بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:توس.jpg|300px|thumb|left|]]
{{درشت|'''توس'''}}؛ شهری تاریخی در استان خراسان رضوی.
{{درشت|'''توس'''}}؛ شهری تاریخی در استان خراسان رضوی.


خط ۱۰: خط ۹:


==تاریخچه توس==
==تاریخچه توس==
[[پرونده:توس (2).jpg|جایگزین=ویرانه‌های باستانی شهر توس|بندانگشتی|ویرانه‌های باستانی شهر توس، عکاس لوئیجی‌پشه-1854]]
این شهر بخشی از منطقهٔ سوسیا در دورهٔ حکومتی هخامنشیان و نیز پایتخت ایالت پارت در شمال شرقی ایران بوده است. توس، به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خود که در ناحیهٔ کشف‌رود واقع شده، همواره منطقه‌ای مناسب برای سکونت به‌شمار رفته و از جمله شهرهای آباد در طول تاریخ بوده است.<ref>[https://www.egardesh.com/city/توس «شهر توس»، وب‌سایت ای گردش.]</ref> توس، در قرن دهم میلادی، به مجموعه‌ای از چند آبادی و روستا اطلاق می‌شده که از ده نوقان تا ده تابران و منطقهٔ سناباد را در بر می‌گرفته است. جغرافی‌دانان، تمام این مناطقی را که امروزه به‌نام فلات [[مشهد]] شناخته می‌شود، ولایت توس می‌نامیدند که در آن، روستای توس، از همه آبادتر بوده است.<ref>[http://isfahan.irib.ir/-/شهر-توس «شهر توس»، وب‌سایت صدا و سیمای مرکز اصفهان.]</ref>
این شهر بخشی از منطقهٔ سوسیا در دورهٔ حکومتی هخامنشیان و نیز پایتخت ایالت پارت در شمال شرقی ایران بوده است. توس، به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خود که در ناحیهٔ کشف‌رود واقع شده، همواره منطقه‌ای مناسب برای سکونت به‌شمار رفته و از جمله شهرهای آباد در طول تاریخ بوده است.<ref>[https://www.egardesh.com/city/توس «شهر توس»، وب‌سایت ای گردش.]</ref> توس، در قرن دهم میلادی، به مجموعه‌ای از چند آبادی و روستا اطلاق می‌شده که از ده نوقان تا ده تابران و منطقهٔ سناباد را در بر می‌گرفته است. جغرافی‌دانان، تمام این مناطقی را که امروزه به‌نام فلات [[مشهد]] شناخته می‌شود، ولایت توس می‌نامیدند که در آن، روستای توس، از همه آبادتر بوده است.<ref>[http://isfahan.irib.ir/-/شهر-توس «شهر توس»، وب‌سایت صدا و سیمای مرکز اصفهان.]</ref>


خط ۲۰: خط ۱۸:


==جغرافیای توس==
==جغرافیای توس==
#[[پرونده:توس (3).jpg|جایگزین=میل اخنگان|بندانگشتی|[[میل اخنگان]] در ۲۲ کیلومتری مشهد و در مجاور مسیر روستای پاژبه شهر توس]]موقعیت جغرافیایی: توس، با وسعتی در حدود ۱۶۵۰۰ کیلومتر،<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref> در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهر مشهد، در استان خراسان رضوی قرار گرفته است.<ref>[https://www.egardesh.com/city/توس «شهر توس»، وب‌سایت ای گردش.]</ref>
#موقعیت جغرافیایی: توس، با وسعتی در حدود ۱۶۵۰۰ کیلومتر،<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref> در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهر مشهد، در استان خراسان رضوی قرار گرفته است.<ref>[https://www.egardesh.com/city/توس «شهر توس»، وب‌سایت ای گردش.]</ref>
#آب‌وهوا: شهر توس به‌دلیل قرار گرفتن در کنار رودخانهٔ کشف‌رود، از خاکی حاصل‌خیز برخوردار است. [[آب]]<nowiki/>وهوای تابستان در این شهر، گرم و خشک و در [[زمستان]] نیز سرد و مرطوب است.<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
#آب‌وهوا: شهر توس به‌دلیل قرار گرفتن در کنار رودخانهٔ کشف‌رود، از خاکی حاصل‌خیز برخوردار است. [[آب]]<nowiki/>وهوای تابستان در این شهر، گرم و خشک و در [[زمستان]] نیز سرد و مرطوب است.<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref>


خط ۲۷: خط ۲۵:


==گردشگری توس==
==گردشگری توس==
[[پرونده:توس (4).jpg|جایگزین=گنبد هارونیه|بندانگشتی|[[گنبد هارونیه]] مربوط به سده ۸ هجری قمری]]
توس، به‌دلیل نزدیکی به شهر مشهد و نیز قدمت تاریخی خود، همواره مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی بوده است. مهم‌ترین جاذبهٔ [[گردشگری]] توس، آرامگاه فردوسی است که بعد از حرم امام رضا، بیشترین میزان بازدید در استان را به خود اختصاص داده است. این آرامگاه، یکی از زیباترین مقبره‌های ایرانی است که از معماری زیبا، طراحی و سنگ‌تراشی‌های ویژه‌ای برخوردار است.<ref>[https://safarzon.com/mag/شهر-توس/ زینل‌لی، «شهر توس؛ جلوه‌گاه هنر و ادب ایرانی»، وب‌سایت سفرزون مگ.]</ref> از دیگر مناطق گردشگری در این شهر می‌توان به روستای اسلامیه، قبرستان عاشقان توس، روستای باژ و بقایای شهر طابران،<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref> بقایای [[مسجد جامع]] تابران، کهن دژ، بقایای حصار و باروی شهر و نیز بقعهٔ هارونیه (مقبرهٔ امام محمد غزالی) اشاره کرد.<ref>[https://www.egardesh.com/city/توس «شهر توس»، وب‌سایت ای گردش.]</ref>
توس، به‌دلیل نزدیکی به شهر مشهد و نیز قدمت تاریخی خود، همواره مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی بوده است. مهم‌ترین جاذبهٔ [[گردشگری]] توس، آرامگاه فردوسی است که بعد از حرم امام رضا، بیشترین میزان بازدید در استان را به خود اختصاص داده است. این آرامگاه، یکی از زیباترین مقبره‌های ایرانی است که از معماری زیبا، طراحی و سنگ‌تراشی‌های ویژه‌ای برخوردار است.<ref>[https://safarzon.com/mag/شهر-توس/ زینل‌لی، «شهر توس؛ جلوه‌گاه هنر و ادب ایرانی»، وب‌سایت سفرزون مگ.]</ref> از دیگر مناطق گردشگری در این شهر می‌توان به روستای اسلامیه، قبرستان عاشقان توس، روستای باژ و بقایای شهر طابران،<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref> بقایای [[مسجد جامع]] تابران، کهن دژ، بقایای حصار و باروی شهر و نیز بقعهٔ هارونیه (مقبرهٔ امام محمد غزالی) اشاره کرد.<ref>[https://www.egardesh.com/city/توس «شهر توس»، وب‌سایت ای گردش.]</ref>


==فرهنگ و هنر در توس==
==فرهنگ و هنر در توس==
#مشاهیر: کارشناسان بر این باورند که توس، خاکی تاریخی، فرهنگ‌پرور و نخبه‌زاد داشته و بیش از ۴۸۰ تن از عالمان، اندیشمندان، فیلسوفان و دانشمندان از این خاک برخاسته‌اند. علاوه بر آن، خاک توس، محل دفن برخی از نام‌آوران ایرانی است. از جملهٔ این مشاهیر می‌توان به «جابر بن حیان» پدر علم شیمی،<ref>دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1388ش، ج17، ص143-149.</ref> «ابوالقاسم فردوسی» شاعر حماسه‌سرای ایرانی و سرایندهٔ شاهنامه، «شیخ توسی» از علمای مشهور شیعه، «اسدی توسی» از شعرای حماسه‌سرا و سرایندهٔ گرشاسپ‌نامه، «امام محمد غزالی» فیلسوف بزرگ دوران [[اسلام]]، «خواجه نصیرالدین توسی» سازندهٔ [[رصدخانه مراغه|رصدخانه]] و [[کتابخانه|کتابخانهٔ]] مراغه و «شرف‌الدین طوسی» از ریاضی‌دانان بزرگ قرن ۱۲م اشاره کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84069726/نگاهی-به-توس-مهد-علم-و-هنر-و-مقبره-ادبای-بزرگ-ایران-زمین «نگاهی به توس مهد علم و هنر و مقبره ادبای بزرگ ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
#مشاهیر: کارشناسان بر این باورند که توس، خاکی تاریخی، فرهنگ‌پرور و نخبه‌زاد داشته و بیش از ۴۸۰ تن از عالمان، اندیشمندان، فیلسوفان و دانشمندان از این خاک برخاسته‌اند. علاوه بر آن، خاک توس، محل دفن برخی از نام‌آوران ایرانی است. از جملهٔ این مشاهیر می‌توان به «جابر بن حیان» پدر علم شیمی،<ref>دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1388ش، ج17، ص143-149.</ref> «ابوالقاسم فردوسی» شاعر حماسه‌سرای ایرانی و سرایندهٔ شاهنامه، «شیخ توسی» از علمای مشهور شیعه، «اسدی توسی» از شعرای حماسه‌سرا و سرایندهٔ گرشاسپ‌نامه، «امام محمد غزالی» فیلسوف بزرگ دوران [[اسلام]]، «خواجه نصیرالدین توسی» سازندهٔ [[رصدخانه مراغه|رصدخانه]] و [[کتابخانه|کتابخانهٔ]] مراغه و «شرف‌الدین طوسی» از ریاضی‌دانان بزرگ قرن ۱۲م اشاره کرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84069726/نگاهی-به-توس-مهد-علم-و-هنر-و-مقبره-ادبای-بزرگ-ایران-زمین «نگاهی به توس مهد علم و هنر و مقبره ادبای بزرگ ایران زمین»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
#سوغات و صنایع محلی: از جمله صنایع محلی در این منطقه می‌توان به کار بر روی سنگ‌های زینتی، سنگ‌تراشی و قلم‌زنی اشاره کرد.<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref>[[پرونده:توس (1).jpg|جایگزین=موزه شهر توس|بندانگشتی|موزه شهر توس]]
#سوغات و صنایع محلی: از جمله صنایع محلی در این منطقه می‌توان به کار بر روی سنگ‌های زینتی، سنگ‌تراشی و قلم‌زنی اشاره کرد.<ref>[https://www.kojaro.com/dir/tous-30990-ci/ «راهنمای سفر به توس»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
#موزه: موزهٔ توس، در ضلع غربی مقبرهٔ فردوسی قرار گرفته است. این ساختمان که ابتدا برای یک چای‌خانه بنا شده بود، پس از مدتی به موزه‌ای برای نشان دادن آثار فردوسی تبدیل شد. در این موزه، علاوه بر نمایش برخی آثار باستانی که در حفاری‌های این منطقه کشف شده‌اند، برخی از اشیاء ارزشمند دیگر همچون شاهنامه فلورانس، [[نقاشی|نقاشی‌هایی]] از شاهنامه، پرتره حکیم توس و نسخ خطی متعددی وجود دارند.<ref>[https://lahzeakhar.com/Blog/Destinations/41393-توس «توس»، وب‌سایت لحظۀ آخر.]</ref>
#موزه: موزهٔ توس، در ضلع غربی مقبرهٔ فردوسی قرار گرفته است. این ساختمان که ابتدا برای یک چای‌خانه بنا شده بود، پس از مدتی به موزه‌ای برای نشان دادن آثار فردوسی تبدیل شد. در این موزه، علاوه بر نمایش برخی آثار باستانی که در حفاری‌های این منطقه کشف شده‌اند، برخی از اشیاء ارزشمند دیگر همچون شاهنامه فلورانس، [[نقاشی|نقاشی‌هایی]] از شاهنامه، پرتره حکیم توس و نسخ خطی متعددی وجود دارند.<ref>[https://lahzeakhar.com/Blog/Destinations/41393-توس «توس»، وب‌سایت لحظۀ آخر.]</ref>


برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/توس»