جز ویکی سازی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''حَمّام'''}}؛ مکان ویژهٔ شستوشوی بدن. | {{درشت|'''حَمّام'''}}؛ مکان ویژهٔ شستوشوی بدن. | ||
حمام یا گرمابه بهدلیل تأکید فرهنگ ایرانی بر پاکیزگی و بهداشت، همواره از جایگاهی ویژه برخوردار بوده است. در گذشته، حمامها را بهگونهای میساختند که قابلیت استفادهٔ همگانی داشته باشد. آنچه این بناها را از دیگر عناصر معماری ایرانی متمایز میکند، تنها کارکرد شستوشو نیست؛ بلکه نقش کانونی حمام در شکلگیری روابط اجتماعی، پیوند ناگسستنی آن با آیینهای مذهبی و محلی، ارتباطش با دانش و بهویژه [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، و حضورش در گستره فرهنگ عمومی مردم است. متأسفانه امروزه این شاهکارهای معماری، در زمره آسیبپذیرترین بناهای تاریخی ایران قرار دارند؛ چندان که بسیاری از این عمارتهای سرفراز، یا به کلی از صفحه روزگار محو شدهاند یا چهرهای ناآشنا به خود گرفتهاند. | حمام یا گرمابه بهدلیل تأکید فرهنگ ایرانی بر پاکیزگی و بهداشت، همواره از جایگاهی ویژه برخوردار بوده است. در گذشته، حمامها را بهگونهای میساختند که قابلیت استفادهٔ همگانی داشته باشد. آنچه این بناها را از دیگر عناصر معماری ایرانی متمایز میکند، تنها کارکرد شستوشو نیست؛ بلکه نقش کانونی حمام در شکلگیری روابط اجتماعی، پیوند ناگسستنی آن با آیینهای مذهبی و محلی، ارتباطش با دانش و بهویژه [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، و حضورش در گستره فرهنگ عمومی مردم است. متأسفانه امروزه این شاهکارهای معماری، در زمره آسیبپذیرترین بناهای تاریخی ایران قرار دارند؛ چندان که بسیاری از این عمارتهای سرفراز، یا به کلی از صفحه روزگار محو شدهاند یا چهرهای ناآشنا به خود گرفتهاند. | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
== معماری حمامهای سنتی در ایران == | == معماری حمامهای سنتی در ایران == | ||
* در گذشته، حمامها را عمدتاً پایینتر از سطح زمین میساختند. این طراحی هوشمندانه باعث میشد تا دمای داخلی حمام با گرمای طبیعی زمین تنظیم شده و در فصول مختلف، هوایی متعادل داشته باشد؛ به این ترتیب که در تابستانها خنک و در زمستانها گرم میماند. | * در گذشته، حمامها را عمدتاً پایینتر از سطح زمین میساختند. این طراحی هوشمندانه باعث میشد تا دمای داخلی حمام با گرمای طبیعی زمین تنظیم شده و در فصول مختلف، هوایی متعادل داشته باشد؛ به این ترتیب که در تابستانها خنک و در زمستانها گرم میماند. | ||
* معماران بر فراز دو بخش اصلی حمام، یعنی رختکن و گرمخانه، [[گنبد|گنبدهایی]] بلندتر از سطح زمین احداث میکردند و در رأس آنها نورگیرهایی تعبیه مینمودند تا بهطور طبیعی فضا را روشن کنند. | * معماران بر فراز دو بخش اصلی حمام، یعنی رختکن و گرمخانه، [[گنبد|گنبدهایی]] بلندتر از سطح زمین احداث میکردند و در رأس آنها نورگیرهایی تعبیه مینمودند تا بهطور طبیعی فضا را روشن کنند. | ||
