بدون خلاصۀ ویرایش |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
=== رویکرد دینی === | === رویکرد دینی === | ||
در آموزههای اسلام، برای حفظ [[عفت جنسی]] و [[تحکیم خانواده]]، به دوری از نگاه حرام و بهویژه تکرار آن، توصیه شده است؛<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/111280/اهمیت_حفظ_چشم_در_زندگی_خانوادگی «اهمیت حفظ چشم در زندگی خانوادگی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | در آموزههای اسلام، برای حفظ [[عفت جنسی]] و [[تحکیم خانواده]]، به دوری از نگاه حرام و بهویژه تکرار آن، توصیه شده است؛<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/111280/اهمیت_حفظ_چشم_در_زندگی_خانوادگی «اهمیت حفظ چشم در زندگی خانوادگی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
در قرآن، به مردان توصیه شده است که چشمهای خود را از نظر به حرام نگاه دارند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_30_سوره_نور سوره نور، آیه 30.]</ref> داستان این سفارش قرآنی مربوط به جوانی است که نگاه خود را به زنی دوخته بود که مقنعهٔ خود را پشت گوش قرار داده و گردن و مقداری از سینهٔ او نمایان بود. جوان که به زن خیره شده بود، با صورت به دیوار برخورد کرد و خون از صورتش جاری شد. وی به محضر [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] رفت و از بدپوشی زنان شکوه کرد. این آیه بر پیامبر خدا نازل شد که در ابتدای آن تأکید میشود که مردان مؤمن از چشمچرانی و نگاه به [[نامحرم]] پرهیز و در مسائل جنسی [[خویشتنداری جنسی|خویشتنداری]] پیشه کنند؛ سپس فلسفه این توصیه را پاکزیستی معرفی میکند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> در آیهٔ دیگری از سورۀ نور،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_31_سوره_نور سوره نور، آیه 31.]</ref> چشمپوشی به زنان نیز توصیه شده است، تا تصور نشود چشمچرانی مخصوص مردان است و زنان از این قاعده مستثنی هستند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> همچنین در قرآن به خیانت چشمان اشاره شده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_19_سوره_غافر سوره غافر، آیه 19.]</ref> که بعضی مفسران آن را به چشمچرانی و نگاه دزدانه به [[نامحرم]] تفسیر کردهاند.<ref>[https://hadana.ir/چشم-چرانی-و-راه-درمان-آن-از-نظر-دین/ «چشمچرانی و راه درمان آن از نظر دین»، وبسایت هدانا.]</ref> | در قرآن، به مردان توصیه شده است که چشمهای خود را از نظر به حرام نگاه دارند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_30_سوره_نور سوره نور، آیه 30.]</ref> داستان این سفارش قرآنی مربوط به جوانی است که نگاه خود را به زنی دوخته بود که مقنعهٔ خود را پشت گوش قرار داده و گردن و مقداری از سینهٔ او نمایان بود. جوان که به زن خیره شده بود، با صورت به دیوار برخورد کرد و خون از صورتش جاری شد. وی به محضر [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] رفت و از بدپوشی زنان شکوه کرد. این آیه بر پیامبر خدا نازل شد که در ابتدای آن تأکید میشود که مردان مؤمن از چشمچرانی و نگاه به [[نامحرم]] پرهیز و در مسائل جنسی [[خویشتنداری جنسی|خویشتنداری]] پیشه کنند؛ سپس فلسفه این توصیه را پاکزیستی معرفی میکند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> در آیهٔ دیگری از سورۀ نور،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_31_سوره_نور سوره نور، آیه 31.]</ref> چشمپوشی به زنان نیز توصیه شده است، تا تصور نشود چشمچرانی مخصوص مردان است و زنان از این قاعده مستثنی هستند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> همچنین در قرآن به خیانت چشمان اشاره شده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_19_سوره_غافر سوره غافر، آیه 19.]</ref> که بعضی مفسران آن را به چشمچرانی و نگاه دزدانه به [[نامحرم]] تفسیر کردهاند.<ref>[https://hadana.ir/چشم-چرانی-و-راه-درمان-آن-از-نظر-دین/ «چشمچرانی و راه درمان آن از نظر دین»، وبسایت هدانا.]</ref> | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۲: | ||
[[غض بصر|کنترل نگاه]] و پرهیز از چشمچرانی در منابع دینی و اخلاقی از عوامل تقویت [[خودسازی]]، رشد [[معنویت|معنوی]]<ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> و حفظ آرامش درونی دانسته شده است.<ref>تمیمی آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۱۳۶۶ش، ص۲۶.</ref> در آموزههای اسلامی، چشمپوشی از نگاه حرام زمینهساز تعادل روانی،<ref>قطب، فی ظلال القرآن، تفسیر سوره نور، 1408ق، ج4، ص2512.</ref> [[عفت]]، [[پاکدامنی|پاکدامنی]]، کنترل بهتر غرایز<ref>مصباح یزدی، رستگاران، 1402ش، ص87-88.</ref> و درک لذتهای بالاتر شمرده میشود.<ref>مصباح یزدی، رستگاران، 1402ش، ص88.</ref><ref>[http://panahian.ir/post/1857 پناهیان، «درسنامۀ تنها مسیر/ مدیریت لذت»، وبسایت پناهیان.]</ref> در کنار این تأکیدها، متون دینی نگاه را نعمتی الهی معرفی میکنند و انسان را در برابر نحوۀ استفاده از آن مسئول میدانند.<ref>سوره اسراء، آیه36.</ref> این متون علاوه بر نهی از نگاه حرام، به نگاههای مطلوب مانند نگاه به [[قرآن]]، [[کعبه]]، پدر و مادر و اهل دانش نیز اشاره کرده و آنها را دارای آثار معنوی و اخلاقی مثبت دانستهاند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/901627/fa میری، «آثار و عوامل روانشناسی نگاه حلال و حرام بر سلامت فرد و خانواده در اسلام»، 1400ش، ص9.]</ref> | [[غض بصر|کنترل نگاه]] و پرهیز از چشمچرانی در منابع دینی و اخلاقی از عوامل تقویت [[خودسازی]]، رشد [[معنویت|معنوی]]<ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> و حفظ آرامش درونی دانسته شده است.<ref>تمیمی آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۱۳۶۶ش، ص۲۶.</ref> در آموزههای اسلامی، چشمپوشی از نگاه حرام زمینهساز تعادل روانی،<ref>قطب، فی ظلال القرآن، تفسیر سوره نور، 1408ق، ج4، ص2512.</ref> [[عفت]]، [[پاکدامنی|پاکدامنی]]، کنترل بهتر غرایز<ref>مصباح یزدی، رستگاران، 1402ش، ص87-88.</ref> و درک لذتهای بالاتر شمرده میشود.<ref>مصباح یزدی، رستگاران، 1402ش، ص88.</ref><ref>[http://panahian.ir/post/1857 پناهیان، «درسنامۀ تنها مسیر/ مدیریت لذت»، وبسایت پناهیان.]</ref> در کنار این تأکیدها، متون دینی نگاه را نعمتی الهی معرفی میکنند و انسان را در برابر نحوۀ استفاده از آن مسئول میدانند.<ref>سوره اسراء، آیه36.</ref> این متون علاوه بر نهی از نگاه حرام، به نگاههای مطلوب مانند نگاه به [[قرآن]]، [[کعبه]]، پدر و مادر و اهل دانش نیز اشاره کرده و آنها را دارای آثار معنوی و اخلاقی مثبت دانستهاند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/901627/fa میری، «آثار و عوامل روانشناسی نگاه حلال و حرام بر سلامت فرد و خانواده در اسلام»، 1400ش، ص9.]</ref> | ||
برای پیشگیری از چشمچرانی نیز در منابع اخلاق اسلامی راهکارهایی مانند تقویت اراده و [[امید]] به اصلاح رفتار،<ref>[https://drdtavana.ir/درمان-چشم-چرانی/ «درمان چشمچرانی»، وبسایت دکتر نجفی توانا.]</ref><ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> به همراه تلاش مستمر،<ref>حیدری، سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه: اعتیادهای مدرن و خطرناک، 1387ش، ص9.</ref> زشت دانستن گناه و عادی نشدن آن،<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=3c43af3276bd6a61JmltdHM9MTcyMDMxMDQwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTQwNw&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d8%b1%d8%a7%d9%87+%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%8 میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> اندیشیدن به پیامدهای منفی این رفتار،<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/62229/راه-کنترل-چشم-و-نگاه-نکردن-به-نامحرم «راه کنترل چشم و نگاه نکردن به نامحرم»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> پایبندی به [[عبادت]] و [[نماز]]،<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/269471/برخورد-غیر-منتظرۀ-رسول-خداص-با-جوان-چشمچران «برخورد غیر منتظرۀ رسول خدا با جوان چشمچران»، خبرگزاری میزان.]</ref> مراقبت از ذهن<ref>نراقی، تذکره الاحباب، 1383ش، ص59.</ref> و دوری از عوامل غفلت،<ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> توجه به [[کرامت انسان|کرامت انسانی]]،<ref>حیدری، سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه: اعتیادهای مدرن و خطرناک، 1387ش ص7.</ref> [[ازدواج بههنگام|ازدواج بهموقع]]<ref>حیدری، سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه: اعتیادهای مدرن و خطرناک، 1387ش، ص8.</ref><ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_32_سوره_نور سوره نور، آیه 32.]</ref> و بهرهگیری از راهنمایی عالمان [[اخلاق]] توصیه شده است.<ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور]</ref> | برای پیشگیری از چشمچرانی نیز در منابع اخلاق اسلامی راهکارهایی مانند تقویت اراده و [[امید]] به اصلاح رفتار،<ref>[https://drdtavana.ir/درمان-چشم-چرانی/ «درمان چشمچرانی»، وبسایت دکتر نجفی توانا.]</ref><ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> به همراه تلاش مستمر،<ref>حیدری، سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه: اعتیادهای مدرن و خطرناک، 1387ش، ص9.</ref> زشت دانستن گناه و عادی نشدن آن،<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=3c43af3276bd6a61JmltdHM9MTcyMDMxMDQwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTQwNw&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d8%b1%d8%a7%d9%87+%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%8 میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> اندیشیدن به پیامدهای منفی این رفتار،<ref>[https://hawzah.net/fa/Question/View/62229/راه-کنترل-چشم-و-نگاه-نکردن-به-نامحرم «راه کنترل چشم و نگاه نکردن به نامحرم»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> پایبندی به [[عبادت]] و [[نماز]]،<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/269471/برخورد-غیر-منتظرۀ-رسول-خداص-با-جوان-چشمچران «برخورد غیر منتظرۀ رسول خدا با جوان چشمچران»، خبرگزاری میزان.]</ref> مراقبت از ذهن<ref>نراقی، تذکره الاحباب، 1383ش، ص59.</ref> و دوری از عوامل غفلت،<ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور.]</ref> توجه به [[کرامت انسان|کرامت انسانی]]،<ref>حیدری، سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه: اعتیادهای مدرن و خطرناک، 1387ش ص7.</ref> [[ازدواج بههنگام|ازدواج بهموقع]]<ref>حیدری، سلسله مباحث راهکارهای دوری از گناه: اعتیادهای مدرن و خطرناک، 1387ش، ص8.</ref><ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_32_سوره_نور سوره نور، آیه 32.]</ref> و بهرهگیری از راهنمایی عالمان [[اخلاق]] توصیه شده است.<ref>[https://imanoor.com/blog/چشم-چرانی/ میرباقری، «راه درمان چشمچرانی»، وبسایت ایمانور]</ref> | ||
== زشتانگاری چشمچرانی در فرهنگ ایرانیان == | == زشتانگاری چشمچرانی در فرهنگ ایرانیان == | ||
آموزههای فرهنگی ایرانیان با بیان حکمتها و [[ضربالمثل|ضربالمثلها]]، جوانان را نسبت به خطرات چشمچرانی آگاهی داده است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/173570/چشمچرانی-خیانت-چشم میرزامحمد، «چشمچرانی؛ خیانت چشم»، وبسایت روزنامه کیهان.]</ref> همچنین از راه توجه دادن به [[غیرت]] افراد، با آموزههایی مانند «هر که باشد نظرش در پی ناموس کَسی، پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسی»، دیگران را از چشمچرانی پرهیز میدهند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106814/چشم-چرانی-هم-شد-کار! عرفانیان، «چشمچرانی هم شد کار!»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> [[حافظ]] در اشعار خود دربارهٔ چشمچرانی چنین سروده است:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh393 حافظ، غزلیات، غزل شماره 393، وبسایت گنجور.]</ref> | آموزههای فرهنگی ایرانیان با بیان حکمتها و [[ضربالمثل|ضربالمثلها]]، جوانان را نسبت به خطرات چشمچرانی آگاهی داده است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/173570/چشمچرانی-خیانت-چشم میرزامحمد، «چشمچرانی؛ خیانت چشم»، وبسایت روزنامه کیهان.]</ref> همچنین از راه توجه دادن به [[غیرت]] افراد، با آموزههایی مانند «هر که باشد نظرش در پی ناموس کَسی، پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسی»، دیگران را از چشمچرانی پرهیز میدهند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106814/چشم-چرانی-هم-شد-کار! عرفانیان، «چشمچرانی هم شد کار!»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> [[حافظ]] در اشعار خود دربارهٔ چشمچرانی چنین سروده است:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh393 حافظ، غزلیات، غزل شماره 393، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
