| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
این کشور فاقد هرگونه سیستم نظارتی و توازن قوا است؛ بدین معنی که سلطان بر هر دو قوه مجریه و مقننه تسلط کامل دارد. هر دو مجلس صرفاً وظایف مشورتی و تأییدی دارند. سلطان همزمان سمتهای نخستوزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد. از سال ۱۹۷۰م، تمامی قوانین کشور از طریق فرمانهای سلطنتی صادر شدهاند، از جمله قانون اساسی جدید در سال ۲۰۲۱م. سلطان تمامی انتصابات دادگاههای عمان را انجام میدهد و ریاست شورای عالی قضایی را نیز بر عهده دارد.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref> | این کشور فاقد هرگونه سیستم نظارتی و توازن قوا است؛ بدین معنی که سلطان بر هر دو قوه مجریه و مقننه تسلط کامل دارد. هر دو مجلس صرفاً وظایف مشورتی و تأییدی دارند. سلطان همزمان سمتهای نخستوزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد. از سال ۱۹۷۰م، تمامی قوانین کشور از طریق فرمانهای سلطنتی صادر شدهاند، از جمله قانون اساسی جدید در سال ۲۰۲۱م. سلطان تمامی انتصابات دادگاههای عمان را انجام میدهد و ریاست شورای عالی قضایی را نیز بر عهده دارد.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref> | ||
== روابط و سیاست خارجی | == روابط و سیاست خارجی == | ||
=== دکترین دفاعی === | === دکترین دفاعی === | ||
| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
روابط دیپلماتیک عمان با ایالات متحده به سال ۱۸۳۳م بازمیگردد که اولین روابط آمریکا با یک کشور عربی بود. رابطۀ راهبردی با واشنگتن دههها پیش آغاز شد. عمان با استقرار تجهیزات نظامی آمریکا موافقت کرد و در سال ۲۰۱۹م توافقنامهای امضا شد که به ناوهای آمریکایی دسترسی رسمی به بنادر دوکم و صلاله میداد. سالانه حدود ۸۰ تماس بندری نیروی دریایی آمریکا در عمان صورت میگیرد و نیروهای دو کشور در رزمایشهای مشترک شرکت میکنند. وزیر امور خارجه عمان، از سیاست آمریکا در قبال ایران انتقاد کرده و استدلال کرده بود که آمریکا کنترل سیاست خارجی خود را از دست داده است.<ref>{{پک/بن|16|ک=arabcenterdc|ف=Oman and the Iran War: Neutrality Under Strain|زبان=en}}</ref> پس از [[جنگ رمضان|حملۀ آمریکا و اسرائیل به ایران]]، [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، همواره از پیامرسانی و اظهارنظرهای مقامات عمانی در مورد این جنگ، اظهار نارضایتی کرده و سیاستهای عمان در قبال تنگه هرمز و همکاری با ایران در این زمینه را به چالش کشیده و عمان را به حملۀ نظامی تهدید کرد.<ref>{{پک/بن|19|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا}}</ref> | روابط دیپلماتیک عمان با ایالات متحده به سال ۱۸۳۳م بازمیگردد که اولین روابط آمریکا با یک کشور عربی بود. رابطۀ راهبردی با واشنگتن دههها پیش آغاز شد. عمان با استقرار تجهیزات نظامی آمریکا موافقت کرد و در سال ۲۰۱۹م توافقنامهای امضا شد که به ناوهای آمریکایی دسترسی رسمی به بنادر دوکم و صلاله میداد. سالانه حدود ۸۰ تماس بندری نیروی دریایی آمریکا در عمان صورت میگیرد و نیروهای دو کشور در رزمایشهای مشترک شرکت میکنند. وزیر امور خارجه عمان، از سیاست آمریکا در قبال ایران انتقاد کرده و استدلال کرده بود که آمریکا کنترل سیاست خارجی خود را از دست داده است.<ref>{{پک/بن|16|ک=arabcenterdc|ف=Oman and the Iran War: Neutrality Under Strain|زبان=en}}</ref> پس از [[جنگ رمضان|حملۀ آمریکا و اسرائیل به ایران]]، [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، همواره از پیامرسانی و اظهارنظرهای مقامات عمانی در مورد این جنگ، اظهار نارضایتی کرده و سیاستهای عمان در قبال تنگه هرمز و همکاری با ایران در این زمینه را به چالش کشیده و عمان را به حملۀ نظامی تهدید کرد.<ref>{{پک/بن|19|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا}}</ref> | ||
=== '''روابط با اسرائیل''' === | === روابط با انگلیس === | ||
تماسهای علنی بین اسراییل و عمان پس از کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م آغاز شد؛ اما همکاریهای غیررسمی از دهه ۱۹۷۰م وجود داشت؛ از جمله کمک نظامی اسراییل به عمان در سرکوب شورش ظفار و همکاری در فناوری کشاورزی. در سالهای ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵م، ملاقاتهای رسمی و تأسیس دفاتر نمایندگی تجاری بین دو کشور صورت گرفت و مرکز تحقیقاتی شیرینسازی خاورمیانه در عمان با مشارکت اسراییل راهاندازی شد. با شروع انتفاضه [[مسجدالاقصی]] در سال ۲۰۰۰م، عمان دفتر نمایندگی تجاری اسراییل را بست؛ اما همکاری علمی ادامه یافت. سفر [[بنیامین نتانیاهو]] به عمان در اکتبر ۲۰۱۸م، بازتابی از تلاش مسقط برای تداوم سیاست خارجی و نقش میانجیگرانه خود میان رقیبهای منطقهای، از جمله ایران و اسرائیل، جهت تضمین امنیت ملی خودش بود. این اقدام از سوی ایران با انتقاد روبهرو شد. مقامات عمانی با ارسال پیامهای دیپلماتیک به رهبران فلسطین، بر تداوم حمایت خود از تشکیل دولت مستقل فلسطینی تأکید کردند تا از سوءتفاهم دربارۀ تغییر مواضع خود جلوگیری کنند.<ref>{{پک/بن|21|ک=مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه|ف=نگاهی به تاثیرات منطقهای روابط پنهان و آشکار عمان با رژیم اسراییل}}</ref> در | |||
=== روابط با ترکیه === | |||
=== '''روابط با اسرائیل و فلسطین''' === | |||
تماسهای علنی بین اسراییل و عمان پس از کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م آغاز شد؛ اما همکاریهای غیررسمی از دهه ۱۹۷۰م وجود داشت؛ از جمله کمک نظامی اسراییل به عمان در سرکوب شورش ظفار و همکاری در فناوری کشاورزی. در سالهای ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵م، ملاقاتهای رسمی و تأسیس دفاتر نمایندگی تجاری بین دو کشور صورت گرفت و مرکز تحقیقاتی شیرینسازی خاورمیانه در عمان با مشارکت اسراییل راهاندازی شد. با شروع انتفاضه [[مسجدالاقصی]] در سال ۲۰۰۰م، عمان دفتر نمایندگی تجاری اسراییل را بست؛ اما همکاری علمی ادامه یافت. سفر [[بنیامین نتانیاهو]] به عمان در اکتبر ۲۰۱۸م، بازتابی از تلاش مسقط برای تداوم سیاست خارجی و نقش میانجیگرانه خود میان رقیبهای منطقهای، از جمله ایران و اسرائیل، جهت تضمین امنیت ملی خودش بود. این اقدام از سوی ایران با انتقاد روبهرو شد. مقامات عمانی با ارسال پیامهای دیپلماتیک به رهبران فلسطین، بر تداوم حمایت خود از تشکیل دولت مستقل فلسطینی تأکید کردند تا از سوءتفاهم دربارۀ تغییر مواضع خود جلوگیری کنند.<ref>{{پک/بن|21|ک=مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه|ف=نگاهی به تاثیرات منطقهای روابط پنهان و آشکار عمان با رژیم اسراییل}}</ref> در گذشته دولت عمان سیاست منعطفتری نسبت به اسرائیل داشت؛ اما از ۷ اکتبر ۲۰۲۳م، موضع عمان در انتقاد از اسرائیل، در میان قدرتمندترین گفتمانهای شورای همکاری خلیج فارس بوده است. فشار از پایین (جامعه) در عمان، دلیل اصلی این امر است<ref>{{پک|Cafiero|۲۰۲۵|ک=arabcenterdc|ف=Syrian Regime Change: The View from Oman|کد=en}}</ref> و وزیر امور خارجه عمان، برقراری روابط کامل با اسرائیل را منوط به تشکیل کشور مستقل [[فلسطین]] و بهرسمیت شناختن آن توسط رژیم صهیونیستی دانست.<ref>{{پک/بن|22|ک=خبرزاری تابناک|ف=پیششرط عمان برای عادیسازی روابط با رژیم اسرائیل}}</ref> مسقط از دیرباز حامی حق فلسطینیها برای تعیین سرنوشت، دستیابی به دولت و حفظ کرامت بوده است. در دوران سلطنت سلطان قابوس مواضع مسقط بازتابدهنده این باور بود که صلح بین اسرائیلیها، فلسطینیها و سایر اعراب از طریق دیپلماسی و گفتوگو امکانپذیر است. در زمان کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م و پیمانهای اسلو در سال ۱۹۹۳م، عمان خوشبین بود که مناقشه اسرائیل و فلسطین میتواند تحت میانجیگری ایالات متحده حل شود. از دهه ۱۹۹۰م تاکنون، مقامات ارشد عمان و اسرائیل در اسرائیل، قطر، لهستان و ایالات متحده با یکدیگر ملاقات کردهاند و مسقط میزبان سه نخستوزیر اسرائیل، اسحاق رابین، شیمون پرز و بنیامین نتانیاهو بوده است.<ref>{{پک|Cafiero|۲۰۲۴|ک=arabcenterdc|ف=Oman, Gaza, and Relations with the United States|کد=en}}</ref> | |||
=== روابط با سوریه === | === روابط با سوریه === | ||
در | از زمان آغاز بحران در سوریه در دهه گذشته، عمان تنها عضو شورای همکاری خلیج فارس بوده که اقدام دیپلماتیک علیه دمشق انجام نداد. عمان بهجای تلاش برای سرنگونی دولت سوریه، از بیطرفی خود برای سوق دادن طرفهای مختلف بهسمت یک توافق دیپلماتیک و بهمنظور پایان دادن به خونریزیها استفاده کرد.<ref>{{پک|Cafiero|۲۰۲۰|ک=carnegieendowment|ف=Oman’s Diplomatic Moves in Syria|کد=en}}</ref> و در تمام طول جنگ داخلی، روابط دیپلماتیک خود را با سوریه بهطور کامل کاهش نداد. اگرچه مسقط در سال ۲۰۱۲م و در راستای تصمیمات اتحادیه عرب برای منزوی کردن دولت اسد، سفیر خود را فراخواند، اما عمان روابط خود را با سوریه بهطور کامل قطع نکرد و در سال ۲۰۲۰م مجدداً سفیر خود را در دمشق مستقر کرد.<ref>{{پک|Cafiero|۲۰۲۵|ک=arabcenterdc|ف=Syrian Regime Change: The View from Oman|کد=en}}</ref> مسقط همچنین در از سرگیری روابط امارات و عربستان با سوریه نقش موثری داشت و در ادامه همراه با ابوظبی و ریاض از بازگشت دمشق به اتحادیه عرب حمایت کرد و به پیشبرد بازگشت سوریه به محیط عربی خود و بازگرداندن کرسی آن در اتحادیه کشورهای عربی انجام شد، کمک کرد.<ref>{{پک/بن|۳۰|ک=وبسایت دنیای اقتصاد|ف=تبادل پیام میان آمریکا و سوریه/ عمان میانجی شد؟}}</ref> از آنجایی که سلطنت عمان استراتژی حفظ روابط دیپلماتیک با کشورهای خاورمیانه را حتی در دورههای انزوای نسبی آنها، دنبال میکند،<ref>{{پک|Cafiero|۲۰۲۰|ک=carnegieendowment|ف=Oman’s Diplomatic Moves in Syria|کد=en}}</ref> واکنش دولت عمان به تغییر رژیم در سوریه و برکناری بشار اسد، حفظ روابط مثبت با سوریهِ پس از اسد بوده است.<ref>{{پک|Cafiero|۲۰۲۵|ک=arabcenterdc|ف=Syrian Regime Change: The View from Oman|کد=en}}</ref> | ||
=== '''روابط با ایران''' === | === '''روابط با ایران''' === | ||
| خط ۸۰: | خط ۸۲: | ||
== نیروهای مسلح == | == نیروهای مسلح == | ||
عمان حدود ۶درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به بودجۀ دفاعی اختصاص میدهد. صنایع دفاعی داخلی این کشور با تمرکز بر تولید مهمات سبک فعال است؛ با این حال، ارتش عمان کماکان به واردات تسلیحات پیشرفته از بریتانیا، آمریکا و ترکیه | عمان حدود ۶درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به بودجۀ دفاعی اختصاص میدهد. صنایع دفاعی داخلی این کشور با تمرکز بر تولید مهمات سبک فعال است؛ با این حال، ارتش عمان کماکان به واردات تسلیحات پیشرفته از بریتانیا، آمریکا و ترکیه وابسته است.<ref>{{پک/بن|12|ک=globalmilitary|ف=Oman Military Forces|زبان=en}}</ref> | ||
=== ساختار و تجهیزات نیروهای مسلح === | === ساختار و تجهیزات نیروهای مسلح === | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۲: | ||
=== '''دین و باورها''' === | === '''دین و باورها''' === | ||
اسلام در تمامی ارکان فرهنگ عمان نفوذ دارد. شالودۀ مذهبی جامعه، تعیینکننده ریتم زندگی روزانه، از جمله اوقات [[نماز]]، عادات غذایی و ضوابط پوشش است.<ref>{{پک/بن|3|ک=countryreports|ف=Oman: Country profile {{!}} News|زبان=en}}</ref> در نوامبر ۲۰۲۳م و در پی آغاز جنگ اسرائیل علیه | اسلام در تمامی ارکان فرهنگ عمان نفوذ دارد. شالودۀ مذهبی جامعه، تعیینکننده ریتم زندگی روزانه، از جمله اوقات [[نماز]]، عادات غذایی و ضوابط پوشش است.<ref>{{پک/بن|3|ک=countryreports|ف=Oman: Country profile {{!}} News|زبان=en}}</ref> در نوامبر ۲۰۲۳م و در پی آغاز جنگ اسرائیل علیه فلسطین، مفتی اعظم عمان تحریم تجاری فروشگاهها و برندهای وابسته به ایالات متحده و متحدانش را «وظیفهای برای امت» دانست. باورهای مذهبی همچنین تاثیر شدیدی بر قانون مجازات ۲۰۱۸م دارند که طبق آن توهین به مقدسات، ارتداد و اعمالی که توهین به اسلام تلقی میشوند، مجازات زندان بین سه تا ده سال دارند. به همین ترتیب، افرادی که انجمنی را تأسیس یا سازماندهی کنند که با اسلام مخالفت داشته باشد یا اقدام آنها بهعنوان آسیب رساندن به پایههای دین اسلام یا تبلیغ برای دینی دیگر تعبیر شود، به سه تا هفت سال زندان محکوم میشوند.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref> | ||
=== '''پوشش''' === | === '''پوشش''' === | ||
| خط ۱۷۱: | خط ۱۷۱: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=روابط سیاسی ایران و عمان|نشانی=https://oman.mfa.gov.ir/portal/generalcategoryservices/4843|تاریخ=25 تیر 1405|تاریخ بازبینی=25 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|17}}|وبگاه=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط}} | * {{یادکرد وب|عنوان=روابط سیاسی ایران و عمان|نشانی=https://oman.mfa.gov.ir/portal/generalcategoryservices/4843|تاریخ=25 تیر 1405|تاریخ بازبینی=25 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|17}}|وبگاه=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=الصایدی|نام۱=أحمد قاید|تاریخ=۱۴۱۴|عنوان=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|پیوند=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/436332/%d8%a8%d9%84%d8%a7%d8%af-%d8%b9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b5%d9%84-%d9%85%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%84%d9%84%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d9%84%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d9%86-%d9%86%db%8c%d8%a8%d9%88%d8%b1|ژورنال=المورخ العربی|دوره=|شماره=۴۷|صفحات=۸۱-۸۸}} | * {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=الصایدی|نام۱=أحمد قاید|تاریخ=۱۴۱۴|عنوان=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|پیوند=https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/436332/%d8%a8%d9%84%d8%a7%d8%af-%d8%b9%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b5%d9%84-%d9%85%d9%86-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%84%d9%84%d8%b1%d8%ad%d8%a7%d9%84%d9%87-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%aa%d9%86-%d9%86%db%8c%d8%a8%d9%88%d8%b1|ژورنال=المورخ العربی|دوره=|شماره=۴۷|صفحات=۸۱-۸۸}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031206889/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=12 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|18}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | * {{یادکرد وب|عنوان=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟|نشانی=https://www.isna.ir/news/1405031206889/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|تاریخ=12 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|18}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضعگیری البوسعیدی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6874600/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=8 تیر 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|20}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | * {{یادکرد وب|عنوان=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضعگیری البوسعیدی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6874600/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=8 تیر 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|20}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}} | ||
| خط ۱۹۵: | خط ۱۹۴: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=ECONOMIC AND POLITICAL OVERVIEW|نشانی=https://international.groupecreditagricole.com/en/international-support/oman/economic-overview|تاریخ=۱۹ جولای ۲۰۰۶|تاریخ بازبینی=۱۹ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|۲۵}}|کد زبان=en|وبگاه=international}} | * {{یادکرد وب|عنوان=ECONOMIC AND POLITICAL OVERVIEW|نشانی=https://international.groupecreditagricole.com/en/international-support/oman/economic-overview|تاریخ=۱۹ جولای ۲۰۰۶|تاریخ بازبینی=۱۹ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|۲۵}}|کد زبان=en|وبگاه=international}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=What is the climate of Oman like?|نشانی=https://bluegreenatlas.com/climate/oman_climate.html|تاریخ=۲۵ جولای ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|۳۲}}|کد زبان=en|وبگاه=bluegreenatlas}} | * {{یادکرد وب|عنوان=What is the climate of Oman like?|نشانی=https://bluegreenatlas.com/climate/oman_climate.html|تاریخ=۲۵ جولای ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۲۵ جولای ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|۳۲}}|کد زبان=en|وبگاه=bluegreenatlas}} | ||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=Cafiero|نام۱=Giorgio|تاریخ=۲۰۲۵|عنوان=Syrian Regime Change: The View from Oman|پیوند=https://www.pewresearch.org/religion/2018/05/29/nationalism-immigration-and-minorities/|کد زبان=en}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=Cafiero|نام۱=Giorgio|تاریخ=۲۰۲۰|عنوان=Oman’s Diplomatic Moves in Syria|پیوند=https://carnegieendowment.org/sada/2020/12/omans-diplomatic-moves-in-syria|کد زبان=en}} | |||
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=Cafiero|نام۱=Giorgio|تاریخ=۲۰۲۴|عنوان=Oman, Gaza, and Relations with the United States|پیوند=https://arabcenterdc.org/resource/oman-gaza-and-relations-with-the-united-states/|کد زبان=en}} | |||
