پرش به محتوا

فحشا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|فحشا؛}}''' رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است.  
'''{{درشت|فحشا؛}}''' رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است<ref group="دیدگاه">در مقاله نگارش شناسه به معنای لغوی خود را محدود نکنید</ref>.  


فحشا به رفتارها یا روابطی گفته می‌شود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی، به‌شدت ناپسند یا نامشروع تلقی می‌شوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، روسپی‌گری و تجارت جنسی به‌کار می‌رود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرم‌انگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد.  
فحشا به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، عرفی، دینی یا حقوقی ناپسند یا نامشروع تلقی می‌شوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، [[روسپی‌گری]] و تجارت جنسی به‌کار می‌رود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرم‌انگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانسته‌اند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر می‌گیرد و به زنا محدود نمی‌شود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینه‌های موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند زنا، لواط، [[ازدواج با همسر پدر]] و طواف برهنه اطلاق شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> هرچند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.]</ref> به‌ویژه زنا و لواط است،<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref> از همین رو در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
«فَحْشاء» از مادّه‌ «فحش» به معناى هر كارى است كه از حد اعتدال خارج گردد و صورت «فاحش» به‌خود بگيرد، بنابراين شامل تمامى منكرات وقبائح واضح وآشكار مى‌گردد. و به معناى هر كار زشت و بسيار قبيح است، و در آيه ۲۶۸ [[سوره‌ بقره]] به تناسب بحث، به معناى بخل و ترك انفاق، كه در بسيارى از موارد، نوعى معصيت و گناه است آمده (هر چند واژه فحشاء در مواردى به معناى گناه بى‌عفتى آمده)، حتى بعضى از مفسران تصريح كرده‌اند كه: عرب به شخص بخيل، فاحش مى‌گويد. فرق ميان «فحشاء» و «منكر» در يك عبارت كوتاه مى‌توان گفت: «فحشاء» اشاره به گناهان بزرگ پنهانى، و «منكر» گناهان بزرگ آشكار است، و يا «فحشاء» گناهانى است كه بر اثر غلبه قواى شهويه، و «منكر» بر اثر غلبه قوه غضبيه صورت مى‌گيرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref>


== کاربردهای رایج ==
فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانسته‌اند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر می‌گیرد و به زنا محدود نمی‌شود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینه‌های موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند [[زنا]]، لواط، [[ازدواج با همسر پدر]] و طواف برهنه اطلاق شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.]</ref> به‌ویژه زنا و [[لواط]] است،<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref> در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
در اصطلاح، فحشا به رفتارها یا روابط جنسی‌ای گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند زنا، قوادی و برخی جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به روسپی‌گری،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.]</ref> تجارت جنسی<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، صنعت سکس نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref>
 
در اصطلاح رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسی‌ای]] گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند زنا، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپی‌گری]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، [[صنعت سکس]] نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref>


== مجازات قانونی ==
== مجازات قانونی ==
خط ۱۴: خط ۱۵:
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}
==منابع==
==منابع==
*برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»،  فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.
*برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»،  فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.

نسخهٔ کنونی تا ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۵۱

فحشا؛ رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است[دیدگاه ۱].

فحشا به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، عرفی، دینی یا حقوقی ناپسند یا نامشروع تلقی می‌شوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، روسپی‌گری و تجارت جنسی به‌کار می‌رود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرم‌انگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد.

مفهوم‌شناسی

«فَحْشاء» از مادّه‌ «فحش» به معناى هر كارى است كه از حد اعتدال خارج گردد و صورت «فاحش» به‌خود بگيرد، بنابراين شامل تمامى منكرات وقبائح واضح وآشكار مى‌گردد. و به معناى هر كار زشت و بسيار قبيح است، و در آيه ۲۶۸ سوره‌ بقره به تناسب بحث، به معناى بخل و ترك انفاق، كه در بسيارى از موارد، نوعى معصيت و گناه است آمده (هر چند واژه فحشاء در مواردى به معناى گناه بى‌عفتى آمده)، حتى بعضى از مفسران تصريح كرده‌اند كه: عرب به شخص بخيل، فاحش مى‌گويد. فرق ميان «فحشاء» و «منكر» در يك عبارت كوتاه مى‌توان گفت: «فحشاء» اشاره به گناهان بزرگ پنهانى، و «منكر» گناهان بزرگ آشكار است، و يا «فحشاء» گناهانى است كه بر اثر غلبه قواى شهويه، و «منكر» بر اثر غلبه قوه غضبيه صورت مى‌گيرد.[۱]

فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.[۲][۳] بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانسته‌اند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر می‌گیرد و به زنا محدود نمی‌شود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینه‌های موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند زنا، لواط، ازدواج با همسر پدر و طواف برهنه اطلاق شده است.[۴] کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،[۵] به‌ویژه زنا و لواط است،[۶] در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.[۷]

در اصطلاح رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا روابط جنسی‌ای گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند زنا، قوادی و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.[۸] این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به روسپی‌گری،[۹][۱۰] تجارت جنسی[۱۱] و در برخی منابع، صنعت سکس نیز به‌کار رفته است.[۱۲]

مجازات قانونی

در حقوق ایران، مفهوم فحشا در مقررات کیفری، به‌ویژه در جرم‌انگاری برخی روابط جنسی خارج از چارچوب قانونی و نیز ایجاد، اداره یا تشویق به مراکز فساد و فحشا به‌کار رفته است.[۱۳] بر اساس ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دایر یا اداره کردن مرکز فساد یا فحشا و نیز تشویق یا فراهم کردن موجبات آن جرم است و برای مرتکبان مجازات تعیین شده است. همچنین اگر رفتار ارتکابی مشمول عنوان قوادی باشد، مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به حد قوادی نیز محکوم می‌شود.[۱۴]

پانویس

  1. ↑ مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.
  2. ↑ راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.
  3. ↑ مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.
  4. ↑ سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.
  5. ↑ «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.
  6. ↑ مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.
  7. ↑ «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.
  8. ↑ مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.
  9. ↑ بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.
  10. ↑ صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.
  11. ↑ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.
  12. ↑ مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.
  13. ↑ شعاع‏‌کاظمی و مؤمنی جاوید، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، 1392ش، ص338.
  14. ↑ . «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، ماده 639، سامانه ملی قوانین و مقررات.

دیدگاه‌های ارزیابان

  1. ↑ در مقاله نگارش شناسه به معنای لغوی خود را محدود نکنید

منابع

  • برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»، فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.
  • پناهی، محمد، «نقش رسانه‌‏های جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»، دوفصلنامه یافته‌های جزا و جرم‌شناسی، شماره 2، 1400ش.
  • «تفاوت فحشا و صیغه»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 30 تیر 1389ش.
  • حاجی‏ده‌‏آبادی، محمدعلی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپی‏‌گری با چشم‏‌انداز متون دینی»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم؛ مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، 1412ق.
  • ریموند، جنیس جی.، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»، نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
  • زیبایی‌‏نژاد، حسین، «نگاهی دیگر به مسئله روسپیگری؛ علل، پیامدها و رویکردها»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‏‌های علمیه خواهران، 1385ش.
  • شعاع کاظمی، مهرانگیز و مؤمنی جاوید، مهرآور، آسیب‌های اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوری‌های زیربنایی و راهکارهای مقابله‌ای، تهران، آوای نور، 1392ش.
  • شفیعی سروستانی، ابراهیم، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش.
  • صفاری‌نیا، مجید، آسیب‏‌شناسی اجتماعی، تهران، ارسباران، 1399ش.
  • عابدی ‏تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌‏بندوباری و راه‌‏حل‌های آن»، دوفصلنامه فقه‌‏وحقوق، شماره 55، 1390ش.
  • «قانون جرایم ‏رایانه‌‏ای»، وب‌سایت مرکز‏ پژوهش‌های مجلس ‏شورای ‏اسلامی، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1388ش.
  • «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، سامانه ملی قوانین و مقررات، تاریخ بازدید: 28 اسفند 1402ش.
  • قنبری، حسین و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»، نشریه پژوهش‌های اخلاقی، شماره 3، 1401ش.
  • مدنی ‏قهفرخی، سعید، بررسی ‏آسیب‏‌های اجتماعی روسپی‏گری، تهران، یادآوران، 1392ش.
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.
  • مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.
  • مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
  • هوگز، دونا. م.، «گردشگری جنسی در اینترنت»، نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=فحشا&oldid=78716»