ابرابزار
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''شورای عالی امنیت ملی'''}}؛ نهادی برای تصمیم‌گیری دربارهٔ مسائل امنیتی و دفاعی کلان کشور.
{{درشت|'''شورای عالی امنیت ملی'''}}؛ نهاد تصمیم‌گیری دربارهٔ مسائل کلان امنیتی و دفاعی در ایران.


شورای عالی امنیت ملی، عالی‌ترین نهاد تصمیم‌گیر در حوزهٔ سیاست خارجی و امور دفاعی کشور است که با هدف یکپارچه‌سازی تدابیر امنیتی و ایجاد هماهنگی میان ارکان حاکمیت تأسیس شد. این تشکیلات فراقوه‌ای که بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی شکل گرفته، مسئولیت تعیین خط‌مشی‌های کلان، هماهنگی دستگاه‌ها و مدیریت بحران‌های ملی را بر عهده دارد. مصوبات این نهاد پس از تأیید مقام رهبری جمهوری اسلامی ایران برای تمامی بخش‌های کشوری و لشکری لازم‌الاجرا بوده و در مرتبه‌ای بالاتر از قوانین عادی مجلس شورای اسلامی قرار می‌گیرد.
شورای عالی امنیت ملی، عالی‌ترین نهاد تصمیم‌گیر در حوزهٔ سیاست خارجی و امور دفاعی ایران است که با هدف یکپارچه‌سازی تدابیر امنیتی و ایجاد هماهنگی میان ارکان حاکمیت تأسیس شد. این تشکیلات فراقوه‌ای که بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی شکل گرفته، مسئولیت تعیین خط‌مشی‌های کلان، هماهنگی دستگاه‌ها و مدیریت بحران‌های ملی را بر عهده دارد. مصوبات این نهاد پس‌از تأیید [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] برای تمامی بخش‌های کشوری و لشکری لازم‌الاجرا بوده و در مرتبه‌ای بالاتر از قوانین عادی [[مجلس شورای اسلامی]] قرار می‌گیرد.


== معرفی ==
== معرفی ==
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که با نام اختصاری شعام شناخته می‌شود، عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در حوزهٔ سیاست خارجی، امور دفاعی و امنیت ملی کشور است. این نهاد بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در بازنگری سال ۱۳۶۸ش تأسیس شد و هدف اصلی آن تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی ایران، حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی است.<ref>{{پک/بن|176|ک=مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی|ف=قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران- فصل سیزدهم: شورای عالی امنیت ملی- اصل 176}}</ref> این شورا مرجع اصلی کشور برای تصمیم‌گیری در موضوعات مانند جنگ، صلح و امور راهبردی به‌شمار می‌رود.<ref>{{پک/بن|ت1؟!|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=تصمیم‌گیری دربارهٔ جنگ و مذاکره بر عهدهٔ رهبری و شورای عالی امنیت ملی است/ همه جریان‌ها باید خود را ملزم به تبعیت از تصمیمات متنی بر نظر رهبر عالیقدر انقلاب بدانند}}</ref>
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که با نام اختصاری شعام شناخته می‌شود، عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در حوزهٔ سیاست خارجی، امور دفاعی و امنیت ملی کشور است. این نهاد بر اساس اصل ۱۷۶ [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] در بازنگری سال ۱۳۶۸ش تأسیس شد و هدف اصلی آن تأمین منافع ملی، پاسداری از [[انقلاب اسلامی ایران]]، حفظ [[تمامیت ارضی]] و حاکمیت ملی است.<ref>{{پک/بن|176|ک=مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی|ف=قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران- فصل سیزدهم: شورای عالی امنیت ملی- اصل 176}}</ref> این شورا مرجع اصلی کشور برای تصمیم‌گیری در موضوعاتی مانند [[جنگ]]، [[صلح]] و امور راهبردی به‌شمار می‌رود.<ref>{{پک/بن|ت1؟!|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=تصمیم‌گیری دربارهٔ جنگ و مذاکره بر عهدهٔ رهبری و شورای عالی امنیت ملی است/ همه جریان‌ها باید خود را ملزم به تبعیت از تصمیمات متنی بر نظر رهبر عالیقدر انقلاب بدانند}}</ref>


== زمینهٔ تشکیل شورا ==
== زمینهٔ تشکیل شورا ==
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شورای عالی دفاع برای مدیریت مسائل نظامی تشکیل شد، اما به‌مرور زمان مشخص شد که این شورا به‌دلیل تمرکز صرف بر ابعاد نظامی، توانایی ادارهٔ جامع امنیت کشور را ندارد و از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیت داخلی غافل است.<ref name=":0">{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=84-85}}</ref> همچنین، ناهماهنگی میان سازمان‌های اطلاعاتی و وجود شوراهای متعدد و پراکنده، تصمیم‌گیری‌های کلان را دشوار می‌کرد.<ref>{{پک|مجلس شورای اسلامی|1369|ک=صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=1471-1472|ج=3}}</ref> به‌همین دلیل، در بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ش، شورای عالی امنیت ملی جایگزین نهادهای قبلی شد تا مسائل امنیتی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و خارجی را به‌صورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت کند.<ref>{{پک|باقری|۱۴۰1|ک=گذری بر سیاست‌گذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|ص=80|ج=}}</ref>
پس‌از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، شورای عالی دفاع برای مدیریت مسائل نظامی تشکیل شد، اما به‌مرور زمان مشخص شد که این شورا به‌دلیل تمرکز صرف بر ابعاد نظامی، توانایی ادارهٔ جامع امنیت کشور را ندارد و از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیت داخلی غافل است.<ref name=":0">{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=84-85}}</ref> همچنین، ناهماهنگی میان سازمان‌های اطلاعاتی و وجود شوراهای متعدد و پراکنده، تصمیم‌گیری‌های کلان را دشوار می‌کرد.<ref>{{پک|مجلس شورای اسلامی|1369|ک=صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=1471-1472|ج=3}}</ref> به‌همین دلیل، در [[همه‌پرسی بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] در سال ۱۳۶۸ش، شورای عالی امنیت ملی جایگزین نهادهای قبلی شد تا مسائل امنیتی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و خارجی را به‌صورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت کند.<ref>{{پک|باقری|۱۴۰1|ک=گذری بر سیاست‌گذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|ص=80|ج=}}</ref>


این شورا از سال ۱۳۹۴ش فراتر از مسائل نظامی، مقابله با جنگ نرم و تهدیدات سایبری را نیز در دستور کار قرار داد<ref>{{پک/بن|نقش1؟ !|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref> و از سال ۱۴۰۴ش نیز با تغییر الگوی تهدیدات دشمنان، مواجهه با جنگ شناختی، عملیات روانی و دستکاری افکار عمومی را به‌عنوان اولویت جدید امنیت ملی تعریف کرد تا علاوه بر ابزارهای سخت، از ساختارهای اجتماعی و تاب‌آوری ذهنی جامعه نیز صیانت کند.<ref name=":0211"/> همچنین، پس از جنگ ۱۲ روزه [[شورای دفاع کشور]] را برای هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح به‌منظور تصمیم‌گیری سریع‌تر در شرایط بحرانی ایجاد کرد.<ref>{{پک|موسوی فرد|1404|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟}}</ref>
این شورا از سال ۱۳۹۴ش فراتر از مسائل نظامی، مقابله با [[جنگ نرم]] و تهدیدات سایبری را نیز در دستور کار قرار داد<ref>{{پک/بن|نقش1؟ !|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref> و از سال ۱۴۰۴ش نیز با تغییر الگوی تهدیدات دشمنان، مواجهه با [[جنگ شناختی]]، عملیات روانی و دستکاری [[افکار عمومی]] را به‌عنوان اولویت جدید [[امنیت ملی]] تعریف کرد تا علاوه بر ابزارهای سخت، از ساختارهای اجتماعی و [[تاب‌آوری اجتماعی]] نیز صیانت کند.<ref name=":0211"/> همچنین، پس‌از [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ ۱۲ روزه]]، [[شورای دفاع کشور]] را برای هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح به‌منظور تصمیم‌گیری سریع‌تر در شرایط بحرانی ایجاد کرد.<ref>{{پک|موسوی فرد|1404|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟}}</ref>


== وظایف ==
== وظایف ==
خط ۱۵: خط ۱۵:
# '''تعیین سیاست‌های دفاعی و امنیتی''': تدوین خط‌مشی‌های کلان کشور در چهار حوزهٔ دفاعی، اطلاعاتی، خارجی و اقتصادی.<ref name=":0214">{{پک|اصلانی|فرد کاردل|1391|ک=فصلنامهٔ حقوق، مجلهٔ دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی|ف=امنیت، جمهوری اسلامی و نهادهای سیاستگذار|ص=31}}</ref> این سیاست‌گذاری، طیف وسیعی از حفاظت از اصول نظام و استقلال کشوری<ref name=":0215">{{پک|کامکار|عمید زنجانی|1386|ک=ماهنامهٔ نگرش راهبردی|ف=درآمدی بر امنیت ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=23-24}}</ref> تا تدوین اسناد بالادستی امنیت ملی<ref name=":0211">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلهٔ اجرایی|ص=50-51}}</ref> و ایجاد نهادهایی مانند ستاد تدابیر ویژهٔ مقابله با تحریم را شامل می‌شود.<ref name=":022">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=114}}</ref>
# '''تعیین سیاست‌های دفاعی و امنیتی''': تدوین خط‌مشی‌های کلان کشور در چهار حوزهٔ دفاعی، اطلاعاتی، خارجی و اقتصادی.<ref name=":0214">{{پک|اصلانی|فرد کاردل|1391|ک=فصلنامهٔ حقوق، مجلهٔ دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی|ف=امنیت، جمهوری اسلامی و نهادهای سیاستگذار|ص=31}}</ref> این سیاست‌گذاری، طیف وسیعی از حفاظت از اصول نظام و استقلال کشوری<ref name=":0215">{{پک|کامکار|عمید زنجانی|1386|ک=ماهنامهٔ نگرش راهبردی|ف=درآمدی بر امنیت ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=23-24}}</ref> تا تدوین اسناد بالادستی امنیت ملی<ref name=":0211">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلهٔ اجرایی|ص=50-51}}</ref> و ایجاد نهادهایی مانند ستاد تدابیر ویژهٔ مقابله با تحریم را شامل می‌شود.<ref name=":022">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=114}}</ref>
# '''هماهنگی فعالیت‌های تدابیر دفاعی و امنیتی''': تشخیص مسائل امنیتی و ایجاد هماهنگی میان نیروهای مسلح، سازمان‌های اطلاعاتی، دستگاه دیپلماسی و بخش‌های اقتصادی بر عهدهٔ شورا و دبیرخانهٔ آن است.<ref name=":0216">{{پک|رضوی‌نژاد|ملک‌محمدی|1397|ک=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی|ف=درآمدی تحلیلی بر مسئله‌شناسی در سیاستگذاری امنیتی|ص=292}}</ref>
# '''هماهنگی فعالیت‌های تدابیر دفاعی و امنیتی''': تشخیص مسائل امنیتی و ایجاد هماهنگی میان نیروهای مسلح، سازمان‌های اطلاعاتی، دستگاه دیپلماسی و بخش‌های اقتصادی بر عهدهٔ شورا و دبیرخانهٔ آن است.<ref name=":0216">{{پک|رضوی‌نژاد|ملک‌محمدی|1397|ک=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی|ف=درآمدی تحلیلی بر مسئله‌شناسی در سیاستگذاری امنیتی|ص=292}}</ref>
# '''بهره‌گیری از امکانات کشور برای مقابله با تهدیدها''': به مدیریت بحران‌های ملی و تصمیم‌گیری در شرایط ویژه اختصاص دارد؛ مانند ورود شورا به پرونده هسته‌ای، مقابله با تحریم‌ها و مدیریت مذاکرات منطقه‌ای.<ref name=":0212">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلهٔ اجرایی|ص=48-49}}</ref>
# '''بهره‌گیری از امکانات کشور برای مقابله با تهدیدها''': به مدیریت بحران‌های ملی و تصمیم‌گیری در شرایط ویژه اختصاص دارد؛ مانند ورود شورا به [[برنامه هسته‌ای ایران|پرونده هسته‌ای]]، مقابله با تحریم‌ها و مدیریت مذاکرات منطقه‌ای.<ref name=":0212">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلهٔ اجرایی|ص=48-49}}</ref>


== ترکیب اعضا و وضعیت حق رأی ==
== ترکیب اعضا و وضعیت حق رأی ==
خط ۳۹: خط ۳۹:
| ۸|| عضو ثابت|| وزیر اطلاعات|| دارای حق رأی ثابت
| ۸|| عضو ثابت|| وزیر اطلاعات|| دارای حق رأی ثابت
|-
|-
| ۹|| عضو ثابت|| نماینده اول مقام معظم رهبری|| دارای حق رأی ثابت
| ۹|| عضو ثابت|| نماینده اول رهبر جمهوری اسلامی ایران|| دارای حق رأی ثابت
|-
|-
| ۱۰|| عضو ثابت|| نماینده دوم مقام معظم رهبری|| دارای حق رأی ثابت
| ۱۰|| عضو ثابت|| نماینده دوم رهبر جمهوری اسلامی ایران|| دارای حق رأی ثابت
|-
|-
| ۱۱|| عضو متغیر|| وزیر مربوط به موضوع جلسه|| دارای حق رأی حسب مورد
| ۱۱|| عضو متغیر|| وزیر مربوط به موضوع جلسه|| دارای حق رأی حسب مورد
خط ۷۱: خط ۷۱:
اختیارات دبیرخانه به دو بخش امور اداری و صلاحیت وضع مقررات تقسیم می‌شود.<ref>{{پک|مقدسی|اکبری|1397|ک=جایگاه حقوقی و صلاحیت‌های شورای عالی امنیت ملی|ص=119|ج=}}</ref> بخش نخست شامل امور اداری معمول نظیر تنظیم دستور جلسات، ابلاغ مصوبات و نظارت بر اجرای تصمیمات است.<ref name=":024">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=110}}</ref>
اختیارات دبیرخانه به دو بخش امور اداری و صلاحیت وضع مقررات تقسیم می‌شود.<ref>{{پک|مقدسی|اکبری|1397|ک=جایگاه حقوقی و صلاحیت‌های شورای عالی امنیت ملی|ص=119|ج=}}</ref> بخش نخست شامل امور اداری معمول نظیر تنظیم دستور جلسات، ابلاغ مصوبات و نظارت بر اجرای تصمیمات است.<ref name=":024">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=110}}</ref>


بخش دوم، یعنی صدور دستورالعمل‌های الزام‌آور توسط دبیرخانه، با چالش‌های حقوقی روبه‌رو است.<ref name=":025">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=110}}</ref> بر اساس دیدگاه رهبری، وظیفهٔ دبیرخانه تنها انجام کارهای مقدماتی<ref>{{پک|روحانی|1391|ک=امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای|ص=767|ج=}}</ref> و پیشنهاد راهکار بوده و تصمیم‌گیری نهایی فقط بر عهدهٔ خود شورا است.<ref name=":026">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=111}}</ref> همچنین، در اصل ۱۷۶ قانون اساسی، اختیاری برای تصمیم‌گیری یا وضع مقررات توسط دبیرخانه پیش‌بینی نشده و شورای نگهبان نیز صلاحیت وضع تصمیمات الزام‌آور را تنها مخصوص شورا و شوراهای فرعی آن می‌داند.<ref name=":027">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=111-112}}</ref> دیوان عدالت اداری نیز میان مصوبات شورای عالی امنیت ملی و نامه‌های دبیرخانه تفکیک قائل شده و تصمیمات دبیرخانه را مصوبهٔ رسمی شورا تلقی نمی‌کند.<ref name=":028">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=115-116}}</ref> از نظر حقوقی نیز اختیارات شورا قابل واگذاری به بخش اداری نبوده<ref>{{پک|امامی|استوار سنگری|1392|ک=حقوق اداری|ص=77-78|ج=1}}</ref> و چنین اقدامی با اصول قانونی مغایرت دارد.<ref name=":029">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=121-123}}</ref>
بخش دوم، یعنی صدور دستورالعمل‌های الزام‌آور توسط دبیرخانه، با چالش‌های حقوقی روبه‌رو است.<ref name=":025">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=110}}</ref> بر اساس دیدگاه رهبری، وظیفهٔ دبیرخانه تنها انجام کارهای مقدماتی<ref>{{پک|روحانی|1391|ک=امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای|ص=767|ج=}}</ref> و پیشنهاد راهکار بوده و تصمیم‌گیری نهایی فقط بر عهدهٔ خود شورا است.<ref name=":026">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=111}}</ref> همچنین، در اصل ۱۷۶ قانون اساسی، اختیاری برای تصمیم‌گیری یا وضع مقررات توسط دبیرخانه پیش‌بینی نشده و [[شورای نگهبان]] نیز صلاحیت وضع تصمیمات الزام‌آور را تنها مخصوص شورا و شوراهای فرعی آن می‌داند.<ref name=":027">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=111-112}}</ref> [[دیوان عدالت اداری]] نیز میان مصوبات شورای عالی امنیت ملی و نامه‌های دبیرخانه تفکیک قائل شده و تصمیمات دبیرخانه را مصوبهٔ رسمی شورا تلقی نمی‌کند.<ref name=":028">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=115-116}}</ref> از نظر حقوقی نیز اختیارات شورا قابل واگذاری به بخش اداری نبوده<ref>{{پک|امامی|استوار سنگری|1392|ک=حقوق اداری|ص=77-78|ج=1}}</ref> و چنین اقدامی با اصول قانونی مغایرت دارد.<ref name=":029">{{پک|روزی‌طلب|پروین|1400|ک=دانش حقوق عمومی|ف=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|ص=121-123}}</ref>


== دبیران شورا ==
== دبیر شورای عالی امنیت ملی ==
دبیر شورا مسئولیت هماهنگی تصمیمات، اداره جلسات در غیاب رئیس‌جمهور و پیگیری اجرای مصوبات را عهده‌دار است. از زمان تأسیس این نهاد در سال ۱۳۶۸ش تاکنون، شخصیت‌های زیر مسئولیت دبیرخانه را بر عهده داشته‌اند:
دبیر شورا مسئولیت هماهنگی تصمیمات، اداره جلسات در غیاب رئیس‌جمهور و پیگیری اجرای مصوبات را عهده‌دار است. از زمان تأسیس این نهاد در سال ۱۳۶۸ش تاکنون، شخصیت‌های زیر مسئولیت دبیرخانه را بر عهده داشته‌اند:
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"


! ردیف !! دبیر !! دورهٔ مسئولیت !! رئیس‌جمهوری وقت
! ردیف  
!تصویر!! دبیر !! دورهٔ مسئولیت !! رئیس‌جمهوری وقت
|-
|-
| ۱|| حسن روحانی|| ۱۳۶۸–۱۳۸۴ش|| اکبر هاشمی رفسنجانی/ محمد خاتمی
| ۱
|[[پرونده:روحانی.jpg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[حسن روحانی]]|| ۱۳۶۸–۱۳۸۴ش|| [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]
[[سید محمد خاتمی]]
|-
|-
| ۲|| علی لاریجانی|| ۱۳۸۴–۱۳۸۶ش|| محمود احمدی‌نژاد
| ۲
|[[پرونده:علی لاریجانی۶.jpg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[علی لاریجانی]]|| ۱۳۸۴–۱۳۸۶ش|| [[محمود احمدی‌نژاد]]
|-
|-
| ۳|| سعید جلیلی|| ۱۳۸۶–۱۳۹۲ش|| محمود احمدی‌نژاد
| ۳
|[[پرونده:سعید جلیلی.jpg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[سعید جلیلی]]|| ۱۳۸۶–۱۳۹۲ش|| [[محمود احمدی‌نژاد]]
|-
|-
| ۴|| علی شمخانی|| ۱۳۹۲–۱۴۰۲ش|| حسن روحانی / [[سید ابراهیم رئیسی|ابراهیم رئیسی]]
| ۴
|[[پرونده:علی شمخانی.jpg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[علی شمخانی]]|| ۱۳۹۲–۱۴۰۲ش|| [[حسن روحانی]]
[[سید ابراهیم رئیسی]]
|-
|-
| ۵|| علی‌اکبر احمدیان|| ۱۴۰۲–۱۴۰۴ش|| ابراهیم رئیسی / مسعود پزشکیان<ref>{{پک/بن|معرفی1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=معرفی دبیران شورای عالی امنیت ملی از سال 1366/ از روحانی و سعید جلیلی تا علی لاریجانی}}</ref>
| ۵
|[[پرونده:علی اکبر احمدیان.jpeg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[علی‌اکبر احمدیان]]|| ۱۴۰۲–۱۴۰۴ش|| سید ابراهیم رئیسی
[[مسعود پزشکیان]]<ref>{{پک/بن|معرفی1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=معرفی دبیران شورای عالی امنیت ملی از سال 1366/ از روحانی و سعید جلیلی تا علی لاریجانی}}</ref>
|-
|-
| ۶|| [[علی لاریجانی]]|| ۱۴۰۴ش|| مسعود پزشکیان<ref>{{پک/بن|علی1|ک=خبرگزاری شرق|ف=علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی شد}}</ref>
| ۶
|[[پرونده:علی لاریجانی۶.jpg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[علی لاریجانی]]|| ۱۴۰۴ش|| مسعود پزشکیان<ref>{{پک/بن|علی1|ک=خبرگزاری شرق|ف=علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی شد}}</ref>
|-
|-
| ۵|| محمدباقر ذوالقدر|| ۱۴۰۵ش|| مسعود پزشکیان<ref>{{پک/بن|سوابق1|ک=خبرگزاری مهر|ف=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی}}</ref>
| ۵
|[[پرونده:محمد باقر ذوالقدر.jpg|بی‌قاب|150x150پیکسل]]|| [[محمدباقر ذوالقدر]]|| ۱۴۰۵ش|| مسعود پزشکیان<ref>{{پک/بن|سوابق1|ک=خبرگزاری مهر|ف=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی}}</ref>
|}
|}
محمدباقر ذوالقدر، در فروردین ۱۴۰۵ش با موافقت [[سید مجتبی خامنه‌ای]] رهبر جمهوری اسلامی به‌عنوان دبیر فعلی شورای عالی امنیت ملی از سوی رئیس‌جمهور منصوب شد.<ref>{{پک/بن|سوابق1|ک=خبرگزاری مهر|ف=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی}}</ref>
محمدباقر ذوالقدر، در فروردین ۱۴۰۵ش با موافقت [[سید مجتبی خامنه‌ای]]، سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی از سوی رئیس‌جمهور منصوب شد.<ref>{{پک/بن|سوابق1|ک=خبرگزاری مهر|ف=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی}}</ref>


== مصوبات شورا ==
== مصوبات شورا ==
مصوبات شورای عالی امنیت ملی در چارچوب موضوعی اصل ۱۷۶ قانون اساسی، جایگاهی بالاتر از قوانین عادی مجلس دارند. [[مجلس شورای اسلامی]] صلاحیت لغو یا تغییر این مصوبات را ندارد و [[شورای نگهبان]] و [[دیوان عدالت اداری]] نیز بر برتری این تصمیمات نسبت به قوانین عادی تأکید کرده‌اند. با این حال، اعتبار این مصوبات مطلق نبوده و در مرتبه‌ای پایین‌تر از قانون اساسی، احکام حکومتی و مصوبات [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] قرار می‌گیرد.<ref name=":0218">{{پک|مقدسی|اکبری|1396|ک=مطالعات حقوق عمومی|ف=جایگاه حقوقی مصوبات شورای عالی امنیت ملی در نظام حقوق اساسی ایران|ص=889-890}}</ref> تصمیم‌گیری در شورای عالی امنیت ملی با تشخیص و تعریف مسائل امنیتی آغاز و پس از بررسی راهکارها و تصویب در شورا، جهت تأیید نهایی به [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] ارجاع می‌شود. پس از ابلاغ نیز اجرای این سیاست‌ها ارزیابی و پایش می‌شود.<ref>{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=104-106}}</ref>
مصوبات شورای عالی امنیت ملی در چارچوب موضوعی اصل ۱۷۶ قانون اساسی، جایگاهی بالاتر از قوانین عادی مجلس دارند. [[مجلس شورای اسلامی]] صلاحیت لغو یا تغییر این مصوبات را ندارد و [[شورای نگهبان]] و [[دیوان عدالت اداری]] نیز بر برتری این تصمیمات نسبت به قوانین عادی تأکید کرده‌اند. با این حال، اعتبار این مصوبات مطلق نبوده و در مرتبه‌ای پایین‌تر از قانون اساسی، احکام حکومتی و مصوبات [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] قرار می‌گیرد.<ref name=":0218">{{پک|مقدسی|اکبری|1396|ک=مطالعات حقوق عمومی|ف=جایگاه حقوقی مصوبات شورای عالی امنیت ملی در نظام حقوق اساسی ایران|ص=889-890}}</ref> تصمیم‌گیری در شورای عالی امنیت ملی با تشخیص و تعریف مسائل امنیتی آغاز و پس‌از بررسی راهکارها و تصویب در شورا، جهت تأیید نهایی به [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] ارجاع می‌شود. پس‌از ابلاغ نیز اجرای این سیاست‌ها ارزیابی و پایش می‌شود.<ref>{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=104-106}}</ref>


== تحولات و پرونده‌های مهم ==
== تحولات و پرونده‌های مهم ==
این نهاد از زمان تأسیس در سال ۱۳۶۸ش، مدیریت حساس‌ترین پرونده‌های کشوری را بر عهده داشته است. دامنه فعالیت شورا با تغییر ماهیت تهدیدهای امنیتی، از مسائل نظامی و دفاعی به حوزه‌هایی مانند سیاست خارجی، امنیت داخلی، اقتصاد، فضای مجازی و تهدیدهای نوظهور گسترش یافته است.<ref>{{پک/بن|نقش1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref>
این نهاد از زمان تأسیس در سال ۱۳۶۸ش، مدیریت حساس‌ترین پرونده‌های ملی را بر عهده داشته است. دامنه فعالیت شورا با تغییر ماهیت تهدیدهای امنیتی، از مسائل نظامی و دفاعی به حوزه‌هایی مانند [[سیاست خارجی]]، [[امنیت داخلی]]، [[اقتصاد]]، [[فضای مجازی]] و تهدیدهای نوظهور گسترش یافته است.<ref>{{پک/بن|اقتصاد1|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref>


'''پایان جنگ ایران و عراق و اجرای قطعنامه ۵۹۸:''' در نخستین سال‌های فعالیت شورای عالی امنیت ملی، مهم‌ترین پرونده‌های آن به مدیریت پیامدهای پایان جنگ ایران و عراق اختصاص داشت. اجرای قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد، پیگیری روند آتش‌بس، تبادل اسیران جنگی و مسائل مرتبط با بازگشت وضعیت پس از جنگ، از جمله موضوعات اصلی این دوره بود.<ref>{{پک/بن|نقش1؟ !|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref><ref>{{پک/بن|مدرسه1|ک=وب‌سایت مدرسه رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد|ف=اهمیت و نقش شورای عالی امنیت ملی در مقابله با تحرکات و استراتژی‌های دشمن}}</ref>
'''مهم‌ترین پرونده‌های شورای عالی امنیت ملی'''
 
{| class="wikitable"
'''جنگ خلیج فارس و بحران افغانستان:''' در دهه ۱۳۷۰ش، دستور کار شورا از مسائل پساجنگ به تحولات منطقه‌ای گسترش یافت. در جریان جنگ خلیج فارس، سیاست ایران بر بی‌طرفی فعال در برابر درگیری عراق و ائتلاف بین‌المللی قرار گرفت. همچنین بحران افغانستان و کشته‌شدن دیپلمات‌ها و کارکنان کنسولگری ایران در مزارشریف در سال ۱۳۷۷ش از دیگر پرونده‌های شورا در این دوره بود.<ref>{{پک/بن|نقش1؟ !|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref>
!دوره
 
!رویداد / پرونده
'''پرونده هسته‌ای و برجام:''' از ابتدای دهه ۱۳۸۰ش، پرونده هسته‌ای ایران به یکی از موضوعات شورای عالی امنیت ملی تبدیل شد. پس از ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به [[شورای امنیت سازمان ملل متحد]]، شورا مسئولیت هماهنگی سیاست‌های کلان هسته‌ای، تعیین چارچوب مذاکرات و هماهنگی میان دستگاه‌های سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی را بر عهده گرفت. مذاکرات هسته‌ای ایران با کشورهای موسوم به ۱+۵ در دوره‌های مختلف تحت نظارت و هماهنگی این شورا انجام شد و در نهایت، چارچوب توافق برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۱۳۹۴ش با مشارکت تیم مذاکره‌کننده ایران و طرف‌های بین‌المللی شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|نقش1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref><ref>{{پک/بن|مدرسه1|ک=وب‌سایت مدرسه رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد|ف=اهمیت و نقش شورای عالی امنیت ملی در مقابله با تحرکات و استراتژی‌های دشمن}}</ref><ref>{{پک/بن|فارس1|ک=خبرگزاری فارس|ف=شورای عالی امنیت ملی در گذر زمان}}</ref><ref>{{پک/بن|تابناک1|ک=وب‌سایت تابناک|ف=شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران}}</ref>
!شرح مختصر
 
!منبع
'''اعتراضات ۱۳۸۸ و حصر خانگی سران:''' پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸ش، موضوعات مرتبط با مدیریت بحران سیاسی و امنیتی در دستور کار نهادهای امنیتی کشور قرار گرفت. پرونده حصر خانگی برخی چهره‌های سیاسی نیز از جمله موضوعاتی است که به شورای عالی امنیت ملی مرتبط دانسته شده است. دبیرخانه شورا اعلام کرده است که تصمیم اولیه دربارهٔ حصر در سال ۱۳۸۹ش بر اساس ملاحظات امنیتی در این شورا اتخاذ شده و تغییر یا پایان آن نیز نیازمند بررسی در همین نهاد است.<ref>{{پک/بن|انصاف1|ک=پایگاه خبری و تحلیلی انصاف|ف=سخنگوی شورای عالی امنیت ملی: تصمیم به «حصر» بر اساس سال ۸۹ بود}}</ref><ref>{{پک/بن|هم‌میهمن1|ک=وب‌سایت هم‌میهمن|ف=ابهامات شعام/بازخوانی جایگاه و روند فعالیت و برخی تصمیمات شورای‌عالی امنیت ملی}}</ref>
|-
 
|اوایل دهه ۱۳۷۰ش
'''کنترل اعتراضات ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱:''' در جریان اعتراضات سال ۱۳۹۸ش، موضوعاتی مانند پیامدهای امنیتی اصلاح قیمت بنزین و مدیریت بحران ناشی از آن در دستور کار نهادهای امنیتی قرار گرفت. محدودیت گسترده اینترنت در این دوره نیز از جمله تصمیماتی بود که اجرای آن با مصوبات امنیتی مرتبط دانسته شد. همچنین در اعتراضات سال ۱۴۰۱ش، شورای عالی امنیت ملی و دیگر نهادهای امنیتی در مدیریت پیامدهای اعتراضات، حفظ امنیت عمومی نقش داشتند. محدودیت دسترسی به برخی شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های خارجی مانند اینستاگرام و واتس‌اپ نیز در همین چارچوب اعمال شد.<ref>{{پک/بن|هم‌میهمن1|ک=وب‌سایت هم‌میهمن|ف=ابهامات شعام/بازخوانی جایگاه و روند فعالیت و برخی تصمیمات شورای‌عالی امنیت ملی}}</ref>
|پایان [[جنگ ایران و عراق]] و اجرای [[قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت|قطعنامه ۵۹۸]]
 
|مدیریت پیامدهای پایان جنگ، اجرای آتش‌بس، تبادل اسیران و بازگشت به وضعیت پساجنگ.
'''نقش در جنگ ایران و اسرائیل در سال ۱۴۰۴:''' در پایان [[جنگ دوازده‌روزه|جنگ ۱۲روزه]] ایران و اسرائیل، مقام‌های وزارت امور خارجه اعلام کردند که تصمیم شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ پذیرش آتش‌بس در صورت توقف حملات طرف مقابل، پس از تأیید رهبری جمهوری اسلامی ایران اجرایی شد.<ref>{{پک/بن|وطن1|ک=روزنامه وطن امروز|ف=روایت عراقچی از روز منتهی به آتش‌بس جنگ تحمیلی ۱۲ روزه}}</ref> در این دوران گزارش‌هایی دربارهٔ حمله به محل برگزاری یکی از جلسات شورای عالی امنیت ملی منتشر شد. این نشست با هدف بررسی تحولات امنیتی و دفاعی ناشی از درگیری‌ها برگزار شده بود.<ref>{{پک/بن|انتخاب1|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=زمان و مکان جلسه شورای عالی امنیت ملی چگونه فاش شد؟}}</ref>
|<ref>{{پک/بن|اقتصاد1|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref><ref>{{پک/بن|مدرسه1|ک=وب‌سایت مدرسه رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد|ف=اهمیت و نقش شورای عالی امنیت ملی در مقابله با تحرکات و استراتژی‌های دشمن}}</ref>
 
|-
'''کنترل اعتراضات ۱۴۰۴:''' پس از جنگ ایران و اسرائیل در سال ۱۴۰۴ش و وقوع برخی [[اعتراضات ۱۴۰۴ ایران|اعتراضات داخلی]]، شورای عالی امنیت ملی این تحولات را در چارچوب تهدیدهای ترکیبی و امنیتی ارزیابی کرد. در بیانیه‌های منتشرشده از سوی دبیرخانه شورا، بر مقابله با اقدامات خشونت‌آمیز، حفظ امنیت عمومی و برخورد قانونی با عوامل ناامنی تأکید شد.<ref>{{پک/بن|مهر1|ک=خبرگزاری مهر|ف=بیانیه شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ اقدامات تروریستی آشوبگران}}</ref><ref>{{پک/بن|تابناک2|ک=وب‌سایت تابناک|ف=خط و نشان شورای عالی امنیت ملی برای آشوبگران}}</ref>
|دهه ۱۳۷۰ش
 
|[[جنگ خلیج فارس]] (۱۹۹۱م)
'''نقش در جنگ ایران و آمریکا:''' در تحولات مرتبط با [[جنگ رمضان|جنگ ایران و آمریکا]]، شورای عالی امنیت ملی در هماهنگی میان نهادهای سیاسی، نظامی و دیپلماتیک نقش داشت. این شورا در پذیرش آتش‌بس موقت<ref>{{پک/بن|دولت2|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پیرامون آخرین تحولات مذاکرات پایان جنگ تحمیلی سوم}}</ref> و همچنین در موضوع [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]] و چارچوب‌های مرتبط با پایان درگیری‌ها، بررسی ابعاد امنیتی و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول نقش داشت.<ref>{{پک/بن|دولت1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=بیانیهٔ دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ توافق پایان جنگ میان ایران و آمریکا}}</ref>
|اتخاذ سیاست بی‌طرفی فعال در برابر درگیری [[عراق]] و ائتلاف بین‌المللی.
|
|-
|دهه ۱۳۷۰ش
|بحران افغانستان و [[قتل دیپلمات‌های ایرانی در مزارشریف|کشته‌شدن 11 دیپلمات و یک خبرنگار ایرانی در مزارشریف]] (۱۳۷۷ش)
|پیگیری ابعاد امنیتی و سیاسی حادثه و واکنش به آن.
|<ref>{{پک/بن|اقتصاد1|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref>
|-
|دهه ۱۳۸۰ش تا ۱۳۹۴ش
|[[برنامه هسته‌ای ایران|پرونده هسته‌ای]] و [[برنامه جامع اقدام مشترک|برجام]]
|هماهنگی سیاست‌های هسته‌ای، هدایت مذاکرات با ۱+۵ و نهایی‌سازی برجام در ۱۳۹۴ش.
|<ref>{{پک/بن|مدرسه1|ک=وب‌سایت مدرسه رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد|ف=اهمیت و نقش شورای عالی امنیت ملی در مقابله با تحرکات و استراتژی‌های دشمن}}</ref><ref>{{پک/بن|فارس1|ک=خبرگزاری فارس|ف=شورای عالی امنیت ملی در گذر زمان}}</ref><ref>{{پک/بن|تابناک1|ک=وب‌سایت تابناک|ف=شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران}}</ref><ref>{{پک/بن|اقتصاد1|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref>
|-
|۱۳۸۸ش
|[[اعتراضات ۱۳۸۸ ایران|اعتراضات]] [[اعتراضات ۱۳۸۸ ایران|پس‌از انتخابات]] و [[حصر خانگی رهبران جنبش سبز|حصر خانگی]] [[حصر خانگی رهبران جنبش سبز|رهبران جنبش سبز]]
|مدیریت بحران سیاسی و امنیتی؛ تصمیم‌گیری دربارهٔ حصر خانگی بر اساس ملاحظات امنیتی.
|<ref>{{پک/بن|انصاف1|ک=پایگاه خبری و تحلیلی انصاف|ف=سخنگوی شورای عالی امنیت ملی: تصمیم به «حصر» بر اساس سال ۸۹ بود}}</ref><ref>{{پک/بن|هم‌میهمن1|ک=وب‌سایت هم‌میهمن|ف=ابهامات شعام/بازخوانی جایگاه و روند فعالیت و برخی تصمیمات شورای‌عالی امنیت ملی}}</ref>
|-
|۱۳۹۸ش
|[[اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران|اعتراضات ناشی از اصلاح قیمت بنزین]]
|مدیریت پیامدهای امنیتی و تصمیم‌گیری دربارهٔ محدودیت اینترنت.
|
|-
|۱۴۰۱ش
|[[اعتراضات ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات سراسری]]
|مدیریت پیامدهای امنیتی و اعمال محدودیت دسترسی به شبکه‌های اجتماعی خارجی.
|<ref>{{پک/بن|هم‌میهمن1|ک=وب‌سایت هم‌میهمن|ف=ابهامات شعام/بازخوانی جایگاه و روند فعالیت و برخی تصمیمات شورای‌عالی امنیت ملی}}</ref>
|-
|۱۴۰۴ش
|[[جنگ دوازده‌روزه|جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل]]
|تصمیم‌گیری دربارهٔ پذیرش آتش‌بس (با تأیید رهبری) و بررسی ابعاد امنیتی و دفاعی درگیری.
|<ref>{{پک/بن|وطن1|ک=روزنامه وطن امروز|ف=روایت عراقچی از روز منتهی به آتش‌بس جنگ تحمیلی ۱۲ روزه}}</ref><ref>{{پک/بن|انتخاب1|ک=وب‌سایت انتخاب|ف=زمان و مکان جلسه شورای عالی امنیت ملی چگونه فاش شد؟}}</ref>
|-
|۱۴۰۴ش
|[[اعتراضات ۱۴۰۴ ایران|اعتراضات]] و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]] پس از جنگ با اسرائیل
|ارزیابی تحولات به‌عنوان تهدید ترکیبی؛ تأکید بر مقابله با خشونت و حفظ امنیت عمومی.
|<ref>{{پک/بن|مهر1|ک=خبرگزاری مهر|ف=بیانیه شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ اقدامات تروریستی آشوبگران}}</ref><ref>{{پک/بن|تابناک2|ک=وب‌سایت تابناک|ف=خط و نشان شورای عالی امنیت ملی برای آشوبگران}}</ref>
|-
|۱۴۰۴–۱۴۰۵ش
|[[جنگ رمضان|جنگ ایران و آمریکا]]
|هماهنگی میان نهادهای سیاسی، نظامی و دیپلماتیک؛ نقش در پذیرش آتش‌بس موقت و [[تفاهم‌نامه اسلام‌آباد]].
|<ref>{{پک/بن|دولت2|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پیرامون آخرین تحولات مذاکرات پایان جنگ تحمیلی سوم}}</ref><ref>{{پک/بن|دولت1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=بیانیهٔ دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ توافق پایان جنگ میان ایران و آمریکا}}</ref>
|}


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۲۱: خط ۱۷۴:


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* {{یادکرد وب|عنوان=ابهامات شعام/بازخوانی جایگاه و روند فعالیت و برخی تصمیمات شورای‌عالی امنیت ملی|نشانی=https://hammihanonline.ir/بخش-سیاست-18/30551-ابهامات-شعام-بازخوانی-جایگاه-روند-فعالیت-برخی-تصمیمات-شورای-عالی-امنیت-ملی|تاریخ=9 دی 1403|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|هم‌میهمن1}}|وبگاه=وب‌سایت هم‌میهمن}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=اصلانی|نام۱=فیروز|تاریخ=1391|عنوان=امنیت، جمهوری اسلامی و نهادهای سیاستگذار|پیوند=https://jlq.ut.ac.ir/article_29947_0.html|ژورنال=فصلنامهٔ حقوق، مجلهٔ دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی|دوره=|شماره=سوم|صفحات=|نام۲=محمود|نام خانوادگی۲=فرد کاردل|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=اصلانی|نام۱=فیروز|تاریخ=1391|عنوان=امنیت، جمهوری اسلامی و نهادهای سیاستگذار|پیوند=https://jlq.ut.ac.ir/article_29947_0.html|ژورنال=فصلنامهٔ حقوق، مجلهٔ دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی|دوره=|شماره=سوم|صفحات=|نام۲=محمود|نام خانوادگی۲=فرد کاردل|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=حقوق اداری|سال=1392|مکان=تهران|ناشر=میزان|پیوند=|کوشش=|نام۱=محمد|نام۲=کوروش|نام خانوادگی۱=امامی|نام خانوادگی۲=استوار سنگری|پیوند نویسنده۱=|پیوند نویسنده۲=|دوره=|شابک=}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=حقوق اداری|سال=1392|مکان=تهران|ناشر=میزان|پیوند=|کوشش=|نام۱=محمد|نام۲=کوروش|نام خانوادگی۱=امامی|نام خانوادگی۲=استوار سنگری|پیوند نویسنده۱=|پیوند نویسنده۲=|دوره=|شابک=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=اهمیت و نقش شورای عالی امنیت ملی در مقابله با تحرکات و استراتژی‌های دشمن|نشانی=https://farajnejad.ir/شورای-عالی-امنیت-ملی/|تاریخ=17 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مدرسه1}}|وبگاه=وب‌سایت مدرسه رسانه‌ای استاد محمدحسین فرج‌نژاد}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باقری|نام۱=عبدالرضا|تاریخ=1398|عنوان=الگوی مطلوب مسئله‌یابی در فرایند سیاستگذاری شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1674310/الگوی-مطلوب-مسیله-یابی-در-فرایند-سیاست-گذاری-شورای-عالی-امنیت-ملی-ج-ا-ایران|ژورنال=پژوهش‌های حفاظتی-امنیت دانشگاه جامع امام حسین|دوره=|شماره=سی‌ام|صفحات=|نام۲=حمیدرضا|نام خانوادگی۲=پیشگاه هادیان|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باقری|نام۱=عبدالرضا|تاریخ=1398|عنوان=الگوی مطلوب مسئله‌یابی در فرایند سیاستگذاری شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1674310/الگوی-مطلوب-مسیله-یابی-در-فرایند-سیاست-گذاری-شورای-عالی-امنیت-ملی-ج-ا-ایران|ژورنال=پژوهش‌های حفاظتی-امنیت دانشگاه جامع امام حسین|دوره=|شماره=سی‌ام|صفحات=|نام۲=حمیدرضا|نام خانوادگی۲=پیشگاه هادیان|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=باقری|نام=عبدالرضا|عنوان=گذری بر سیاست‌گذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|سال=1401|مکان=تهران|ناشر=مرکز آموزشی- پژوهشی شهید سپهبد صیادشیرازی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=باقری|نام=عبدالرضا|عنوان=گذری بر سیاست‌گذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|سال=1401|مکان=تهران|ناشر=مرکز آموزشی- پژوهشی شهید سپهبد صیادشیرازی|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باقری|نام۱=عبداله|تاریخ=1401|عنوان=نقش شورای عالی امنیت ملی در حمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|پیوند=https://quarterly.risstudies.org/article_166560.html|ژورنال=مطالعات راهبردی|دوره=بیست و پنج|شماره=چهارم|صفحات=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=باقری|نام۱=عبداله|تاریخ=1401|عنوان=نقش شورای عالی امنیت ملی در حمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|پیوند=https://quarterly.risstudies.org/article_166560.html|ژورنال=مطالعات راهبردی|دوره=بیست و پنج|شماره=چهارم|صفحات=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پیرامون آخرین تحولات مذاکرات پایان جنگ تحمیلی سوم|نشانی=https://dolat.ir/detail/479994|تاریخ=29 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|دولت2}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بیانیهٔ دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ توافق پایان جنگ میان ایران و آمریکا|نشانی=https://dolat.ir/detail/483115|تاریخ=25 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=6 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|دولت1}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بیانیهٔ دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ توافق پایان جنگ میان ایران و آمریکا|نشانی=https://dolat.ir/detail/483115|تاریخ=25 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=6 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|دولت1}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت}}
* {{یادکرد وب|عنوان=بیانیه شورای عالی امنیت ملی دربارهٔ اقدامات تروریستی آشوبگران|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6718065/بیانیه-شورای-عالی-امنیت-ملی-درباره-اقدامات-تروریستی-آشوبگران|تاریخ=19 دی 1404|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر1}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصمیم‌گیری دربارهٔ جنگ و مذاکره بر عهدهٔ رهبری و شورای عالی امنیت ملی است/ همه جریان‌ها باید خود را ملزم به تبعیت از تصمیمات متنی بر نظر رهبر عالیقدر انقلاب بدانند|نشانی=https://dolat.ir/detail/483094|تاریخ=24 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|ت1؟!}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تصمیم‌گیری دربارهٔ جنگ و مذاکره بر عهدهٔ رهبری و شورای عالی امنیت ملی است/ همه جریان‌ها باید خود را ملزم به تبعیت از تصمیمات متنی بر نظر رهبر عالیقدر انقلاب بدانند|نشانی=https://dolat.ir/detail/483094|تاریخ=24 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|ت1؟!}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیاتی از شورای عالی امنیت ملی (شعام) و ترکیب اعضا و حق رأی|نشانی=https://v-o-h.ir/جزئیاتی-از-شورای-عالی-امنیت-ملی-شعام-و-ترکیب-اعضاء-و-حق-رأی/|تاریخ=22 اردیبهشت 1405|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|جزء1؟!}}|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی صدای حوزه}}
* {{یادکرد وب|عنوان=جزئیاتی از شورای عالی امنیت ملی (شعام) و ترکیب اعضا و حق رأی|نشانی=https://v-o-h.ir/جزئیاتی-از-شورای-عالی-امنیت-ملی-شعام-و-ترکیب-اعضاء-و-حق-رأی/|تاریخ=22 اردیبهشت 1405|تاریخ بازبینی=|شناسه={{شناسه یادکرد|جزء1؟!}}|وبگاه=پایگاه خبری تحلیلی صدای حوزه}}
* {{یادکرد وب|عنوان=خط و نشان شورای عالی امنیت ملی برای آشوبگران|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1350912/خط-و-نشان-شورای-عالی-امنیت-ملی-برای-آشوبگران|تاریخ=20 دی 1404|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تابناک2}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=رضوی‌نژاد|نام۱=سیدامین|تاریخ=1397|عنوان=درآمدی تحلیلی بر مسئله‌شناسی در سیاستگذاری امنیتی|پیوند=https://www.sid.ir/FileServer/JF/4023113972713.pdf|ژورنال=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی|دوره=|شماره=بیست و هفتم|صفحات=|نام۲=حمیدرضا|نام خانوادگی۲=ملک‌محمدی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=رضوی‌نژاد|نام۱=سیدامین|تاریخ=1397|عنوان=درآمدی تحلیلی بر مسئله‌شناسی در سیاستگذاری امنیتی|پیوند=https://www.sid.ir/FileServer/JF/4023113972713.pdf|ژورنال=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی|دوره=|شماره=بیست و هفتم|صفحات=|نام۲=حمیدرضا|نام خانوادگی۲=ملک‌محمدی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=روایت عراقچی از روز منتهی به آتش‌بس جنگ تحمیلی ۱۲ روزه|نشانی=https://vatanemrooz.ir/fa/news/409233/روایت-عراقچی-از-روز-منتهی-به-آتش‌بس-جنگ-تحمیلی-۱۲-روزه|تاریخ=5 مرداد 1404|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|وطن1}}|وبگاه=روزنامه وطن امروز}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=روزی‌طلب|نام۱=محمدحسین|تاریخ=1400|عنوان=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|پیوند=https://www.sid.ir/paper/410761/fa|ژورنال=دانش حقوق عمومی|دوره=دهم|شماره=سی و دوم|صفحات=|نام۲=خیراله|نام خانوادگی۲=پروین|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=روزی‌طلب|نام۱=محمدحسین|تاریخ=1400|عنوان=تأملی حقوقی در ساختار و صلاحیت مصوبه‌گذاری دبیرخانهٔ شورای عالی امنیت ملی|پیوند=https://www.sid.ir/paper/410761/fa|ژورنال=دانش حقوق عمومی|دوره=دهم|شماره=سی و دوم|صفحات=|نام۲=خیراله|نام خانوادگی۲=پروین|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=روحانی|نام=حسن|عنوان=امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای|سال=1391|مکان=تهران|ناشر=مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام|پیوند نویسنده=حسن روحانی|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=روحانی|نام=حسن|عنوان=امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای|سال=1391|مکان=تهران|ناشر=مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=زمان و مکان جلسه شورای عالی امنیت ملی چگونه فاش شد؟|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/874868/زمان-و-مکان-جلسه-شورای-عالی-امنیت-ملی-چگونه-فاش-شد|تاریخ=22 تیر 1404|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|انتخاب1}}|وبگاه=وب‌سایت انتخاب}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سخنگوی شورای عالی امنیت ملی: تصمیم به «حصر» بر اساس سال ۸۹ بود|نشانی=https://ensafnews.com/77196/سخنگوی-شورای-عالی-امنیت-ملی-تصمیم-به/|تاریخ=14 شهریور 1396|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|انصاف1}}|وبگاه=پایگاه خبری و تحلیلی انصاف}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6782570/سوابق-دبیر-جدید-شورای-عالی-امنیت-ملی|تاریخ=4 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|سوابق1}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6782570/سوابق-دبیر-جدید-شورای-عالی-امنیت-ملی|تاریخ=4 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|سوابق1}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/6235/1/شورای-عالی-امنیت-ملی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تا1}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/6235/1/شورای-عالی-امنیت-ملی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تا1}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شورای عالی امنیت ملی در گذر زمان|نشانی=https://farsnews.ir/Fars_Plus/1379582880000592756/شورای-عالی-امنیت-ملی-در-گذر-زمان|تاریخ=28 شهریور 1392|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|فارس1}}|وبگاه=خبرگزاری فارس}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/6235/1/شورای-عالی-امنیت-ملی|تاریخ=|تاریخ بازبینی=10 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تابناک1}}|وبگاه=وب‌سایت تابناک}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبداللهی ضیاءالدینی|نام۱=مهدی|تاریخ=1402|عنوان=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلهٔ اجرایی|پیوند=https://quarterly.risstudies.org/article_172408.html|ژورنال=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی|دوره=بیست و ششم|شماره=یکم|صفحات=|نام۲=علیرضا|نام خانوادگی۲=ریحانی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبداللهی ضیاءالدینی|نام۱=مهدی|تاریخ=1402|عنوان=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلهٔ اجرایی|پیوند=https://quarterly.risstudies.org/article_172408.html|ژورنال=فصلنامهٔ مطالعات راهبردی|دوره=بیست و ششم|شماره=یکم|صفحات=|نام۲=علیرضا|نام خانوادگی۲=ریحانی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=علت تشکیل شورای دفاع|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4201519-علت-تشکیل-شورای-دفاع|تاریخ=11 مرداد 1404|تاریخ بازبینی=7 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|دفاع1}}|وبگاه=خبرگزاری دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=علت تشکیل شورای دفاع|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4201519-علت-تشکیل-شورای-دفاع|تاریخ=11 مرداد 1404|تاریخ بازبینی=7 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|دفاع1}}|وبگاه=خبرگزاری دنیای اقتصاد}}
خط ۱۴۴: خط ۲۰۸:
* {{یادکرد کتاب|عنوان=جایگاه حقوقی و صلاحیت‌های شورای عالی امنیت ملی|سال=1397|مکان=تهران|ناشر=مجد|پیوند=|کوشش=|نام۱=مهدی|نام۲=احسان|نام خانوادگی۱=مقدسی|نام خانوادگی۲=اکبری|پیوند نویسنده۱=|پیوند نویسنده۲=|دوره=|شابک=}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=جایگاه حقوقی و صلاحیت‌های شورای عالی امنیت ملی|سال=1397|مکان=تهران|ناشر=مجد|پیوند=|کوشش=|نام۱=مهدی|نام۲=احسان|نام خانوادگی۱=مقدسی|نام خانوادگی۲=اکبری|پیوند نویسنده۱=|پیوند نویسنده۲=|دوره=|شابک=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟|نشانی=https://civilica.com/note/14224/|تاریخ=1404|تاریخ بازبینی=|کد زبان=|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا|نام خانوادگی۱=موسوی فرد|نام۱=سیدمحمدرضا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟|نشانی=https://civilica.com/note/14224/|تاریخ=1404|تاریخ بازبینی=|کد زبان=|وبگاه=وب‌سایت سیویلیکا|نام خانوادگی۱=موسوی فرد|نام۱=سیدمحمدرضا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3807195-نقش-شورای-عالی-امنیت-ملی-در-تصمیمات-سرنوشت-ساز-کشور|تاریخ=23 مهر 1400|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|نقش1؟!}}|وبگاه=خبرگزاری دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3807195-نقش-شورای-عالی-امنیت-ملی-در-تصمیمات-سرنوشت-ساز-کشور|تاریخ=23 مهر 1400|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اقتصاد1}}|وبگاه=خبرگزاری دنیای اقتصاد}}
* {{یادکرد وب|عنوان=وظایف شورای امنیت کشور (شاک)|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4782582/وظایف-شورای-امنیت-کشور-شاک|تاریخ=8 مرداد 1403|تاریخ بازبینی=7 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|شاک1}}|وبگاه=خبرگزاری میزان}}
* {{یادکرد وب|عنوان=وظایف شورای امنیت کشور (شاک)|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4782582/وظایف-شورای-امنیت-کشور-شاک|تاریخ=8 مرداد 1403|تاریخ بازبینی=7 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|شاک1}}|وبگاه=خبرگزاری میزان}}
{{پایان منابع}}