بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
* نخستین موج ترورهای سازمانیافته از اوایل ۱۳۵۸ش با فعالیت گروه فرقان آغاز شد. این گروه که با شعارهایی همچون [[اسلام منهای روحانیت]] فعالیت میکرد، با بهرهگیری از فضای دانشگاهی و جذب جوانان سطحینگر، اقدام به ترور شخصیتهای برجستهٔ انقلابی کرد. این مرحله با ترور نخستین فرمانده [[ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران]] در [[اردیبهشت]] ۱۳۵۸ش آغاز شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/بازخوانی-24-ترور-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> و سپس شماری از اعضای [[شورای انقلاب اسلامی|شورای انقلاب]] و روحانیون تأثیرگذار را دربر گرفت. این موج با دستگیری اعضای اصلی گروه فرقان در [[دی (ماه)|دیماه]] همان سال فروکش کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/روزی-که-اکبر-گودرزی-سرکرده-گروهک-فرقان-تیرباران-شد «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | * نخستین موج ترورهای سازمانیافته از اوایل ۱۳۵۸ش با فعالیت گروه فرقان آغاز شد. این گروه که با شعارهایی همچون [[اسلام منهای روحانیت]] فعالیت میکرد، با بهرهگیری از فضای دانشگاهی و جذب جوانان سطحینگر، اقدام به ترور شخصیتهای برجستهٔ انقلابی کرد. این مرحله با ترور نخستین فرمانده [[ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران]] در [[اردیبهشت]] ۱۳۵۸ش آغاز شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/بازخوانی-24-ترور-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> و سپس شماری از اعضای [[شورای انقلاب اسلامی|شورای انقلاب]] و روحانیون تأثیرگذار را دربر گرفت. این موج با دستگیری اعضای اصلی گروه فرقان در [[دی (ماه)|دیماه]] همان سال فروکش کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/روزی-که-اکبر-گودرزی-سرکرده-گروهک-فرقان-تیرباران-شد «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
* پس از [[عزل ابوالحسن بنیصدر]] از ریاستجمهوری، سازمان مجاهدین خلق راهبرد مبارزه مسلحانه را در پیش گرفت. این مرحله با ترور نافرجام یکی از شخصیتهای مؤثر انقلاب در [[تیر (ماه)|تیرماه]] ۱۳۶۰ش آغاز شد و در پی آن، [[انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی]]<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> و دفتر نخستوزیری به ترتیب در تیر و [[شهریور]] همان سال، نقطه اوج این ترورها بود که منجر به کشتهشدن جمع زیادی از مقامات عالیرتبه قضایی، اجرایی و نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] شد. این روند طی دهه شصت با ترور امامان جمعه و پس از پایان [[جنگ عراق با ایران]] در دهه هفتاد با ترور برخی از فرماندهان نظامی و مسئولان قضایی ادامه یافت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/پرونده-ای-درباره-همۀ-ترورهای-سیاسی-تاریخ-معاصر-ایران «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> | * پس از [[عزل ابوالحسن بنیصدر]] از ریاستجمهوری، [[سازمان مجاهدین خلق]]، راهبرد مبارزه مسلحانه را در پیش گرفت. این مرحله با ترور نافرجام یکی از شخصیتهای مؤثر انقلاب در [[تیر (ماه)|تیرماه]] ۱۳۶۰ش آغاز شد و در پی آن، [[انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی]]<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> و دفتر نخستوزیری به ترتیب در تیر و [[شهریور]] همان سال، نقطه اوج این ترورها بود که منجر به کشتهشدن جمع زیادی از مقامات عالیرتبه قضایی، اجرایی و نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] شد. این روند طی دهه شصت با ترور امامان جمعه و پس از پایان [[جنگ عراق با ایران]] در دهه هفتاد با ترور برخی از فرماندهان نظامی و مسئولان قضایی ادامه یافت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/پرونده-ای-درباره-همۀ-ترورهای-سیاسی-تاریخ-معاصر-ایران «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
* از اواخر دهه هشتاد، تمرکز [[عملیات تروریستی|عملیاتهای تروریستی]] به ترور دانشمندان هستهای و فرماندهان نظامی معطوف شد. این ترورها که با حمایت و هدایت مستقیم سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا صورت میگرفت، طی سالهای ۱۳۸۸ش تا ۱۳۹۹ش شماری از مشاوران و مدیران [[برنامه هستهای ایران]] را هدف قرار داد. نقطه عطف این مرحله، ترور [[قاسم سلیمانی]] فرمانده [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در دیماه ۱۳۹۸ش توسط نیروهای مسلح آمریکا بود که واکنشهای بیسابقهای در پی داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/پرونده-ای-درباره-همۀ-ترورهای-سیاسی-تاریخ-معاصر-ایران «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> | * از اواخر دهه هشتاد، تمرکز [[عملیات تروریستی|عملیاتهای تروریستی]] به ترور دانشمندان هستهای و فرماندهان نظامی معطوف شد. این ترورها که با حمایت و هدایت مستقیم سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا صورت میگرفت، طی سالهای ۱۳۸۸ش تا ۱۳۹۹ش شماری از مشاوران و مدیران [[برنامه هستهای ایران]] را هدف قرار داد. نقطه عطف این مرحله، ترور [[قاسم سلیمانی]] فرمانده [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در دیماه ۱۳۹۸ش توسط نیروهای مسلح آمریکا بود که واکنشهای بیسابقهای در پی داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/پرونده-ای-درباره-همۀ-ترورهای-سیاسی-تاریخ-معاصر-ایران «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
* از ۱۴۰۴ش رویکرد ترور بهشکل حملات هماهنگ و گسترده توسط اسرائیل و آمریکا وارد فاز جدیدی شد. این مرحله ابتدا در [[۲۳ خرداد]] ۱۴۰۴ش، در [[جنگ ۱۲ روزه]]، با حملات هوایی اسرائیل به اهداف نظامی در تهران و ترور جمعی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح آغاز شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311256/شهادت-سرلشکر-باقری-شهادت-سردار-حاجی-زاده-شهادت-سردار-سلامی%C2%A0۷۸-نفر-شهید-و-۳۲۹-تن-مجروحشهادت-۶-دانشمند-هستهای-در-حمله-تروریستی-اسرائیل «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هستهای در حمله تروریستی اسرائیل»، وبسایت تابناک،.]</ref> نقطهٔ اوج این موج از ترورها در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش و با عنوان [[عملیات خشم حماسی|خشم حماسی]] از سوی آمریکا و [[عملیات شیر غران|شیر غران]] از سوی اسرائیل با [[ترور سیدعلی خامنهای|ترور سید علی خامنهای]]، [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] و شماری از مقامات عالیرتبه نظامی و امنیتی کشور رقم خورد. این حملات که با هدف فروپاشی ساختار حکمرانی طراحی شده بودند، با واکنشهای متقابل گسترده و تغییر معادلات منطقهای همراه شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک]؛ {{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> | * از ۱۴۰۴ش رویکرد ترور بهشکل حملات هماهنگ و گسترده توسط اسرائیل و آمریکا وارد فاز جدیدی شد. این مرحله ابتدا در [[۲۳ خرداد]] ۱۴۰۴ش، در [[جنگ ۱۲ روزه]]، با حملات هوایی اسرائیل به اهداف نظامی در تهران و ترور جمعی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح آغاز شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311256/شهادت-سرلشکر-باقری-شهادت-سردار-حاجی-زاده-شهادت-سردار-سلامی%C2%A0۷۸-نفر-شهید-و-۳۲۹-تن-مجروحشهادت-۶-دانشمند-هستهای-در-حمله-تروریستی-اسرائیل «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هستهای در حمله تروریستی اسرائیل»، وبسایت تابناک،.]</ref> نقطهٔ اوج این موج از ترورها در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش و با عنوان [[عملیات خشم حماسی|خشم حماسی]] از سوی آمریکا و [[عملیات شیر غران|شیر غران]] از سوی اسرائیل با [[ترور سیدعلی خامنهای|ترور سید علی خامنهای]]، [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] و شماری از مقامات عالیرتبه نظامی و امنیتی کشور رقم خورد. این حملات که با هدف فروپاشی ساختار حکمرانی طراحی شده بودند، با واکنشهای متقابل گسترده و تغییر معادلات منطقهای همراه شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک]؛ {{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> | ||
