پرش به محتوا

روز وحدت حوزه و دانشگاه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''روز وحدت حوزه و دانشگاه'''</big>؛ نماد هم‌پیمانی علم و دین برای پیوند تخصص، اخلاق و حل مسائل جامعه.<br> روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با 27 آذرماه، برگزار می‌شود. هدف اصلی این روز، پیوند زدن دانش روز و تخصص‌های علمی با ارزش‌های اخلاقی و دینی...» ایجاد کرد
 
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
(۲۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''روز وحدت حوزه و دانشگاه'''</big>؛ نماد هم‌پیمانی علم و دین برای پیوند تخصص، اخلاق و حل مسائل جامعه.<br>
{{درشت|'''روز وحدت حوزه و دانشگاه'''}}؛ مناسبت رسمی ۲۷ آذر در تقویم جمهوری اسلامی ایران با هدف پیوند حوزه و دانشگاه.


روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با 27 آذرماه، برگزار می‌شود. هدف اصلی این روز، پیوند زدن دانش روز و تخصص‌های علمی با ارزش‌های اخلاقی و دینی بوده تا نخبگانِ هر دو نهاد بتوانند با همکاری هم، گرهی از مشکلات واقعی جامعه باز کنند.
روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با [[۲۷ آذر]] در تقویم [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]] بوده و نام‌گذاری آن با تلاش‌های [[محمد مفتح]] برای ایجاد ارتباط میان [[حوزه علمیه|حوزه]] و [[دانشگاه]] ارتباط دارد. این مناسبت در فضای پس‌از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، با تأکید بر ارتباط میان آموزش حوزوی و آموزش دانشگاهی و کاهش تلقی ناسازگاری میان [[علوم دینی]] و علوم جدید شکل گرفت.
==معرفی==
 
روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت محمد مفتح در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان به‌شمار می‌رفت.  
== معرفی ==
==تاریخچه==
روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]] است که هر ساله در [[۲۷ آذر]] برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت [[محمد مفتح]] در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان حوزه و دانشگاه به‌شمار می‌رفت. نام‌گذاری این روز با پیشنهاد و تأیید [[سید روح‌الله خمینی]] انجام شد.<ref>{{پک/بن|وحدت1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،<ref>{{پک/بن|وحدت2|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref> ارزیابی سالانه روش‌های علمی،<ref>{{پک/بن|وحدت5|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف<ref>{{پک/بن|وحدت6|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.<ref>{{پک/بن|وحدت2|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref>
در سنّت آموزشی ایران کهن و در مراکزی مانند نظامیه‌ها، علوم دینی و علوم تجربی به‌صورت هم‌زمان و یکپارچه تدریس می‌شدند. با این حال، با ورود علوم جدید و تأسیس نهادهای آموزشی مدرن نظیر دارالفنون و سپس دانشگاه تهران در دوره‌های قاجار و پهلوی، گسستی میان آموزش‌های جدید و معارف دینی پدید آمد که به تقابل میان نهادهای سنت و مدرنیته  و توسعۀ الگوی سکولار در نظام آموزشی انجامید.  این جدایی دو علت عمده داشت: از یک‌سو بدبینی برخی علمای دینی به علوم جدید به‌دلیل ترویج آنها توسط دولت‌های غربی و نفوذ سیاست‌های غیردینی که سبب روگردانی حوزه‌ها از دانش‌های روز شد و از سوی دیگر شکل‌گیری دانشگاه‌ها بر مبنای الگوی غربی قرن نوزدهم و طرد دین از عرصۀ مدیریت جامعه که به بی‌توجهی به پیشینه‌های معنوی انجامید.<br>
 
== گرامیداشت ==
با این حال، در دوران مبارزات پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش، نخستین زمینه‌های تقریب عملی با برگزاری همایش‌ها و تجمع‌های مشترک میان طلاب و دانشجویان در مراکزی مانند دانشگاه تهران شکل گرفت.  در این برهه، چهره‌هایی همچون مرتضی مطهری، محمد حسینی بهشتی، محمدجواد باهنر و محمد مفتح با نگارش مقالات و حضور فعال در محیط‌های دانشگاهی، مسیر ارتباطی دو نهاد را هموار ساختند.  همچنین در میان جریان‌های فکری، موضوع نحوۀ حضور دین در اجتماع محل بحث بود؛ از جمله نقدهای علی شریعتی به کارکردهای اجتماعی روحانیت و پاسخ‌های امام خمینی که بر لزوم پیوند علم و ایمان تأکید می‌کرد. در کنار این مباحث نظری، اقدامات انقلابی نظیر اقامۀ نماز عید فطر قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و تحصن در مسجد دانشگاه تهران به رهبری چهره‌هایی مانند محمد مفتح، زمینه‌ساز تقریب عملی حوزویان و دانشگاهیان شد.<br>
روز وحدت حوزه و دانشگاه هر سال با برگزاری برنامه‌هایی در دانشگاه‌ها و [[حوزه علمیه|حوزه‌های علمیه]] گرامی داشته می‌شود.<ref>{{پک/بن|وحدت5|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> نشست‌های علمی و فرهنگی، سخنرانی، دیدار میان استادان حوزه و دانشگاه و برنامه‌های بزرگداشت از جمله فعالیت‌هایی است که در این مناسبت برگزار می‌شود.<ref>{{پک/بن|وحدت4|ک=مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه|ف=بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> در برخی برنامه‌ها نیز موضوعاتی مانند وضعیت همکاری حوزه و دانشگاه، نقش این دو نهاد در آموزش و پژوهش<ref>{{پک/بن|وحدت2|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref> و بررسی مسائل مرتبط با ارتباط آنها مطرح می‌شود.<ref>{{پک/بن|وحدت3|ک=وب‌سایت دانشگاه بیرجند|ف=آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
 
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.  این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند، ارزیابی سالانه روش‌های علمی، همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.  
== پانویس ==
==ابعاد و محورهای یادبود==
{{پانویس}}
در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی ایران، مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه به‌معنای یکسان‌سازی رشته‌های تحصیلی یا ادغام اداری این دو نهاد نیست بلکه حوزه و دانشگاه به‌عنوان دو بال از یک مجموعۀ علمی و معنوی واحد برای دستیابی به جامعه‌ای مستقل و الگو تعریف می‌شوند.  پروژۀ وحدت حوزه و دانشگاه بیشتر در دو ساحت دنبال می‌شود: ساحت بنیادین که بر گفت‌وگوی فلسفی میان علم و دین، تبیین مبانی هستی‌شناختی علوم انسانی و جهت‌دهی دانش بر اساس عقلانیت دینی تمرکز دارد و ساحت کاربردی که هدف آن هم‌افزایی دو نهاد برای حل چالش‌های واقعی و پاسخ‌گویی به نیازهای مادی و معنوی جامعه است.
 
محورهای اصلی که در برنامه‌ها و یادبودهای این مناسبت مورد تأکید قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:
== منابع ==
# تلفیق دانش‌ تخصصی و معارف دینی: ایجاد پیوند میان علوم تجربی، انسانی و فنی با ارزش‌های اخلاقی؛  به‌گونه‌ای که حوزه مرکز شناخت معارف اسلامی و دانشگاه مرکز تحلیل پدیده‌های طبیعی و علوم تجربی شناخته می‌شود.
{{آغاز منابع}}
# تبادل امتیازات آموزشی و اخلاقی: انتقال سنت‌های اصیل اخلاقی و زهد حوزوی به دانشگاه و در مقابل، بهره‌گیری حوزه از دیدگاه‌های نو، وسعت بینش و روش‌های جدید پژوهشی دانشگاه.
* {{یادکرد وب|عنوان=آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه|نشانی=https://www.birjand.ac.ir/fa/news/33030/آیین-گرامیداشت-روز-وحدت-حوزه-و-دانشگاه|تاریخ=30 آذر 1404|تاریخ بازبینی=3 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وحدت3}}|وبگاه=وب‌سایت دانشگاه بیرجند}}
# تربیت نخبگان متعهد: پرورش متخصصانی در رشته‌های مختلف که علاوه بر دانش روز، از معارف دینی برخوردار بوده  و توانایی مواجهه با مسائل اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی را داشته باشند.  
* {{یادکرد وب|عنوان=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه|نشانی=https://hawzah.net/fa/Article/View/99435/از-مفاهیم-کاربردی-تا-بیان-ساده-مفهوم-وحدت-حوزه-و-دانشگاه?rcIds=78014|تاریخ=27 آذر 1399|تاریخ بازبینی=3 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وحدت6}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه}}
# همکاری‌های آموزشی و پژوهشی: راه‌اندازی رشته‌ها و مراکز پژوهشی مشترک، تبادل روش‌های تدریس،  تدوین کتب علوم انسانی کاربردی توسط دانشگاه برای حوزه و تأمین اساتید معارف و مبلغان توسط حوزه برای محیط‌های دانشگاهی.
* {{یادکرد وب|عنوان=بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه|نشانی=https://howzehtehran.ir/blog/بزرگداشت-روز-وحدت-حوزه-و-دانشگاه|تاریخ=28 آذر 1402|تاریخ بازبینی=3 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وحدت4}}|وبگاه=مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه}}
==چالش‌ها و اقدامات پیشنهادی==
* {{یادکرد وب|عنوان=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد|نشانی=https://webda.umsha.ac.ir/webda-link/روز-وحدت-حوزه-و-دانشگاه-گرامی‌-باد|تاریخ=4 آبان 1401|تاریخ بازبینی=3 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وحدت2}}|وبگاه=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان}}
در مسیر تحقق اهداف تعیین‌شده برای این مناسبت، چالش‌ها و موانع متعددی شناسایی شده است:
* {{یادکرد وب|عنوان=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود|نشانی=https://snn.ir/fa/news/282061/علت-نامگذاری-روز-وحدت-حوزه-و-دانشگاه-تحقق-یک-انقلاب-در-عرصه-علم-بود|تاریخ=28 آذر 1392|تاریخ بازبینی=3 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وحدت1}}|وبگاه=خبرگزاری دانشجو}}
# عوامل بیرونی و فکری: تلاش رسانه‌های بیگانه برای ایجاد بی‌اعتمادی میان دانشجویان و روحانیون، تسلط گفتمان انزواطلبی در برخی بخش‌های حوزوی و سکولاریسم در برخی بخش‌های دانشگاهی. 
* {{یادکرد وب|عنوان=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه|نشانی=https://motahari.ac.ir/fa/news/4313/مراسم-بزرگداشت-روز-وحدت-حوزه-و-دانشگاه|تاریخ=27 آذر 1401|تاریخ بازبینی=3 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وحدت5}}|وبگاه=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری}}
# موانع ساختاری و اجرایی: تقلیل اقدامات عملی به همایش‌های سالانه،  کاهش خروجی‌های کاربردی،  سیاست‌زدگی علم و دین،  محدود شدن همکاری‌ها به تدریس متقابل استادان به جای تحول در متون درسی، نفوذ مدرک‌گرایی در حوزه‌ها و ناآگاهی بدنه دو نهاد از ظرفیت‌های یکدیگر. 
{{پایان منابع}}
برای مواجهه با این آسیب‌ها، محورها و برنامه‌های زیر در دستور کار مسئولان قرار گرفته است:
# ایجاد ستاد وحدت حوزه و دانشگاه در وزارت علوم و تدوین منشور وحدت برای سیاست‌گذاری منسجم.
# راه‌اندازی دفاتر همکاری حوزوی در دانشگاه‌های معتبر جهت ارائۀ مشاوره و اجرای برنامه‌های فرهنگی.
# بهره‌گیری از دیپلماسی رسانه‌ای برای انعکاس پیوند علم و دین و تقویت ارتباط حوزه با آموزش و پرورش.
# کاربردی کردن دروس خارج حوزه، بازنگری متون درسی بر اساس نیازهای روز و اجتناب از برنامه‌های غیرکاربردی.
==دستاوردها و کارکردهای اجتماعی==
در دهه‌های پس از نام‌گذاری این روز، ساختارهای رسمی گوناگونی برای پیگیری ارتباط دو نهاد ایجاد شد.  تأسیس نهاد نمایندگی مقام رهبری در دانشگاه‌ها، راه‌اندازی پژوهشگاه‌های مشترک، شکل‌گیری رشته‌های تلفیقی، استفاده از ابزارهای فناوری در آموزش‌های حوزوی  و تشکیل دبیرخانۀ دائمی همکاری حوزه و دانشگاه از دستاوردهای عملی این رویکرد است. همچنین، مشارکت حوزویان و دانشگاهیان در مسئولیت‌های اجتماعی و ارائۀ خدمات بهداشتی و عمومی، از دیگر جلوه‌های این پیوند به‌شمار می‌رود.<br>
از منظر دیدگاه‌های رسمی، حوزۀ علمیه متکفل پاسخ‌گویی به حیات معنوی و دانشگاه متکفل سامان‌دهی به حیات مادی، معیشت و سلامت جامعه است. هدف نهایی، تبدیل دانش دینی به زیربنای معرفتی برای علوم مختلف است تا فناوری و علوم تجربی در مسیر نیازها و ارزش‌های جامعه به‌کار گرفته شوند.<br>
عالمان و نخبگان این دو نهاد وظیفه دارند به آگاهی‌بخشی اجتماعی، تبیین حقایق و شناسایی مخاطرات جامعه بپردازند. زمینه‌سازی برای آزاداندیشی، نظریه‌پردازی، نقد علمی، احیای سنت‌های اصیل تعامل علم و دین  و حضور مشترک در بحران‌های اجتماعی از مهم‌ترین رسالت‌های حوزه و دانشگاه به شمار می‌رود.

نسخهٔ کنونی تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۴۰

روز وحدت حوزه و دانشگاه؛ مناسبت رسمی ۲۷ آذر در تقویم جمهوری اسلامی ایران با هدف پیوند حوزه و دانشگاه.

روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با ۲۷ آذر در تقویم جمهوری اسلامی ایران بوده و نام‌گذاری آن با تلاش‌های محمد مفتح برای ایجاد ارتباط میان حوزه و دانشگاه ارتباط دارد. این مناسبت در فضای پس‌از پیروزی انقلاب اسلامی، با تأکید بر ارتباط میان آموزش حوزوی و آموزش دانشگاهی و کاهش تلقی ناسازگاری میان علوم دینی و علوم جدید شکل گرفت.

معرفی

روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در ۲۷ آذر برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت محمد مفتح در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان حوزه و دانشگاه به‌شمار می‌رفت. نام‌گذاری این روز با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی انجام شد.[۱] این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،[۲] ارزیابی سالانه روش‌های علمی،[۳] همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف[۴] و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.[۵]

گرامیداشت

روز وحدت حوزه و دانشگاه هر سال با برگزاری برنامه‌هایی در دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه گرامی داشته می‌شود.[۶] نشست‌های علمی و فرهنگی، سخنرانی، دیدار میان استادان حوزه و دانشگاه و برنامه‌های بزرگداشت از جمله فعالیت‌هایی است که در این مناسبت برگزار می‌شود.[۷] در برخی برنامه‌ها نیز موضوعاتی مانند وضعیت همکاری حوزه و دانشگاه، نقش این دو نهاد در آموزش و پژوهش[۸] و بررسی مسائل مرتبط با ارتباط آنها مطرح می‌شود.[۹]

پانویس

منابع

  • «آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه». وب‌سایت دانشگاه بیرجند. ۳۰ آذر ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۳ مرداد ۱۴۰۵.
  • «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه. ۲۷ آذر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۳ مرداد ۱۴۰۵.
  • «بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه». مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه. ۲۸ آذر ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۳ مرداد ۱۴۰۵.
  • «روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد». وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان. ۴ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۳ مرداد ۱۴۰۵.
  • «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود». خبرگزاری دانشجو. ۲۸ آذر ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۳ مرداد ۱۴۰۵.
  • «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه». وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری. ۲۷ آذر ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۳ مرداد ۱۴۰۵.