زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۶۴: خط ۶۴:


حدود ۵درصد از دختران فراری به‌دلیل ناسازگاری با والدین، ۵درصد مشکلات روانی، ۱۵درصد اوضاع نامساعد مالی، ۳درصد اعتیاد، ۱۳درصد نبود امنیت در خانه، ۱۶درصد اغفال، ۷درصد گرایش به موضوعات انحرافی، ۵درصد ازهم‌پاشیدگی خانواده، ۵درصد ازدواج نابسامان، ۷۰درصد برخورد ناشایست والدین، ۵۳درصد کنترل شدید رفتار توسط سرپرست و والدین، ۴۰درصد به‌دلیل فرزند طلاق بودن، ۳۰درصد وجود اعضای معتاد در خانواده، ۲۲درصد داشتن سابقهٔ زندان و ۷درصد به‌دلیل اینکه غالباً شاهد مشاجره در خانواده بوده‌اند، اقدام به فرار کرده‌اند.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگ ایرانز.]</ref>
حدود ۵درصد از دختران فراری به‌دلیل ناسازگاری با والدین، ۵درصد مشکلات روانی، ۱۵درصد اوضاع نامساعد مالی، ۳درصد اعتیاد، ۱۳درصد نبود امنیت در خانه، ۱۶درصد اغفال، ۷درصد گرایش به موضوعات انحرافی، ۵درصد ازهم‌پاشیدگی خانواده، ۵درصد ازدواج نابسامان، ۷۰درصد برخورد ناشایست والدین، ۵۳درصد کنترل شدید رفتار توسط سرپرست و والدین، ۴۰درصد به‌دلیل فرزند طلاق بودن، ۳۰درصد وجود اعضای معتاد در خانواده، ۲۲درصد داشتن سابقهٔ زندان و ۷درصد به‌دلیل اینکه غالباً شاهد مشاجره در خانواده بوده‌اند، اقدام به فرار کرده‌اند.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگ ایرانز.]</ref>
== راهکارهای پیشگیری فرار فرزندان از خانه ==
کارشناسان برای پیشگیری از فرار فرزندان از خانه، راهکارهای متنوعی را در حوزه‌های ارتباطی، آموزشی، روانی و فرهنگی ارائه داده‌اند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
۱. '''بهبود ارتباط والدین با فرزندان''': والدین باید بدانند که نحوهٔ رفتار با نوجوانان متفاوت از کودکان است و با برقراری ارتباطی نزدیک و صمیمی، از درون آنها باخبر شوند. همچنین جدی گرفتن هرگونه تهدید به ترک خانه، حتی اگر به‌قصد باج‌گیری باشد، به‌مراتب بهتر از بی‌توجهی و مواجه شدن با فرار واقعی است.<ref>[https://www.behzisti.ir/news/11431/مقاله-بررسی-عوامل-روانی-اجتماعی-مرتبط-با-فرار-دختران-از-خانه «بررسی عوامل روانی- اجتماعی مرتبط با فرار دختران از خانه»، وب‌سایت سازمان بهزیستی کشور.]</ref>
۲. '''تقویت نقش مدارس و آموزش‌وپرورش''': بیشترین آمار فرار مربوط به سنین تحصیل در مدارس است. آموزش مهارت‌های زندگی،<ref>[http://frooyesh.ir/article-1-3256-fa.pdf قاسمی و دیگران، «اثربخشی رفتار درمانی عقلانی- هیجانی بر سیستم‌های فعال‌ساز/ بازداری رفتاری، رفتارهای پرخطر جنسی و اجتناب تجربی در نوجوانان دارای سابقۀ فرار از خانه»، 1400ش، ص269.]</ref> مدیریت کنترل رفتار، برخورداری از آموزش رایگان، تناسب امکانات آموزشی با زندگی واقعی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص121 و 122.]</ref> استفاده از مشاوران و مددکاران مجرب در مدارس<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگ ایرانز.]</ref> و ایجاد تحولات فرهنگی بنیادی در افزایش سطح دانش دانش‌آموزان<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص253.]</ref> ازجمله اقدامات مؤثر در این حوزه است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106785/چرا-دختران-از-خانه-فرار-می-کنند «چرا دختران از خانه فرار می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
۳. '''حمایت روانی و عاطفی از فرزندان''': ارتقای تعادل شخصیتی و انعطاف‌پذیری مانند عزت‌نفس، خودپندارهٔ مثبت، خودکنترلی، خودگردانی و خوش‌بینی، ایجاد پیوندهای عاطفی در خانواده، مراقبت والدین، امن نگه داشتن محیط خانه، آموزش فرزندان برای بیان مشکلات، همدلی با آنها در بحران‌ها و جویا شدن علل تهدید به فرار ازجمله اقدامات ضروری است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص116-120 و 113-118.]</ref>
۴. '''نقش رسانه در آگاه‌سازی''': رسانه‌ها با ارائهٔ ارزش‌ها، آموزش مهارت‌های اجتماعی، آگاه‌سازی کودکان از موقعیت‌های خطرناک،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص116-120 و 113-118.]</ref> نقد رفتارهای نابهنجار و ارتقای موفقیت‌جویی در نوجوانان و همچنین به تصویر کشیدن واقعیت تلخ زندگی دختران فراری برای عبرت دیگران می‌توانند نقش مؤثری در پیشگیری ایفا کنند.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگ ایرانز.]</ref>
۵. '''توانمندسازی فرهنگی خانواده‌ها''': آموزش مهارت‌های فرزندپروری،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص120.]</ref> همسوسازی ارزش‌های خانواده با محیط آموزشی و رسانه برای ایجاد تعادل در پیشگیری از فرار کودکان و نوجوانان، و افزایش آگاهی والدین نسبت به حقوق و جایگاه خود و مشارکت آنان در برنامه‌های پیشگیرانه از دیگر راهکارهای اساسی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/889582/تاثیر-رسانه-در-گسترش-مصادیق-بی-بند-و-باری-فرار-از-خانه-و-روابط-جنسی-نامشروع-و-راه-حل-های-ان عابدی تهرانی و افشاری، «تأثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌بندوباری (فرار از خانه و روابط جنسی نامشروع) و راه‌حل‌های آن»، 1390ش، ص5-7.]</ref>
[[پرونده:فرار از خانه1.png|جایگزین=عوامل پیشگیرانه فرار از خانه|بندانگشتی|کتاب عوامل پیشگیرانه [[فرار دختران]] از منزل]]


== پیامدهای فرار از خانه ==
== پیامدهای فرار از خانه ==
خط ۹۱: خط ۷۷:
فرار از خانه هرچند پدیده‌ای فردی به‌نظر می‌آید، اما منشأ رفتارهای ضداجتماعی، آشفتگی و اختلال در جامعه است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص100.]</ref> افزایش جرم و جنایت، بی‌بندوباری جنسی،<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/701/فرار-از-خانه.html «فرار از خانه»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> توزیع موادمخدر، تشکیل باندهای فساد و بهره‌کشی از دختران نوجوان، رواج روسپی‌گری، شیوع بیماری‌های مقاربتی و کاهش امنیت و سلامت اجتماعی ازجمله پیامدهای اجتماعی فرار از خانه به‌شمار می‌رود. همچنین این پدیده به گسترش کودکان خیابانی و بزهکاری دامن می‌زند و سرمایه‌های اجتماعی و آینده‌سازان جامعه را از بین می‌برد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص100 و 119.]</ref>
فرار از خانه هرچند پدیده‌ای فردی به‌نظر می‌آید، اما منشأ رفتارهای ضداجتماعی، آشفتگی و اختلال در جامعه است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص100.]</ref> افزایش جرم و جنایت، بی‌بندوباری جنسی،<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/701/فرار-از-خانه.html «فرار از خانه»، وب‌سایت فیلیا.]</ref> توزیع موادمخدر، تشکیل باندهای فساد و بهره‌کشی از دختران نوجوان، رواج روسپی‌گری، شیوع بیماری‌های مقاربتی و کاهش امنیت و سلامت اجتماعی ازجمله پیامدهای اجتماعی فرار از خانه به‌شمار می‌رود. همچنین این پدیده به گسترش کودکان خیابانی و بزهکاری دامن می‌زند و سرمایه‌های اجتماعی و آینده‌سازان جامعه را از بین می‌برد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص100 و 119.]</ref>


== نقش باورهای مذهبی ==
== راهکارهای پیشگیری فرار فرزندان از خانه ==
تمایلات مذهبی به‌عنوان عامل نظارتی، موجب جلوگیری از فرار از خانه می‌شود. افراد معتقد به عقاید مذهبی که جامعه‌پذیری خود را در خانواده گذرانده‌اند و برای خانواده و نقش آن اهمیت قائل هستند، به‌دلیل اعتقاد و پای‌بندی به اصول شرع از لذایذ افسارگسیخته دوری می‌کنند.<ref name=":0">[https://sid.ir/paper/100537/fa#downloadbottom افراسیابی و عرب‌مقدم، «مطالعۀ عوامل مرتبط با گرایش نوجوانان به فرار از خانه»، 1390ش، ص180 و 181.]</ref>
کارشناسان برای پیشگیری از فرار فرزندان از خانه، راهکارهای متنوعی را در حوزه‌های ارتباطی، آموزشی، روانی و فرهنگی ارائه داده‌اند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
 
# '''بهبود ارتباط والدین با فرزندان''': والدین باید بدانند که نحوهٔ رفتار با نوجوانان متفاوت از کودکان است و با برقراری ارتباطی نزدیک و صمیمی، از درون آنها باخبر شوند. همچنین جدی گرفتن هرگونه تهدید به ترک خانه، حتی اگر به‌قصد باج‌گیری باشد، به‌مراتب بهتر از بی‌توجهی و مواجه شدن با فرار واقعی است.<ref>[https://www.behzisti.ir/news/11431/مقاله-بررسی-عوامل-روانی-اجتماعی-مرتبط-با-فرار-دختران-از-خانه «بررسی عوامل روانی- اجتماعی مرتبط با فرار دختران از خانه»، وب‌سایت سازمان بهزیستی کشور.]</ref>
# '''تقویت نقش مدارس و آموزش‌وپرورش''': بیشترین آمار فرار مربوط به سنین تحصیل در مدارس است. آموزش مهارت‌های زندگی،<ref>[http://frooyesh.ir/article-1-3256-fa.pdf قاسمی و دیگران، «اثربخشی رفتار درمانی عقلانی- هیجانی بر سیستم‌های فعال‌ساز/ بازداری رفتاری، رفتارهای پرخطر جنسی و اجتناب تجربی در نوجوانان دارای سابقۀ فرار از خانه»، 1400ش، ص269.]</ref> مدیریت کنترل رفتار، برخورداری از آموزش رایگان، تناسب امکانات آموزشی با زندگی واقعی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص121 و 122.]</ref> استفاده از مشاوران و مددکاران مجرب در مدارس<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگ ایرانز.]</ref> و ایجاد تحولات فرهنگی بنیادی در افزایش سطح دانش دانش‌آموزان<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a%20id=2218&sid=1&slc%20lang=fa حقیقت‌دوست، «عوامل زمینه‌ساز فرار دختران از خانه»، 1383ش، ص253.]</ref> ازجمله اقدامات مؤثر در این حوزه است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106785/چرا-دختران-از-خانه-فرار-می-کنند «چرا دختران از خانه فرار می‌کنند؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
# '''حمایت روانی و عاطفی از فرزندان''': ارتقای تعادل شخصیتی و انعطاف‌پذیری مانند عزت‌نفس، خودپندارهٔ مثبت، خودکنترلی، خودگردانی و خوش‌بینی، ایجاد پیوندهای عاطفی در خانواده، مراقبت والدین، امن نگه داشتن محیط خانه، آموزش فرزندان برای بیان مشکلات، همدلی با آنها در بحران‌ها و جویا شدن علل تهدید به فرار ازجمله اقدامات ضروری است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص116-120 و 113-118.]</ref>
# '''نقش رسانه در آگاه‌سازی''': رسانه‌ها با ارائهٔ ارزش‌ها، آموزش مهارت‌های اجتماعی، آگاه‌سازی کودکان از موقعیت‌های خطرناک،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص116-120 و 113-118.]</ref> نقد رفتارهای نابهنجار و ارتقای موفقیت‌جویی در نوجوانان و همچنین به تصویر کشیدن واقعیت تلخ زندگی دختران فراری برای عبرت دیگران می‌توانند نقش مؤثری در پیشگیری ایفا کنند.<ref>[https://magirans.com/دانلود-مقاله-نگاهی-به-علل-و-پيامدهای-فر.htm «علل و پیامدهای فرار دختران از خانه»، وب‌سایت مگ ایرانز.]</ref>
# '''توانمندسازی فرهنگی خانواده‌ها''': آموزش مهارت‌های فرزندپروری،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637486761-10483-1400-74.pdf معظمی و اسمعیلی، «جرم‌شناسی پدیدۀ فرار از منزل نوجوانان»، 1399ش، ص120.]</ref> همسوسازی ارزش‌های خانواده با محیط آموزشی و رسانه برای ایجاد تعادل در پیشگیری از فرار کودکان و نوجوانان، و افزایش آگاهی والدین نسبت به حقوق و جایگاه خود و مشارکت آنان در برنامه‌های پیشگیرانه از دیگر راهکارهای اساسی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/889582/تاثیر-رسانه-در-گسترش-مصادیق-بی-بند-و-باری-فرار-از-خانه-و-روابط-جنسی-نامشروع-و-راه-حل-های-ان عابدی تهرانی و افشاری، «تأثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌بندوباری (فرار از خانه و روابط جنسی نامشروع) و راه‌حل‌های آن»، 1390ش، ص5-7.]</ref>
# '''تمایلات مذهبی''': به‌عنوان عامل نظارتی، موجب جلوگیری از فرار از خانه می‌شود. آمارها نشان می‌دهد که افراد با عقاید مذهبی که جامعه‌پذیری خود را در خانواده گذرانده‌اند و برای خانواده و نقش آن اهمیت قائل هستند، به‌دلیل اعتقاد و پای‌بندی به اصول شرع از لذایذ افسارگسیخته دوری می‌کنند.<ref name=":0">[https://sid.ir/paper/100537/fa#downloadbottom افراسیابی و عرب‌مقدم، «مطالعۀ عوامل مرتبط با گرایش نوجوانان به فرار از خانه»، 1390ش، ص180 و 181.]</ref>
 
[[پرونده:فرار از خانه1.png|جایگزین=عوامل پیشگیرانه فرار از خانه|بندانگشتی|کتاب عوامل پیشگیرانه [[فرار دختران]] از منزل]]


== حمایت از فراریان ==
== حمایت از فراریان ==