جز ویکی سازی و تمیزکاری |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶۹: | خط ۶۹: | ||
===آرامستانها=== | ===آرامستانها=== | ||
آرامگاهها و آرامستانها در گردشگری معناگرا، جایگاه ویژهای دارند. برخی کشورها مانند | آرامگاهها و آرامستانها در گردشگری معناگرا، جایگاه ویژهای دارند. برخی کشورها مانند [[گرجستان]]، [[آمریکا]]، [[فرانسه]]، [[ایتالیا]]، [[آرژانتین]]، [[اتریش]] و [[انگلستان]]، بهصورت ویژه از ظرفیت آرامگاهها برای گردشگری معناگرا بهره میگیرند؛ اما ایرانیان بهصورت سنتی و نیز با تکیه بر آموزههای دینی اسلام، از دیرباز چنین ظرفیتی را بهکار گرفتهاند. بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران در آرامگاه و آرامستان، جلوهگر است؛ آرامگاه عطار، [[خیام]]، [[فردوسی]]، [[ابنسینا]]، [[باباطاهر]]، [[حافظیه|حافظ]]، [[سعدیه|سعدی]]، [[بایزید بسطامی]]، شیخ احمد جامی، شیخ ابوالحسن خرقانی، شاه نعمتالله ولی، [[برج گنبد قابوس|برج قابوس]]، [[نقش رستم]] با معماری منحصربهفرد، دخمههای سکوت زرتشتیان، آرامستانهای کمنظیر منطقۀ بختیاری [[خوزستان]] با نمادهایی از شیرهای سنگی، آرامستان خالدنبی، تختپولاد در [[اصفهان]]، ابنبابویه در شهرری، [[بهشت زهرا|بهشتزهرا]] در تهران و [[مقبره الشعرا]] در [[تبریز]]، ایران را در داشتن آرامستانهای متنوع و رازآمیز دارای جایگاه ویژهای ساخته است.<ref>[https://nooraghayee.com/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%a2%d8%b1%d8%a7%d9%85%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86/ نورآقایی، «کتاب آرامستان»، وبسایت شخصی آرش نورآقایی].</ref> امروزه [[مرقد امام خمینی]] (حرم امام) در جوار [[بهشت زهرا]]، با معماری خاص خود به یکی از قطبهای [[گردشگری مذهبی]] تبدیل شده است. مرقد امام خمینی هر ساله میزبان مراسمهای مختلف فرهنگی و دینی بهویژه مراسم سالگرد درگذشت [[امام خمینی]] در چهاردهم خرداد است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C «حرم امام خمینی»، ویکی شیعه].</ref> | ||
===معماری=== | ===معماری=== | ||
در گردشگری معناگرا، بسیاری از سازهها یا مکانهای برساختۀ آدمی، از زاویهای نگریسته میشود که هدف آن، کشف معانی پنهان در معماری آن سازهها یا مکانها است. ایرانیان مسلمان با تکیه بر فرهنگ دینی خود، آثار معماری چشمگیری را پدید آوردهاند که نگرش دینی آنها به جهان هستی را بازنمایی میکند. امروزه از مجموعۀ این تلاشها با عنوان «معماری معناگرا» یاد میشود. از این منظر، یک اثر معماری شامل سه سویه است: صورت، کارکرد و معنا. یک بنا که بهدلیل کارکرد آن ساخته میشود، علاوه بر کالبد، دارای روح و معنایی برگرفته از فرهنگ و جهانبینی جامعه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/442383/fa نقیزاده، «تأثیر معماری و شهر بر ارزشهای فرهنگی»، 1381ش، ص64].</ref> تناسب، نظم، الگوی هندسی مرکزگرا، شکست نور، تضاد نور و تاریکی، فیلتر کردن نور، سازگاری نور و رنگ، بازتاب نور، اعداد، اشکال، رنگها، اهمیت فضای خالی، شفافیت سطوح، [[آب]]، [[آینه]] و عناصر طبیعت، ابزارهایی هستند که معماری معناگرای ایرانی، آنها را در ارتباط با مفاهیم برگرفته از جهانبینی اسلامی شامل توحید و حضور خدا، وحدت در عین کثرت، تجلی پروردگار در هستی، تفکر در آیات، حرکت، عرفان و تسبیح موجودات، بهکار میگیرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/446802/fa#downloadbottom بمانیان و عظیمی، «انعكاس معاني منبعث از جهانبيني اسلامي در طراحي معماري»، 1389ش، ص45-46].</ref> | در گردشگری معناگرا، بسیاری از سازهها یا مکانهای برساختۀ آدمی، از زاویهای نگریسته میشود که هدف آن، کشف معانی پنهان در معماری آن سازهها یا مکانها است. ایرانیان مسلمان با تکیه بر فرهنگ دینی خود، آثار معماری چشمگیری را پدید آوردهاند که نگرش دینی آنها به جهان هستی را بازنمایی میکند. امروزه از مجموعۀ این تلاشها با عنوان «معماری معناگرا» یاد میشود. از این منظر، یک اثر معماری شامل سه سویه است: صورت، کارکرد و معنا. یک بنا که بهدلیل کارکرد آن ساخته میشود، علاوه بر کالبد، دارای روح و معنایی برگرفته از فرهنگ و جهانبینی جامعه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/442383/fa نقیزاده، «تأثیر معماری و شهر بر ارزشهای فرهنگی»، 1381ش، ص64].</ref> تناسب، نظم، الگوی هندسی مرکزگرا، شکست نور، تضاد نور و تاریکی، فیلتر کردن نور، سازگاری نور و رنگ، بازتاب نور، اعداد، اشکال، رنگها، اهمیت فضای خالی، شفافیت سطوح، [[آب]]، [[آینه]] و عناصر طبیعت، ابزارهایی هستند که معماری معناگرای ایرانی، آنها را در ارتباط با مفاهیم برگرفته از جهانبینی اسلامی شامل توحید و حضور خدا، وحدت در عین کثرت، تجلی پروردگار در هستی، تفکر در آیات، حرکت، عرفان و تسبیح موجودات، بهکار میگیرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/446802/fa#downloadbottom بمانیان و عظیمی، «انعكاس معاني منبعث از جهانبيني اسلامي در طراحي معماري»، 1389ش، ص45-46].</ref> | ||
===یادمانهای دفاع مقدس=== | ===یادمانهای دفاع مقدس=== | ||
چندی پس از پایان جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران، از سال | چندی پس از پایان جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران، از سال ۱۳۷۶ش تعدادی از رزمندگان دوران جنگ، برای آشنایی مردم و نسل جوان با فرهنگ و ارزشهای دفاع مقدس کاروانهایی را روانۀ بازدید از برخی مناطق جنگی در جنوب ایران میکردند. در این مناطق بهتدریج یادمانهایی برپا شد و کاروانهای مردمی با عنوان «[[راهیان نور]]» به این مناطق سفر میکردند. راهیان نور در فرهنگ ایرانیان، گونهای از گردشگری معناگرا است که مردم و بهويژه جوانان را با فرهنگ و ارزشهای دفاع مقدس آشنا میکند. یادمان [[شلمچه]]، یادمان طلاییه، یادمان دهلاویه، یادمان هویزه، یادمان فتح المبین، یادمان مرصاد، یادمان بازیدراز، یادمان بوالحسن و یادمان شهید کاظمی، از مهمترین یادمانهای دفاع مقدس در جنوب، غرب و شمالغرب ایران هستند.<ref>[http://www.rahianenoor.com/vsda%5Eln1lkt47,1.k5hk4.html «تاریخچه راهیان نور»، وبسایت ستاد مرکزی راهیان نور].</ref> | ||
===آیینها و مناسک=== | ===آیینها و مناسک=== | ||
در ایران، بسیاری از آیینهای ملی و مذهبی و مناسک دینی، از مقاصد گردشگری معناگرا بهشمار میروند. بسیاری از ایرانیان و نیز گردشگران خارجی برای دیدن برخی آیینها و مناسک به نقاط مختلف ایران سفر میکنند که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<br> | در ایران، بسیاری از آیینهای ملی و مذهبی و مناسک دینی، از مقاصد گردشگری معناگرا بهشمار میروند. بسیاری از ایرانیان و نیز گردشگران خارجی برای دیدن برخی آیینها و مناسک به نقاط مختلف ایران سفر میکنند که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<br> | ||
#تعزیه؛ در ادبیات مذهبی شیعیان ایران، [[تعزیه]] به شبیهخوانی و قالب نمایشی گفته میشود که با استفاده از شعر و موسیقی، مصائب اهلبیت و بهويژه [[امام حسین]] و خاندان او را بازنمایی میکند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AA%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D9%87 دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ تعزیه].</ref> امروزه [[نطنز]] را با چهار تکیه قدیمی آن، پایتخت [[تعزیه]] در ایران میدانند. مراسم [[تعزیهخوانی]] نطنز در [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6671105/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «پایتخت تعزیه ایران»، باشگاه خبرنگاران جوان].</ref><br> | |||
#علمبندی؛ [[علمبندی در گیلان|آیین علمبندی]] در آغاز [[ماه محرم]] و سوگواری در روزهای بزرگداشت شهادت [[امام حسین]]، از رسمهای سنتی ایرانیان در برخی مناطق بهویژه در [[گیلان]] است. این رسم در [[ماسوله]]، [[لاهیجان]] و [[آستانه اشرفیه]] از سابقه و شکوه بیشتری برخوردار است و هر سال، بسیاری از اهالی گیلان را به زادگاه خود میکشاند تا در برپایی این مراسم مشارکت کنند.<ref>اصلانی عربانی، کتاب گیلان، 1374ش، ج3، ص450؛ قربانی، پیشینۀ تاریخی فرهنگی لاهیجان و بزرگان آن، 1396ش، ص312.</ref><br> | |||
#آیین قالیشویان؛ رسم سنتی و مذهبی [[قالیشویان]] (جمعهقالی) هر سال در دومین جمعه پاییز با هدف گرامیداشت شهادت امامزاده سلطانعلی بن محمد باقر در مشهد اردهال برگزار میشود. در این مراسم نمادین که در [[میراث فرهنگی ناملموس ایران|فهرست میراث معنوی ایران]] ثبت شده، مردم با چوبدستیهایی، قالیچۀ مخصوصی را در نهر آب شستوشو میدهند. بسیاری از مردم ایران و گردشگران خارجی برای حضور در مراسم قالیشویان و دیدن این آیین تاریخی، به مشهد اردهال سفر میکنند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86_(%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86) «قالیشویان (آیین)»، ویکیشیعه].</ref><br> | |||
#یومالعباس؛ مراسم کهن و مذهبی یومالعباس در روز هشتم [[محرم]] و به پاس رشادتهای حضرت ابوالفضل در کربلا، توسط مردم زنجان و گردشگران بسیاری از ایران و جهان در شهر زنجان برپا میشود.<ref> [https://www.farsnews.ir/photo/13980617001057/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86 «مراسم یوم العباس در حسینیه اعظم زنجان»، خبرگزاری فارس].</ref> <br> | |||
#جشن پیر شالیار؛ [[جشن پیرشالیار]] با شهرت جهانی، آیین سنتی است که هر سال بین ۱۱ تا ۱۵ بهمن در منطقه [[اورامان]] در [[استان کردستان]]، آغاز میشود. بخش اصلی جشن که از چهارشنبه تا [[جمعه]] برگزار میشود شامل ذبح حیوانات، آیین سماع، صرف غذا و [[شبنشینی]] است. مراسم در صبح جمعه با رفتن دستجمعی به زیارتگاه پیر شالیار و خواندن دعا و سپس اقامه [[نماز جمعه]]، پایان مییابد. آیینهای این مراسم را نماد دلکندن از وابستگیها و قرار گرفتن در مسیر پاکسازی درونی و رستگاری دانستهاند.<ref>خشنود و طهماسبی، «بررسی ویژگی الگوهای فرهنگی و مراسمهای مذهبی (پیرشالیار) در اورامان تخت»، 1397ش، ص6-7؛ محمدپور، «جشن پیرشالیار در آینۀ فرهنگ مردمان هورامان»، ص146.</ref><br> | |||
گلابگیری؛ آیین سنتی [[گلاب گیری]] در فصل [[بهار]] و همزمان با شکوفایی گلهای محمدی برگزار میشود. امروزه جشنواره گلابگیری، بهویژه توسط مردم [[کاشان]] و شهرهای اطراف آن با آداب خاصی و همراه با شکرگزاری از ۱۵ تا [[۲۵ اردیبهشت]] برگزار میشود.<ref>[https://journals.iau.ir/article_667743.html قرنی آرانی و همکاران، «نقش توليد گل محمدي و گلابگيري در توسعه سکونتگاههاي انسانی»، 1398ش، ص341].</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
