پرش به محتوا

پیش‌نویس:روز وحدت حوزه و دانشگاه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۲۹۴ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''روز وحدت حوزه و دانشگاه'''}}؛ نماد هم‌پیمانی علم و دین برای پیوند تخصص، اخلاق و حل مسائل جامعه.
{{درشت|'''روز وحدت حوزه و دانشگاه'''}}؛ نماد هم‌پیمانی علم و دین<ref group="دیدگاه">این عنوان یک عنون بحث برانگیز و چالشی است و چنین هم نیست. در حقیقت همکاری دو نهاد علمی حوزه و دانشگاه است. از همین عناوین مردم فهم و رایج استفاده شود. </ref> برای پیوند تخصص، اخلاق و حل مسائل جامعه<ref group="دیدگاه">تک تک کلمات نیاز به دقت دارد. ضمنا این شناسه ناظر به خود حوزه و دانشگاه است تا روزی وحدت حوزه و دانشگاه. در شناسه باید روز وحدت ... تعریف شود. </ref>.


روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با ۲۷ آذرماه، برگزار می‌شود. هدف اصلی این روز، پیوند زدن دانش روز و تخصص‌های علمی با ارزش‌های اخلاقی و دینی بوده تا نخبگانِ هر دو نهاد بتوانند با همکاری هم، گرهی از مشکلات واقعی جامعه باز کنند.
روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با ۲۷ آذرماه، برگزار می‌شود. هدف اصلی این روز، پیوند زدن دانش روز و تخصص‌های علمی با ارزش‌های اخلاقی<ref group="دیدگاه">در منابع ارزش های اخلاقی آمده است؟ </ref> و دینی بوده تا نخبگان هر دو نهاد بتوانند با همکاری هم، گرهی از مشکلات واقعی جامعه باز کنند<ref group="دیدگاه">قسمت پایانی هندسه ناظر به خود همکاری حوزه  و دانشگاه است. البته فلسفه این وحدت هم حل مسایل جامعه در مرحله اول نبوده است. بلکه اصلاح تلقی ناسازگاری علم  جدید و علوم دینی بوده است. </ref>.


== معرفی ==
== معرفی ==
روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت [[محمد مفتح]] در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان به‌شمار می‌رفت.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref>
روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت [[محمد مفتح]] در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان<ref group="دیدگاه">روحانیون و دانشگاهیان یا حوزه و دانشگاه؟</ref> به‌شمار می‌رفت.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref>


== تاریخچه<ref group="دیدگاه">دو بند اول این پاراگراف مربوط به روز وحدت است یا نفس وحدت؟ وحدت حوزه و دانشگاه طبیعتا مدخل دیگری است شما این دو بند را خیلی خلاصه در یکی دو جمله بیاورید و بعد متصل کنید به پاراگراف نهایی این بخش</ref> ==
== تاریخچه<ref group="دیدگاه">شما تاریخچه وحدت حوزه و دانشگاه رفتید. باید تاریخچه این روز را بررسی کنید. یعنی چه زمانی توسط چه کسی نامگذاری شد. بررسی پیشینه این روز میشود تاریخچه مرتبط. که به نظرم تاریخچه این روز زیاد مطلب ندارد و نیاز به عنوان مستقل ندارد. </ref>==
در سنّت آموزشی ایران کهن و در مراکزی مانند نظامیه‌ها، علوم دینی و علوم تجربی به‌صورت هم‌زمان و یکپارچه تدریس می‌شدند. با این حال، با ورود علوم جدید و تأسیس نهادهای آموزشی مدرن نظیر [[دارالفنون]] و سپس [[دانشگاه تهران]] در دوره‌های [[ایران در دوران قاجاریه|قاجار]] و پهلوی، گسستی میان آموزش‌های جدید و معارف دینی پدید آمد که به تقابل میان نهادهای سنت و مدرنیته<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref><ref group="دیدگاه">منبع دیگری برای این مطلب بیاورید. ادبیات این منبع به شدت سوگیری دارد و شما مجبور شده اید به متن وفادار نمانید</ref> و توسعهٔ الگوی سکولار در نظام آموزشی انجامید.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref><ref group="دیدگاه">این تعابیر در متن منبع وجود دارد؟</ref> این جدایی دو علت عمده داشت: از یک‌سو بدبینی برخی علمای دینی به علوم جدید به‌دلیل ترویج آنها توسط دولت‌های غربی و نفوذ سیاست‌های غیردینی که سبب روگردانی حوزه‌ها از دانش‌های روز شد و از سوی دیگر شکل‌گیری دانشگاه‌ها بر مبنای الگوی غربی قرن نوزدهم و طرد دین از عرصهٔ مدیریت جامعه که به بی‌توجهی به پیشینه‌های معنوی انجامید.<ref>{{پک/بن|بوعلی1|ک=وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا|ف=وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری}}</ref>
پیش از انقلاب اسلامی، ورود علوم مدرن سبب گسست میان نهادهای آموزشی جدید و حوزه‌های علمیه شد اما در جریان مبارزات، چهره‌هایی مانند مرتضی مطهری، محمد حسینی بهشتی، محمدجواد باهنر و محمد مفتح با حضور در محیط‌های آموزشی و نگارش آثار علمی، مسیر ارتباط این دو نهاد را هموار کردند.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> در این میان، اقداماتی مانند اقامۀ نماز عید فطر قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و تحصن در مسجد دانشگاه تهران به رهبری محمد مفتح، تعامل عملی طلاب و دانشجویان را به اوج رساند و زمینه‌ساز تعیین روزی ویژه برای این پیوند شد.<ref>{{پک|شیخلو|1405|ک=مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی|ف=27 آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref><br>
 
با این حال، در دوران مبارزات پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷ش، نخستین زمینه‌های تقریب عملی با برگزاری همایش‌ها و تجمع‌های مشترک میان طلاب و دانشجویان در مراکزی مانند دانشگاه تهران شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> در این برهه، چهره‌هایی همچون [[مرتضی مطهری]]، [[سید محمد حسینی بهشتی|محمد حسینی بهشتی]]، [[محمدجواد باهنر]] و محمد مفتح با نگارش مقالات و حضور فعال در محیط‌های دانشگاهی، مسیر ارتباطی دو نهاد را هموار ساختند.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همچنین در میان جریان‌های فکری، موضوع نحوهٔ حضور دین در اجتماع محل بحث بود؛ از جمله نقدهای [[علی شریعتی]] به کارکردهای اجتماعی روحانیت و پاسخ‌های [[امام خمینی]] که بر لزوم پیوند علم و ایمان تأکید می‌کرد. در کنار این مباحث نظری، اقدامات انقلابی نظیر اقامهٔ [[نماز عید فطر]] قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و [[تحصن روحانیون در دانشگاه تهران]] به رهبری چهره‌هایی مانند [[محمد مفتح]]، زمینه‌ساز تقریب عملی حوزویان و دانشگاهیان شد.<ref>{{پک|شیخلو|1405|ک=مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی|ف=27 آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>


پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref> ارزیابی سالانه روش‌های علمی،<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref>
پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref> ارزیابی سالانه روش‌های علمی،<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref>


== ابعاد و محورهای یادبود<ref group="دیدگاه">بند اول این پاراگراف مربوط به روز وحدت است یا نفس وحدت؟ وحدت حوزه و دانشگاه طبیعتا مدخل دیگری است</ref> ==
== ابعاد و محورهای یادبود==
در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی ایران، مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه به‌معنای یکسان‌سازی رشته‌های تحصیلی یا ادغام اداری این دو نهاد نیست بلکه حوزه و دانشگاه به‌عنوان دو بال از یک مجموعهٔ علمی و معنوی واحد برای دستیابی به جامعه‌ای مستقل و الگو تعریف می‌شوند.<ref>{{پک/بن|بوعلی1|ک=وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا|ف=وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری}}</ref> پروژهٔ وحدت حوزه و دانشگاه بیشتر در دو ساحت دنبال می‌شود: ساحت بنیادین که بر گفت‌وگوی فلسفی میان علم و دین، تبیین مبانی هستی‌شناختی علوم انسانی و جهت‌دهی دانش بر اساس عقلانیت دینی تمرکز دارد و ساحت کاربردی که هدف آن هم‌افزایی دو نهاد برای حل چالش‌های واقعی و پاسخ‌گویی به نیازهای مادی و معنوی جامعه است.<ref>{{پک/بن|آیین1|ک=وب‌سایت دانشگاه بیرجند|ف=آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> محورهای اصلی که در برنامه‌ها و یادبودهای این مناسبت مورد تأکید قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:
محورهای اصلی که در برنامه‌ها و یادبودهای این مناسبت مورد تأکید قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:
# ایجاد پیوند میان علوم تجربی، انسانی و فنی با ارزش‌های اخلاقی؛<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> به‌گونه‌ای که حوزه مرکز شناخت معارف اسلامی و دانشگاه مرکز تحلیل پدیده‌های طبیعی و علوم تجربی شناخته می‌شود.<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
# ایجاد پیوند میان علوم تجربی، انسانی و فنی با ارزش‌های اخلاقی؛<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> به‌گونه‌ای که حوزه مرکز شناخت معارف اسلامی و دانشگاه مرکز تحلیل پدیده‌های طبیعی و علوم تجربی شناخته می‌شود.<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
# انتقال سنت‌های اصیل اخلاقی و زهد حوزوی به دانشگاه و در مقابل، بهره‌گیری حوزه از دیدگاه‌های نو، وسعت بینش و روش‌های جدید پژوهشی دانشگاه.<ref>{{پک/بن|بوعلی1|ک=وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا|ف=وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری}}</ref>
# انتقال سنت‌های اصیل اخلاقی و زهد حوزوی به دانشگاه و در مقابل، بهره‌گیری حوزه از دیدگاه‌های نو، وسعت بینش و روش‌های جدید پژوهشی دانشگاه.<ref>{{پک/بن|بوعلی1|ک=وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا|ف=وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری}}</ref>
# پرورش متخصصانی در رشته‌های مختلف که علاوه بر دانش روز، از معارف دینی برخوردار بوده<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> و توانایی مواجهه با مسائل اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی را داشته باشند.<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
# پرورش متخصصانی در رشته‌های مختلف که علاوه بر دانش روز، از معارف دینی برخوردار بوده<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> و توانایی مواجهه با مسائل اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی را داشته باشند.<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
# راه‌اندازی رشته‌ها و مراکز پژوهشی مشترک، تبادل روش‌های تدریس،<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> تدوین کتب علوم انسانی کاربردی توسط دانشگاه برای حوزه<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و تأمین اساتید معارف و مبلغان توسط حوزه برای محیط‌های دانشگاهی.<ref>{{پک|دلاورپور اقدام|1386|ک=پگاه حوزه|ف=حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت|ص=}}</ref><ref group="دیدگاه">اطلاعات این منبع در بخش منابع تکمیل شود: صفحه شروع و پایان را وارد کنید</ref>
# راه‌اندازی رشته‌ها و مراکز پژوهشی مشترک، تبادل روش‌های تدریس،<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> تدوین کتب علوم انسانی کاربردی توسط دانشگاه برای حوزه<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و تأمین اساتید معارف و مبلغان توسط حوزه برای محیط‌های دانشگاهی.<ref>{{پک|دلاورپور اقدام|1386|ک=پگاه حوزه|ف=حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت|ص=}}</ref><ref group="دیدگاه">دقت کنید که در این قسمت هم مباحث عمومی با مباحث روز خلط نشود</ref>


== دستاوردها و کارکردهای اجتماعی ==
== دستاوردها و کارکردهای اجتماعی ==
در دهه‌های پس از نام‌گذاری این روز، ساختارهای رسمی گوناگونی برای پیگیری ارتباط دو نهاد ایجاد شد.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> تأسیس نهاد نمایندگی مقام رهبری در دانشگاه‌ها، راه‌اندازی پژوهشگاه‌های مشترک، شکل‌گیری رشته‌های تلفیقی، استفاده از ابزارهای فناوری در آموزش‌های حوزوی<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و تشکیل دبیرخانهٔ دائمی همکاری حوزه و دانشگاه از دستاوردهای عملی این رویکرد است.<ref>{{پک/بن|مرکز1|ک=مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه|ف=بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همچنین، مشارکت حوزویان و دانشگاهیان در مسئولیت‌های اجتماعی و ارائهٔ خدمات بهداشتی و عمومی، از دیگر جلوه‌های این پیوند به‌شمار می‌رود.<ref name=":0">{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
در دهه‌های پس از نام‌گذاری این روز، ساختارهای رسمی گوناگونی برای پیگیری ارتباط دو نهاد ایجاد شد<ref group="دیدگاه">ساختارها به نظرم پس از ایجاد این واقعیت و نهاد بیرونی ایجاد شد نه روز. روز که یک نماد است. </ref>.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> تأسیس نهاد نمایندگی مقام رهبری در دانشگاه‌ها، راه‌اندازی پژوهشگاه‌های مشترک، شکل‌گیری رشته‌های تلفیقی، استفاده از ابزارهای فناوری در آموزش‌های حوزوی<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و تشکیل دبیرخانهٔ دائمی همکاری حوزه و دانشگاه از دستاوردهای عملی این رویکرد است.<ref>{{پک/بن|مرکز1|ک=مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه|ف=بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همچنین، مشارکت حوزویان و دانشگاهیان در مسئولیت‌های اجتماعی و ارائهٔ خدمات بهداشتی و عمومی، از دیگر جلوه‌های این پیوند به‌شمار می‌رود.<ref name=":0">{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
== چالش‌ها و اقدامات پیشنهادی<ref group="دیدگاه">به نظر می رسد که چالش ها و اقدامات معطوف به خود وحدت حوزه و دانشگاه است نه نام گذاری روز. با دقت بررسی و این دو بحث تفکیک شود. </ref>==
در مسیر تحقق اهداف تعیین‌شده برای این مناسبت، چالش‌ها و موانع متعددی شناسایی شده است:
# تلاش رسانه‌های بیگانه برای ایجاد بی‌اعتمادی میان دانشجویان و روحانیون، تسلط گفتمان انزواطلبی در برخی بخش‌های حوزوی و سکولاریسم در برخی بخش‌های دانشگاهی<ref group="دیدگاه">این چه چالشی در مسیر نامگذری روز ایجاد کرده است؟ </ref>.<ref>{{پک|دلاورپور اقدام|1386|ک=پگاه حوزه|ف=حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت|ص=}}</ref>
# تقلیل اقدامات عملی به همایش‌های سالانه،<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> کاهش خروجی‌های کاربردی،<ref>{{پک/بن|مرکز1|ک=مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه|ف=بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> سیاست‌زدگی علم و دین<ref group="دیدگاه">چه ربطی به روز دارد؟</ref>،<ref>{{پک/بن|آیین1|ک=وب‌سایت دانشگاه بیرجند|ف=آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> محدود شدن همکاری‌ها به تدریس متقابل استادان به جای تحول در متون درسی، نفوذ مدرک‌گرایی در حوزه‌ها و ناآگاهی بدنه دو نهاد از ظرفیت‌های یکدیگر<ref group="دیدگاه">خدایی چه ربطی به روز دارد؟</ref>.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>
برای مواجهه با این آسیب‌ها، محورها و برنامه‌های زیر در دستور کار مسئولان قرار گرفته است:
# ایجاد ستاد وحدت حوزه و دانشگاه در وزارت علوم و تدوین منشور وحدت برای سیاست‌گذاری منسجم.
# راه‌اندازی دفاتر همکاری حوزوی در دانشگاه‌های معتبر جهت ارائهٔ مشاوره و اجرای برنامه‌های فرهنگی.
# بهره‌گیری از دیپلماسی رسانه‌ای برای انعکاس پیوند علم و دین و تقویت ارتباط حوزه با آموزش و پرورش<ref group="دیدگاه">وحدت حوزه و دانشگاه خارج از محدوده آموزش و پرورش است. </ref>.
# کاربردی کردن دروس خارج حوزه، بازنگری متون درسی بر اساس نیازهای روز و اجتناب از برنامه‌های غیرکاربردی.<ref>{{پک|دلاورپور اقدام|1386|ک=پگاه حوزه|ف=حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت|ص=}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==

نسخهٔ کنونی تا ۶ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۵۴

روز وحدت حوزه و دانشگاه؛ نماد هم‌پیمانی علم و دین[دیدگاه ۱] برای پیوند تخصص، اخلاق و حل مسائل جامعه[دیدگاه ۲].

روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با ۲۷ آذرماه، برگزار می‌شود. هدف اصلی این روز، پیوند زدن دانش روز و تخصص‌های علمی با ارزش‌های اخلاقی[دیدگاه ۳] و دینی بوده تا نخبگان هر دو نهاد بتوانند با همکاری هم، گرهی از مشکلات واقعی جامعه باز کنند[دیدگاه ۴].

معرفی

روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت محمد مفتح در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان[دیدگاه ۵] به‌شمار می‌رفت.[۱]

تاریخچه[دیدگاه ۶]

پیش از انقلاب اسلامی، ورود علوم مدرن سبب گسست میان نهادهای آموزشی جدید و حوزه‌های علمیه شد اما در جریان مبارزات، چهره‌هایی مانند مرتضی مطهری، محمد حسینی بهشتی، محمدجواد باهنر و محمد مفتح با حضور در محیط‌های آموزشی و نگارش آثار علمی، مسیر ارتباط این دو نهاد را هموار کردند.[۲] در این میان، اقداماتی مانند اقامۀ نماز عید فطر قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و تحصن در مسجد دانشگاه تهران به رهبری محمد مفتح، تعامل عملی طلاب و دانشجویان را به اوج رساند و زمینه‌ساز تعیین روزی ویژه برای این پیوند شد.[۳]

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.[۴] این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،[۵] ارزیابی سالانه روش‌های علمی،[۶] همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف[۷] و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.[۸]

ابعاد و محورهای یادبود

محورهای اصلی که در برنامه‌ها و یادبودهای این مناسبت مورد تأکید قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:

  1. ایجاد پیوند میان علوم تجربی، انسانی و فنی با ارزش‌های اخلاقی؛[۹] به‌گونه‌ای که حوزه مرکز شناخت معارف اسلامی و دانشگاه مرکز تحلیل پدیده‌های طبیعی و علوم تجربی شناخته می‌شود.[۱۰]
  2. انتقال سنت‌های اصیل اخلاقی و زهد حوزوی به دانشگاه و در مقابل، بهره‌گیری حوزه از دیدگاه‌های نو، وسعت بینش و روش‌های جدید پژوهشی دانشگاه.[۱۱]
  3. پرورش متخصصانی در رشته‌های مختلف که علاوه بر دانش روز، از معارف دینی برخوردار بوده[۱۲] و توانایی مواجهه با مسائل اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی را داشته باشند.[۱۳]
  4. راه‌اندازی رشته‌ها و مراکز پژوهشی مشترک، تبادل روش‌های تدریس،[۱۴] تدوین کتب علوم انسانی کاربردی توسط دانشگاه برای حوزه[۱۵] و تأمین اساتید معارف و مبلغان توسط حوزه برای محیط‌های دانشگاهی.[۱۶][دیدگاه ۷]

دستاوردها و کارکردهای اجتماعی

در دهه‌های پس از نام‌گذاری این روز، ساختارهای رسمی گوناگونی برای پیگیری ارتباط دو نهاد ایجاد شد[دیدگاه ۸].[۱۷] تأسیس نهاد نمایندگی مقام رهبری در دانشگاه‌ها، راه‌اندازی پژوهشگاه‌های مشترک، شکل‌گیری رشته‌های تلفیقی، استفاده از ابزارهای فناوری در آموزش‌های حوزوی[۱۸] و تشکیل دبیرخانهٔ دائمی همکاری حوزه و دانشگاه از دستاوردهای عملی این رویکرد است.[۱۹] همچنین، مشارکت حوزویان و دانشگاهیان در مسئولیت‌های اجتماعی و ارائهٔ خدمات بهداشتی و عمومی، از دیگر جلوه‌های این پیوند به‌شمار می‌رود.[۲۰]

چالش‌ها و اقدامات پیشنهادی[دیدگاه ۹]

در مسیر تحقق اهداف تعیین‌شده برای این مناسبت، چالش‌ها و موانع متعددی شناسایی شده است:

  1. تلاش رسانه‌های بیگانه برای ایجاد بی‌اعتمادی میان دانشجویان و روحانیون، تسلط گفتمان انزواطلبی در برخی بخش‌های حوزوی و سکولاریسم در برخی بخش‌های دانشگاهی[دیدگاه ۱۰].[۲۱]
  2. تقلیل اقدامات عملی به همایش‌های سالانه،[۲۲] کاهش خروجی‌های کاربردی،[۲۳] سیاست‌زدگی علم و دین[دیدگاه ۱۱]،[۲۴] محدود شدن همکاری‌ها به تدریس متقابل استادان به جای تحول در متون درسی، نفوذ مدرک‌گرایی در حوزه‌ها و ناآگاهی بدنه دو نهاد از ظرفیت‌های یکدیگر[دیدگاه ۱۲].[۲۵]

برای مواجهه با این آسیب‌ها، محورها و برنامه‌های زیر در دستور کار مسئولان قرار گرفته است:

  1. ایجاد ستاد وحدت حوزه و دانشگاه در وزارت علوم و تدوین منشور وحدت برای سیاست‌گذاری منسجم.
  2. راه‌اندازی دفاتر همکاری حوزوی در دانشگاه‌های معتبر جهت ارائهٔ مشاوره و اجرای برنامه‌های فرهنگی.
  3. بهره‌گیری از دیپلماسی رسانه‌ای برای انعکاس پیوند علم و دین و تقویت ارتباط حوزه با آموزش و پرورش[دیدگاه ۱۳].
  4. کاربردی کردن دروس خارج حوزه، بازنگری متون درسی بر اساس نیازهای روز و اجتناب از برنامه‌های غیرکاربردی.[۲۶]

پانویس

  1. ↑ «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  2. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  3. ↑ شیخلو، «27 آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
  4. ↑ «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  5. ↑ «روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد»، وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان.
  6. ↑ «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری.
  7. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  8. ↑ «روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد»، وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان.
  9. ↑ «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  10. ↑ «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری.
  11. ↑ «وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری»، وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا.
  12. ↑ «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  13. ↑ «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری.
  14. ↑ «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  15. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  16. ↑ دلاورپور اقدام، «حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت»، پگاه حوزه.
  17. ↑ «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  18. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  19. ↑ «بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه.
  20. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  21. ↑ دلاورپور اقدام، «حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت»، پگاه حوزه.
  22. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  23. ↑ «بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه.
  24. ↑ «آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت دانشگاه بیرجند.
  25. ↑ «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  26. ↑ دلاورپور اقدام، «حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت»، پگاه حوزه.
  1. ↑ این عنوان یک عنون بحث برانگیز و چالشی است و چنین هم نیست. در حقیقت همکاری دو نهاد علمی حوزه و دانشگاه است. از همین عناوین مردم فهم و رایج استفاده شود.
  2. ↑ تک تک کلمات نیاز به دقت دارد. ضمنا این شناسه ناظر به خود حوزه و دانشگاه است تا روزی وحدت حوزه و دانشگاه. در شناسه باید روز وحدت ... تعریف شود.
  3. ↑ در منابع ارزش های اخلاقی آمده است؟
  4. ↑ قسمت پایانی هندسه ناظر به خود همکاری حوزه و دانشگاه است. البته فلسفه این وحدت هم حل مسایل جامعه در مرحله اول نبوده است. بلکه اصلاح تلقی ناسازگاری علم جدید و علوم دینی بوده است.
  5. ↑ روحانیون و دانشگاهیان یا حوزه و دانشگاه؟
  6. ↑ شما تاریخچه وحدت حوزه و دانشگاه رفتید. باید تاریخچه این روز را بررسی کنید. یعنی چه زمانی توسط چه کسی نامگذاری شد. بررسی پیشینه این روز میشود تاریخچه مرتبط. که به نظرم تاریخچه این روز زیاد مطلب ندارد و نیاز به عنوان مستقل ندارد.
  7. ↑ دقت کنید که در این قسمت هم مباحث عمومی با مباحث روز خلط نشود
  8. ↑ ساختارها به نظرم پس از ایجاد این واقعیت و نهاد بیرونی ایجاد شد نه روز. روز که یک نماد است.
  9. ↑ به نظر می رسد که چالش ها و اقدامات معطوف به خود وحدت حوزه و دانشگاه است نه نام گذاری روز. با دقت بررسی و این دو بحث تفکیک شود.
  10. ↑ این چه چالشی در مسیر نامگذری روز ایجاد کرده است؟
  11. ↑ چه ربطی به روز دارد؟
  12. ↑ خدایی چه ربطی به روز دارد؟
  13. ↑ وحدت حوزه و دانشگاه خارج از محدوده آموزش و پرورش است.

منابع

برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=پیش‌نویس:روز_وحدت_حوزه_و_دانشگاه&oldid=69530»