+ رده:مصورسازی (هاتکت) |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر = سازمان مجاهدین خلق ایران.jpg | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = لوگوی سازمان مجاهدین خلق ایران | ||
| image_alt =لوگوی سازمان مجاهدین خلق ایران | | image_alt = لوگوی سازمان مجاهدین خلق ایران | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست = سازمان مجاهدین خلق ایران.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست = ۱۰/۶ | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست = ۱۴۰۵/۰۵/۲۴ | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| عنوان اصلی = سازمان مجاهدین خلق ایران | |||
| عنوان اصلی = | | عنوان انگلیسی = | ||
| عنوان انگلیسی = | | عنوان عربی = | ||
| عنوان عربی = | | عنوان علمی = | ||
| عنوان علمی = | | شاخه علمی = تاریخ معاصر و علوم سیاسی | ||
| شاخه علمی = | | نوع مفهوم = سازمان سیاسی_شبهنظامی | ||
| نوع مفهوم = | | معنای اصطلاحی = | ||
| معنای اصطلاحی = | | حوزه کاربرد = سیاست و تاریخ ایران | ||
| حوزه کاربرد = | | گستره جغرافیایی = ایران، عراق، آلبانی | ||
| گستره جغرافیایی = | | منشأ تاریخی = ۱۳۴۴ش | ||
| منشأ تاریخی = | | نخستین کاربرد = | ||
| ریشه واژه = | |||
| نخستین کاربرد = | | مرتبط با = [[انقلاب اسلامی ایران]] | ||
| ریشه واژه = | | اهمیت = بالا | ||
| مرتبط با = | | مبدع = [[محمد حنیفنژاد]] | ||
| اهمیت = | | مروج = | ||
| مبدع = | | مقدس برای = | ||
| مروج = | | مورد احترام = | ||
| مقدس برای = | | آثار مرتبط = | ||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | }} | ||
''' | '''سازمان مجاهدین خلق ایران'''؛ تشکیلات سیاسی_شبهنظامی مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران. | ||
سازمان مجاهدین خلق ایران (MEK | سازمان مجاهدین خلق ایران (MEK ,MKO یا PMOI) که در ادبیات رسمی [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، سازمان منافقین نامیده میشود، از سازمانهای سیاسی_شبهنظامی تاریخ معاصر ایران است که در سال ۱۳۴۴ش با هدف سرنگونی [[حکومت پهلوی]] تأسیس شد و پساز پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، به تقابل مسلحانه با [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] پرداخت. این سازمان در سیر تاریخی خود دگرگونیهای ایدئولوژیک و ساختاری متعددی را پشت سر گذاشته است؛ از تلفیق آموزههای اسلامی با [[مارکسیسم]] در دهههای چهل و پنجاه، تا استقرار در [[عراق]] و همپیمانی با حزب بعث در دوران [[جنگ هشتساله]] و نهایتاً تبدیل شدن به یک ساختار فرقهای پیرامون [[مسعود رجوی|مسعود]] و [[مریم رجوی]]. | ||
== بستر تاریخی پیدایش == | == بستر تاریخی پیدایش == | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۷: | ||
منابع مطالعاتی سازمان مجاهدین خلق شامل [[قرآن]]، [[نهجالبلاغه]]، برخی کتابهای [[مهدی بازرگان]] و [[سید محمود طالقانی]]، تاریخ انقلابهای تودهای در ایران و جهان، و کتابهای مارکسیستی بوده است.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=26-35|ج=1}}</ref> | منابع مطالعاتی سازمان مجاهدین خلق شامل [[قرآن]]، [[نهجالبلاغه]]، برخی کتابهای [[مهدی بازرگان]] و [[سید محمود طالقانی]]، تاریخ انقلابهای تودهای در ایران و جهان، و کتابهای مارکسیستی بوده است.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=26-35|ج=1}}</ref> | ||
ازجمله آثار منتشرشده سازمان عبارتاند | ازجمله آثار منتشرشده سازمان عبارتاند به: | ||
* '''متدولوژی شناخت''': نخستین اثر سازمان مجاهدین خلق که تلاشی برای تبیین شیوه و متد برخورد صحیح و علمی با پدیدهها و هماهنگی و انطباق آن با متد برخورد قرآن بوده است. این کتاب در سال ۱۳۵۱ش به دست امام خمینی رسید و او آن را کتابی مارکسیستی با پوستهای اسلامی برشمرد. | * '''متدولوژی شناخت''': نخستین اثر سازمان مجاهدین خلق که تلاشی برای تبیین شیوه و متد برخورد صحیح و علمی با پدیدهها و هماهنگی و انطباق آن با متد برخورد قرآن بوده است. این کتاب در سال ۱۳۵۱ش به دست امام خمینی رسید و او آن را کتابی مارکسیستی با پوستهای اسلامی برشمرد. | ||
* '''راه انبیا راه بشر''': تألیف [[محمد حنیفنژاد]] براساس تئوری مهدی بازرگان در کتاب راه طیشده نوشته شده، با این تفاوت که صورتی مارکسیستی پیدا کرده است. در این کتاب شیوههای مبارزه عیناً از آثار مائو نقل شده است. | * '''راه انبیا راه بشر''': تألیف [[محمد حنیفنژاد]] براساس تئوری مهدی بازرگان در کتاب راه طیشده نوشته شده، با این تفاوت که صورتی مارکسیستی پیدا کرده است. در این کتاب شیوههای مبارزه عیناً از آثار مائو نقل شده است. | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۴: | ||
== سازمان و روحانیون شیعه == | == سازمان و روحانیون شیعه == | ||
[[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۱.jpg|جایگزین=دیدار مسعود رجوی و موسی خیابانی از مجاهدین خلق ایران با | [[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۱.jpg|جایگزین=دیدار مسعود رجوی و موسی خیابانی از مجاهدین خلق ایران با روحالله خمینی|بندانگشتی|دیدار مسعود رجوی (راست) و موسی خیابانی (چپ) از مجاهدین خلق ایران با [[امام خمینی|روحالله خمینی]] در محل اقامت وی در قم، ۶ اردیبهشت ۱۳۵۸ش.]] | ||
سازمان در مرحله آغازین از برخی مراکز و چهرههای مذهبی مانند [[مسجد هدایت]]، [[حسینیه ارشاد]]، [[سید محمود طالقانی]] و فضای فکری [[علی شریعتی]] بهره اجتماعی و فکری گرفت. این ارتباطها برای سازمان، سرمایه مذهبی و شبکه اجتماعی ایجاد کرد؛ اما رابطه روحانیت که بیشتر ناشی از فضای ضدپهلوی بود، پساز آشکار شدن گرایشهای مارکسیستی و روشهای خشونتآمیز سازمان، کاهش یافت.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=344-345|ج=}}</ref><ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=112|ج=1}}</ref> بهخصوص پساز تغییر ایدئولوژیک سازمان، بسیاری از روحانیان از حمایت خود از سازمان دست کشیدند و برخی از آنان، مانند [[مرتضی مطهری]] و [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، به مبارزهٔ جدی با آنان پرداختند. مطهری در نامهای به امام خمینی، سازمان مجاهدین را در دشمنی با روحانیان، همدست حکومت پهلوی و مارکسیستها برشمرد و باور داشت که سازمان مجاهدین خلق، مذهب را بهعنوان قدرتی تودهای مصادره میکند و در جهت مقاصد خود تفسیر کرده و به کار میبندد.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=704-707|ج=1}}</ref> | سازمان در مرحله آغازین از برخی مراکز و چهرههای مذهبی مانند [[مسجد هدایت]]، [[حسینیه ارشاد]]، [[سید محمود طالقانی]] و فضای فکری [[علی شریعتی]] بهره اجتماعی و فکری گرفت. این ارتباطها برای سازمان، سرمایه مذهبی و شبکه اجتماعی ایجاد کرد؛ اما رابطه روحانیت که بیشتر ناشی از فضای ضدپهلوی بود، پساز آشکار شدن گرایشهای مارکسیستی و روشهای خشونتآمیز سازمان، کاهش یافت.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=344-345|ج=}}</ref><ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=112|ج=1}}</ref> بهخصوص پساز تغییر ایدئولوژیک سازمان، بسیاری از روحانیان از حمایت خود از سازمان دست کشیدند و برخی از آنان، مانند [[مرتضی مطهری]] و [[عبدالرحیم ربانی شیرازی]]، به مبارزهٔ جدی با آنان پرداختند. مطهری در نامهای به امام خمینی، سازمان مجاهدین را در دشمنی با روحانیان، همدست حکومت پهلوی و مارکسیستها برشمرد و باور داشت که سازمان مجاهدین خلق، مذهب را بهعنوان قدرتی تودهای مصادره میکند و در جهت مقاصد خود تفسیر کرده و به کار میبندد.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=704-707|ج=1}}</ref> | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۲: | ||
نخستین اقدام پساز بنیانگذاری سازمان، تشکیل کلاسهای آموزشی از سوی محمد حنیفنژاد و سعید محسن با موضوعهای ایدئولوژی، اقتصاد، سیاست و مسائل تشکیلات در تهران بود.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=26-35|ج=1}}</ref> سازمان در هیچ دورهای اساسنامه مدون نداشت و بر تدوین آن نیز اصراری نداشت. دربارهٔ شیوه سازماندهی نیز تا سال ۱۳۴۷ش، هیچ گروه تخصصی در سازمان وجود نداشت و از آن سال بهتدریج، گروههای ایدئولوژی، سیاسی، اطلاعات، کارگری، روحانیت و بازار به وجود آمد.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=57-58|ج=1}}</ref> | نخستین اقدام پساز بنیانگذاری سازمان، تشکیل کلاسهای آموزشی از سوی محمد حنیفنژاد و سعید محسن با موضوعهای ایدئولوژی، اقتصاد، سیاست و مسائل تشکیلات در تهران بود.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=26-35|ج=1}}</ref> سازمان در هیچ دورهای اساسنامه مدون نداشت و بر تدوین آن نیز اصراری نداشت. دربارهٔ شیوه سازماندهی نیز تا سال ۱۳۴۷ش، هیچ گروه تخصصی در سازمان وجود نداشت و از آن سال بهتدریج، گروههای ایدئولوژی، سیاسی، اطلاعات، کارگری، روحانیت و بازار به وجود آمد.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=57-58|ج=1}}</ref> | ||
[[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۳.png|جایگزین=بازتاب اعدام اعضای سازمان مجاهدین خلق توسط حکومت پهلوی در روزنامه اطلاعات|بندانگشتی|بازتاب اعدام اعضای سازمان مجاهدین خلق توسط حکومت پهلوی در روزنامه اطلاعات]] | [[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۳.png|جایگزین=بازتاب اعدام اعضای سازمان مجاهدین خلق توسط حکومت پهلوی در روزنامه اطلاعات|بندانگشتی|بازتاب اعدام اعضای سازمان مجاهدین خلق توسط حکومت پهلوی در روزنامه اطلاعات]] | ||
در شهریور ۱۳۵۰ش، در آستانه برگزاری [[جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران|جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی]]، با یورش گسترده گروههای ضربت [[ساواک]]، بیش از ۹۰درصد اعضا و ۱۰۰درصد مرکزیت سازمان مجاهدین خلق ایران دستگیر شدند.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=37-39|ج=1}}</ref> بهدنبال حکم دادگاه نظامی، روز [[۳۰ فروردین]] ۱۳۵۱ش چهار تن از اعضای مرکزیت سازمان به نامهای ناصر صادق، محمد بازرگانی، علی باکری و علی میهندوست تیرباران شدند؛<ref>{{پک|حقشناس|1391|ک=باختر امروز|ف=برگی از تاریخ: انعکاس مبارزات سازمان مجاهدین از 1350 تا 1355 در نشریه باختر امروز|ص=5}}</ref> اما | در شهریور ۱۳۵۰ش، در آستانه برگزاری [[جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران|جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی]]، با یورش گسترده گروههای ضربت [[ساواک]]، بیش از ۹۰درصد اعضا و ۱۰۰درصد مرکزیت سازمان مجاهدین خلق ایران دستگیر شدند.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=37-39|ج=1}}</ref> بهدنبال حکم دادگاه نظامی، روز [[۳۰ فروردین]] ۱۳۵۱ش چهار تن از اعضای مرکزیت سازمان به نامهای ناصر صادق، محمد بازرگانی، علی باکری و علی میهندوست تیرباران شدند؛<ref>{{پک|حقشناس|1391|ک=باختر امروز|ف=برگی از تاریخ: انعکاس مبارزات سازمان مجاهدین از 1350 تا 1355 در نشریه باختر امروز|ص=5}}</ref> اما دربارهٔ مسعود رجوی بهدلیل رایزنی گستردهٔ برادرش کاظم رجوی که آن زمان در سوئیس استاد دانشگاه بود، برای جلب حمایت کورت والدهایم دبیرکل وقت سازمان ملل متحد، پیر گرابه رئیس کنفدراسیون سوئیس و فرانسوا میتران رهبر حزب سوسیالیست فرانسه، شاه ایران ناگزیر به عقبنشینی شد و حکم وی به حبس ابد، تقلیل یافت.<ref>{{پک/بن|654|ک=وبسایت مرکر اسناد انقلاب اسلامی|ف=اسناد منتشرنشده ساواک دربارهٔ برادران رجوی چه میگویند؟}}</ref> بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق نیز مورد شکنجههای ساواک قرار گرفتند. گفته میشود که محمد حنیفنژاد در اثر شکنجه بیهوش میشد و چشم و بینی و پاهای او آسیب دیده بود.<ref>{{پک/بن|800|ک=وبسایت آرشیو اسناد اپوزیسون ایران|ف=برای رهایی 75 مبارز انقلابی از زندانهای شاه متحدا مبارزه کنیم}}</ref> در سحرگاه [[۴ خرداد]] ۱۳۵۱ش بنیانگذاران مجاهدین؛ محمد حنیفنژاد، سعید محسن و اصغر بدیعزادگان بههمراه دو عضو مرکزیت؛ محمود عسگریزاده و رسول مشکینفام در میدان تیر چیتگر توسط حکومت پهلوی تیرباران شدند.<ref>{{پک/بن|1258|ک=وبسایت دانشسرای مشروطه|ف=روزنامه اطلاعات شماره 5}}</ref> | ||
رضا رضایی از کادر مرکزیت سازمان که در آذر ۱۳۵۰ش با فریب ساواک، از زندان گریخته بود<ref>{{پک|رضایی|1350|ک=باختر امروز|ف=شرح فرار من|ص=1}}</ref> تا روز کشتهشدنش در [[۲۵ خرداد]] ۱۳۵۲ش، نقش ویژهای در رهبری و سازماندهی دوباره و عملیات نظامی مجاهدان ایفا کرد.<ref>{{پک|مجاهدین خلق ایران|1352|ک=باختر امروز|ف=چهره یک انقلابی|ص=1}}</ref> پساز او، تقی شهرام و بهرام آرام تشکیلات سازمان در خارج از زندان را به دست گرفتند<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=422-423|ج=1}}</ref> و با چرخش کامل بهسوی مارکسیسم، اقدام به ترور و حذف اعضای متعهد به ایدئولوژی سازمان، ازجمله مجید شریف واقفی، کردند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=416-421|ج=1}}</ref> در [[مهر (ماه)|مهر]] ۱۳۵۴ش، با انتشار بیانیهای هزار صفحهای، تغییر ایدئولوژی در سازمان جنبه رسمی یافت.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=143|ج=1}}</ref><ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=346|ج=1}}</ref> در بخشی از این بیانیه، در رد ایدئولوژی اسلامی آمده است: «ما هیچگاه نمیتوانستیم و بالاخره هم نتوانستیم به چنین نتیجهای دست یابیم که ایدئولوژی و تفکری که محصول ۱۳۰۰ سال پیش است، میتواند پاسخگوی مسائل مبارزاتی امروز ما باشد».<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=700|ج=1}}</ref> | رضا رضایی از کادر مرکزیت سازمان که در آذر ۱۳۵۰ش با فریب ساواک، از زندان گریخته بود<ref>{{پک|رضایی|1350|ک=باختر امروز|ف=شرح فرار من|ص=1}}</ref> تا روز کشتهشدنش در [[۲۵ خرداد]] ۱۳۵۲ش، نقش ویژهای در رهبری و سازماندهی دوباره و عملیات نظامی مجاهدان ایفا کرد.<ref>{{پک|مجاهدین خلق ایران|1352|ک=باختر امروز|ف=چهره یک انقلابی|ص=1}}</ref> پساز او، تقی شهرام و بهرام آرام تشکیلات سازمان در خارج از زندان را به دست گرفتند<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=422-423|ج=1}}</ref> و با چرخش کامل بهسوی مارکسیسم، اقدام به ترور و حذف اعضای متعهد به ایدئولوژی سازمان، ازجمله مجید شریف واقفی، کردند.<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=416-421|ج=1}}</ref> در [[مهر (ماه)|مهر]] ۱۳۵۴ش، با انتشار بیانیهای هزار صفحهای، تغییر ایدئولوژی در سازمان جنبه رسمی یافت.<ref>{{پک|احمدی روحانی|1384|ک=سازمان مجاهدین خلق ایران|ص=143|ج=1}}</ref><ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=346|ج=1}}</ref> در بخشی از این بیانیه، در رد ایدئولوژی اسلامی آمده است: «ما هیچگاه نمیتوانستیم و بالاخره هم نتوانستیم به چنین نتیجهای دست یابیم که ایدئولوژی و تفکری که محصول ۱۳۰۰ سال پیش است، میتواند پاسخگوی مسائل مبارزاتی امروز ما باشد».<ref>{{پک|جعفریان|1396|ک=جریانها و سازمانهای مذهبی-سیاسی ایران|ص=700|ج=1}}</ref> | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۴: | ||
=== رویارویی با نظام جمهوری اسلامی === | === رویارویی با نظام جمهوری اسلامی === | ||
[[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۱۳.png|جایگزین=بازتاب سخنان سید روحالله خمینی در مورد انتخابات مجلس، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ش.|بندانگشتی|بازتاب سخنان سید روحالله خمینی در مورد انتخابات مجلس، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ش]] | [[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۱۳.png|جایگزین=بازتاب سخنان سید روحالله خمینی در مورد انتخابات مجلس، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ش.|بندانگشتی|بازتاب سخنان سید روحالله خمینی در مورد انتخابات مجلس، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ش]] | ||
سازمان مجاهدین خلق در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی در ۱۳۵۸ش، باوجود ائتلاف با بسیاری از گروهها، ناکام ماند<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=413|ج=1}}</ref> و در آذر ۱۳۵۸ش در همهپرسی قانون اساسی بهعلت اشکالات و نقائصی که بر آن وارد میدانست، شرکت نکرد.<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در یران|ص=413|ج=1}}</ref> همچنین بر اساس نظر امام خمینی مبنی بر عدم صلاحیت کسانی که به قانون اساسی رأی مثبت ندادهاند، مسعود رجوی از نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۵۸ش بازماند.<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=142|ج=1}}</ref> سازمان در [[اسفند]] ۱۳۵۸ش در انتخابات [[مجلس شورای اسلامی]] شرکت کرد، اما ازآنجاکه [[امام خمینی]] به مردم سفارش کرده بود که به افراد دارای انحراف عقیدتی یا اخلاقی رأی ندهند، این سازمان نتوانست در عرصه سیاسی به قدرت دست یابد. پساز این ناکامی، سازمان مسیر خود را تغییر داد و برای تحقق اهدافش، تبلیغات گستردهای علیه نظام آغاز کرد<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=413|ج=1}}</ref> و در عین حال تا | سازمان مجاهدین خلق در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی در ۱۳۵۸ش، باوجود ائتلاف با بسیاری از گروهها، ناکام ماند<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=413|ج=1}}</ref> و در آذر ۱۳۵۸ش در همهپرسی قانون اساسی بهعلت اشکالات و نقائصی که بر آن وارد میدانست، شرکت نکرد.<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در یران|ص=413|ج=1}}</ref> همچنین بر اساس نظر امام خمینی مبنی بر عدم صلاحیت کسانی که به قانون اساسی رأی مثبت ندادهاند، مسعود رجوی از نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۵۸ش بازماند.<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=142|ج=1}}</ref> سازمان در [[اسفند]] ۱۳۵۸ش در انتخابات [[مجلس شورای اسلامی]] شرکت کرد، اما ازآنجاکه [[امام خمینی]] به مردم سفارش کرده بود که به افراد دارای انحراف عقیدتی یا اخلاقی رأی ندهند، این سازمان نتوانست در عرصه سیاسی به قدرت دست یابد. پساز این ناکامی، سازمان مسیر خود را تغییر داد و برای تحقق اهدافش، تبلیغات گستردهای علیه نظام آغاز کرد<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=413|ج=1}}</ref> و در عین حال تا نیمه سال ۱۳۵۹ش میکوشید که در دانشگاهها، مدرسهها و برخی ادارات، دستاویزی برای تبلیغ به نام مجاهدین خلق داشته باشد<ref>{{پک|فوزی|1385|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=406-407|ج=1}}</ref> | ||
=== اعلام رسمی مبارزه مسلحانه === | === اعلام رسمی مبارزه مسلحانه === | ||
| خط ۹۵: | خط ۹۳: | ||
* انفجار ساختمان نخستوزیری و شهادت [[محمدعلی رجایی]] (رئیسجمهور) و [[محمدجواد باهنر]] (نخستوزیر) در [[۸ شهریور]] ۱۳۶۰ش؛<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=194|ج=1}}</ref> | * انفجار ساختمان نخستوزیری و شهادت [[محمدعلی رجایی]] (رئیسجمهور) و [[محمدجواد باهنر]] (نخستوزیر) در [[۸ شهریور]] ۱۳۶۰ش؛<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=194|ج=1}}</ref> | ||
* ترور شخصیتهایی مانند [[سید اسدالله مدنی]] (امامجمعه [[تبریز]])، [[علی قدوسی]] (دادستان کل انقلاب)، [[سید عبدالکریم هاشمینژاد]] و [[سید عبدالحسین دستغیب]] (امامجمعه [[شیراز]]).<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=199-206|ج=1}}</ref> | * ترور شخصیتهایی مانند [[سید اسدالله مدنی]] (امامجمعه [[تبریز]])، [[علی قدوسی]] (دادستان کل انقلاب)، [[سید عبدالکریم هاشمینژاد]] و [[سید عبدالحسین دستغیب]] (امامجمعه [[شیراز]]).<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=199-206|ج=1}}</ref> | ||
* ترور شهروندان عادی از اقشار و اصناف مختلف مانند معلم، کارگر، کارمند، دانشجو، کاسب و راننده به اتهام داشتن ظاهر انقلابی، نصب عکس سران نظام در محل کار و ایستادگی در برابر تهدید و اخاذی. بیش از ۷۵درصد از اهداف [[ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران|ترورهای سازمان]] در نیمه دوم سال ۱۳۶۰ش، شهروندان عادی بودند.<ref>{{پک|حقبین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=160|ج=1}}</ref> | * ترور شهروندان عادی از اقشار و اصناف مختلف مانند معلم، کارگر، کارمند، دانشجو، کاسب و راننده به اتهام داشتن ظاهر انقلابی، نصب عکس سران نظام در محل کار و ایستادگی در برابر تهدید و اخاذی. بیش از ۷۵درصد از اهداف [[ترورهای اوایل انقلاب اسلامی ایران|ترورهای سازمان]] در نیمه دوم سال ۱۳۶۰ش، شهروندان عادی بودند.<ref>{{پک|حقبین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=160|ج=1}}</ref> | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۹۸: | ||
== استقرار در عراق و عملیات نظامی == | == استقرار در عراق و عملیات نظامی == | ||
[[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۶.jpg|جایگزین=مسعود رجوی در کنار صدام حسین، | [[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۶.jpg|جایگزین=مسعود رجوی در کنار صدام حسین، رئیسجمهور عراق|بندانگشتی|مسعود رجوی در کنار صدام حسین، رئیسجمهور عراق، سال ۱۳۶۵ش]] | ||
مسعود رجوی پساز امضای معاهدهای با طارق عزیز، معاون نخستوزیر وقت عراق، در سال ۱۳۶۵ش به عراق رفت و بهتدریج نیروهای نظامی سازمان در قرارگاههای تشکیلاتی، سازماندهی شدند و اطلاعات جبههها و تحرکات نظامی ایران را در اختیار عراق قرار میدادند.<ref>{{پک|راستگو|1384|ک=مجاهدین خلق در آیینه تاریخ|ص=222-223|ج=1}}</ref> سازمان مجاهدین خلق با حمایت رژیم بعث عراق و با نام ارتش آزادیبخش ملی ایران، چندین عملیات نظامی را علیه [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، اجرا کردند. | مسعود رجوی پساز امضای معاهدهای با طارق عزیز، معاون نخستوزیر وقت عراق، در سال ۱۳۶۵ش به عراق رفت و بهتدریج نیروهای نظامی سازمان در قرارگاههای تشکیلاتی، سازماندهی شدند و اطلاعات جبههها و تحرکات نظامی ایران را در اختیار عراق قرار میدادند.<ref>{{پک|راستگو|1384|ک=مجاهدین خلق در آیینه تاریخ|ص=222-223|ج=1}}</ref> سازمان مجاهدین خلق با حمایت رژیم بعث عراق و با نام ارتش آزادیبخش ملی ایران، چندین عملیات نظامی را علیه [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، اجرا کردند. | ||
* عملیات آفتاب در [[۸ فروردین]] ۱۳۶۷ش آغاز شد. این عملیات با شرکت ۱۵ تیپ رزمی ارتش آزادیبخش ملی ایران در منطقه شوش و مرز فکه انجام شد و به تصرف ۶۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران انجامید.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=579|ج=2}}</ref> در جریان این عملیات، تلفات وارده به لشکر ۷۷ خراسان ۳۵۰۰ کشته و مجروح و ۵۸۰ اسیر بیان شده و مقدار زیادی تجهیزات جنگی به غنیمت ارتش آزادیبخش درآمد.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=275|ج=3}}</ref> | * عملیات آفتاب در [[۸ فروردین]] ۱۳۶۷ش آغاز شد. این عملیات با شرکت ۱۵ تیپ رزمی ارتش آزادیبخش ملی ایران در منطقه شوش و مرز فکه انجام شد و به تصرف ۶۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران انجامید.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=579|ج=2}}</ref> در جریان این عملیات، تلفات وارده به لشکر ۷۷ خراسان ۳۵۰۰ کشته و مجروح و ۵۸۰ اسیر بیان شده و مقدار زیادی تجهیزات جنگی به غنیمت ارتش آزادیبخش درآمد.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=275|ج=3}}</ref> | ||
* آنها در [[۲۸ خرداد]] ۱۳۶۷ش، عملیات چلچراغ را با هدف تصرف شهر مهران، آغاز کردند.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=281|ج=3}}</ref> در این عملیات لشکر ۱۶ رزمی قزوین، لشکر ۱۱ سپاه پاسداران و گردانهای مختلف توپخانه و کاتیوشا بهطور کامل از بین رفت و ۸ هزار تن از نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=284|ج=3}}</ref> | * آنها در [[۲۸ خرداد]] ۱۳۶۷ش، عملیات چلچراغ را با هدف تصرف شهر مهران، آغاز کردند.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=281|ج=3}}</ref> در این عملیات لشکر ۱۶ رزمی قزوین، لشکر ۱۱ سپاه پاسداران و گردانهای مختلف توپخانه و کاتیوشا بهطور کامل از بین رفت و ۸ هزار تن از نیروهای نظامی کشته و زخمی شدند.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=284|ج=3}}</ref> | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۱۳: | ||
=== اختلاف دربارهٔ آمار === | === اختلاف دربارهٔ آمار === | ||
تعداد اعدامشدگان تابستان ۱۳۶۷ش از زمان وقوع این رویداد تاکنون محل اختلاف بوده است.<ref>{{پک|زادبر|1403|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدامهای 67، آنچه بود؛ آنچه نبود}}</ref><ref>{{پک/بن|400|ک=وبسایت بیبیسی فارسی|ف=اعدامهای دهه شصت؛ در زندانهای ایران چه گذشت؟}}</ref> نبود اسناد رسمی منتشرشده، تفاوت در معیارهای شمارش، تفاوت در روشهای مستندسازی و رویکردهای متفاوت سیاسی و حقوقی به این رویداد، از عوامل استمرار اختلاف دربارهٔ آمار اعدامشدگان سال ۱۳۶۷ش بهشمار میرود.<ref>{{پک|زادبر|1403|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدامهای 67، آنچه بود؛ آنچه نبود}}</ref><ref>{{پک|رازینی|1396|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدام تروریستهای منافق در سال ۶۷ عادلانه و قانونی بود}}</ref> | تعداد اعدامشدگان تابستان ۱۳۶۷ش از زمان وقوع این رویداد تاکنون محل اختلاف بوده است.<ref>{{پک|زادبر|1403|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدامهای 67، آنچه بود؛ آنچه نبود}}</ref><ref>{{پک/بن|400|ک=وبسایت بیبیسی فارسی|ف=اعدامهای دهه شصت؛ در زندانهای ایران چه گذشت؟}}</ref> نبود اسناد رسمی منتشرشده، تفاوت در معیارهای شمارش، تفاوت در روشهای مستندسازی و رویکردهای متفاوت سیاسی و حقوقی به این رویداد، از عوامل استمرار اختلاف دربارهٔ آمار اعدامشدگان سال ۱۳۶۷ش بهشمار میرود.<ref>{{پک|زادبر|1403|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدامهای 67، آنچه بود؛ آنچه نبود}}</ref><ref>{{پک|رازینی|1396|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدام تروریستهای منافق در سال ۶۷ عادلانه و قانونی بود}}</ref> | ||
سازمان مجاهدین خلق، ابتدا تعداد اعدامشدگان را حدود ۲۸۰۰ نفر اعلام کرد، سپس این رقم را به ۳۸۰۰ نفر، ۶۴۰۰ نفر، ۱۲۰۰۰ نفر و در سالهای بعد به ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر افزایش داد. در برخی گزارشها، این تغییرات ناشی از افزودهشدن اسامی افرادی دانسته شده است که در عملیات فروغ جاویدان، درگیریهای مسلحانه سالهای پیش، یا حتی بر اثر حوادث عادی جان باخته بودند و ارتباطی با اعدامهای تابستان ۱۳۶۷ش نداشتند.<ref>{{پک|زادبر|1403|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدامهای 67، آنچه بود؛ آنچه نبود}}</ref> | سازمان مجاهدین خلق، ابتدا تعداد اعدامشدگان را حدود ۲۸۰۰ نفر اعلام کرد، سپس این رقم را به ۳۸۰۰ نفر، ۶۴۰۰ نفر، ۱۲۰۰۰ نفر و در سالهای بعد به ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر افزایش داد. در برخی گزارشها، این تغییرات ناشی از افزودهشدن اسامی افرادی دانسته شده است که در عملیات فروغ جاویدان، درگیریهای مسلحانه سالهای پیش، یا حتی بر اثر حوادث عادی جان باخته بودند و ارتباطی با اعدامهای تابستان ۱۳۶۷ش نداشتند.<ref>{{پک|زادبر|1403|ک=وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اعدامهای 67، آنچه بود؛ آنچه نبود}}</ref> | ||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۲: | ||
== افشاگری دربارهٔ برنامه هستهای ایران == | == افشاگری دربارهٔ برنامه هستهای ایران == | ||
افشاگریهای شورای ملی مقاومت ایران، بازوی سیاسی سازمان مجاهدین | افشاگریهای شورای ملی مقاومت ایران، بازوی سیاسی سازمان مجاهدین خلق، دربارهٔ [[برنامه هستهای ایران|برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران]]، از مرداد ۱۳۸۱ش با اعلام وجود تأسیسات غنیسازی نطنز و مجتمع آبسنگین اراک آغاز و زمینهساز بازرسیهای گستردهتر [[آژانس بینالمللی انرژی اتمی]] (IAEA) شد.<ref name=":5">{{پک/بن|1111|ک=iranwatch|ف=Information on Two Top Secret Nuclear Sites of the Iranian Regime (Natanz & Arak)|زبان=en}}</ref> سازمان مجاهدین خلق اعلام کرد با هدف جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای و خدمت به عالیترین مصالح خلق و میهن خود و صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی، در ۳۴ سال گذشته دست به ۱۳۳ رشته افشاگری زده است.<ref>{{پک/بن|نشنال|ک=وبسایت ایران اینترنشنال|ف=سازمان مجاهدین خلق دست داشتن در ترور عوامل برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد}}</ref> در [[۱۴ اوت]] ۲۰۰۲م، نماینده شورای ملی مقاومت ایران در ایالات متحده اعلام کرد که ایران در حال احداث یک مجتمع بزرگ غنیسازی اورانیوم در نطنز و کارخانه تولید آبسنگین در اراک است.<ref>{{پک|Stolberg|2003-5-27|ک=The New York Times|ف=Group Says Iran Has 2 Undisclosed Nuclear Laboratories|کد=en}}</ref><ref>{{پک/بن|1111|ک=iranwatch|ف=Information on Two Top Secret Nuclear Sites of the Iranian Regime (Natanz & Arak)|زبان=en}}</ref> همچنین در سال ۲۰۰۹م، این سازمان ادعاهای تازهای پیرامون برنامهٔ هستهای ایران ارائه داد.<ref>{{پک/بن|بی4|ک=وبسایت بیبیسی فارسی|ف=سازمان مجاهدین خلق: دو مرکز مخفی اتمی دیگر در ایران را شناسایی کردهایم}}</ref> در مهر ۱۳۹۹ش برابر با [[سپتامبر]] ۲۰۲۰م سازمان دو سایت سرخهحصار در [[تهران]] و مریوان در [[آباده]] و فعالیتهای آنها برای تولید سلاح هستهای را افشا کرد.<ref>{{پک/بن|نشنال|ک=ایران اینترنشنال|ف=سازمان مجاهدین خلق دست داشتن در ترور عوامل برنامه هسته ای جمهوری اسلامی را تکذیب کرد}}</ref> این افشاگریها نوعی فعالیت اطلاعاتی یا جاسوسی علیه کشور ایران دانسته میشود که در عمل به افزایش فشار خارجی، بیاعتمادی بینالمللی و فضای تحریمی علیه ایران کمک کرده است.<ref>{{پک/بن|مهر1|ک=خبرگزاری مهر|ف=راشا تودی بررسی کرد؛ نقش فرقه منافقین در تحریمها علیه ملت ایران}}</ref> | ||
انتشار این اطلاعات موجب افزایش توجه جامعه بینالمللی به برنامه هستهای ایران شد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) خواستار دسترسی به این تأسیسات شد. بازرسان آژانس در سال ۲۰۰۳م از مراکز نطنز و اراک بازدید کردند و آژانس | انتشار این اطلاعات موجب افزایش توجه جامعه بینالمللی به برنامه هستهای ایران شد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) خواستار دسترسی به این تأسیسات شد. بازرسان آژانس در سال ۲۰۰۳م از مراکز نطنز و اراک بازدید کردند و آژانس گزارش داد که ایران برخی فعالیتها و مواد هستهای را مطابق تعهدات پادمانی خود پیشتر اعلام نکرده بود. پساز انتشار گزارشهای آژانس، مذاکراتی میان ایران و سه کشور اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان) آغاز شد که به توافق سعدآباد (۱۳۸۲ش) و سپس توافق پاریس (۱۳۸۳ش) انجامید. براساس این توافقها، ایران بهطور داوطلبانه غنیسازی اورانیوم را برای مدتی تعلیق کرد، اما اختلاف طرفین دربارهٔ دامنه تعهدات و ادامه فعالیتهای هستهای موجب توقف این روند شد.<ref name=":6">{{پک|kerr|8 چولای 2025|ک=Congress|ف=Iran’s Nuclear Program: Tehran’s Compliance with International Obligations|کد=en}}</ref><ref>{{پک/بن|1111|ک=iranwatch|ف=Information on Two Top Secret Nuclear Sites of the Iranian Regime (Natanz & Arak)|زبان=en}}</ref> | ||
=== تحریمهای بینالمللی === | === تحریمهای بینالمللی === | ||
| خط ۱۵۲: | خط ۱۴۸: | ||
== وضعیت فعلی و بینالمللی == | == وضعیت فعلی و بینالمللی == | ||
[[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۱۲.jpg|جایگزین=پاندلی ماژکو، نخستوزیر پیشین آلبانی؛ جان بولتون، سفیر پیشین ایالات متحده در سازمان ملل؛ دیوید مونیز، معاون رئیس هیئت دیپلماتیک آمریکا؛ و مریم رجوی|بندانگشتی|پاندلی ماژکو، نخستوزیر پیشین آلبانی؛ جان بولتون، سفیر پیشین ایالات متحده در سازمان ملل؛ دیوید مونیز، معاون رئیس هیئت دیپلماتیک آمریکا؛ و مریم رجوی، | [[پرونده:سازمان مجاهدین خلق ایران۱۲.jpg|جایگزین=پاندلی ماژکو، نخستوزیر پیشین آلبانی؛ جان بولتون، سفیر پیشین ایالات متحده در سازمان ملل؛ دیوید مونیز، معاون رئیس هیئت دیپلماتیک آمریکا؛ و مریم رجوی|بندانگشتی|پاندلی ماژکو، نخستوزیر پیشین آلبانی؛ جان بولتون، سفیر پیشین ایالات متحده در سازمان ملل؛ دیوید مونیز، معاون رئیس هیئت دیپلماتیک آمریکا؛ و مریم رجوی، رئیس منتخب شورای ملی مقاومت ایران، در مراسم [[جشن نوروز]] در تیرانا، آلبانی، ۲۰ مارس ۲۰۱۷.]] | ||
این سازمان پساز انتقال اعضای خود از عراق، از سال ۲۰۱۶م مرکز اصلی فعالیت خود را در مجموعه اشرف ۳، در [[آلبانی]] مستقر کرده است.<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=310|ج=1}}</ref> فعالیتهای کنونی این سازمان عمدتاً شامل برگزاری نشستهای سیاسی، فعالیت رسانهای، لابیگری در کشورهای غربی و حمایت از جریانهای مخالف جمهوری اسلامی است.<ref>{{پک/بن|987|ک=Council on Foreign Relations|ف=Mujahadeen-e-Khalq (MEK)|زبان=en}}</ref> رهبری سازمان بهصورت رسمی با [[مریم رجوی]] ادامه یافته است. وی از سال ۱۹۸۵م بهعنوان دبیرکل سازمان و رئیس برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]] معرفی شده و در سالهای اخیر چهره اصلی سیاسی و بینالمللی سازمان محسوب میشود. در مقابل، مسعود رجوی، رهبر تاریخی سازمان، از زمان حمله ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳م در انظار عمومی ظاهر نشده است. تاکنون هیچ سند رسمی و قابل راستیآزمایی دربارهٔ مرگ یا محل اقامت وی منتشر نشده است. شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین خلق اعلام میکنند که وی زنده است و بهدلایل امنیتی در انظار عمومی حضور ندارد؛ در مقابل، بسیاری از تحلیلگران و گزارشهای پژوهشی احتمال میدهند که وی درگذشته باشد.<ref>{{پک/بن|321|ک=congress|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> از منظر حقوقی، سازمان مجاهدین خلق پیشتر در فهرست سازمانهای تروریستی ایالات متحده و اتحادیه اروپا قرار داشت، اما پساز بازنگریهای قضایی، در سال ۲۰۰۹م از فهرست اتحادیه اروپا و در سال ۲۰۱۲م از فهرست وزارت امور خارجه آمریکا خارج شد. جمهوری اسلامی ایران همچنان این سازمان را یک گروه تروریستی میداند.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=386|ج=3}}</ref><ref>{{پک/بن|321|ک=congress|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> | این سازمان پساز انتقال اعضای خود از عراق، از سال ۲۰۱۶م مرکز اصلی فعالیت خود را در مجموعه اشرف ۳، در [[آلبانی]] مستقر کرده است.<ref>{{پک|حق بین|1393|ک=از مجاهدین تا منافقین|ص=310|ج=1}}</ref> فعالیتهای کنونی این سازمان عمدتاً شامل برگزاری نشستهای سیاسی، فعالیت رسانهای، لابیگری در کشورهای غربی و حمایت از جریانهای مخالف جمهوری اسلامی است.<ref>{{پک/بن|987|ک=Council on Foreign Relations|ف=Mujahadeen-e-Khalq (MEK)|زبان=en}}</ref> رهبری سازمان بهصورت رسمی با [[مریم رجوی]] ادامه یافته است. وی از سال ۱۹۸۵م بهعنوان دبیرکل سازمان و رئیس برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]] معرفی شده و در سالهای اخیر چهره اصلی سیاسی و بینالمللی سازمان محسوب میشود. در مقابل، مسعود رجوی، رهبر تاریخی سازمان، از زمان حمله ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳م در انظار عمومی ظاهر نشده است. تاکنون هیچ سند رسمی و قابل راستیآزمایی دربارهٔ مرگ یا محل اقامت وی منتشر نشده است. شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین خلق اعلام میکنند که وی زنده است و بهدلایل امنیتی در انظار عمومی حضور ندارد؛ در مقابل، بسیاری از تحلیلگران و گزارشهای پژوهشی احتمال میدهند که وی درگذشته باشد.<ref>{{پک/بن|321|ک=congress|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> از منظر حقوقی، سازمان مجاهدین خلق پیشتر در فهرست سازمانهای تروریستی ایالات متحده و اتحادیه اروپا قرار داشت، اما پساز بازنگریهای قضایی، در سال ۲۰۰۹م از فهرست اتحادیه اروپا و در سال ۲۰۱۲م از فهرست وزارت امور خارجه آمریکا خارج شد. جمهوری اسلامی ایران همچنان این سازمان را یک گروه تروریستی میداند.<ref>{{پک|جمعی از پژوهشگران|1385|ک=سازمان مجاهدین خلق از پیدایی تا فرجام|ص=386|ج=3}}</ref><ref>{{پک/بن|321|ک=congress|ف=The Mojahedin-e-Khalq (MEK) or People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI)|زبان=en}}</ref> | ||
| خط ۲۳۱: | خط ۲۲۷: | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
[[رده: | <!-- | ||
== تغییر مسیرهای پیشنهادی == | |||
سازمان مجاهدین خلق ایران{{سخ}} | |||
سازمان مجاهدین خلق{{سخ}} | |||
منافقین{{سخ}} | |||
--> | |||
[[رده:سازمان مجاهدین خلق ایران| ]] | |||
[[رده:اصلاح رباتیک+عکس+تایید]] | |||
[[رده:سازمانهای سیاسی ایران]] | |||
[[رده:گروههای مسلح مخالف جمهوری اسلامی ایران]] | |||
