسی آن در اتحادیه کشورهای عربی که در ۷ ماه مه میلادی انجام شد، کمک کرد.<ref>{{پک/بن|۳۰|ک=وب‎‌سایت دنیای اقتصاد|ف=تبادل پیام میان آمریکا و سوریه/ عمان میانجی شد؟}}</ref> سفیر عمان در سوریه در ادامه با اشاره به توطئه های مختلف علیه دمشق، تأکید کرد: ما می خواهیم اعلام کنیم که در مقابله و مواجهه با توطئه گری ها علیه سوریه در کنار این کشور می ایستیم؛ کما اینکه تاکنون نیز از دمشق در برابر این توطئه ها حمایت کرده ایم.<ref>{{پک/بن|۳۱|ک=خبرگزاری مهر|ف=عمان از سوریه در مواجهه با توطئه‌های مختلف حمایت می‌کند}}</ref>
+=== روابط با فلسطین ===
+=== '''روابط با ایران''' ===
+روابط ایران و عمان بر پایه پیوندهای تاریخی و فرهنگی و اعتماد متقابل استوار است. روابط دیپلماتیک دو کشور از سال ۱۳۵۰ش آغاز شد و پس از انقلاب اسلامی ایران گسترش یافت. دو کشور در دهه‌های بعد، همکاری‌های دوجانبه و منطقه‌ای خود را توسعه دادند و روابطشان به‌عنوان نمونه‌ای از مناسبات پایدار همسایگی در منطقه شناخته شده است..<ref>{{پک/بن|17|ک=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط|ف=روابط سیاسی ایران و عمان}}</ref>این کشور در دهه ۱۹۸۰م، نقشی کلیدی در فراهم‌سازی بستر مذاکرات برای پایان جنگ ایران و عراق ایفا کرد. در دهه‌های بعد نیز مسقط کانال‌های ارتباطی میان تهران و دولت باراک اوباما را برقرار ساخت که منجر به دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵م شد. در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، عمان میزبانی دو دور [[مذاکرات ایران و آمریکا|مذاکرات هسته‌ای میان تهران و واشنگتن]] را بر عهده داشت. با این حال، روند این گفت‌وگوها در هر دو دور بر اثر حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م و فوریه ۲۰۲۶م متوقف و بی‌نتیجه ماند.<ref>{{پک/بن|18|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» می‌ایستد؛ ایران یا آمریکا؟}}</ref> در حوزه همکاری‌های ایران و عمان پیرامون تنگه هرمز، مسقط در پی برقراری آتش‌بس و انعقاد [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد|تفاهم‌نامه میان ایران و ایالات متحده]]، ضمن اعلام مخالفت صریح با اعمال عوارض دریایی، بر ضرورت تضمین اصل آزادی دریانوردی در این آبراه تأکید ورزید.<ref>{{پک/بن|20|ک=خبرگزاری مهر|ف=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضع‌گیری البوسعیدی}}</ref>
 == نیروهای مسلح ==
@@ خط ۱۶۳: / خط ۱۶۶: @@
 * {{یادکرد وب|عنوان=الاقتصاد|نشانی=https://www.fm.gov.om/ar/about-oman/state/economy/|تاریخ=۱۹ دسامبر ۲۰۲۵|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۴}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة الخارجیة العمانیة}}
 * {{یادکرد وب|عنوان=پیش‌شرط‌ عمان برای عادی‌سازی روابط با رژیم اسرائیل|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1179686/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D8%B4%D8%B1%D8%B7%E2%80%8C-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84|تاریخ=29 خرداد 1402|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|22}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=تبادل پیام میان آمریکا و سوریه/ عمان میانجی شد؟|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3977528-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=۲۸ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۳ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۳۰}}|وبگاه=وب‌سایت دنیای اقتصاد}}
 * {{یادکرد وب|عنوان=الرياضة العُمانية.. إنجازات تاريخية ومستقبل واعد|نشانی=https://www.aletihad.ae/news/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D9%8A/4331789/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A9---%D8%A5%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88%D8%A7%D8%B9%D8%AF|تاریخ=19 نوامبر 2022|تاریخ بازبینی=24 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|11}}|کد زبان=ar|وبگاه=الاتحاد}}
 * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=دامن‌‌پاک جامی|نام۱=مرتضی|تاریخ=1392|عنوان=تاثیر ارتباطات تاریخی و فرهنگی بر روابط ایران و عمان (با تاکید بر دلایل تاریخی مداخله ایران در ظفار)|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1885606/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B8%D9%81%D8%A7%D8%B1|ژورنال=تاریخ روابط خارجی|شماره=57|صفحات=143-188}}
 * {{یادکرد وب|عنوان=روابط سیاسی ایران و عمان|نشانی=https://oman.mfa.gov.ir/portal/generalcategoryservices/4843|تاریخ=25 تیر 1405|تاریخ بازبینی=25 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|17}}|وبگاه=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط}}
 * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=الصایدی|نام۱=أحمد قاید|تاریخ=۱۴۱۴|عنوان=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|پیوند=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/436332/%d8%a8%d9%84%d8%a7%d8%af-%d8%b9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b5%d9%84-%d9%85%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%84%d9%84%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d9%84%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d9%86-%d9%86%db%8c%d8%a8%d9%88%d8%b1|ژورنال=المورخ العربی|دوره=|شماره=۴۷|صفحات=۸۱-۸۸}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=عمان از سوریه در مواجهه با توطئه‌های مختلف حمایت می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5081591/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B7%D8%A6%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF|تاریخ=۷ آذر ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۳ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۳۱}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
 * {{یادکرد وب|عنوان=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» می‌ایستد؛ ایران یا آمریکا؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031206889/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=12 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|18}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}}
 * {{یادکرد وب|عنوان=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضع‌گیری البوسعیدی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6874600/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=8 تیر 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|20}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}