پرش به محتوا

مهمان مامان (فیلم): تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
جز حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:مهمان مامان (فیلم) را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به مهمان مامان (فیلم) منتقل کرد
 
(۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''مهمان مامان (فیلم)؛''' یک کمدی اجتماعی با تمرکز بر همدلی و تعاون
'''مهمان مامان (فیلم)؛''' یک کمدی اجتماعی با تمرکز بر همدلی و تعاون.


«مهمان مامان»، تصویری آرمان‌گرایانه اما ریشه‌دار از زندگی طبقه فرودست شهری در فرهنگ ایرانی ارائه می‌دهد. مهمان‌نوازی، روابط همسایگی و همبستگی اجتماعی، در قالب روایتی ساده و صمیمی بازنمایی شده است.
«مهمان مامان» فیلم [[کمدی اجتماعی]] به کارگردانی [[داریوش مهرجویی]] است که به بررسی [[روابط انسانی]] و فرهنگ [[مهمان‌نوازی]] در [[جامعه ایرانی]] می‌پردازد. این فیلم، با روایتی صمیمی و ساده، [[زندگی]] یک خانواده از [[طبقه متوسط]] را در شرایطی خاص به تصویر می‌کشد و بر اهمیت [[همدلی]]، [[تعاون]] و حفظ آبروی [[خانواده]] تأکید می‌کند.


== معرفی فیلم ==
== معرفی فیلم ==
مهمان مامان فیلمی کمدی‌خانوادگی به کارگردانی داریوش مهرجویی است که در سال ۱۳۸۲ش ساخته شد. این اثر که هجدهمین فیلم بلند مهرجویی به‌شمار می‌آید، بر اساس کتابی با همین نام به نویسندگی هوشنگ مرادی کرمانی و تهیه‌کنندگی سیمافیلم تولید شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/97993/1/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86 «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> فیلم با نگاهی انتقادی به شرایط روز جامعه، زندگی خانواده‌ای آبرومند اما فرودست را روایت می‌کند.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>
مهمان مامان فیلمی کمدی‌خانوادگی به کارگردانی داریوش مهرجویی است که در سال ۱۳۸۲ش ساخته شد. این اثر که هجدهمین فیلم بلند مهرجویی به‌شمار می‌آید، بر اساس کتابی با همین نام به نویسندگی [[هوشنگ مرادی کرمانی]] و تهیه‌کنندگی [[سیمافیلم]] تولید شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/97993/1/مهمان-مامان «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> فیلم با نگاهی انتقادی به شرایط روز [[جامعه]]، زندگی خانواده‌ای آبرومند اما فرودست را روایت می‌کند.<ref>[https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نگاهی-به-دلایل-موفقیت-فیلم-مهمان-ماما «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>


=== خلاصه داستان ===
=== خلاصه داستان ===
داستان فیلم درباره حضور سرزده مهمان برای خانواده‌ای آبرومند و کم‌برخوردار است. مادر خانواده، با وجود تنگنای مالی، برای حفظ آبرو و فراهم‌کردن پذیرایی مناسب، از همسایه‌ها کمک می‌گیرد. این همیاری به شکل‌گیری فضایی از همدلی و نوع‌دوستی در خانه و محله می‌انجامد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85752625/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86 ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
داستان فیلم دربارهٔ حضور سرزده [[مهمان]] برای [[خانواده]] است. [[مادر]] خانواده، با وجود تنگنای مالی، برای حفظ [[آبرو]] و فراهم‌کردن پذیرایی مناسب، از [[همسایه]]‌ها کمک می‌گیرد. این [[همیاری]] به شکل‌گیری فضایی از همدلی و [[نوع‌دوستی]] در [[خانه]] و [[محله]] می‌انجامد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85752625/مهمان-مامان-روایتی-صمیمی-از-همدلی-در-اقتباسی-درخشان ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


=== درون‌مایه و محورهای اصلی ===
=== درون‌مایه و محورهای اصلی ===
زیرساخت روایت، معرفی سبکی از زندگی مبتنی بر همدلی و همکاری است؛ سبکی که در آن «یکی برای همه و همه برای یکی» معنا پیدا می‌کند.<ref>[https://mohammad-rezvanipour.blog.ir/1393/10/01/%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87%D8%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86 «"یکی برای همه، همه برای یکی" (درباره مهمان مامان)»، وب‌سایت دست نوشته های محمد رضوانی پور.]</ref> داستان نشان می‌دهد که تعاون، راه‌حل عبور از بحران است. پس از ورود مهمان و شکل‌گیری نگرانی مادر خانواده برای حفظ آبرو، این همراهی همسایه‌هاست که مشکل را برطرف می‌کند؛ همسایه‌هایی که با وجود گرفتاری‌های شخصی، برای آبروداری خانواده میزبان، کنار یکدیگر می‌ایستند و تصویری از همکاری صمیمانه را به نمایش می‌گذارند.<ref>[https://btid.emaher.ir/content/66753/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA «نقد فیلم | «مهمان مامان»؛ تعاون اجتماعی، کلیدحل مشکلات»، وب‌سایت مرکز تبلیغ مجازی.]</ref>
زیرساخت روایت، معرفی [[سبک زندگی]] مبتنی بر همدلی و تعاون است که در آن «یکی برای همه و همه برای یکی» معنا پیدا می‌کند.<ref>[https://mohammad-rezvanipour.blog.ir/1393/10/01/یکی-برای-همه،-همه-برای-یکی-نقد-فیلم-مهمان-مامان «"یکی برای همه، همه برای یکی" (درباره مهمان مامان)»، وب‌سایت دست نوشته‌های محمد رضوانی پور.]</ref> در این روایت، پس از ورود یک مهمان و بروز نگرانی در مورد حفظ آبروی خانواده، همسایه‌ها، با وجود مشکلات شخصی، برای حمایت از خانواده میزبان، با یکدیگر هم‌افزایی و همکاری می‌کنند.<ref>[https://btid.emaher.ir/content/66753/نقد-فیلم-مهمان-مامان-تعاون-اجتماعی-کلیدحل-مشکلات «نقد فیلم | «مهمان مامان»؛ تعاون اجتماعی، کلیدحل مشکلات»، وب‌سایت مرکز تبلیغ مجازی.]</ref>


=== عوامل کلیدی ===
=== عوامل کلیدی فیلم ===
 
* '''کارگردان:''' مهمان مامان اثر داریوش مهرجویی است که فرد شناخته شده در [[سینمای اقتباسی ایران]] است.<ref>[https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نگاهی-به-دلایل-موفقیت-فیلم-مهمان-ماما «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>
* '''کارگردان'''
* '''فیلمنامه‌نویسان:''' داریوش مهرجویی و [[حمیده محمدی‌فر]] فیلمنامهٔ این فیلم را با همکاری هوشنگ مرادی کرمانی نوشته‌اند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/268938/مهمان-مامان-فيلمي-ساده-صميمي-و-پر-مفهوم «"مهمان مامان" فیلمی ساده، صمیمی و پر مفهوم»، خبرگزاری مهر.]</ref>
مهمان مامان یکی از آثار موفق زنده‌یاد داریوش مهرجویی است که جایگاه مهمی در سینمای اقتباسی ایران دارد.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>
* '''بازیگران اصلی:''' [[گلاب آدینه]] و [[حسن پورشیرازی]] در نقش زوج اصلی، هستهٔ داستان را شکل می‌دهند و در کنار آن‌ها، بازیگرانی چون [[پارسا پیروزفر]]، [[امین حیایی]]، [[نسرین مقانلو]]، [[فریده سپاه‌منصور]] و [[ژاله علو]]، همراه با [[ملیکا شریفی‌نیا]] و [[علیرضا جعفری]] به ایفای نقش پرداخته‌اند.<ref>[https://cabinmovie.ir/movies/سینمایی-مهمان-مامان/ «سینمایی مهمان مامان»، وب‌سایت کابین مووی.]</ref>
* '''فیلمنامه‌نویسان'''
داریوش مهرجویی و حمیده محمدی‌فر فیلمنامهٔ این فیلم را با همکاری هوشنگ مرادی کرمانی نوشته‌اند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/268938/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%8A%D9%84%D9%85%D9%8A-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B5%D9%85%D9%8A%D9%85%D9%8A-%D9%88-%D9%BE%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85 «"مهمان مامان" فيلمي ساده، صميمي و پر مفهوم»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* '''بازیگران اصلی'''
گلاب آدینه و حسن پورشیرازی در نقش زوج اصلی، هستهٔ داستان را شکل می‌دهند و در کنار آن‌ها، بازیگرانی چون پارسا پیروزفر، امین حیایی، نسرین مقانلو، فریده سپاه‌منصور و ژاله علو، همراه با ملیکا شریفی‌نیا و علیرضا جعفری به ایفای نقش پرداخته‌اند.<ref>[https://cabinmovie.ir/movies/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «سینمایی مهمان مامان»، وب‌سایت کابین مووی.]</ref>


=== گیشه ===
=== گیشه ===
این فیلم در سال ۱۳۸۳ش، با احتساب متوسط قیمت ۶۰۰ تومان برای هر بلیت به فروش حدود ۸۰۰ میلیون تومانی رسید و توانست یک‌میلیون و ۲۲۰ هزار مخاطب را جذب کرده و در جایگاه پنجمین فیلم پرفروش سال قرار بگیرد.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>
این فیلم در سال ۱۳۸۳ش، با احتساب متوسط قیمت ۶۰۰ تومان برای هر بلیت به فروش حدود ۸۰۰ میلیون تومانی رسید و توانست یک‌میلیون و ۲۲۰ هزار مخاطب را جذب کرده و در جایگاه پنجمین فیلم پرفروش سال قرار بگیرد.<ref>[https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نگاهی-به-دلایل-موفقیت-فیلم-مهمان-ماما «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>


== جوایز و افتخارات فیلم ==
== جوایز و افتخارات ==
فیلم مهمان مامان در بیست‌ودومین دوره جشنواره فیلم فجر در ۹ رشته نامزد دریافت سیمرغ بلورین شد. این نامزدی‌ها شامل بخش‌های کارگردانی، فیلمنامه، طراحی صحنه، چهره‌پردازی و صدابرداری بودند و گلاب آدینه، حسن پورشیرازی، پارسا پیروزفر و فریده سپاه‌منصور نیز در فهرست نامزدهای بازیگری قرار داشتند. این فیلم موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم جشنواره شد و هم‌زمان لوح زرین بهترین فیلم از نگاه منتقدان را نیز کسب کرد. همچنین در هشتمین جشن خانه سینما ۲ جایزه دریافت کرد و در ۸ بخش نامزد شد. این فیلم در هشتمین دوره جشن حافظ، در رشته‌های بهترین تدوین و بهترین بازیگر مرد نامزد دریافت جایزه بود.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> در جشنواره‌های بین‌المللی نیز جایزه ویژه هیات داوران نهمین دوره جشنواره بین المللی فیلم داکا به این اثر رسید.<ref>[https://www.irna.ir/amp/9766845/ «فیلم"مهمان مامان" ساخته "مهرجویی" جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> علاوه‌براین در سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فوکوئوکا ژاپن در بخش بهترین فیلم نامزد شد.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>
فیلم [[مهمان مامان (فیلم)|مهمان مامان]] در بیست‌ودومین دوره [[جشنواره فیلم فجر]] در ۹ رشته نامزد دریافت [[سیمرغ بلورین]] شد. این نامزدی‌ها شامل بخش‌های [[کارگردانی]]، [[فیلمنامه]]، [[طراحی صحنه]]، چهره‌پردازی و صدابرداری بودند و گلاب آدینه، حسن پورشیرازی، پارسا پیروزفر و فریده سپاه‌منصور نیز در فهرست نامزدهای بازیگری قرار داشتند. این فیلم موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم جشنواره شد و هم‌زمان لوح زرین بهترین فیلم از نگاه منتقدان را نیز کسب کرد. همچنین در هشتمین [[جشن خانه سینما]] ۲ جایزه دریافت کرد و در ۸ بخش نامزد شد. این فیلم در هشتمین دوره [[جشن حافظ]]، در رشته‌های بهترین تدوین و بهترین بازیگر مرد نامزد دریافت جایزه بود.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/خاطره-بازی-با-اثر-داریوش-مهرجویی-20-سال-از-میهمانی-مامان-گذشت «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> در جشنواره‌های بین‌المللی نیز جایزه ویژه هیئت داوران نهمین دوره [[جشنواره بین‌المللی فیلم داکا]] به این اثر رسید.<ref>[https://www.irna.ir/amp/9766845/ «فیلم"مهمان مامان" ساخته "مهرجویی" جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> علاوه‌براین در سیزدهمین [[جشنواره بین‌المللی فیلم فوکوئوکا]] [[ژاپن]] در بخش بهترین فیلم نامزد شد.<ref>[https://www.filmnews.ir/سینمای-ایران/نگاهی-به-دلایل-موفقیت-فیلم-مهمان-ماما «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>


== پیام‌های اجتماعی ==
== پیام‌های اجتماعی ==
* '''همدلی و مهربانی''': منتقدان معتقدند که فیلم مهمان مامان، تصویری صمیمی و انسانی از طبقات پایین جامعه ارائه می‌دهد و فضایی را به تصویر می‌کشد که از ویژگی‌های [[فرهنگ ایرانی]]، مانند [[همدلی]] و [[مهرورزی]]، برخوردار است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85752625/مهمان-مامان-روایتی-صمیمی-از-همدلی-در-اقتباسی-درخشان ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> [[ایثار]] و همیاری [[خانواده|خانواده‌ها]]، منجر به برپایی ضیافتی ساده و مجلسی آبرومندانه می‌شود. این رویکرد میان [[طبقه مرفه]] و [[سبک زندگی مدرن]]، کمتر مشاهده می‌شود.<ref>[https://www.598.ir/fa/news/35536/تبیین-3-لایه-سینمای-دینی-مهمان-مامان-فیلمی-عرفانی-است «تبیین 3 لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی 598.]</ref>
* '''حفظ کرامت انسان''': به نظر اصحاب رسانه، یکی از مضامین فیلم، حفظ [[کرامت انسانی]] در مواجهه با دشواری‌های معیشتی است. فیلم نشان می‌دهد که شخصیت‌ها با وجود تنگنای مالی، در تلاش برای حفظ شأن و آبروی خود و رعایت [[حرمت مهمان]] هستند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/خاطره-بازی-با-اثر-داریوش-مهرجویی-20-سال-از-میهمانی-مامان-گذشت «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
* '''مهمان‌نوازی''': برخی تحلیل‌گران سینما معتقدند که این اثر در بازنمایی عناصر فرهنگی و سنتی جامعه ایرانی، سنت [[مهمان‌نوازی]] ایرانیان را به‌خوبی ترسیم کرده است، ازجمله در شیوهٔ برگزاری مهمانی، روابط میان شخصیت‌ها و تأکید بر احترام به مهمان.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/خاطره-بازی-با-اثر-داریوش-مهرجویی-20-سال-از-میهمانی-مامان-گذشت «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
* '''روابط همسایگی''': به‌گفته منتقدان، همراهی و تلاش‌های پی‌درپی همسایه‌ها برای کمک به مادر خانواده، هرچند گاه با فضولی ناخواسته همراه است؛ بر اهمیت [[روابط انسانی]] و ارزش‌های [[همسایگی]] تأکید می‌کند.<ref>[https://filmonim.ir/mehmane-maman/ «فیلم مهمان مامانُ جشنی از همسایگی و انسانیت با چاشنی طنز»، وب‌سایت فیلمونیم.]</ref>


=== بازنمایی همدلی و مهربانی در زیست ایرانی ===
== دیدگاه‌ها و نقدها ==
فیلم با ترسیم جلوه‌ای از مهربانی در فرهنگ ایرانی، بر امکان عبور از دشواری‌ها از مسیر همدلی تأکید می‌کند. روایت ساده اما اثرگذار آن، احساسات مخاطب را درگیر ساخته و تصویری صمیمی و انسانی از طبقه فرودست جامعه ارائه می‌دهد؛ فضایی که در سراسر فیلم، رنگ‌وبویی کاملاً ایرانی و آکنده از همدلی و مهرورزی دارد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85752625/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86 ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
=== آرمان‌شهر خیالی ===
این فیلم با نگاهی خوش‌بینانه و ارائه تصویری از جهانی مبتنی بر همدلی و مشارکت انسانی، به‌عنوان اثری با [[رویکرد آرمان‌شهری]] توصیف شده است. با این حال، برخی از منتقدان، لحن آشتی‌جویانه و فاصله گرفتن از مضامین انتقادی اجتماعی را از نقاط ضعف آن برشمرده‌اند.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/فیلم-مهمان-مامان/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>


=== اخوت اجتماعی ===
=== تصویرسازی از زن ===
فیلم با الگوی سه‌گانهٔ شریعت، طریقت و حقیقت هم‌خوانی دارد و بر ارزش‌های دینی و اخلاقی استوار است. داستان در میان خانواده‌هایی زحمت‌کش و فقیر روایت می‌شود که در فضایی سنتی و مذهبی زندگی می‌کنند. همیاری، ایثار و روحیهٔ اخوت میان این خانواده‌ها سبب می‌شود ضیافتی ساده، از هیچ شکل بگیرد و به مجلسی آبرومندانه بدل شود؛ جلوه‌ای از همبستگی که ریشه در تربیت ایمانی دارد و در میان طبقات مرفه و سبک زندگی متجدد کمتر دیده می‌شود.<ref>[https://www.598.ir/fa/news/35536/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-3-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «تبیین 3 لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی 598.]</ref>
برخی از منتقدان، تصویر [[زن]] در این فیلم را در قالب مادر خانواده، دارای نوعی انفعال ارزیابی می‌کنند. شخصیت عفت‌خانم، با وجود نقش محوری در شکل‌گیری موقعیت داستانی، اغلب به‌عنوان فردی تابع شرایط و منتظر کمک دیگران به تصویر کشیده می‌شود. با این حال، فیلم این وضعیت را از طریق نمایش پذیرش شرایط دشوار توسط شخصیت زن، تعدیل می‌کند. مادری که با وجود مشکلات اقتصادی، بیماری و فشارهای اجتماعی، به حفظ [[روابط خانوادگی]] و ادامه [[زندگی]] می‌پردازد. از این منظر، نگاه کارگردان به زن، به جای تأکید بر کنش اجتماعی فعال، بر صبوری، [[سازگاری زن|سازگاری]] و حفظ [[سرمایه عاطفی]] تمرکز دارد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/9408/112834/منتظر_مهمان_مامان__نقد_فیلم «منتظر مهمان مامان (نقد فیلم)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


=== اهمیت کرامت انسان ===
=== تطهیر شخصیت‌های مسئله‌دار ===
یکی از مضامین فیلم، اهمیت حفظ کرامت انسانی در مواجهه با دشواری‌های معیشتی است. فیلم نشان می‌دهد که شخصیت‌ها با وجود تنگنای مالی، در تلاش‌ برای حفظ شأن و آبروی خود و رعایت حرمت مهمان هستند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
منتقدان بر این باورند که فیلم با اتخاذ رویکرد مصالحه، برخی شخصیت‌های مسئله‌دار را بدون برخورد انتقادی صریح بازنمایی می‌کند؛ از جمله جوان معتادی که با وجود [[خشونت علیه زنان|خشونت]] علیه همسر باردارش، در روایت فیلم با نگاهی همدلانه ترسیم می‌شود و کمتر با پیامدهای رفتارش مواجه است.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/فیلم-مهمان-مامان/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>


=== بازنمایی سنت مهمان‌نوازی ===
=== عدم مرزبندی با کمدی عامه‌پسند ===
این اثر به بازتاب عناصر فرهنگی و سنتی جامعه ایرانی می‌پردازد و جلوه‌هایی از آیین مهمان‌نوازی را به تصویر می‌کشد. شیوه برگزاری مهمانی، نوع روابط میان شخصیت‌ها و تأکید بر احترام به مهمان؛ از جمله مؤلفه‌هایی هستند که نشان‌دهنده سنت‌های فرهنگی و اجتماعی در بستر زندگی روزمره ایرانی‌اند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
از نگاه برخی منتقدان، مهمان مامان، مرز میان [[سینمای اجتماعی]] و کمدی عامه‌پسند را کمرنگ کرده و در شرایطی که [[سینمای اجتماعی ایران]] به‌سوی روایت‌های تلخ و انتقادی حرکت می‌کند، به جریان کمدی‌های بازاری امکان توجیه می‌دهد.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/فیلم-مهمان-مامان/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>
 
=== بازنمایی روابط همسایگی ===
این فیلم به ترسیم روابطی گرم و صمیمی میان همسایه‌ها می‌پردازد. همراهی و تلاش‌های پی‌درپی آنان برای کمک به مادر خانواده، هرچند گاه با فضولی ناخواسته همراه است؛ بر اهمیت روابط انسانی و ارزش‌های کمرنگ‌شده همسایگی تأکید می‌کند.<ref>[https://filmonim.ir/mehmane-maman/ «فیلم مهمان مامانُ جشنی از همسایگی و انسانیت با چاشنی طنز»، وب‌سایت فیلمونیم.]</ref>
 
== دیدگاه‌ها و نقدها ==


=== آرمان‌شهری خیالی ===
=== کارکرد تخدیری روایت ===
این فیلم به‌دلیل نگاه سرخوشانه، روایت ساده و تصویرسازی از جهانی مبتنی بر همدلی و مشارکت انسانی مورد استقبال منتقدان قرار گرفت و اثری با رویکردی آرمان‌شهری توصیف شد. با این وجود، از سوی برخی از منتقدان نیز به دلیل لحن آشتی‌جویانه و فاصله‌گرفتن از گزندگی اجتماعی، مورد انتقاد قرار گرفت.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>
برخی منتقدان مهمان مامان را فیلمی با کارکرد تسکینی و تا حدی تخدیری ارزیابی کرده‌اند؛ اثری که با تمرکز بر یک برش محدود از زندگی شخصیت‌ها، مخاطب را موقتاً از تداوم بحران‌های اقتصادی و اجتماعی دور می‌کند. روایت فیلم بدون پرداخت به پیشینه یا آینده وضعیت شخصیت‌ها، لحظه‌ای مطبوع برای مخاطب می‌آفریند.<ref>[https://film-magazine.com/reviews/iran/1164/ «از رنجِ دیگران...»، ماهنامه سینمایی فیلم.]</ref>


=== تحسین کارگردانی و بازیگران ===
=== تحسین کارگردانی و بازیگران ===
در نقدهای منتشرشده، کارگردانی داریوش مهرجویی در مهمان مامان به‌عنوان نمونه‌ای از تسلط و پختگی در روایت‌پردازی مورد تحسین قرار گرفته است. انتخاب داستانی ساده و سرراست، همراه با پرهیز از شعارزدگی و کلیشه، زمینه‌ای فراهم کرده که شخصیت‌ها واقعی، ملموس و دور از تیپ‌سازی به نظر برسند. بازی بازیگران نیز، به‌ویژه در نقش‌هایی متفاوت از کلیشه‌های پیشین، مورد توجه منتقدان قرار گرفت و توانایی مهرجویی در گرفتن بازی‌های سنجیده و هدایت بازیگران به سمت اجراهایی طبیعی و هماهنگ با فضای انسانی فیلم را نشان داد.<ref>[https://ketabnews.com/fa/news/12922/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز.]</ref>
در نقدهای منتشرشده، کارگردانی داریوش مهرجویی به دلیل تسلط در [[روایت‌پردازی]] و [[شخصیت‌پردازی]] مورد تحسین قرار گرفته است. بازی بازیگران نیز، به‌ویژه در نقش‌هایی متفاوت از کلیشه‌های پیشین، مورد توجه منتقدان قرار گرفت.<ref>[https://ketabnews.com/fa/news/12922/نگاهی-به-فیلم-مهمان-مامان-محسن-محمدی «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* احدی، نرگس، «فیلم مهمان مامانُ جشنی از همسایگی و انسانیت با چاشنی طنز»، وب‌سایت فیلمونیم، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* احدی، نرگس، «فیلم مهمان مامان، جشنی از همسایگی و انسانیت با چاشنی طنز»، وب‌سایت فیلمونیم، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «تبیین 3 لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی 598، تاریخ درج مطلب: ۲۸ دی ۱۳۹۰ش.
* پلنگی، محبوبه، «منتظر مهمان مامان (نقد فیلم)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۰ش.
* «تبیین ۳ لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی ۵۹۸، تاریخ درج مطلب: ۲۸ دی ۱۳۹۰ش.
* «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ش.
* «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ش.
* رضایی‌مقدم، سجاد، «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۴۰۳ش.
* رضایی‌مقدم، سجاد، «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ ۲۰ سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۴۰۳ش.
* رضوانی‌پور، محمد، «"یکی برای همه، همه برای یکی" (درباره مهمان مامان)»، وب‌سایت دست نوشته های محمد رضوانی پور، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* رضوانی‌پور، محمد، «یکی برای همه، همه برای یکی (دربارهٔ مهمان مامان)»، وب‌سایت دست نوشته‌های محمد رضوانی پور، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «سینمایی مهمان مامان»، وب‌سایت کابین مووی، آخرین بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «سینمایی مهمان مامان»، وب‌سایت کابین مووی، آخرین بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «فیلم"مهمان مامان" ساخته "مهرجویی" جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۳۸۴ش.
* عظیمی، شاپور، «از رنجِ دیگران…»، ماهنامه سینمایی فیلم، تاریخ درج مطلب: ۶ مهر ۱۳۹۵ش.
* قریشی، سید‌آریا، «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
* «فیلم «مهمان مامان» ساخته «مهرجویی» جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۳۸۴ش.
* ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۳ش.
* قریشی، سیدآریا، «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
* «"مهمان مامان" فيلمي ساده، صميمي و پر مفهوم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۳۸۴ش.
* «مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۳ش.
* «مهمان مامان» فیلمی ساده، صمیمی و پر مفهوم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۳۸۴ش.
* «نقد فیلم | «مهمان مامان»؛ تعاون اجتماعی، کلیدحل مشکلات»، وب‌سایت مرکز تبلیغ مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
* «نقد فیلم | «مهمان مامان»؛ تعاون اجتماعی، کلیدحل مشکلات»، وب‌سایت مرکز تبلیغ مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
* «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد ۱۳۸۳ | از مهمانی مامان ۲۰ سال گذشت»، فیلم نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ش.
* «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۰۰

مهمان مامان (فیلم)؛ یک کمدی اجتماعی با تمرکز بر همدلی و تعاون.

«مهمان مامان» فیلم کمدی اجتماعی به کارگردانی داریوش مهرجویی است که به بررسی روابط انسانی و فرهنگ مهمان‌نوازی در جامعه ایرانی می‌پردازد. این فیلم، با روایتی صمیمی و ساده، زندگی یک خانواده از طبقه متوسط را در شرایطی خاص به تصویر می‌کشد و بر اهمیت همدلی، تعاون و حفظ آبروی خانواده تأکید می‌کند.

معرفی فیلم

مهمان مامان فیلمی کمدی‌خانوادگی به کارگردانی داریوش مهرجویی است که در سال ۱۳۸۲ش ساخته شد. این اثر که هجدهمین فیلم بلند مهرجویی به‌شمار می‌آید، بر اساس کتابی با همین نام به نویسندگی هوشنگ مرادی کرمانی و تهیه‌کنندگی سیمافیلم تولید شده است.[۱] فیلم با نگاهی انتقادی به شرایط روز جامعه، زندگی خانواده‌ای آبرومند اما فرودست را روایت می‌کند.[۲]

خلاصه داستان

داستان فیلم دربارهٔ حضور سرزده مهمان برای خانواده است. مادر خانواده، با وجود تنگنای مالی، برای حفظ آبرو و فراهم‌کردن پذیرایی مناسب، از همسایه‌ها کمک می‌گیرد. این همیاری به شکل‌گیری فضایی از همدلی و نوع‌دوستی در خانه و محله می‌انجامد.[۳]

درون‌مایه و محورهای اصلی

زیرساخت روایت، معرفی سبک زندگی مبتنی بر همدلی و تعاون است که در آن «یکی برای همه و همه برای یکی» معنا پیدا می‌کند.[۴] در این روایت، پس از ورود یک مهمان و بروز نگرانی در مورد حفظ آبروی خانواده، همسایه‌ها، با وجود مشکلات شخصی، برای حمایت از خانواده میزبان، با یکدیگر هم‌افزایی و همکاری می‌کنند.[۵]

عوامل کلیدی فیلم

گیشه

این فیلم در سال ۱۳۸۳ش، با احتساب متوسط قیمت ۶۰۰ تومان برای هر بلیت به فروش حدود ۸۰۰ میلیون تومانی رسید و توانست یک‌میلیون و ۲۲۰ هزار مخاطب را جذب کرده و در جایگاه پنجمین فیلم پرفروش سال قرار بگیرد.[۹]

جوایز و افتخارات

فیلم مهمان مامان در بیست‌ودومین دوره جشنواره فیلم فجر در ۹ رشته نامزد دریافت سیمرغ بلورین شد. این نامزدی‌ها شامل بخش‌های کارگردانی، فیلمنامه، طراحی صحنه، چهره‌پردازی و صدابرداری بودند و گلاب آدینه، حسن پورشیرازی، پارسا پیروزفر و فریده سپاه‌منصور نیز در فهرست نامزدهای بازیگری قرار داشتند. این فیلم موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم جشنواره شد و هم‌زمان لوح زرین بهترین فیلم از نگاه منتقدان را نیز کسب کرد. همچنین در هشتمین جشن خانه سینما ۲ جایزه دریافت کرد و در ۸ بخش نامزد شد. این فیلم در هشتمین دوره جشن حافظ، در رشته‌های بهترین تدوین و بهترین بازیگر مرد نامزد دریافت جایزه بود.[۱۰] در جشنواره‌های بین‌المللی نیز جایزه ویژه هیئت داوران نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم داکا به این اثر رسید.[۱۱] علاوه‌براین در سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فوکوئوکا ژاپن در بخش بهترین فیلم نامزد شد.[۱۲]

پیام‌های اجتماعی

  • همدلی و مهربانی: منتقدان معتقدند که فیلم مهمان مامان، تصویری صمیمی و انسانی از طبقات پایین جامعه ارائه می‌دهد و فضایی را به تصویر می‌کشد که از ویژگی‌های فرهنگ ایرانی، مانند همدلی و مهرورزی، برخوردار است.[۱۳] ایثار و همیاری خانواده‌ها، منجر به برپایی ضیافتی ساده و مجلسی آبرومندانه می‌شود. این رویکرد میان طبقه مرفه و سبک زندگی مدرن، کمتر مشاهده می‌شود.[۱۴]
  • حفظ کرامت انسان: به نظر اصحاب رسانه، یکی از مضامین فیلم، حفظ کرامت انسانی در مواجهه با دشواری‌های معیشتی است. فیلم نشان می‌دهد که شخصیت‌ها با وجود تنگنای مالی، در تلاش برای حفظ شأن و آبروی خود و رعایت حرمت مهمان هستند.[۱۵]
  • مهمان‌نوازی: برخی تحلیل‌گران سینما معتقدند که این اثر در بازنمایی عناصر فرهنگی و سنتی جامعه ایرانی، سنت مهمان‌نوازی ایرانیان را به‌خوبی ترسیم کرده است، ازجمله در شیوهٔ برگزاری مهمانی، روابط میان شخصیت‌ها و تأکید بر احترام به مهمان.[۱۶]
  • روابط همسایگی: به‌گفته منتقدان، همراهی و تلاش‌های پی‌درپی همسایه‌ها برای کمک به مادر خانواده، هرچند گاه با فضولی ناخواسته همراه است؛ بر اهمیت روابط انسانی و ارزش‌های همسایگی تأکید می‌کند.[۱۷]

دیدگاه‌ها و نقدها

آرمان‌شهر خیالی

این فیلم با نگاهی خوش‌بینانه و ارائه تصویری از جهانی مبتنی بر همدلی و مشارکت انسانی، به‌عنوان اثری با رویکرد آرمان‌شهری توصیف شده است. با این حال، برخی از منتقدان، لحن آشتی‌جویانه و فاصله گرفتن از مضامین انتقادی اجتماعی را از نقاط ضعف آن برشمرده‌اند.[۱۸]

تصویرسازی از زن

برخی از منتقدان، تصویر زن در این فیلم را در قالب مادر خانواده، دارای نوعی انفعال ارزیابی می‌کنند. شخصیت عفت‌خانم، با وجود نقش محوری در شکل‌گیری موقعیت داستانی، اغلب به‌عنوان فردی تابع شرایط و منتظر کمک دیگران به تصویر کشیده می‌شود. با این حال، فیلم این وضعیت را از طریق نمایش پذیرش شرایط دشوار توسط شخصیت زن، تعدیل می‌کند. مادری که با وجود مشکلات اقتصادی، بیماری و فشارهای اجتماعی، به حفظ روابط خانوادگی و ادامه زندگی می‌پردازد. از این منظر، نگاه کارگردان به زن، به جای تأکید بر کنش اجتماعی فعال، بر صبوری، سازگاری و حفظ سرمایه عاطفی تمرکز دارد.[۱۹]

تطهیر شخصیت‌های مسئله‌دار

منتقدان بر این باورند که فیلم با اتخاذ رویکرد مصالحه، برخی شخصیت‌های مسئله‌دار را بدون برخورد انتقادی صریح بازنمایی می‌کند؛ از جمله جوان معتادی که با وجود خشونت علیه همسر باردارش، در روایت فیلم با نگاهی همدلانه ترسیم می‌شود و کمتر با پیامدهای رفتارش مواجه است.[۲۰]

عدم مرزبندی با کمدی عامه‌پسند

از نگاه برخی منتقدان، مهمان مامان، مرز میان سینمای اجتماعی و کمدی عامه‌پسند را کمرنگ کرده و در شرایطی که سینمای اجتماعی ایران به‌سوی روایت‌های تلخ و انتقادی حرکت می‌کند، به جریان کمدی‌های بازاری امکان توجیه می‌دهد.[۲۱]

کارکرد تخدیری روایت

برخی منتقدان مهمان مامان را فیلمی با کارکرد تسکینی و تا حدی تخدیری ارزیابی کرده‌اند؛ اثری که با تمرکز بر یک برش محدود از زندگی شخصیت‌ها، مخاطب را موقتاً از تداوم بحران‌های اقتصادی و اجتماعی دور می‌کند. روایت فیلم بدون پرداخت به پیشینه یا آینده وضعیت شخصیت‌ها، لحظه‌ای مطبوع برای مخاطب می‌آفریند.[۲۲]

تحسین کارگردانی و بازیگران

در نقدهای منتشرشده، کارگردانی داریوش مهرجویی به دلیل تسلط در روایت‌پردازی و شخصیت‌پردازی مورد تحسین قرار گرفته است. بازی بازیگران نیز، به‌ویژه در نقش‌هایی متفاوت از کلیشه‌های پیشین، مورد توجه منتقدان قرار گرفت.[۲۳]

پانویس

  1. ↑ «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک.
  2. ↑ «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.
  3. ↑ ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.
  4. ↑ «"یکی برای همه، همه برای یکی" (درباره مهمان مامان)»، وب‌سایت دست نوشته‌های محمد رضوانی پور.
  5. ↑ «نقد فیلم | «مهمان مامان»؛ تعاون اجتماعی، کلیدحل مشکلات»، وب‌سایت مرکز تبلیغ مجازی.
  6. ↑ «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.
  7. ↑ «"مهمان مامان" فیلمی ساده، صمیمی و پر مفهوم»، خبرگزاری مهر.
  8. ↑ «سینمایی مهمان مامان»، وب‌سایت کابین مووی.
  9. ↑ «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.
  10. ↑ «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.
  11. ↑ «فیلم"مهمان مامان" ساخته "مهرجویی" جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا.
  12. ↑ «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.
  13. ↑ ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.
  14. ↑ «تبیین 3 لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی 598.
  15. ↑ «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.
  16. ↑ «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.
  17. ↑ «فیلم مهمان مامانُ جشنی از همسایگی و انسانیت با چاشنی طنز»، وب‌سایت فیلمونیم.
  18. ↑ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.
  19. ↑ «منتظر مهمان مامان (نقد فیلم)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  20. ↑ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.
  21. ↑ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.
  22. ↑ «از رنجِ دیگران...»، ماهنامه سینمایی فیلم.
  23. ↑ «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز.

منابع

  • احدی، نرگس، «فیلم مهمان مامان، جشنی از همسایگی و انسانیت با چاشنی طنز»، وب‌سایت فیلمونیم، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • پلنگی، محبوبه، «منتظر مهمان مامان (نقد فیلم)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۴ مهر ۱۴۰۰ش.
  • «تبیین ۳ لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی ۵۹۸، تاریخ درج مطلب: ۲۸ دی ۱۳۹۰ش.
  • «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ش.
  • رضایی‌مقدم، سجاد، «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ ۲۰ سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۴۰۳ش.
  • رضوانی‌پور، محمد، «یکی برای همه، همه برای یکی (دربارهٔ مهمان مامان)»، وب‌سایت دست نوشته‌های محمد رضوانی پور، تاریخ بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «سینمایی مهمان مامان»، وب‌سایت کابین مووی، آخرین بازدید: ۱۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • عظیمی، شاپور، «از رنجِ دیگران…»، ماهنامه سینمایی فیلم، تاریخ درج مطلب: ۶ مهر ۱۳۹۵ش.
  • «فیلم «مهمان مامان» ساخته «مهرجویی» جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۳۸۴ش.
  • قریشی، سیدآریا، «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
  • «مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۳ش.
  • «مهمان مامان» فیلمی ساده، صمیمی و پر مفهوم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۳۸۴ش.
  • «نقد فیلم | «مهمان مامان»؛ تعاون اجتماعی، کلیدحل مشکلات»، وب‌سایت مرکز تبلیغ مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
  • «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد ۱۳۸۳ | از مهمانی مامان ۲۰ سال گذشت»، فیلم نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
  • «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۵ شهریور ۱۳۹۴ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=مهمان_مامان_(فیلم)&oldid=8953»